Lướt TikTok trong lúc nghỉ trưa, chị Ngân Hà (48 tuổi) bị thu hút bởi một video quảng cáo chiếc dao gọt rau củ đa năng.
Trong video, sản phẩm có thiết kế hiện đại, được quảng cáo là chỉ cần kéo nhẹ vài lần là rau củ sẽ ra những sợi đều tăm tắp.
“Dao đa năng có tận hai mặt, một bên để gọt vỏ, bên còn lại có thể bào sợi nhanh chóng. Đặc biệt có khả năng thái mỏng thịt dễ dàng, rất tiện để nấu ăn”, chị Hà nhớ lại lời quảng cáo trong video.
Hình ảnh những bắp cải được bào dễ dàng, đẹp mắt cùng phần giới thiệu hấp dẫn khiến chị quyết định đặt mua ngay hai chiếc với giá gần 150.000 đồng.
Tuy nhiên, khi nhận hàng và sử dụng thực tế, chị nhanh chóng nhận ra sản phẩm không giống như những gì được quảng cáo.
Theo chị, chiếc dao vẫn có thể dùng để gọt vỏ rau củ hoặc mở nắp chai. Thế nhưng, công dụng được nhấn mạnh nhất trong quảng cáo là bào sợi lại không hoạt động được.
Chị Hà chia sẻ: “Chiếc dao gần như không thể bào mượt mà được như quảng cáo. Tôi thử nhiều cách nhưng rau củ liên tục bị đứt vụn, không thể tạo thành những sợi đều đẹp như trong video”.
Thắc mắc về chất lượng sản phẩm, chị Hà quay lại tìm video quảng cáo và đọc phần bình luận. Lúc này, chị mới biết đoạn video mình xem được tạo bằng AI.
Dưới phần bình luận, nhiều người dùng khác cũng phản ánh trải nghiệm tương tự khi mua sản phẩm.
Không chỉ riêng trường hợp trên, ngày càng có nhiều người tiêu dùng phản ánh việc bị thu hút bởi những video quảng cáo do AI tạo ra với hình ảnh sản phẩm hoạt động hoàn hảo nhưng trải nghiệm thực tế sau khi nhận hàng lại hoàn toàn khác xa những gì được thể hiện.
Chị Hà còn cho biết, video quảng cáo có hình ảnh và chuyển động rất chân thực, khiến chị không hề nghi ngờ đó là nội dung được tạo bằng AI.
Đây cũng là tình trạng mà nhiều người, điển hình là người lớn tuổi đang gặp phải khi các video AI ngày càng giống với cảnh quay thực tế, khiến việc nhận biết trở nên khó khăn hơn.
AI có thể làm đẹp quảng cáo nhưng không được làm sai lệch sự thật
Theo ThS Nguyễn Lê Đình Quý, chuyên gia trong lĩnh vực Truyền thông Marketing, AI đang giúp việc sản xuất hình ảnh và video quảng cáo trở nên nhanh chóng, hấp dẫn hơn.
Dẫu vậy, một số đơn vị bán hàng lại sử dụng công nghệ này để “tô hồng” sản phẩm vượt xa thực tế. Điều này dễ khiến người tiêu dùng hiểu sai về chất liệu, màu sắc, kích thước hoặc công dụng của sản phẩm.
Chuyên gia cho rằng AI nên được sử dụng như công cụ hỗ trợ sáng tạo thay vì thay thế sự thật. Những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định mua hàng như hình ảnh sản phẩm, trải nghiệm sử dụng hay đánh giá chất lượng vẫn cần được thể hiện bằng nội dung thực tế.
“AI có thể giúp quảng cáo hấp dẫn hơn nhưng không nên làm sai lệch bản chất sản phẩm. Điều người tiêu dùng cần nhất vẫn là thông tin trung thực để đưa ra quyết định mua sắm chính xác”, vị chuyên gia nhận định.
Các đơn vị kinh doanh cần minh bạch khi sử dụng AI trong quảng cáo, đồng thời kết hợp với hình ảnh, video và phản hồi thực tế từ khách hàng để duy trì niềm tin.
Bên cạnh đó, theo chị Nguyễn Thị Trang, chuyên gia trong lĩnh vực AI, các đơn vị kinh doanh cần minh bạch về việc sử dụng AI bằng cách gắn nhãn hoặc thông báo rõ ràng đối với những quảng cáo được tạo hoặc chỉnh sửa bằng công nghệ này.
Điều đó không chỉ giúp người tiêu dùng có thêm thông tin để đánh giá nội dung mà còn hạn chế nguy cơ hiểu nhầm giữa hình ảnh minh họa và sản phẩm thực tế.
