“Không tồn tại ranh giới an toàn giữa khu vực hút thuốc và không hút thuốc trong không gian kín. Người không hút thuốc vẫn có nguy cơ hít phải khói thuốc thụ động dù đứng ngoài phòng hút thuốc”, Bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Y tế, nói tại hội thảo chuyên đề sau lễ phát động Ngày Thế giới không thuốc lá và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá năm 2026, hôm 29/5.
Báo cáo giám sát năm 2025 của Trường Đại học Y tế công cộng tại các cơ sở ăn uống, giải trí, nồng độ bụi mịn PM2.5 tại nơi cho phép hút thuốc lên tới 64,64 µg/m³, cao gần gấp 4 lần so với các địa điểm cấm hút thuốc hoàn toàn trong nhà (16,98 µg/m³).
Khảo sát năm 2026 tại sân bay, tàu hỏa và du thuyền cho thấy các khu vực dành riêng cho người hút thuốc (DSA) gần như không phát huy hiệu quả ngăn khói thuốc. Do dùng chung hệ thống thông gió và tác động từ việc đóng mở cửa, khói thuốc vẫn liên tục phát tán sang khu vực bên cạnh.
Nồng độ PM2.5 tại phòng hút thuốc trong sân bay lên tới 262,59 µg/m³, cao hơn 10 lần mức an toàn khuyến nghị của WHO, theo bà Thủy. Trên tàu hỏa, con số này là 121,76 µg/m³ và trên du thuyền là 63,79 µg/m³.
Từ thực trạng trên, các chuyên gia y tế và đại diện WHO khuyến nghị Việt Nam sớm sửa đổi quy định hiện hành, tiến tới loại bỏ hoàn toàn phòng hút thuốc trong nhà tại nhà hàng, khách sạn, sân bay và phương tiện công cộng nhằm bảo vệ quyền được hít thở không khí sạch của người dân.
Tại lễ phát động, chùa Bổ Đà (Bắc Ninh) – ngôi chùa cổ nổi tiếng miền Bắc, lưu giữ vườn tháp và kho mộc bản Phật giáo cổ lớn nhất Việt Nam, đón hàng chục nghìn lượt du khách và phật tử hành hương – được lựa chọn là nơi thí điểm mô hình du lịch không khói thuốc.
Theo kế hoạch kéo dài đến cuối năm 2026, toàn bộ khu vực di tích sẽ được lắp đặt biển báo cấm hút thuốc, pano tuyên truyền. Cán bộ quản lý và người dân địa phương được tập huấn về môi trường không khói thuốc. Các tình nguyện viên cũng sẽ nhắc nhở du khách nếu phát hiện hút thuốc trong khuôn viên chùa.
Ông Nguyễn Văn Bình, Phó giám đốc Sở Y tế Bắc Ninh, cho biết tỉnh đang mở rộng các mô hình “không khói thuốc” tại di tích, điểm du lịch và nơi công cộng nhằm xây dựng hình ảnh điểm đến văn minh, an toàn cho du khách. Giai đoạn 2026-2030, Bắc Ninh đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hút thuốc ở nam giới xuống dưới 36%, đồng thời đưa tỷ lệ tiếp xúc khói thuốc thụ động trên phương tiện công cộng và trong trường học về 0%.
Còn bà Đoàn Thị Thu Huyền, Giám đốc Quốc gia Tổ chức Campaign for Tobacco-Free Kids tại Việt Nam, nói thực tiễn cho thấy môi trường không khói thuốc không làm giảm sức hút của các điểm đến di sản mà còn nâng cao trải nghiệm của nhân dân và du khách. Việc xây dựng chùa Bổ Đà thành điểm du lịch không khói thuốc được kỳ vọng sẽ góp phần lan tỏa thông điệp sống lành mạnh, hạn chế tác hại của hút thuốc lá thụ động tại cộng đồng.
WHO năm nay phát động chiến dịch toàn cầu với thông điệp “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo”, kêu gọi các quốc gia tăng cường kiểm soát thuốc lá truyền thống và thuốc lá điện tử để bảo vệ giới trẻ khỏi nghiện nicotine.
