Cố nhà văn, nhà thơ và nhà cách mạng Italy Ugo Foscolo từng nói rằng nghệ thuật không nằm ở việc làm những điều mới mẻ, mà là làm những điều quen thuộc bằng một góc nhìn mới. Ranh giới ấy tuy mong manh nhưng lại làm nên sự khác biệt.
Lấy bóng đá làm ví dụ. Nhân loại đã chơi môn thể thao này gần hai thế kỷ. Dù trò chơi và những người chơi nó có thay đổi bao nhiêu lần, bản chất vẫn bất biến. Đó vẫn một quả bóng, những đôi chân, hai khung thành và người chiến thắng là kẻ đưa bóng vào lưới đối phương nhiều hơn.
Sự khác biệt ở đây nằm ở các chi tiết. Và Enrique là một người mang đến điều đó, ông “dị ứng” với những giới hạn và mang một tư duy độc lập. Tập thể PSG hiện tại do chính tay ông nhào nặn, nơi bản sắc CLB được đặt lên trên tất cả. Enrique định hình lại một PSG ngổn ngang, cứ như thể có biệt tài biến nghịch cảnh thành cơ hội.
Ví dụ, khi Kylian Mbappe chuyển sang Real Madrid, Enrique thản nhiên nhận xét: “Cậu ấy là cầu thủ hay nhất thế giới. Mà nếu đội bóng sở hữu cầu thủ hay nhất thế giới luôn vô địch, thì PSG đã có 8 cúp Champions League trong phòng truyền thống rồi, tiếc là tôi chẳng thấy cái nào ở đây cả”.
Ép góc và nghệ thuật hắc ám của Enrique
Làm thế nào để khắc chế lối pressing kèm người một – một cực rát của Bayern Munich? Chứng kiến những gì thầy trò Vincent Kompany đã làm từ lượt trận vòng bảng phân hạng đến lượt đi bán kết khi các hậu vệ đối thủ theo các học trò của mình đến quá vạch giữa sân, Enrique quyết định giở lại bài cũ.
Trận lượt về tại sân Allianz, biết rõ cơn cuồng phong mà đại diện Bavaria muốn thổi bùng, cứ mỗi khi PSG được phát bóng lên, thủ thành Safonov lại có bài băm bổ bóng thật dài thẳng ra biên dọc. Ngay khi bóng bay ra biên, hệ thống PSG đã lập tức vây ráp, tổ chức vây bắt nghẹt thở ngay từ pha ném biên của đối thủ.
Thay vì triển khai bóng từ tuyến dưới để “biếu” một thế trận mở cho những pha pressing đoạt bóng và chuyển đổi trạng thái của Bayern, Enrique hoán đổi hoàn cảnh cho đối thủ. “Các anh cứ có bóng, cứ ném biên, còn chúng tôi sẽ pressing”. Khoảng trống mênh mông bỗng chốc trở thành không gian chật chội.
Một chi tiết tương tự được Enrique áp dụng ngay từ quả giao bóng giữa sân. Bóng được chuyền cho Vitinha, và tiền vệ này lập tức đá thẳng ra biên dọc ở sân đối thủ. Đây không phải phát kiến hoàn toàn mới, cố chiến lược gia người Anh Graham Taylor từng làm từ những năm 1990, rồi Rudi Garcia hay Ange Postecoglou cũng đôi lần sử dụng. Nhưng Enrique nâng tầm nó thành một hệ thống bài bản, thậm chí đã “bình thường hóa nó” ngay trong trận chung kết Champions League mùa trước với Inter Milan.
Ở đây, mục đích không phải là để khóa chết một ngôi sao nhất định như dân tình trên mạng xã hội nói về cách PSG chế ngự Michael Olise, mà là để áp đặt tâm lý lên trận đấu. Chuyên gia phân tích tình huống cố định Stuart Reid – người từng làm việc với nhiều CLB như Como hay Hull City – giải thích rõ: “Đẩy cao đội hình ngay lập tức và cố gắng giành lại bóng từ quả ném biên của đối thủ. Bằng cách đó, bạn sẽ nhanh chóng kiểm soát bóng ở một phần ba sân đối phương. Bạn vây hãm, đẩy đối phương vào thế lúng túng, thiết lập một bẫy pressing ở vị trí mình chủ động chọn. Đó là đòn tâm lý chiến”.
