Arsenal đã và đang trở thành “vua bóng chết” ở châu Âu mùa này. Trong số 71 bàn thắng của họ ở Ngoại hạng Anh 2025-2026, có tới 25 bàn đến từ các tình huống cố định (không tính penalty), trong đó 19 pha lập công xuất phát từ những quả phạt góc.
Nét đặc trưng trong những pha dàn xếp tấn công bóng chết của “Pháo thủ” là nhồi quân số vào vùng cấm và gây áp lực nghẹt thở lên thủ môn đối phương. Đây cũng chính là cách Italy từng áp dụng trước Tây Ban Nha của Enrique ở bán kết Euro 2020 (diễn ra năm 2021).
Thời điểm đó, bộ đôi lão tướng Leonardo Bonucci và Giorgio Chiellini liên tục dùng thể hình tì đè, gây náo loạn trong vùng cấm, một kịch bản tương tự những gì William Saliba và Gabriel Magalhaes thường làm từ các quả phạt góc của Arsenal. Tuyển Anh từng nếm trái đắng từ miếng đánh này ở trận chung kết khi bàn gỡ hòa của Italy cũng xuất phát từ một tình huống phạt góc.
Jesus Casas, người từng giữ vai trò chuyên gia phân tích dưới thời Enrique tại Barca (2014-2017) và sau đó là trợ lý tại ĐTQG Tây Ban Nha (2018-2022), hiểu rất rõ tư duy của nhà cầm quân 56 tuổi. Theo Casas, thay vì chỉ đạo lùi sâu toàn bộ đội hình để chịu trận, Enrique lại chọn một cách tiếp cận hoàn toàn khác.
“Trước hết, bạn phải nhận diện những mũi nhọn không chiến nguy hiểm nhất của đối thủ và quỹ đạo treo bóng sở trường của họ, từ đó tìm phương án khắc chế”, Casas cho biết. “Lấy trận gặp Italy của tây Ban Nha ở Euro 2020 làm ví dụ. Italy thường nhồi tới 8 cầu thủ vào vùng cấm mỗi khi đá phạt góc. Việc họ quá đông quân số khiến chúng tôi rất khó kèm người và nhận biết đâu là mối đe dọa chính. Vì vậy, chúng tôi quyết định đánh cược”.
“Chúng tôi cắm hai tiền đạo ở rìa vùng cấm bên trên. Đội hình vẫn tập trung phòng ngự đợt bóng đầu tiên, nhưng khi phía Italy thấy chúng tôi để lại hai cầu thủ tốc độ phía trên, họ buộc phải giữ ba người ở lại phần sân nhà để bọc lót. Điều này giúp cục diện dễ thở hơn hẳn, vì lúc này họ chỉ còn năm người tham gia không chiến”, cựu trợ lý của Enrique giải thích.
Cũng theo Casas, mỗi HLV và mỗi đội bóng đều có những mưu mẹo riêng. Do đó, bài toán hóc búa ở đây vẫn là đưa ra dự đoán đối thủ sẽ làm gì. Với Arsenal, đại diện nước Anh với chuyên gia bóng chết Nicolas Jover sẽ tìm hiểu đâu là vị trí dễ gây tổn thương nhất cho PSG để bố trí những trung vệ giỏi không chiến vào khu vực đó.
Casas cho rằng nếu “sếp” cũ của mình tái hiện canh bạc như từng làm trước Italy ở Euro 2020, Enrique có thể sẽ cắm những “máy chạy” như Ousmane Dembele, Khvicha Kvaratskhelia hay Desire Doue ở phía trên. Bấy giờ, HLV Mikel Arteta chắc chắn sẽ phải dè chừng tốc độ của những cầu thủ này mà bố trí thêm người ở lại phần sân nhà chống phản công.
Một lý do khác mà Casas – người hiện dẫn dắt CLB Lion City Sailors ở Singapore – tin tưởng Enrique, là bởi “ông ấy là người hay có những quyết định chiến thuật táo bạo và có phần dị biệt”.
Mùa trước, PSG từng gây sốt với bài giao bóng khác thường. Vitinha cố tình đá bóng hết đường biên dọc gần cột cờ góc đối phương ngay sau tiếng còi khai cuộc, mục đích là để nhà ĐKVĐ Pháp ngay lập tức triển khai bài pressing tầm cao nghẹt thở.
Hay như tại tứ kết gặp Liverpool ở Champions League mùa này, Nuno Mendes liên tục xé toạc tuyến giữa của đội bóng vùng Merseyside bằng những quả ném biên rất mạnh và sâu. Đến trận bán kết, thủ thành Matvey Safonov lại liên tục phát bóng về phía cánh trái, nơi hậu vệ phải của Bayern là Konrad Laimer có thể hình thấp hơn tiền đạo cánh Khvicha Kvaratskhelia. Đồng thời, khối đội hình PSG cũng dịch chuyển đông về khu vực này, tạo ra thế pressing đông đảo ở các tình huống bóng hai.