Tại hội nghị Sản phụ khoa Việt - Pháp - châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 26, diễn ra ở TPHCM ngày 14/5, BSCKII Lê Ngọc Diệp, Trưởng khoa Nội soi của Bệnh viện Từ Dũ đã báo cáo về một trường hợp bệnh nhân sinh con thành công sau nhiều năm chống chọi với căn bệnh ung thư nội mạc tử cung (EC).
Bệnh nhân là một phụ nữ 33 tuổi. Khai thác bệnh sử, vào năm 2021, bệnh nhân đến Bệnh viện Từ Dũ khám để đánh giá tình trạng vô sinh thì được phát hiện polyp nội mạc tử cung. Sau khi trải qua phẫu thuật cắt polyp, kết quả xét nghiệm mô bệnh học cho thấy bệnh nhân bị ung thư biểu mô tuyến nội mạc tử cung.
Vì chưa từng sinh con, bệnh nhân sau khi tham khảo ý kiến bác sĩ đã lựa chọn phương pháp điều trị bảo tồn khả năng sinh sản, bằng cách đặt vòng tránh thai giải phóng levonorgestrel và được theo dõi chặt chẽ thông qua sinh thiết nội mạc tử cung thường xuyên.
Sau khi có bằng chứng đáp ứng điều trị, bệnh nhân đã trải qua liệu pháp hỗ trợ sinh sản thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) với nhiều lần chuyển phôi. Sau một lần mang thai không thành công do dị tật bẩm sinh nghiêm trọng, bệnh nhân đã tái phát tình trạng tăng sản nội mạc tử cung, nên tiếp tục điều trị bảo tồn bằng phương pháp trên.
Thời gian sau đó, bệnh nhân trải qua các lần chuyển phôi bổ sung sau khi xét nghiệm di truyền trước khi làm tổ và đạt được thai kỳ đủ tháng khỏe mạnh.
Cuối cùng, bằng nhiều cố gắng của bệnh nhân và các y bác sĩ Bệnh viện Từ Dũ, sản phụ sinh một em bé đủ tháng sau 2 lần thai nghén bất thường, ở thời điểm đã qua 4 năm điều trị ung thư. Kiểm tra tại thời điểm sinh mổ cho thấy, nội mạc tử cung bệnh nhân tăng sản khu trú mà không có tế bào ác tính.
Bệnh nhân tiếp tục điều trị bảo tồn tử cung, và kết quả kiểm tra mô học sau đặt vòng 6 tháng cho thấy lành tính. Hiện tại, người mẹ kỳ vọng tiếp tục được chuyển phôi để có thêm con.
Theo bác sĩ Diệp, ung thư nội mạc tử cung ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản không phổ biến, nhưng lại là thách thức đáng kể khi muốn bảo tồn khả năng sinh sản.
Trường hợp nêu trên cung cấp thêm bằng chứng về việc điều trị bằng liệu pháp progestin - đặc biệt là vòng tránh thai giải phóng levonorgestrel (LNG-IUD) - có thể là lựa chọn an toàn và hiệu quả cho những phụ nữ trẻ mắc ung thư nội mạc tử cung giai đoạn đầu muốn bảo tồn khả năng sinh sản.
"Việc theo dõi chặt chẽ kết hợp với các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản phù hợp có thể giúp bệnh nhân đạt được kết quả thai kỳ thuận lợi, trong khi vẫn duy trì sự an toàn về mặt ung thư", bác sĩ Diệp nhận định.
Hội nghị Sản Phụ khoa Việt - Pháp - châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 26 (OGVFAP 2026) diễn ra hai ngày 14-15/5. Đây là sự kiện khoa học quốc tế quy mô lớn và uy tín hàng đầu trong lĩnh vực sản phụ khoa tại Việt Nam và khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Hội nghị năm nay quy tụ nhiều chuyên gia, giáo sư, bác sĩ đầu ngành trong nước và quốc tế đến từ Anh, Hoa Kỳ, Pháp, Ý, Úc, Hàn Quốc, Argentina, Singapore... Chương trình khoa học được xây dựng quy mô với hơn 80 bài báo cáo chuyên đề, workshop thực hành và các phiên thảo luận chuyên sâu trải dài trên nhiều lĩnh vực mũi nhọn của sản phụ khoa.