Nếu bóng đá là một trò chơi điện tử, Enrique sẽ bảo rằng các pha ném biên là một “lỗi game” của nhà phát triển: góc chuyền bóng bị hạn chế, bóng đi chậm, một không gian lý tưởng cho những pha tranh chấp hỗn loạn dựa trên nền cấu trúc phòng ngự mà ông đã thiết lập sẵn.
Thông điệp gửi tới đối thủ là gì? “Ta đưa bóng cho các ngươi đấy, rồi ta sẽ vào tận nhà các ngươi mà cướp lại”. Song không phải lúc nào ông cũng dùng chiêu này. Có lẽ vì Enrique hiểu, trong bóng đá, nếu cứ diễn mãi một kịch bản, tới lúc sẽ tiêu đời. Sớm muộn gì đối thủ cũng bắt bài.
Đi chân trần và xe nâng
Chiêu trò của Enrique không dừng lại ở sa bàn. Hãy đến với “grounding” (liệu pháp tiếp đất), một phương pháp nằm ở ranh giới giữa tín ngưỡng cổ xưa và đức tin dân gian, cho rằng việc đi giày dép đã ngắt kết nối con người với Trái Đất. Phương pháp này chỉ đơn giản là đi chân trần trên đất.
Mỗi buổi sáng, Enrique đều đi chân trần trên thảm cỏ của trung tâm huấn luyện Poissy của PSG. Ông khẳng định thói quen này đã giúp ông đánh bay mọi trận cảm cúm, dị ứng và những cơn mệt mỏi vặt vãnh.
Trận đấu nhìn từ trên cao luôn rõ ràng và bao quát hơn. Enrique hiểu rõ điều đó, nên ông quyết định ngồi hẳn trên khu báo chí của SVĐ để theo dõi hiệp một các trận. “Tôi nhìn các HLV bóng bầu dục làm thế, nó mang lại một góc nhìn hoàn toàn khác để đọc trận đấu”, nhà cầm quân 56 tuổi từng giải thích.
Và vì trận đấu chỉ là phần nổi của tảng băng chìm, ông đã mang cả một chiếc xe nâng – loại thợ điện hay dùng để sửa đèn đường – ra sân tập. Chiếc xe nâng Enrique lên độ cao chính xác 5 mét, không hơn không kém, để ông bao quát và hét chỉ thị xuống cho các học trò. Hình ảnh ấy không khác gì Gia Cát Lượng chỉ huy từ trên cao trận địa.
Sát cánh cùng ông là Joaquin Valdez, một cựu võ sĩ Judo và hiện là nhà tâm lý học thể thao của PSG. Truyền thông Tây Ban Nha tiết lộ Enrique đã làm trò này từ thời dẫn dắt Celta Vigo, nhưng ngày đó kinh phí eo hẹp, ông phải tự dựng một bộ giàn giáo bằng mấy ống sắt thô sơ.
Bộ đàm ẩn dưới lớp áo và trọng tài vô hình
Giới hạn của một buổi tập chiến thuật là gì? Là bạn chỉ có thể nói một lần cho cả đội, mà lời nói thì cần phải găm đúng chỗ. Vì vậy, từ thời còn dẫn dắt ĐTQG Tây Ban Nha, Enrique đã giới thiệu một công nghệ mới: mỗi cầu thủ sẽ mặc một chiếc áo lót gắn loa bên trong, tất cả được kết nối với một chiếc bộ đàm mà từ đó, ông có thể tùy chọn thì thầm vào tai từng cầu thủ ngay khi họ đang chạy trên sân.
