Tinh thần đổi mới ấy đã được thể hiện rõ nét tại Hội nghị Toàn quốc Khoa học Xã hội và Ngôn ngữ 2026, do Trường Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) phối hợp cùng Trường Đại học Kinh tế – Tài chính TP.HCM (UEF) tổ chức.
Ghi nhận 145 bài báo toàn văn đến từ 35 cơ sở đào tạo và nghiên cứu trong nước cùng nhiều trường đại học quốc tế như Đại học Quốc lập Thanh Hoa, Đại học Ngôn ngữ Bắc Kinh và Học viện Công nghệ Bắc Kinh (Trung Quốc), sự kiện trở thành ‘điểm hẹn’ nghiên cứu, thu hút đông đảo nhà khoa học, học giả tham gia.
GS.TS. Lê Văn Cảnh – Phó hiệu trưởng HUTECH – cho rằng: “Các nhà nghiên cứu cần chủ động thích ứng, khai thác hiệu quả công nghệ mới, đồng thời bảo tồn các giá trị nhân văn và cảm xúc con người.
Đây không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để khoa học xã hội khẳng định vị thế trong hệ sinh thái tri thức hiện đại”.
GS.TS. Lê Văn Cảnh phát biểu khai mạc chương trình – Ảnh: NTCC
Mở đầu phiên toàn thể, 4 tham luận tiêu biểu đến từ các báo cáo viên thuộc nhiều trường đại học uy tín đã tập trung vào các vấn đề trọng tâm của khoa học xã hội và ngôn ngữ trong bối cảnh chuyển đổi số.
Nội dung các báo cáo bao quát nhiều hướng tiếp cận như hệ giá trị văn hóa, giáo dục ngôn ngữ, nghiên cứu liên ngành và các xu hướng quản lý trong lĩnh vực mới, thể hiện bức tranh đa chiều của hoạt động nghiên cứu hiện nay.
Các tham luận gắn với thực tiễn, thu hút nhiều ý kiến trao đổi đa chiều – Ảnh: NTCC
Bên cạnh phiên toàn thể, hội nghị tổ chức 06 tiểu ban chuyên môn gồm: Khoa học xã hội; Khoa học giáo dục; Luật học và Quan hệ quốc tế; Du lịch bền vững; Khoa học chính trị và các ngành ngôn ngữ (Trung Quốc học, Hàn Quốc học, Nhật Bản học, Ngôn ngữ Anh).
Tại đây, hơn 40 báo cáo viên đã trình bày, trao đổi và phản biện các kết quả nghiên cứu trong môi trường học thuật, tăng cường kết nối chuyên môn và thúc đẩy hợp tác liên ngành.
Hơn 40 báo cáo viên trình bày tại các phiên tiểu ban – Ảnh: NTCC
Góp phần khuyến khích các hình thức truyền đạt và tiếp cận tri thức sáng tạo, hội nghị đã trưng bày hơn 20 poster nghiên cứu về đa dạng các vấn đề khoa học xã hội và ngôn ngữ.
Hoạt động không chỉ ghi nhận nỗ lực của các tác giả mà còn tạo nên không gian học thuật năng động, thúc đẩy các ý tưởng mới đến cộng đồng nghiên cứu trẻ.
Chia sẻ về điểm đặc biệt của hội nghị năm nay, PGS.TS. Phạm Văn Việt – Trưởng phòng Khoa học Công nghệ HUTECH cho biết, lần đầu tiên hội nghị áp dụng hệ thống quản lý bài nộp trực tuyến thực hiện hoàn toàn trên nền tảng số.
Các bản thảo đều được kiểm tra trùng lặp, phân công biên tập viên chuyên môn phụ trách và đánh giá bởi hai phản biện độc lập theo mô hình ‘mù đôi’. Qua đó nâng cao chất lượng học thuật và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế trong xuất bản khoa học.
Từ giữa tháng 5, nhiều đại học thông báo nhận hồ sơ đăng ký xét tuyển bằng các phương thức không dùng điểm thi tốt nghiệp THPT, phổ biến là xét tuyển thẳng, xét học bạ, chứng chỉ quốc tế hay dựa vào kết quả thi đánh giá năng lực, tư duy. Với hầu hết trường, thí sinh có thể đăng ký trực tuyến qua website. Một số thu cả hồ sơ trực tiếp.
Nhiều trường như trường Đại học Công nghệ, Khoa học liên ngành và Nghệ thuật của Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Công nghiệp Hà Nội, Thương mại, Xây dựng Hà Nội để hạn đăng ký đến 20/6.
Một số trường kết thúc việc này ngay trong tháng 5 (trừ phương thức xét tuyển thẳng) như Học viện Ngân hàng, Đại học Bách khoa Hà Nội.
Các trường tư thục như Đại học Hòa Bình, Đại Nam không đặt ra mốc cụ thể. Theo kế hoạch của Bộ Giáo dục và Đào tạo, ngày dừng đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển đại học đợt đầu năm nay là ngày 14/7.
Danh sách trường ở Hà Nội mở cổng đăng ký xét tuyển trong tháng 5 như sau:
Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định đại học không được xét tuyển sớm, và phải quy đổi điểm các phương thức về một thang chung. Tất cả được xét chung trên hệ thống của Bộ, cùng đợt với điểm thi tốt nghiệp THPT.
Vì vậy, các trường đều lưu ý dù đăng ký xét tuyển bằng phương thức nào, hay nộp hồ sơ sớm, thí sinh vẫn cần nhập lên hệ thống của Bộ sau đó. Thời gian đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng là từ 2/7 đến 17h ngày 14/7.
Kết quả được công bố sau khi Bộ lọc ảo xong (17h ngày 9/8).