Một trong những điểm nhấn quan trọng của OGVFAP 2026 là chủ đề "Can thiệp bào thai và y học bào thai hiện đại". Các báo cáo nổi bật về can thiệp, chẩn đoán và xử trí những trường hợp song thai có biến chứng… đã cho thấy Việt Nam đang từng bước tiệm cận trình độ của các trung tâm can thiệp bào thai hàng đầu thế giới.
Bên cạnh đó, hội nghị cũng tập trung mạnh vào các vấn đề sản khoa nguy cơ cao. Các nội dung như nhau cài răng lược, sinh non, tiền sản giật, xuất huyết sau sinh, theo dõi tim thai và hồi sức sơ sinh sẽ được trình bày dưới góc nhìn cập nhật quốc tế kết hợp kinh nghiệm thực tiễn tại Việt Nam.
BSCKII Trần Ngọc Hải, Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ cho biết, hội nghị được kỳ vọng tiếp tục là diễn đàn khoa học quan trọng thúc đẩy hợp tác quốc tế, chuyển giao kỹ thuật cao, nâng cao năng lực chuyên môn và góp phần cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe phụ nữ và trẻ sơ sinh tại Việt Nam cũng như trong khu vực.
Vậy, người lớn tuổi muốn sống lâu và khỏe mạnh, liệu có nên ăn thịt thường xuyên hay không?
Giờ đây, nghiên cứu được công bố gần đây trên tạp chí y sinh The American Journal of Clinical Nutrition, các nhà khoa học đã tìm ra câu trả lời đáng ngạc nhiên.
Trong khi nhiều người cho rằng ăn thịt có thể không tốt cho tuổi thọ, thì kết quả đã chỉ ra điều bất ngờ.
Nhằm mục đích tìm hiểu xem ăn loại thực phẩm nào sẽ giúp người từ 80 tuổi có khả năng sống đến 100 tuổi, các nhà nghiên cứu tại Đại học Fudan, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc và Đại học Giao thông Thượng Hải đã phân tích dữ liệu của 5.203 người tham gia từ Khảo sát Tuổi thọ Khỏe mạnh dài hạn của Trung Quốc.
Những người tham gia được chia thành các nhóm:
Trong thời gian nghiên cứu có 1.459 người sống đến 100 tuổi và 3.744 người có tuổi thọ thấp hơn. Khi so sánh 2 nhóm này với nhau, kết quả đã phát hiện:
Những người ăn bữa ăn có thịt có khả năng sống đến 100 tuổi tương tự như nhóm ăn bữa ăn có cá, trứng hoặc sữa và đều cao hơn đáng kể so với ăn chay.
Đáng chú ý, đối với người nhẹ cân (gầy ốm), ăn bữa ăn có thịt giúp tăng khả năng sống đến 100 tuổi lên đến 44%, so với chỉ ăn chay, theo trang tin nghiên cứu Study Finds.
Ngoài ra, ăn bữa ăn có cá, trứng hoặc sữa cũng giúp người gầy ốm tăng khả năng sống đến 100 tuổi, so với chỉ ăn chay.
Các nhà nghiên cứu giải thích, nguyên nhân là do khi về già, cơ thể rất dễ bị sụt cân và thiếu chất. Vì vậy, người lớn tuổi nên ăn uống đầy đủ, không nên ăn chay hoàn toàn mà cần có đạm động vật như thịt, cá, trứng, sữa, để giữ gìn sức khỏe và kéo dài tuổi thọ.
Thực tế, một số bằng chứng cho thấy người lớn tuổi cần nhiều đạm trong chế độ ăn hơn. Nghiên cứu gần đây cho thấy bảo vệ khối lượng cơ bắp bằng cách ăn đạm là rất quan trọng đối với quá trình lão hóa lành mạnh.
Tuy nhiên, để tối đa lợi ích, người lớn tuổi nên ưu tiên chọn thịt gà và thịt nạc hoặc trứng với số lượng vừa phải, hạn chế thịt đỏ và tránh thịt chế biến sẵn.
Mỡ bụng không chỉ ảnh hưởng đến vóc dáng mà còn làm tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường và bệnh tim mạch. Đây cũng là vùng mỡ khó giảm nhất dù đã điều chỉnh chế độ ăn uống.