Thêm một “chiêu” khác trên sân tập của Enrique. Một màn hình khổng lồ ngay sát đường biên được lắp, giống như cách Julian Nagelsmann từng làm từ thuở cầm cương Hoffenheim. “Tiện nghi” này giúp các cầu thủ xem lại một tình huống vừa diễn ra chỉ vài phút trước, hoặc biến nó thành một sa bàn điện tử trực quan sinh động.
Enrique không chỉ tập chiến thuật, mà còn tập cả cách đối phó với những biến số nằm ngoài tầm kiểm soát. Chẳng hạn như những tiếng còi đưa ra quyết định bất lợi của trọng tài. Ông không muốn các học trò sa đà vào việc tranh cãi, vì điều đó chỉ khiến họ mất đi cái đầu lạnh hoặc ăn thẻ phạt “lãng xẹt”, một sự lãng phí năng lượng vô ích. Vì vậy, trong các trận đấu tập, chiến lược gia sinh năm 1970 thường xuyên cố tình thổi những phạt đền tưởng tượng hoặc đưa ra những quyết định gây ức chế tột độ. Ông làm vậy vì muốn các học trò phải làm quen với sự bất công.
Wimbledon là Grand Slam thứ hai liên tiếp Sinner thi đấu trong lúc đối thủ lớn nhất, Carlos Alcaraz, vắng mặt. Lần trước tại Roland Garros, mọi thứ trở thành thảm họa. Sinner, hạt giống số một và là ứng viên vô địch sáng giá nhất, sụp đổ ở vòng hai vì nắng nóng và vấn đề thể trạng khi chỉ còn cách thắng lợi một game trước Juan Manuel Cerundolo, tay vợt lúc đó đứng thứ 54 thế giới.
Ngay sau thất bại ấy, Sinner cố giảm nhẹ tác động của thời tiết, khẳng định nắng nóng không phải nguyên nhân chính. Nhưng khi bước vào chiến dịch bảo vệ ngôi vương Wimbledon, anh thay đổi cách nhìn. Trong một buổi họp báo ở giải biểu diễn trước thềm Grand Slam sân cỏ, tay vợt Italy cho biết anh và đội ngũ đã điều chỉnh nhiều phần trong khâu chuẩn bị để thích nghi tốt hơn với điều kiện nóng bức, thứ từng gây rắc rối cho anh ở quá nhiều giải đấu.
Sau chuỗi năm danh hiệu và 30 trận thắng liên tiếp, Sinner quyết định không dự giải khởi động nào trên sân cỏ. Anh cần nghỉ ngơi, bởi một trong những bài kiểm tra lớn nhất sự nghiệp đang chờ phía trước. Đó là bài thi chỉ có hai kết quả: đạt hoặc không đạt. Và với một người giữ vị trí số một thế giới đang bảo vệ Wimbledon, chỉ có một cách để được xem là đạt, đó là vô địch.
Hôm 12/7 trên sân Trung tâm, Sinner vượt qua bài kiểm tra ấy. Anh bảo vệ thành công danh hiệu Wimbledon sau khi thua Alexander Zverev set đầu, rồi thắng ngược chung cuộc 6-7, 7-6(7), 6-3, 6-4. "Không vô địch Grand Slam không có nghĩa là thất bại. Như tôi, tôi muốn tận hưởng trận đấu", Sinner nói trong họp báo. "Hôm nay là một ngày rất khó khăn. Nhưng nếu thua, đó vẫn là một ngày tuyệt vời. Được chơi chung kết Grand Slam là điều rất hiếm và rất đặc biệt".
Câu nói ấy điềm tĩnh, đúng phong cách Sinner. Nhưng màn ăn mừng của anh sau điểm cuối lại kể một câu chuyện khác. Trước đây, Sinner từng thắng những danh hiệu rất lớn mà chỉ giơ tay ăn mừng nhẹ nhàng. Lần này, sau cú thuận tay dọc dây quyết định, anh ngã xuống mặt cỏ và hạnh phúc nhìn lên bầu trời trên sân khấu thiêng liêng nhất của tennis.