Tuy nhiên, các bài dàn xếp cố định của Arsenal lại cực kỳ biến hóa và ở một đẳng cấp khác biệt. Nhìn vào quá khứ, Enrique có lý do để phải rút ra bài học xương máu. Tháng 9/2022, Tây Ban Nha từng phơi áo 1-2 trước Thụy Sĩ sau khi thủng lưới hai bàn từ chấm phạt góc.
Sau trận đấu đó, khi được hỏi tại sao đội bóng lại phòng ngự cố định tệ đến vậy, Enrique thẳng thừng tuyên bố: “Bóng chết có tập hay không cũng chẳng quan trọng. Kể cả bạn có chấp 11 đấu 9 thì họ vẫn có thể ghi bàn. Tôi nhớ ở một CLB ngày trước mình dẫn dắt, chúng tôi cũng tập bóng chết ngày qua ngày, nhưng khi vào trận vẫn cứ là thảm họa. Tôi nghĩ không đáng để phí thời gian tập phòng ngự cố định”.
“Chúng tôi chỉ phân tích qua video vì tôi không có thời gian. Đội bóng có tập các bài phối hợp tấn công, còn khâu phòng ngự thì cứ xem băng hình là đủ. Tôi từng làm thế ở các CLB và thấy kết quả cũng vậy thôi”, Enrique từng khẳng định.
Dù Casas đã rời ban huấn luyện của Enrique để chuyển sang dẫn dắt ĐTQG Iraq thời điểm đó, ông xác nhận Enrique quả thực rất hời hợt với các tình huống cố định. “Hồi mới lên nắm quyền ở tuyển Tây Ban Nha, Enrique có chú trọng đến bóng chết. Nhưng sau đó có một giai đoạn, vì lý do nào đó, ông ấy không muốn tập trung quá nhiều vào nó nữa. Chúng tôi gần như không có bài tập thực chiến nào trên sân tập, chỉ xem qua băng hình là chủ yếu”, Casas tiết lộ.
“Tôi không rõ hiện tại ở PSG, khi có nhiều thời gian rèn quân hơn, Enrique có tập lại bài này không”, Casas nói thêm. “Tôi không dám khẳng định 100%, nhưng tôi tin khi mổ xẻ Arsenal, ai cũng biết bóng chết là vũ khí hạng nặng của họ. Vì vậy, tôi kỳ vọng PSG sẽ có một kế hoạch khác biệt. Có thể họ sẽ chủ động hơn, dâng cao đội hình để buộc Arsenal không thể dồn quá nhiều người vào vùng cấm. Nhưng chắc chắn, họ sẽ phải chuẩn bị một phương án nào đó”.
Nếu Enrique quyết định tái hiện bài đánh từng dùng trước tuyển Italy, ông không phải là người duy nhất muốn hóa giải miếng đánh phạt góc của Arsenal theo cách này. Ở trận lượt về bán kết Cup Liên đoàn Anh gặp “Pháo thủ” hồi tháng 2 năm nay, cựu HLV Liam Rosenior của Chelsea từng chỉ đạo cắm ba cầu thủ ở tuyến trên, buộc Arteta phải thay đổi cách tiếp cận khi phải rút bớt nhân sự tham gia tấn công từ phạt góc về theo kèm cầu thủ đối phương.
Một số tập thể khác cũng từng áp dụng giải pháp này để phòng ngự phạt góc trước Arsenal từ mùa trước đến nay, là Monaco, Crystal Palace và cả Chelsea dưới thời Enzo Maresca ở trận derby London lượt đi Ngoại hạng Anh cuối tháng 11/2025.
Đầu năm nay, cựu thủ thành Shay Given trong vai trò chuyên gia bình luận của chương trình Match of the Day trên BBC, đã đưa ra lời khuyên về cách chống bài phạt góc của Arsenal. “Hãy thử để ba cầu thủ ở phía trên, khi đó Arsenal sẽ buộc phải cắt cử ba hoặc bốn người về phòng ngự. Vùng cấm sẽ có thêm khoảng trống cho các hậu vệ và thủ môn. Đúng là nó cũng tạo ra khoảng trống cho các cầu thủ tấn công của Arsenal, nhưng sự đông đúc quá mức mới chính là thứ gây ra hỗn loạn”, Given khẳng định.
- Thành tích tốt nhất: vô địch (World Cup 1978, 1986, 2022).