Tuy nhiên, một thói quen đơn giản sau bữa ăn có thể hỗ trợ kiểm soát lượng mỡ tích tụ ở vòng eo, theo trang NDTV (Ấn Độ).
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Scientific Reports vào năm 2025 cho thấy đi bộ với tốc độ bình thường trong khoảng 10 phút sau mỗi bữa ăn giúp làm chậm sự gia tăng đường huyết trong 2 giờ tiếp theo.
Tác động này góp phần hạn chế quá trình tích trữ chất béo trong cơ thể, đặc biệt ở vùng bụng.
Hoạt động tiêu hóa ảnh hưởng trực tiếp đến cách cơ thể xử lý và sử dụng năng lượng từ thực phẩm.
Đi bộ nhẹ nhàng sau bữa ăn giúp thức ăn di chuyển thuận lợi hơn trong hệ tiêu hóa, từ đó hỗ trợ cơ thể hấp thu và sử dụng dinh dưỡng hiệu quả.
Thói quen này còn giúp giảm cảm giác đầy bụng, chướng hơi sau khi ăn. Đây là tình trạng thường xuất hiện khi ăn quá nhanh hoặc kết hợp thực phẩm chưa phù hợp.
Nghiên cứu đăng trên International Journal of General Medicine vào năm 2011 khẳng định đi bộ sau bữa ăn có thể hỗ trợ giảm cân. Các chuyên gia cho biết nên chờ khoảng 10 phút sau khi ăn rồi mới bắt đầu đi bộ để hệ tiêu hóa có thời gian hoạt động ổn định hơn. Thói quen này đặc biệt có lợi cho người mắc tiểu đường hoặc tiền tiểu đường vì giúp hạn chế tình trạng tăng đường huyết đột ngột sau bữa ăn.
Sau khi ăn, cơ thể bắt đầu phân giải và sử dụng các chất dinh dưỡng từ thực phẩm. Nếu năng lượng dư thừa không được sử dụng hiệu quả, cơ thể sẽ chuyển thành mỡ dự trữ.
Đi bộ sau bữa ăn giúp duy trì hoạt động trao đổi chất, hỗ trợ cơ thể xử lý nguồn năng lượng vừa nạp vào.
Nhờ đó, lượng chất béo tích tụ ở vùng bụng có thể được kiểm soát tốt hơn khi duy trì đều đặn.
Cảm giác đầy hơi hoặc tích tụ khí trong đường ruột thường xuất hiện sau bữa ăn. Đi bộ nhẹ nhàng giúp kích thích nhu động ruột hoạt động hiệu quả hơn, từ đó giảm cảm giác khó chịu và nặng bụng.
Đi bộ là hình thức vận động đơn giản, dễ thực hiện và phù hợp với hầu hết mọi người.
Nghiên cứu đăng trên BMC Cardiovascular Disorders vào năm 2025 cho thấy đi bộ sau bữa ăn giúp tăng cường tuần hoàn máu trong cơ thể. Thói quen này còn hỗ trợ kiểm soát các rối loạn chuyển hóa, yếu tố thường đi kèm với tình trạng mỡ bụng kéo dài.
Theo bà Tapasya Mundhra, chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng và chuyên gia dinh dưỡng toàn diện (Ấn Độ), đi bộ sau bữa ăn giúp ngăn đường huyết tăng cao và cải thiện quá trình trao đổi chất, từ đó có thể làm giảm tích tụ mỡ theo thời gian.
Để đạt hiệu quả tốt, nên chờ khoảng 10 đến 15 phút sau khi ăn rồi bắt đầu đi bộ với tốc độ chậm đến vừa phải. Thời gian đi bộ lý tưởng là từ 10 đến 15 phút. Các chuyên gia cũng khuyến cáo không nên tập luyện cường độ cao ngay sau bữa ăn vì có thể gây khó chịu cho hệ tiêu hóa.
Những lợi ích ban đầu có thể xuất hiện sau 1 đến 2 tuần duy trì đều đặn. Sự thay đổi rõ hơn ở vùng bụng thường được nhận thấy sau khoảng 4 đến 6 tuần khi kết hợp cùng chế độ ăn cân đối và uống đủ nước mỗi ngày.