HLV Darren Cahill từng nói về thất bại của Sinner ở Paris trước Cerundolo với lời thừa nhận: "Đó là một trong những trận thua chúng tôi không thật sự có câu trả lời". Nhưng chỉ vài tuần kế tiếp, Cahill cùng đội ngũ đã giúp Sinner tìm thấy lời giải, dựa trên khả năng tự vực dậy cực kỳ mạnh mẽ của tay vợt Italy sau mỗi biến cố.
Sinner lao vào tập luyện cật lực với những ngày dài rèn giũa dưới cái nóng tháng 6 ở vùng Riviera của Pháp, rồi đến London 12 ngày trước khi giải khởi tranh. Kết quả sau cùng là đỉnh vinh quang tại All England Club. Ông Cahill tin Sinner sẽ có sự nghiệp dài và lẫy lừng, với nhiều cơ hội giành thêm Grand Slam. HLV Australia không cho rằng Wimbledon lần này quan trọng hơn mọi danh hiệu khác của Sinner, nhưng thừa nhận "chiếc cúp lần này thật sự rất đặc biệt".
Bởi chỉ trước đó vài tuần, Sinner và đội ngũ vẫn đang cố tìm hiểu chuyện gì đã xảy ra trước Cerundolo tại Paris. Sinner đi kiểm tra y tế, rồi quyết định chủ động "săn" cái nóng để tập luyện. Theo Cahill, đội cũng điều chỉnh thói quen của tay vợt 24 tuổi trước và trong trận: giữ phần thân trung tâm của Sinner mát hơn trước lúc ra sân, tận dụng các quãng nghỉ để vào phòng thay đồ, làm "nguội" cơ thể bằng điều hòa trong thời gian ngắn và thay trang phục, dù nhiều khi anh không cần làm những việc đó.
Tất cả trở nên hữu ích tại Wimbledon. Sinner biết những trận đầu ở All England Club có thể khó kiểm soát, và đúng là như vậy. Miomir Kecmanovic kéo anh vào trận năm set dài gần bốn giờ đồng hồ ngay vòng một. Suốt hai tuần, Sinner cũng không hoàn toàn tìm thấy cú thuận tay tốt nhất, nhất là quả dọc dây kết liễu quen thuộc. Nhiều thời điểm, anh cần cú giao bóng chính xác đến hoàn hảo để đưa mình qua trận.
Sinner bước vào chung kết với lợi thế đối đầu rõ rệt. Anh thắng 10 trong 14 lần gặp Zverev, gồm 9 trận gần nhất, và thắng 12 set liên tiếp trước tay vợt vừa vươn lên số hai thế giới.
Nhưng set đầu không diễn ra như "gợi ý" từ thành tích đụng độ trong quá khứ. Với chiều cao 1,98 m, Zverev thường xuyên giao bóng hơn 200 km/h, cứ như thể bóng rơi cắm xuống từ một tòa nhà chọc trời. Tay vợt Đức gần đây cũng chơi chủ động và quyết liệt hơn, chưa kể sự tự tin dâng cao khi vị thế lúc này đã là nhà vô địch Grand Slam.
Thách thức lớn khiến Sinner trong hơn hai giờ đầu thận trọng, chủ yếu chơi ở cuối sân nhằm tìm vị trí trả giao bóng hiệu quả. Phía đối diện, Zverev giao bóng hoàn hảo trong loạt tie-break set một và khép lại bằng cú thuận tay cực nặng vào góc sân.
Kịch bản ấy kéo dài sang set hai, cho đến sự thay đổi ở đoạn cuối. Trước lúc đó, Zverev mới trông giống nhân vật chính với đôi chút thế trận nghiêng về mình, dù Sinner mới là số một thế giới và là ĐKVĐ Wimbledon. Tuy nhiên trong loạt tie-break set hai, khác biệt giữa họ hiện ra rõ ràng, và đó là sự khác biệt giúp Sinner trở thành nhà vô địch xứng đáng.
