Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR) là lực lượng chịu trách nhiệm lập kế hoạch các cuộc tấn công bằng UAV cảm tử nhằm vào các mục tiêu chiến lược sâu trong lãnh thổ Nga. Công cụ chủ lực của đơn vị này là PRISMA, một nền tảng do công ty Mỹ Palantir phát triển.
Theo truyền thông Mỹ, công cụ trí tuệ nhân tạo của Washington mà Ukraine đang sử dụng có thể điều phối đồng thời hàng nghìn UAV, đồng thời tìm ra những điểm yếu trong mạng lưới phòng thủ của đối phương.
Hiện nay, các binh sĩ Ukraine sở hữu phần mềm cho phép người điều khiển theo dõi và điều phối đồng thời hàng nghìn UAV trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Phần mềm AI PRISMA của Palantir đang được sử dụng rộng rãi tại các sở chỉ huy điều hành UAV tấn công tầm xa của Ukraine.
Trên các màn hình điều khiển hiển thị bản đồ thời gian thực, quỹ đạo bay và dữ liệu được AI xử lý, trong khi một chỉ huy mang biệt danh “Vector” lập kế hoạch tấn công ngay trong thời gian thực.
Hệ thống này biến sự hỗn loạn của không chiến thành một mô hình toán học rõ ràng, cho phép tấn công những mục tiêu trước đây bị coi là ngoài tầm với.
AI đóng vai trò then chốt trong nỗ lực của Ukraine nhằm xuyên thủng các lớp phòng thủ của Nga. Hệ thống không chỉ dẫn đường cho UAV mà còn liên tục tự học hỏi và cải thiện.
Chương trình có thể phân tích lượng dữ liệu khổng lồ chỉ trong vài giây, bao gồm: Các điểm đánh chặn của những đợt phóng UAV trước đó, khu vực phủ sóng của radar Nga, các tuyến bay có thể giúp UAV tránh được hệ thống phòng không, mật độ hỏa lực phòng không của đối phương tại từng khu vực cụ thể.
Dựa trên những dữ liệu này, AI tính toán các tuyến đường tối ưu theo thời gian thực, giúp từng đợt UAV mới xâm nhập qua những khoảng trống mà hệ thống vừa phát hiện.
Theo CNN, hiệu quả của phương thức tấn công này cao hơn đáng kể so với các đợt phóng UAV thông thường.
Các đơn vị tình báo Ukraine cũng đã thiết kế hệ thống theo hướng có khả năng sống sót cao trước các đòn tấn công của đối phương.
Trong khi Nga liên tục truy tìm các trung tâm chỉ huy, việc phá hủy toàn bộ hệ thống là không dễ dàng do nó không phụ thuộc vào một máy tính hay một địa điểm duy nhất.
Các sĩ quan HUR cho biết nhiều trung tâm giám sát và điều khiển đã được thiết lập. Chúng được phân tán tại hàng chục địa điểm khác nhau. Việc một nút điều khiển bị phá hủy sẽ không làm gián đoạn toàn bộ chiến dịch.
Nhờ cấu trúc này, PRISMA rất khó bị vô hiệu hóa. Ngay cả khi một trung tâm bị đối phương tấn công trực tiếp, các trung tâm khác vẫn có thể lập tức tiếp quản quyền điều khiển toàn bộ UAV đang hoạt động.
CNN cho biết, Ukraine đang ngày càng dựa nhiều hơn vào các hệ thống điều khiển tác chiến dựa trên AI để tổ chức các đòn tấn công tầm xa bằng UAV, đặc biệt trong bối cảnh tác chiến không người lái ngày càng giữ vai trò trung tâm trên chiến trường.
Nga cũng đang đẩy nhanh tốc độ cải tiến các biện pháp đánh chặn quy mô lớn, ứng dụng thế mạnh hàng đầu của nước này là tác chiến điện tử nhằm vô hiệu hóa hỏa lực của đối thủ.
CNN hôm qua (30.5) đưa tin Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chủ trì cuộc họp kéo dài 2 tiếng tại Phòng Tình huống của Nhà Trắng để xem xét "quyết định cuối cùng" về đề xuất gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran thêm 60 ngày. Tuy nhiên, cuộc họp kết thúc mà Washington không đưa ra tuyên bố nào, trong bối cảnh giới quan sát theo dõi liệu Mỹ và Iran có sớm đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột, hay vẫn giữ nguyên hiện trạng "đấu trí" với các thông điệp chính trị.