Tại Việt Nam, Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 đã chính thức có hiệu lực. Vì vậy, yêu cầu minh bạch đối với nội dung do AI tạo ra cũng trở nên quan trọng hơn.
Từ thực trạng trên, các chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng cần tỉnh táo trước những video quảng cáo có hình ảnh quá hoàn hảo hoặc công dụng được thể hiện một cách “thần kỳ”.
Thay vì chỉ dựa vào nội dung quảng bá, người mua nên tham khảo đánh giá từ khách hàng đã sử dụng, kiểm tra hình ảnh thực tế và đối chiếu thông tin từ nhiều nguồn khác nhau trước khi đưa ra quyết định.
Bên cạnh đó, cần chủ động trang bị kiến thức về AI để nhận diện các nội dung được tạo hoặc chỉnh sửa bằng công nghệ này.
Những video AI thường có độ nét không đồng đều, chuyển động thiếu tự nhiên, giọng nói méo hoặc đơn điệu, hình ảnh miệng không khớp với lời nói, cũng như các chi tiết thay đổi bất thường giữa các khung hình.
Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ra quyết định về danh sách tên miền quốc gia Việt Nam ".vn" sẽ được triển khai đấu giá đợt 2, dự kiến ngày 22-23/6 sau khi hoàn tất thủ tục. Những tên miền này hai ký tự, không được bán trên thị trường và được xếp vào loại "hiếm". Trong lần đấu giá mới, tên miền có sự kết hợp của cả chữ cái và chữ số, như y1, m2, f5, g7... Ngoài ra, một số tên miền từng đấu giá thành công trong đợt 1 nhưng người trúng không thanh toán, cũng sẽ được đấu giá lại.
Đây là đợt triển khai tiếp theo trong chương trình đấu giá tên miền ".vn" được Bộ Khoa học và Công nghệ thực hiện nhằm nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên Internet quốc gia. Theo Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC), việc đấu giá tạo cơ hội cho doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân sở hữu tên miền giá trị cao để phục vụ xây dựng thương hiệu, kinh doanh và hiện diện số trên Internet.
Để tham gia, người mua cần đặt trước một triệu đồng. Các tên miền đợt này có giá khởi điểm 10 triệu, bước giá một triệu đồng.
Tên miền hai ký tự được coi là "tài nguyên đặc biệt" vì số lượng hữu hạn. Chúng có cấu trúc ngắn gọn, dễ nhớ và mang giá trị nhận diện thương hiệu cao, giúp bảo vệ và phát triển tài sản thương hiệu trên môi trường số.
Việc tổ chức đấu giá tên miền, theo VNNIC, không chỉ nhằm phân bổ hiệu quả tài nguyên Internet mà còn có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao nhận thức của xã hội về tên miền quốc gia ".vn" như một tài sản số, khuyến khích các doanh nghiệp, cá nhân chủ động xây dựng hiện diện trực tuyến tin cậy.
Trước đó, đợt 1 được tổ chức tháng 3 có 50 tên miền được đưa ra đấu giá, với tỷ lệ thành công đạt 78%. Một số tên miền có giá bằng giá khởi điểm 10 triệu, nhưng đa số gấp nhiều lần. Đặc biệt, có tên miền được trả giá hơn 1,5 tỷ đồng.
Theo các bác sĩ, những hình ảnh do AI tạo ra thường vượt xa giới hạn sinh lý của cơ thể con người, thậm chí tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu cố gắng tái hiện ngoài đời thực.
Bác sĩ da liễu thẩm mỹ Rachel Westbay cho biết bà vốn đã quen với những yêu cầu “khó chiều” từ bệnh nhân.
Bà từng thấy có người mang ảnh thời trẻ hoặc người nổi tiếng đến và mong mình có thể “hô biến” khuôn mặt như vậy.
Tuy nhiên, đầu năm nay, bà thực sự sốc khi một bệnh nhân bước vào phòng khám ở Upper East Side cùng một bức ảnh giống như tranh biếm họa: Môi căng phồng quá mức, đôi mắt to như búp bê.
Điều đáng nói là bức ảnh đó được tạo ra bởi ChatGPT.
“Giống như ai đó nói rằng họ muốn trông như nàng tiên cá Ariel vậy”, bác sĩ Rachel Westbay chia sẻ với tờ Business Insider.
AI đang dần xuất hiện ngày càng nhiều trong các phòng khám thẩm mỹ. Thay vì để bác sĩ quyết định kết quả “sau phẫu thuật”, nhiều bệnh nhân chủ động dùng các công cụ tạo ảnh AI như ChatGPT, Nano Banana hay các ứng dụng filter để dựng nên phiên bản đẹp nhất của chính mình.