- Cầu thủ đáng chú ý: tiền đạo Lionel Messi, tiền đạo Julian Alvarez, tiền vệ Enzo Fernandez, tiền vệ Alexis Mac Allister, trung vệ Cristian Romero, thủ môn Emiliano Martinez.
Thông điệp được nhóm nghiên cứu kỹ thuật FIFA (TSG) đưa ra trong họp báo trước World Cup ngày 11/5. Các trọng tài được yêu cầu theo dõi kỹ những tình huống va chạm trong cấm địa, đặc biệt ở các pha bóng cố định.
Pascal Zuberbuhler - cựu thủ môn Thụy Sĩ và hiện đứng đầu TSG - cho rằng những gì diễn ra ở Ngoại hạng Anh mùa này cho thấy một xu hướng mới FIFA phải kiểm soát ngay từ đầu World Cup 2026. "Những gì xảy ra ở Ngoại hạng Anh, đặc biệt với Arsenal, đúng là đã thành xu hướng", ông nói. "Nhưng tôi tin ở World Cup của chúng tôi, sẽ có những trọng tài tốt nhất. Và các trọng tài sẽ đóng vai trò then chốt trong những tình huống như vậy".
Trưởng nhóm TSG cũng thừa nhận khó quan sát được các tình huống vật lộn, kéo áo trong bóng cố định. Bởi một pha phạm lỗi nhỏ với thủ môn, giữa rất đông cầu thủ xung quanh, có thể khiến trọng tài gặp khó khăn.
Tranh cãi bùng phát sau trận Arsenal thắng West Ham 1-0 cuối tuần qua. Phút bù hiệp hai, West Ham tưởng gỡ hòa nhờ pha lập công của Callum Wilson, nhưng VAR xác định hậu vệ Pablo Felipe phạm lỗi với thủ môn David Raya trong lúc tranh chấp ở phạt góc. Bàn thắng bị hủy, kéo theo phản ứng mạnh từ phía West Ham.
West Ham tuyên bố sẽ gửi đơn khiếu nại lên ban trọng tài để yêu cầu làm rõ quyết định của VAR. CLB này muốn được nghe toàn bộ hội thoại giữa trọng tài chính Chris Kavanagh và tổ VAR.
Arsenal mùa này được xem như biểu tượng mới của "bóng chết". Đội bóng của Mikel Arteta ghi 21 bàn từ phạt góc và đá phạt, nhờ những bài dàn xếp được chuẩn bị kỹ lưỡng cùng khả năng không chiến của các trung vệ như William Saliba hay Gabriel Magalhaes.
Một thành viên khác của TSG, cựu tiền vệ Gilberto Silva, cũng công nhận Arsenal đã biến các tình huống cố định thành vũ khí đặc biệt. "Điều thú vị là vài năm qua, các quả phạt góc và bóng dài không còn được sử dụng nhiều trong bóng đá Anh, so với thời điểm tôi còn chơi bóng ở đó", cựu tiền vệ Arsenal nói. "Tình huống cố định đã thành vũ khí hiệu quả của Arsenal".
Tuy nhiên, nhà cựu vô địch World Cup 2002 cho rằng xu hướng này khó lặp lại ở cấp độ đội tuyển quốc gia. Bởi các CLB có cả mùa giải để tập luyện hàng trăm phương án phạt góc, còn đội tuyển chỉ có vài tuần chuẩn bị trước giải.
"Tôi không chắc World Cup sẽ diễn ra theo cách tương tự, bởi các đội tuyển không có nhiều thời gian để chuẩn bị cho những giải đấu như này", anh nói thêm. "Dĩ nhiên vũ khí này có thể được sử dụng, và các đội phải tận dụng, nhưng không phải như phương án chủ đạo".
Ngoài FIFA, Hội đồng luật bóng đá quốc tế (IFAB) cũng sẽ xem xét lại các quy định liên quan tới việc tranh chấp trong cấm địa sau World Cup 2026. Theo báo Times, một số đề xuất đã xuất hiện, như cấm cầu thủ tấn công đứng trong khu vực 5,5 m trước khi phạt góc được thực hiện, nhằm bảo vệ thủ môn.
FIFA muốn World Cup 2026 trở thành chuẩn mực mới cho việc xử lý các pha va chạm ở bóng chết. TSG cho biết họ sẽ phân tích toàn bộ 104 trận đấu tại giải để đánh giá xu hướng chiến thuật, công tác trọng tài và tác động của VAR.