Một quan chức Nhà Trắng nói rằng ông Trump sẽ chỉ chấp nhận một thỏa thuận bảo vệ tối đa lợi ích của Mỹ và đáp ứng "lằn ranh đỏ", trong đó kiên quyết không để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Viết trên mạng xã hội X, Tổng thống Trump yêu cầu Iran phải lập tức mở cửa eo biển Hormuz cho tàu thuyền tự do qua lại không thu phí. Ông cũng đề cập việc sẽ dỡ phong tỏa hải quân để cho phép tàu thuyền rời vùng biển ở Trung Đông, dù chưa rõ tác động thực tiễn sẽ ra sao khi Iran vẫn là bên kiểm soát huyết mạch Hormuz.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei tuyên bố rằng việc quản lý eo biển Hormuz phải do Iran và Oman quyết định, và tuyến hàng hải này chỉ mở lại theo điều kiện của Tehran sau khi Mỹ hoàn toàn dỡ bỏ phong tỏa. Ông Baghaei hôm 29.5 nói quan chức Tehran và Washington vẫn giữ liên lạc, song hai bên chưa thống nhất các văn bản ghi nhớ làm bước đệm để đạt thỏa thuận.
Hơn 3 tháng sau khi Mỹ cùng Israel phát động chiến dịch tấn công Iran, giới quan sát nhận định Tổng thống Trump đang rơi vào thế "tiến thoái lưỡng nan" khi các yêu cầu cứng rắn ban đầu không buộc được Tehran khuất phục. Theo phân tích của tạp chí Foreign Affairs hôm 28.5, Mỹ hiện khó có thể bắt Iran chấp nhận một giải pháp thỏa thuận hoàn hảo với Washington, mà chỉ có thể cân nhắc những lựa chọn "tệ và ít tệ hơn".
Cụ thể, ở lựa chọn thứ nhất, Mỹ có thể kéo dài lệnh phong tỏa với hy vọng kinh tế kiệt quệ sẽ ép Tehran nhượng bộ. Tuy nhiên, giới phân tích đánh giá kịch bản này rất dễ phản tác dụng. Dù chịu thiệt hại kinh tế, Iran vẫn coi đây là cuộc chiến sinh tồn và không có dấu hiệu sẽ đầu hàng. Trong khi đó, việc eo biển Hormuz tiếp tục đóng cửa có thể giáng đòn nặng nề vào kinh tế thế giới, đặc biệt khi nhu cầu sử dụng năng lượng tăng cao trong mùa hè.
Thứ hai, Mỹ có thể leo thang quân sự, điều mà Washington đã làm hồi đầu tuần với các cuộc tấn công hạn chế. Lựa chọn này lại tiềm ẩn rủi ro Iran tấn công trả đũa vào các nước láng giềng, làm tê liệt sản xuất dầu của khu vực. Thứ ba, ông Trump có thể chọn cách đơn phương rút lui, tuyên bố chiến thắng để cắt đứt tổn thất. Dù tốt cho cục diện chung, đây sẽ là bước lùi chính trị rất lớn của Washington và cá nhân ông Trump, khi không giải quyết vấn đề hạt nhân hay an ninh hàng hải, vốn được Mỹ nhấn mạnh là các điều kiện để đàm phán.
Do đó, lựa chọn được đánh giá là "ít tệ nhất" là Mỹ chấp nhận thỏa thuận nhượng bộ: dỡ bỏ phong tỏa, mở tài sản bị đóng băng và chấp nhận để Tehran giữ lại kho tên lửa như một biện pháp phòng vệ. Đổi lại, Iran sẽ mở cửa eo biển Hormuz và tạm dừng chương trình hạt nhân. Dù việc "xuống nước" trước đối thủ như vậy có thể vấp phải sự phản đối gay gắt tại Washington, đó có thể là bước đi thực tế nhất để Mỹ thoát khỏi bế tắc hiện tại, các chuyên gia nhận định với Foreign Affairs. Ngoài ra, Iran cũng cần những sự đảm bảo vững chắc từ Mỹ rằng Washington sẽ không bất ngờ "quay xe", trong bối cảnh ông Trump nhiều lần thay đổi lập trường về dự trữ hạt nhân của Tehran.
Bộ Ngoại giao Nga hôm nay ra tuyên bố cho hay nước này sắp tiến hành loạt cuộc tấn công có hệ thống nhằm vào tổ hợp công nghiệp quốc phòng của Ukraine tại thủ đô Kiev.
Mục tiêu mà Nga liệt kê bao gồm các cơ sở phục vụ thiết kế, sản xuất, lập trình máy bay không người lái (UAV) mà Moskva cho rằng đang được Kiev triển khai "dưới sự hỗ trợ của chuyên gia NATO". Quân đội Nga cũng sẽ nhắm vào cả các trung tâm ra quyết định và sở chỉ huy của Ukraine.