Các bác sĩ cho rằng điều này khiến họ phải đối mặt với một bài toán khó. Đó là phải giải thích cho bệnh nhân hiểu đâu là giới hạn mà phẫu thuật có thể đạt tới và đâu là điều cơ thể con người hoàn toàn không thể chịu đựng.
Một khảo sát do Trung tâm Y khoa Beth Israel Deaconess công bố năm ngoái cho thấy những người thường sử dụng AI chỉnh sửa ảnh có kỳ vọng “cao hơn đáng kể” về kết quả phẫu thuật thẩm mỹ.
Bác sĩ Steven Williams, cựu Chủ tịch Hiệp hội Phẫu thuật Thẩm mỹ (Mỹ) cho biết ông từng gặp nhiều bệnh nhân mang theo ảnh AI mô phỏng nâng ngực, tạo hình cơ thể hay sửa mũi.
“Cơ thể con người không phải đất sét”
Daina Jenkins (60 tuổi) quyết định thực hiện một ca phẫu thuật căng da mặt sau nhiều năm tìm hiểu và cân nhắc.
“Nếu thứ gì đang chảy xệ, phình ra hay trễ xuống thì tôi sẽ nâng nó lên, hút nó đi hoặc chỉnh sửa nó”, bà nói vui.
Sau khi chọn được bác sĩ phù hợp, Jenkins nhận ra phòng khám không cung cấp hình ảnh mô phỏng hậu phẫu.
Vì vậy, bà tự tìm đến ChatGPT, mô tả các thủ thuật can thiệp mình định làm và yêu cầu AI tạo hình ảnh sau phẫu thuật.
Kết quả hiện ra là một khuôn mặt với làn da không tì vết, quai hàm sắc lẹm và đôi môi căng mọng, hoàn toàn khác với diện mạo thật của bà sau ca phẫu thuật thực tế.
Khi mang hình ảnh ấy hỏi lại bác sĩ, Jenkins cảm thấy nhẹ nhõm khi được giải thích rằng kết quả như vậy thực tế không thể đạt được.
“Nó không phải đời thực. Tôi vẫn thích việc mình trông tự nhiên hơn”, Jenkins kể lại.
Theo bác sĩ Rachel Westbay, AI thường tạo ra kiểu gương mặt giống búp bê với đôi môi đầy, mắt to và cằm sắc nét. Nhưng nó không tính đến cấu trúc gương mặt riêng, đặc điểm sắc tộc hay sự cân đối tổng thể của mỗi người.
Bác sĩ phẫu thuật Sachin Shridharani tại Manhattan kể rằng từng có một phụ nữ ngoài 70 tuổi mang tới bức ảnh AI với mong muốn trông trẻ như cháu gái mình.
“Tôi giải thích rằng chúng tôi không thể đưa bà ấy trở lại thời trẻ, nhưng bà vẫn khăng khăng muốn như vậy”, bác sĩ Sachin Shridharani chia sẻ.
Các bác sĩ cho biết nhiều cuộc tư vấn giờ đây kéo dài hàng giờ chỉ để giải thích cho bệnh nhân hiểu đâu là điều khả thi và an toàn. Có những người muốn chiếc mũi nhỏ đến mức không thể thở bình thường hoặc vòng eo bé tới mức “không còn chỗ cho nội tạng”.
“Cơ thể con người không phải đất sét. Chúng tôi phải bảo vệ các hệ cơ quan và giới hạn sinh lý khi tiến hành phẫu thuật”, bác sĩ Steven Williams nhấn mạnh.
Bác sĩ Rachel Westbay cũng cho biết có những yêu cầu hoàn toàn bất khả thi, chẳng hạn làm mắt to hơn bằng phẫu thuật. Theo bà, nếu có thể làm được, người đó cũng sẽ trông như nhân vật hoạt hình.
Tiêu chuẩn cái đẹp thời AI
Các chuyên gia nhận định việc bệnh nhân mang ảnh tham khảo đến phòng khám vốn không mới. Trước đây, họ từng cắt ảnh người mẫu từ tạp chí hay ảnh các siêu mẫu nổi tiếng.
Nhưng mạng xã hội và AI đã đẩy xu hướng này lên một cấp độ hoàn toàn khác.
Một nghiên cứu năm 2019 của Học viện Phẫu thuật Tạo hình và Tái tạo khuôn mặt tại Mỹ cho thấy 72% bác sĩ từng gặp bệnh nhân muốn phẫu thuật chỉ để “trông đẹp hơn khi selfie”.