Zverev tung năm cú giao bóng một rất nặng: ba quả vào giữa, hai quả ra ngoài, trong đó hai quả sau đều hướng vào cú thuận tay của Sinner. Nhưng không cú nào thật sự sát dây.
Cả Zverev lẫn Sinner đều có thể phát bóng cực mạnh. Khác biệt là Sinner kết hợp được sức mạnh ấy với điểm rơi hủy diệt. Sau khi quyết định giữ vị trí trả giao bóng gần vạch cuối sân hơn, anh trả giao chắc vào giữa sân và thắng bốn trong năm điểm ấy. Set hai thuộc về Sinner cùng với lợi thế tinh thần.
Đến cuối set ba, Zverev trượt chân và bị duỗi quá gối. Cú giao bóng của tay vợt Đức giảm tốc độ do không thể vươn người tối đa khi phát bóng. Sinner tận dụng cơ hội để thắng set ba, rồi giữ vững thế trận trong set bốn, kể cả khi Zverev tiếp tục dội những cú thuận tay nặng như búa bổ.
Zverev đã làm được nhiều điều cần làm, nhưng ranh giới của một trận chung kết Grand Slam đôi khi chỉ là một hoặc hai cú thuận tay hỏng và một pha trượt chân. Ngay cả khi cầm giao bóng kết thúc trận, Sinner vẫn phải sống sót qua một loạt đôi công trái tay dữ dội, rồi cắt bóng góc gần sau pha bỏ nhỏ của Zverev để có championship-point.
Bài kiểm tra còn một câu hỏi cuối. Sinner trả lời bằng cú thuận tay dọc dây. Anh thắng điểm rồi đổ xuống mặt cỏ ăn mừng danh hiệu Wimbledon năm thứ hai liên tiếp. Đó là màn mừng chức vô địch cảm xúc nhất của anh trong sự nghiệp.
"Nhật Bản tiến gần hơn đến vòng loại trực tiếp với chiến thắng 4-0 trước Tunisia", tờ Japan Times của Nhật Bản giật tít ca ngợi chiến thắng của đội nhà trong trận đấu trên sân Monterrey (Mexico) trưa 21/6 (giờ Việt Nam) ở bảng F.
Trong trận đấu thứ 1.000 của World Cup, đoàn quân của HLV Hajime Moriyasu đã sáng cửa giành vé vào vòng 32 đội sau hai trận bất bại (1 trận thắng và 1 trận hòa), trong khi Tunisia chính thức bị loại sau trận thua thứ hai liên tiếp ở bảng F.
Daichi Kamada mở tỷ số ở phút thứ 4, dứt điểm cận thành sau đường chuyền thấp của Keito Nakamura, trước khi Ayase Ueda nhân đôi cách biệt. Tiền đạo sinh năm 1998 lập công với pha dứt điểm hiểm hóc vào góc xa khung thành ở phút 31.
Sau giờ nghỉ, Ueda vẫn kiểm soát trận đấu và kiến tạo cho Junya Ito ghi bàn thắng thứ 3 ở phút 69 cho "Samurai xanh" bằng một đường chuyền bổng, trước khi tự mình lập cú đúp ở phút 83, giúp đội nhà thắng đậm Tunisia 4-0.
Chiến thắng này giúp Nhật Bản trở thành đội bóng châu Á đầu tiên ghi được 4 bàn thắng trong một trận đấu ở World Cup.
"Nhật Bản tiến gần hơn đến vòng tiếp theo của giải Grand Slam! Một chiến thắng kỷ lục 4-0. Chiến thắng đầu tiên của họ sau 24 năm ở lượt trận thứ hai đầy căng thẳng", tờ Yahoo phiên bản Nhật Bản cũng giật tít gây chú ý.
"Cú đánh đầu của Ueda, với một pha bóng bay trên không khá lâu, đã đi thẳng vào lưới. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử World Cup, Nhật Bản ghi được 4 bàn thắng trở lên trong một trận đấu. Hơn nữa, Ueda trở thành cầu thủ Nhật Bản đầu tiên ghi hai bàn thắng trong một trận đấu.
