Các minh họa tuyên truyền tiết kiệm điện trên fanpage của Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) là một ví dụ như thế cho cách làm truyền thông thời kỷ nguyên số. Thay vì những thông tin khô khan hay khuyến cáo kỹ thuật khó nhớ, các thông điệp được thể hiện bằng tranh minh họa sinh động, nhân vật hoạt hình dễ thương, màu sắc tươi sáng và lời thoại gần gũi.
"Gia đình xanh - từ thói quen nhỏ đến thay đổi lớn" là một thông điệp rất đơn giản, nhưng lại chạm đúng vào bản chất của vấn đề. Bởi tiết kiệm điện, suy cho cùng, không phải là câu chuyện của các nhà máy điện hay ngành năng lượng mà bắt đầu từ từng hành vi rất nhỏ trong mỗi gia đình: tắt đèn khi ra khỏi phòng, không bật thiết bị điện khi không cần thiết, sử dụng điện hợp lý trong giờ cao điểm. Điều đáng nói là cách EVNHCMC kể câu chuyện ấy thật cảm xúc.
Trong các minh họa, những thiết bị quen thuộc như tủ lạnh, bóng đèn, tivi hay quạt điện được "nhân cách hóa", trở thành các nhân vật đang trò chuyện với nhau. Bóng đèn than thở vì bị bật cả ngày dù không ai ở nhà. Tivi thì "muốn nghỉ ngơi chút thôi". Và rồi các thiết bị cùng nhắc nhở gia đình: hãy tắt khi không dùng. Đó là cách truyền thông rất thông minh. Thông điệp không còn mang tính áp đặt, mà trở thành một câu chuyện nhẹ nhàng, dễ nhớ, dễ chia sẻ.
Trong bối cảnh hiện nay, mạng xã hội đã trở thành một kênh truyền thông quan trọng để lan tỏa những hành vi tích cực. Nếu trước đây các chiến dịch tuyên truyền thường diễn ra qua báo chí, tờ rơi hay các pano ngoài đường, thì ngày nay chỉ cần một bài đăng hấp dẫn trên Facebook, TikTok hay báo chí thì thông điệp có thể nhanh chóng đến với từng gia đình, từng người dùng điện.
Hình ảnh tuyên truyền cảm xúc trên fanpage EVNHCMC
Ảnh: EVNHCMC
Với một thành phố hơn 10 triệu dân như TP.HCM, lợi thế của truyền thông số càng rõ ràng. Chỉ cần một nội dung đủ "bắt mắt", người dùng có thể chia sẻ lại cho bạn bè, người thân; từ đó thông điệp tiết kiệm điện được lan tỏa theo cấp số nhân. Nhưng để làm được điều đó, nội dung truyền thông phải thay đổi. Một thông điệp đúng chưa chắc đã được chú ý. Trong thời đại "bội thực thông tin", điều quan trọng không chỉ là nói điều gì, mà còn là nói như thế nào.
Các minh họa của EVNHCMC cho thấy một hướng đi đáng khích lệ: chuyển từ truyền thông một chiều sang truyền thông mang tính trải nghiệm và cảm xúc. Khi người xem cảm thấy vui vẻ, dễ chịu, họ sẽ sẵn sàng tiếp nhận thông điệp hơn. Tuy vậy, nếu nhìn rộng hơn, thiết nghĩ truyền thông tiết kiệm điện vẫn còn nhiều dư địa để sáng tạo.
Theo đó, có thể đẩy mạnh hơn các định dạng video ngắn. Những clip hoạt hình 30 - 60 giây với câu chuyện đời thường - như một gia đình chuẩn bị bữa tối, một đứa trẻ nhắc bố mẹ tắt điện, hay một chiếc máy lạnh "than thở" vì bị bật cả ngày - có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa rất tốt trên các nền tảng như TikTok hay Reels.
Ngoài ra, nên gắn các thông điệp tiết kiệm điện với những thử thách cộng đồng. Ví dụ như "7 ngày tiết kiệm điện", "10 ngày sống xanh", "Gia đình tiết kiệm điện", đặc biệt là cuộc thi Tiết kiệm điện thành thói quen trên Báo Thanh Niên, người tham gia có thể chia sẻ hình ảnh, câu chuyện của gia đình mình đến với cộng đồng. Những hoạt động mang tính tương tác như vậy sẽ giúp thông điệp không chỉ dừng lại ở việc xem - mà trở thành hành động.
Bên cạnh đó, cần đưa yếu tố dữ liệu vào truyền thông một cách trực quan hơn. Chẳng hạn, nếu mỗi gia đình tắt bớt một bóng đèn trong một giờ, thành phố có thể tiết kiệm bao nhiêu điện? Nếu toàn bộ hộ dân sử dụng thiết bị tiết kiệm năng lượng, lượng phát thải CO₂ giảm bao nhiêu? Những con số được minh họa bằng đồ họa sinh động sẽ giúp người dân thấy rõ tác động của hành động nhỏ.
Thêm nữa, EVNHCMC cũng có thể hợp tác với các nhà sáng tạo nội dung, những người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội. Khi các thông điệp tiết kiệm điện được lồng ghép vào các vlog đời sống, video gia đình hay nội dung giáo dục cho trẻ em, khả năng lan tỏa sẽ mạnh mẽ hơn rất nhiều.
Điều quan trọng nhất là giữ được tinh thần gần gũi. Tiết kiệm điện không nên được truyền tải như một nghĩa vụ, mà nên được kể như một câu chuyện về lối sống văn minh và trách nhiệm với môi trường. Khi mỗi gia đình hiểu rằng việc tắt một thiết bị điện không chỉ giúp giảm hóa đơn tiền điện mà còn góp phần bảo vệ môi trường, hành vi ấy sẽ trở thành thói quen. Truyền thông, vì thế, không chỉ là cung cấp thông tin mà là cách gieo mầm những hạt giống nhận thức. Và đôi khi, một bức tranh minh họa dễ thương trên mạng xã hội hay một bài viết cảm động trên báo chí của EVNHCMC lại có thể làm được điều mà những văn bản dài dòng không làm được: khiến người ta mỉm cười, nhớ lâu và bắt đầu thay đổi.
Thật sự, từ những thói quen rất nhỏ trong mỗi nếp nhà, một "gia đình xanh" có thể hình thành. Và từ hàng triệu gia đình xanh như vậy, một thành phố xanh hơn, bền vững hơn cũng dần được xây dựng dễ dàng như vậy từ truyền thông cảm xúc.
Nguồn: https://thanhnien.vn/khi-truyen-thong-cam-xuc-tro-thanh-suc-manh-185260408181020791.htm