Dù vậy, nhiều bác sĩ vẫn nhìn thấy tiềm năng tích cực của AI.
Bác sĩ Justin Sacks từ Trường Y Đại học Washington (Mỹ) nêu quan điểm rằng trong tương lai, AI có thể hỗ trợ bác sĩ mô phỏng kết quả phẫu thuật cho bệnh nhân một cách trực quan.
Ví dụ, với bệnh nhân ung thư vú cần tái tạo ngực, AI có thể tạo mô phỏng trực tiếp. Chẳng hạn nếu đặt túi silicone 400ml thì cơ thể sẽ thay đổi ra sao, hay lớp mô mềm sẽ trông thế nào.
“Cuộc trò chuyện giữa bác sĩ và bệnh nhân lúc đó sẽ thay đổi hoàn toàn. Kỳ vọng của bệnh nhân cũng thực tế hơn nhiều”, bác sĩ Justin Sacks nhận định.
Tuy nhiên, các bác sĩ vẫn cảnh báo rằng điều quan trọng nhất không phải là AI tạo ra hình ảnh đẹp đến đâu, mà là lý do thực sự khiến một người muốn thay đổi ngoại hình.
“Nếu ai đó nghĩ phẫu thuật sẽ giúp họ có công việc mới, một mối quan hệ mới hay địa vị xã hội mới, đó là dấu hiệu đáng lo”, bác sĩ Steven Williams khẳng định.
Theo video do Global Times đăng ngày 27/4, tình huống xảy ra cuối tuần trước trong buổi biểu diễn khai mạc cuộc thi thể thao tại Đại học Âu - Á Tây An ở tỉnh Thiểm Tây. Nhân viên phụ trách robot đã nhanh chóng can thiệp và kéo cỗ máy ra.
Theo Shangyou News, hành vi bất ngờ của robot lập tức tạo ra cuộc thảo luận trên mạng. Một số người đặt câu hỏi liệu hành động này có được điều khiển từ xa, hay được sắp xếp trước như một phần của màn trình diễn.
Số khác thậm chí tự hỏi liệu robot có phát triển "ý thức độc lập", nhất là sau khi một người tự nhận là nhân viên trường đăng bài trên Weibo và phủ nhận hành động được lập trình sẵn. "Dựa trên những gì tôi biết lúc đó, robot đã mắc lỗi", người này chia sẻ.
Đại diện trường đại học cho biết sau khi sự cố xảy ra, họ đã liên hệ với bên cung cấp robot và nhận phản hồi rằng vấn đề do nhiễu tín hiệu tại địa điểm tổ chức. Theo công ty, nhiều máy bay không người lái đã hoạt động đồng thời trong suốt màn trình diễn làm gián đoạn tín hiệu và dẫn đến hành vi bất thường.
Theo Gao Huan, Phó giám đốc Phòng thí nghiệm AI thuộc Đại học Sư phạm Trùng Khánh, dựa trên thông tin hiện có, sự cố này có thể do những bất thường trong điều khiển chuyển động, sai lệch trong quá trình thực thi hoặc thiếu hệ thống an toàn dự phòng tại chỗ. Robot dùng trong buổi biểu diễn thường hoạt động dựa trên kịch bản chuyển động được lập trình sẵn. Do đó, nếu xảy ra lỗi định vị, sai lệch nhận dạng tư thế, lỗi trình tự thực hiện, hoặc nếu người biểu diễn đi chệch khỏi quỹ đạo đã được thiết lập sẵn, có thể dẫn đến va chạm ngoài ý muốn giữa robot và người.
"Vấn đề không nên được hiểu là robot đã phát triển nhận thức độc lập", ông Huan nói với Shangyou News. "Câu hỏi quan trọng hơn đối với các chuyên gia AI, là tại sao robot vẫn có thể tiếp xúc với con người sau khi hành vi bất thường xảy ra".
Cũng theo ông Huan, sau sự cố, các nhà tổ chức, người điều hành và nhà cung cấp robot hình người nên tiến hành đánh giá rủi ro trước đó, gồm thử nghiệm kịch bản chuyển động, diễn tập tại chỗ, thiết lập khoảng cách an toàn, trang bị cơ chế dừng khẩn cấp, bố trí người giám sát và lập kế hoạch dự phòng để xử lý các tình huống bất ngờ.
"Khi biểu diễn cộng tác người - robot, không nên chỉ xem các cỗ máy như đạo cụ sân khấu thông thường, mà là thiết bị thông minh với những rủi ro chuyển động cơ học tiềm ẩn", ông nói thêm.