Keisuke Goto, người vào sân thay Ueda, cũng có màn ra mắt World Cup và Nhật Bản đã giữ sạch lưới trước Tunisia, không cho họ cơ hội phản công. Họ đã lập kỷ lục với chiến thắng 4-0, đưa họ đến gần hơn với việc vượt qua vòng bảng.
Trận đấu thứ hai vòng bảng World Cup từ lâu đã là một trận đấu khó khăn đối với Nhật Bản, nhưng họ đã giành được chiến thắng đầu tiên ở lượt trận thứ hai kể từ trận gặp Nga tại World Cup 2002", tờ Yahoo bình luận.
"Đội tuyển bóng đá quốc gia Nhật Bản giành chiến thắng vang dội 4-0 trước Tunisia", tờ Nikken nhấn mạnh chiến thắng của đội nhà trên tít.
"Đội tuyển Nhật Bản của HLV Moriyasu áp đảo Tunisia với 4 bàn thắng! Ayase Ueda lập cú đúp trong một trận đấu, một kỷ lục chưa từng có cho Nhật Bản. Kamada và Ito cũng đóng góp bàn thắng. Nhật Bản kỷ niệm trận đấu thứ 1000 với hiệu số bàn thắng bại lớn nhất trong số các đội bóng châu Á.
Một trận hòa hoặc thắng trong trận đấu tiếp theo sẽ giúp họ chắc chắn nằm trong top hai và tiến vào vòng loại trực tiếp", tờ Hochi của Nhật Bản thì bình luận trong phần nội dung.
"Nhật Bản thắng Tunisia 4-0 tại World Cup. Ueda ghi hai bàn, Kamada và Ito mỗi người ghi một bàn", tờ Sankei cũng chốt lại về chiến thắng dễ dàng của đội nhà.
Đây là lần thứ 12 Hà Lan tham dự giải đấu danh giá nhất của FIFA, nhưng họ chưa một lần vô địch dù đã 3 lần về nhì ở các giải đấu năm 1974, 1978 và 2010. Do đó bước vào giải đấu này, "Cơn lốc màu da cam" sẽ hướng đến mục tiêu lần đầu tiên lên ngôi.
Nhưng nhiệm vụ này sẽ không dễ, khi World Cup 2026 quy tụ rất nhiều đội bóng mạnh đang ở đỉnh cao phong độ. Chưa kể Hà Lan bước vào giải đấu này với phong độ không mấy ấn tượng, với các trận giao hữu rất chật vật trước Uzbekistan, Algeria và Ecuador.
Trong khi đó, Nhật Bản lại khác. Là một thế lực thống trị ở châu Á, Nhật Bản đang hướng đến kỳ World Cup thứ tám liên tiếp. Tuy nhiên họ chưa bao giờ vượt qua vòng 16 đội - ngay cả trên sân nhà năm 2002.
Xếp hạng 18 thế giới, chỉ kém đối thủ Hà Lan 10 bậc, đội bóng của HLV Hajime Moriyasu đang có phong độ tuyệt vời, với sáu trận giao hữu liên tiếp thắng lợi. Trong đó có những chiến thắng vang dội trước Brazil và Anh.
Ở vòng loại, Nhật Bản ghi được 54 bàn thắng, nhiều bàn hơn bất kỳ quốc gia nào khác trong vòng loại AFC. Ngoài ra họ cũng chỉ để thủng lưới có 3 bàn trong suốt vòng loại. Điều này cho thấy cấu trúc và sự gắn kết của Nhật Bản, nó làm dấy lên hy vọng về một hành trình thành công của họ ở giải đấu.
Cả hai đội đều có những sự vắng mặt đáng tiếc ở World Cup 2026. Nhưng nó sẽ không ảnh hưởng đến nền tảng chung của toàn đội. Do đó cả hai hứa hẹn sẽ cống hiến cho người xem một trận đấu mãn nhãn.