"Do các cơ sở này nằm rải rác khắp Kiev, chúng tôi cảnh báo công dân nước ngoài, bao gồm cả nhân viên của các phái đoàn ngoại giao và tổ chức quốc tế, rời khỏi thành phố càng sớm càng tốt. Chúng tôi cũng cảnh báo người dân thủ đô Ukraine không nên tiếp cận các cơ sở hạ tầng quân sự và hành chính của chính quyền", Bộ Ngoại giao Nga nêu.
Theo cơ quan này, đợt tấn công nhằm đáp trả việc Ukraine rạng sáng 22/5 tấn công vào trường cao đẳng nghề chuyên đào tạo học viên 14-18 tuổi ở thị trấn Starobelsk thuộc tỉnh Lugansk, khiến ít nhất 21 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương. Bộ Ngoại giao Nga mô tả đòn tập kích này của Ukraine là "giọt nước tràn ly".
"Đây là sự vi phạm rõ ràng Công ước Geneva năm 1949 cùng các nghị định thư bổ sung liên quan việc bảo vệ dân thường trong xung đột, Công ước về Quyền Trẻ em năm 1989 và hàng loạt văn kiện quốc tế quan trọng khác", Bộ Ngoại giao Nga khẳng định.
Quân đội Ukraine phủ nhận cáo buộc, nói rằng họ đã nhắm vào đơn vị huấn luyện phi công điều khiển drone của Nga trong cuộc tấn công.
Starobelsk nằm cách tiền tuyến khoảng 65 km. Lực lượng Nga kiểm soát thị trấn này hồi năm 2022, không lâu sau khi phát động chiến dịch đặc biệt tại Ukraine.
Nga hôm 24/5 đã tiến hành đợt tấn công trả đũa đầu tiên, sử dụng một tên lửa đạn đạo tầm trung mang đầu đạn siêu vượt âm Oreshnik, 5 tên lửa siêu vượt âm Kinzhal và Zircon, 30 tên lửa đạn đạo Iskander-M, cùng các loại tên lửa khác và 600 UAV tập kích các mục tiêu ở Kiev.
Ukraine tuyên bố chặn thành công 55 tên lửa và 549 UAV trong đòn tấn công của Nga, nhưng để lọt nhiều tên lửa siêu vượt âm và Iskander-M. Giới chức Kiev cho biết ít nhất 4 người thiệt mạng trong các cuộc tấn công này.
Một số lãnh đạo châu Âu đã lên án cuộc tập kích của Nga nhằm vào Kiev.
Cao ủy chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas chỉ trích Nga sử dụng tên lửa Oreshnik là "hành động liều lĩnh và đe dọa bằng vũ lực hạt nhân". Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng các cuộc tấn công này báo hiệu "sự bế tắc trong cuộc chiến của Nga".
Theo AP ngày 19.4, chiếc áo phao nêu trên thuộc về bà Laura Mabel Francatelli, một hành khách ở khoang hạng nhất trên con tàu RMS Titanic chìm vào năm 1912. Trên áo có chữ ký của bà, cùng những người khác trên cùng chiếc xuồng cứu sinh đã may mắn thoát nạn.
Áo phao là món đồ nổi bật nhất trong các món đồ liên quan tàu Titanic, được đơn vị Henry Aldridge & Son đưa ra trong buổi đấu giá tại Anh hôm 18.4. Chủ nhân mới là một người mua qua điện thoại, đã trả giá 906.000 USD (hơn 23 tỉ đồng), cao hơn giá dự kiến khoảng 400.000 USD.
“Những mức giá kỷ lục này minh họa cho sự quan tâm không ngừng đối với câu chuyện về Titanic, cũng như sự tôn trọng dành cho các hành khách và thủy thủ đoàn, với câu chuyện của họ được lưu giữ mãi mãi qua những vật phẩm kỷ niệm này”, nhà đấu giá Andrew Aldridge cho biết.
Được mệnh danh là con tàu biển sang trọng nhất thế giới và được mô tả là “gần như không thể chìm”, Titanic đã đâm phải một tảng băng trôi ngoài khơi Newfoundland (Canada) trong chuyến hải hành đầu tiên từ Anh đến New York (Mỹ). Nó đã chìm chỉ trong vài giờ vào ngày 15.4.1912. Khoảng 1.500 trong số 2.200 hành khách và thủy thủ đoàn đã thiệt mạng.
Món đồ kỷ niệm về tàu Titanic được bán với giá kỷ lục hiện nay là chiếc đồng hồ bỏ túi bằng vàng, với giá gần 2 triệu USD vào năm 2024. Đồng hồ này từng được tặng cho thuyền trưởng của tàu RMS Carpathia, con tàu đã cứu 700 người sống sót đang lênh đênh sau khi Titanic chìm.