Buổi chia sẻ Hiếu PC ngày 30/3 tại trường THCS Ngọc Thanh (phường Xuân Hòa, tỉnh Phú Thọ), được hơn 800 học sinh và giáo viên hào hứng theo dõi.
Khi diễn giả đặt câu hỏi: "Các bạn có đang sử dụng AI?", học sinh đồng loạt giơ tay, trả lời "có".
Diệp Hân, học sinh lớp 9A1, nói dùng AI mỗi ngày để tra cứu tài liệu. Một học sinh lớp 8A1 cho biết cũng hỏi ChatGPT và Gemini khi làm bài tập. Nhiều em khác thường xuyên dùng các ứng dụng mạng xã hội như Tiktok hay Facebook.
Tuy nhiên, các em đều tỏ ra lúng túng khi được hỏi về nguy cơ bị lộ thông tin và hình ảnh cá nhân khi sử dụng AI.
Anh Hiếu nhận định với những sản phẩm công nghệ miễn phí, người dùng không phải khách hàng, mà là sản phẩm, trao dữ liệu để nó ngày càng thông minh hơn. Các mô hình AI sẽ thu thập và học từ những thông tin nhạy cảm, hình ảnh cá nhân hay tài liệu mà người dùng đưa vào câu lệnh. Và một khi đã đưa lên mạng, người dùng gần như không thể xóa bỏ hoàn toàn dấu vết.
Diễn giả đặc biệt lưu ý nguy cơ này, bởi nhiều người dùng, đặc biệt các bạn nhỏ, không đọc kỹ điều khoản sử dụng, vốn thường quá dài và không dễ hiểu.
Ngoài các công cụ chatbot, anh Hiếu cho hay hiểm họa còn tới từ việc đăng tải hình ảnh bản thân công khai trên mạng xã hội. Ví dụ, gương mặt của học sinh cấp hai có thể bị kẻ xấu dùng công nghệ deepfake để ghép và tạo hình ảnh 18+, nhằm đe dọa, tống tiền.
Để phòng tránh, chuyên gia khuyến nghị học sinh chọn chế độ ẩn danh khi dùng các công cụ chatbot, tuyệt đối không dùng những ứng dụng ghép mặt của bản thân hoặc người thân để tạo ảnh vui nhộn, hoạt hình... Ngoài ra, các em nên để danh sách bạn bè và hình ảnh trên mạng xã hội ở chế độ riêng tư, hoặc chỉ đăng ở chế độ bạn bè.
"Các bạn phải giữ thông tin và hình ảnh cá nhân càng kín đáo càng tốt, để bảo vệ bản thân và những người xung quanh", anh nói.
Buổi chia sẻ kết lại với phần minigame, học sinh nhận diện hình ảnh, video thật với sản phẩm AI. Hầu hết đều chỉ ra được những bức ảnh do AI tạo sinh có chi tiết không thực tế, hoặc trông không tự nhiên.
Cô Chu Thu Hiền, hiệu trưởng nhà trường, nhìn nhận buổi chia sẻ rất hữu ích, giúp học sinh hiểu và cẩn trọng hơn với thông tin cá nhân trên môi trường mạng.
"Học trò còn suy nghĩ đơn giản, thường thích chia sẻ ảnh, thông tin hay cảm xúc lên trang cá nhân mà không biết nguy hiểm về bảo mật", cô nói. Nhà trường thường tổ chức các hoạt động tập thể hoặc dùng fanpage để hướng dẫn, chia sẻ thông tin tới các em.
Hồi đầu năm, Bộ Giáo dục cho biết sẽ đưa AI vào nội dung giảng dạy ngay từ bậc phổ thông. Ba cấp độ nội dung, được chia tương ứng với các cấp học. Trong đó, bậc Tiểu học là cấp độ 1 (Làm quen), cấp độ 2 (Nền tảng) dành cho bậc THCS, còn cấp độ cao nhất (Kiến tạo) ở bậc THPT.
Ngày 20.4, ông Võ Thành Tú, Hiệu trưởng Trường THCS Trương Văn Chỉ (xã Hiếu Thành, Vĩnh Long) cho biết, trường đã họp và báo cáo về UBND xã Hiếu Thành xin ý kiến xử lý vụ véo tai, đánh 17 học sinh ở trường.
Theo đó, sau khi tiếp nhận phản ánh, ngày 16.3, bà Trương Thị Xuyến, Phó hiệu trưởng Trường THCS Trương Văn Chỉ đã chủ trì buổi làm việc cùng giáo viên chủ nhiệm, thầy giáo dạy toán, 17 học sinh và một số giáo viên có liên quan làm việc.
Theo biên bản làm việc, 17 học sinh lớp 7/2, Trường THCS Trương Văn Chỉ cho biết, khi mắc lỗi tại các tiết dạy toán của ông L.V.B thì bị thầy véo tai, ký đầu, đánh bằng thước, dùng tập, sách đánh vào đầu... Tại biên bản, ông B. thừa nhận có thực hiện các hành vi trên, hứa khắc phục...
Bà Trương Thị Xuyến nêu trong biên bản, phương pháp dạy của ông B. chưa phù hợp, mong rằng ông B. điều chỉnh và có phương pháp phù hợp hơn; đồng thời báo cáo lên hiệu trưởng để có hướng xử lý...
Ông Nguyễn Phú Quốc, Chủ tịch UBND xã Hiếu Thành, cũng vừa có văn bản giao Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội chủ trì, phối hợp với Trường THCS Trương Văn Chỉ và các cơ quan, đơn vị có liên quan tiến hành xác minh và trả lời cho người dân (đã giấu tên) khi người này có phản ánh trên cổng thông tin điện tử tỉnh Vĩnh Long về việc 17 học sinh lớp 7/2 của trường trên bị đánh...