CNN Indonesia dẫn một báo cáo của báo Hà Lan, De Telegraaf, cho biết IND đã bắt đầu giai đoạn đầu tiên của cuộc điều tra. Không rõ liệu 25 cầu thủ được đề cập có phải là cầu thủ của đội tuyển Indonesia hay không. Nhưng đã có tiết lộ khoảng 4 người nằm trong số này và đã công bố danh tính cụ thể.
"Giai đoạn đầu tiên liên quan đến cuộc điều tra của Cơ quan Di trú và Nhập tịch đối với 25 cầu thủ được cho là không còn quốc tịch Hà Lan, do quyết định chơi cho các đội tuyển quốc gia ngoài Liên minh châu Âu (EU)", De Telegraaf viết.
Cho đến nay, nhiều phương tiện truyền thông Hà Lan đã nêu bật một số cầu thủ thuộc đội tuyển Indonesia liên quan đến vấn đề hộ chiếu trên. Những cái tên như Dean James của CLB Go Ahead Eagles và Nathan Tjoe-A-On của Willem II là ví dụ về những người hiện đang gặp vấn đề về giấy phép lao động. Tương tự là Justin Hubner, hiện đang chơi cho CLB Fortuna Sittard và Tim Geypens của FC Emmen, theo CNN Indonesia.
"Cho đến nay, chỉ có Maarten Paes là an toàn vì CLB của anh, Ajax Amsterdam, đã hoàn tất tất cả các thủ tục cấp giấy phép lao động cho thủ môn số 1 của đội tuyển Indonesia. Ajax đã ký hợp đồng và đăng ký cầu thủ này thi đấu với tư cách là cầu thủ ngoài EU", CNN Indonesia cho biết thêm.
Theo đó, 4 cầu thủ nhập tịch của đội tuyển Indonesia đang gặp rắc rối trên và được báo chí Hà Lan gọi là "vụ bê bối hộ chiếu", vì lý do nghi ngờ họ đã lách luật vẫn sử dụng tư cách cầu thủ bản địa Hà Lan để đăng ký thi đấu cho CLB, trong khi đã có hộ chiếu Indonesia, vi phạm nhiều quy định về hạn ngạch cầu thủ ngoài EU của các giải VĐQG Hà Lan, bao gồm giải hàng đầu Eredivisie và giải hạng nhất Eerste Divisie.
"Nếu kết quả điều tra dẫn đến việc cầu thủ bị cấm thi đấu, thì về mặt pháp lý vẫn có những phương pháp để giải quyết vấn đề trong thời gian ngắn. Một lựa chọn khả thi là giống như cách Ajax đã làm với Maarten Paes, người có giấy phép lao động được cấp bằng hộ chiếu nước ngoài", tờ De Telegraaf cho biết.
Theo báo cáo, một bước khả thi khác là các cầu thủ nói trên xin cấp lại quốc tịch Hà Lan. Tuy nhiên, quá trình này dự kiến sẽ mất ba tháng, chưa kể dẫn đến nhiều khả năng phát sinh vấn đề giữa cầu thủ và đội tuyển quốc gia, ở đây chính là đội tuyển Indonesia, CNN Indonesia nhấn mạnh.
Điều này cũng được De Telegraaf chỉ ra: "Bước khả thi là xin cấp lại quốc tịch Hà Lan. Quá trình này mất ít nhất ba tháng, nhưng cũng có thể xin giấy phép cư trú tạm thời để có thể chơi bóng đá. Tuy nhiên, nhược điểm là bước này có thể tạo ra rất nhiều vấn đề liên quan đến cầu thủ khi thi đấu cho đội tuyển quốc gia".
Các cầu thủ nhập tịch Indonesia trên đã có nhiều lần khoác áo đội tuyển, như Dean James (có 5 lần) và Tim Geypens chưa ra mắt, đã được triệu tập thi đấu FIFA Days tháng 3, nhưng sau đó bị loại. Chỉ có Nathan Tjoe-A-On (15 lần khoác áo) và Justin Hubner (20 lần) vẫn góp mặt thi đấu cho đội tuyển Indonesia.
Khi vụ bê bối hộ chiếu xảy ra, hậu vệ Justin Hubner dù rất kín tiếng, nhưng mới đây cầu thủ này đã lên tiếng thừa nhận các rắc rối phát sinh, có thể khiến anh và các đồng đội đối mặt nhiều khả năng phải lựa chọn lại tình trạng quốc tịch và có thể đối mặt với việc chia tay sự nghiệp thi đấu quốc tế, theo báo Indonesia, BOLASPORT.
Cho đến nay, Liên đoàn Bóng đá Indonesia (PSSI) chưa đưa ra quan điểm về vụ việc, có lẽ họ vẫn đang chờ kết quả cuộc điều tra và cách xử lý của giải VĐQG Hà Lan, trước khi có những bước tiếp theo.
