Hợp tác giữa Hội Hen – Dị ứng – Miễn dịch lâm sàng TP.HCM và Long Châu đánh dấu cột mốc ý nghĩa trong kết nối nguồn lực y tế công – tư, nâng cao mô hình phòng bệnh và chăm sóc sức khỏe cộng đồng theo hướng bền vững, hiệu quả.
Theo thỏa thuận, hai bên sẽ phối hợp xây dựng các chương trình giáo dục sức khoẻ, lan tỏa thông tin y khoa chuẩn mực và dễ hiểu trên các nền tảng số và hệ thống nhà thuốc; tầm soát bệnh hô hấp miễn phí, tư vấn cùng chuyên gia cho người dân; nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ y tế tuyến đầu qua các khóa đào tạo.
PGS-TS-BS Lê Thị Tuyết Lan – Chủ tịch Hội Hen – Dị ứng – Miễn dịch lâm sàng TP.HCM cho biết, những bệnh lý mạn tính như hen suyễn, COPD đòi hỏi người bệnh phải điều trị lâu dài. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều bệnh nhân không duy trì điều trị đúng theo chỉ định của bác sĩ. Người bệnh có xu hướng sử dụng các loại thuốc cắt cơn để giảm triệu chứng tức thời, lạm dụng corticoid đường uống… gây ra những hệ lụy nguy hiểm cho sức khỏe. Cùng với đó, thuốc thường được sử dụng thông qua các dụng cụ như bình hít, bình xịt. Dù đã được hướng dẫn nhiều lần, vẫn có tới khoảng 80% bệnh nhân sử dụng chưa đúng kỹ thuật.
Trong bối cảnh đó, vai trò của dược sĩ vô cùng quan trọng. Dược sĩ đồng hành trong tư vấn, cung cấp thuốc đúng người – đúng toa – đúng chỉ định , giúp người bệnh hiểu đúng về bệnh và tránh tin vào những quảng cáo sai lệch, tuân thủ điều trị theo hướng bền vững. PGS-TS-BS Lê Thị Tuyết Lan kỳ vọng, hợp tác cùng Long Châu sẽ gia tăng nguồn lực hỗ trợ người bệnh sử dụng thuốc đúng cách, nâng cao hiệu quả điều trị.
Bà Nguyễn Đỗ Quyên – Phó tổng giám đốc FPT Retail kiêm Giám đốc Điều hành Hệ thống nhà thuốc và Trung tâm tiêm chủng Long Châu bày tỏ, những biểu hiện ban đầu thường khá âm thầm và dễ bị xem nhẹ. Có thể chỉ là một cơn ho kéo dài, cảm giác khó thở khi gắng sức, hay tình trạng nghẹt mũi, hắt hơi tái diễn mà nhiều người vẫn cho rằng đó chỉ là những vấn đề nhỏ và sẽ tự cải thiện.
Thông qua tư vấn trực tiếp tại nhà thuốc cùng chuỗi chương trình tầm soát miễn phí cho cộng đồng, người dân sẽ gia tăng cơ hội phát hiện nguy cơ từ sớm, từ đó có biện pháp dự phòng tối ưu. Việc phát hiện sớm không chỉ giúp điều trị hiệu quả hơn mà còn giảm nguy cơ đợt cấp, hạn chế nhập viện, giảm nguy cơ tử vong cho người bệnh.
Một trong những nội dung đáng chú ý của hợp tác là đồng phát triển các chương trình giáo dục sức khỏe, livestream, talkshow và tư vấn cộng đồng trên các phương tiện số. Đội ngũ bác sĩ, chuyên gia đảm nhận biên soạn nội dung chính xác, dễ hiểu, phù hợp với nhiều đối tượng. Long Châu phát huy hệ sinh thái “chăm sóc sức khỏe số” giúp người dân có thể tiếp cận thông tin, lắng nghe trực tiếp những hướng dẫn, chia sẻ kiến thức chuyên môn, giao lưu, đặt câu hỏi cho các chuyên gia, bác sĩ đầu ngành hô hấp.
Ông Ngô Quốc Bảo – Giám đốc Cấp cao phụ trách Nguồn nhân lực, truyền thông, trải nghiệm khách hàng và marketing Hệ thống nhà thuốc và Trung tâm tiêm chủng Long Châu khẳng định: “Tại Long Châu, chúng tôi xác định trách nhiệm của mình không chỉ cung ứng dược phẩm và dịch vụ chất lượng, mà còn là “nhà thuốc của cộng đồng” – cầu nối đưa những kiến thức y khoa chính thống đến gần hơn, sát hơn với người dân, từ đó góp phần nâng cao nhận thức chăm sóc sức khỏe trong cộng đồng. Chính vì vậy, “tính chính xác” của thông tin y khoa luôn là yếu tố được ưu tiên hàng đầu. Thông qua các mối quan hệ hợp tác chiến lược với những tổ chức y tế, bệnh viện hàng đầu Việt Nam như: Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM, Bệnh viện Bạch Mai, Viện Pasteur… và bây giờ là Hội Hen – Dị ứng – Miễn dịch lâm sàng TP.HCM, chúng tôi có cơ hội tiếp cận những kiến thức chuyên môn chuẩn mực từ các chuyên gia đầu ngành để xây dựng các chương trình đào tạo cho đội ngũ hơn 22.000 cán bộ chuyên viên y tế trên toàn hệ thống. Bên cạnh đó, chúng tôi nỗ lực chuyển hóa những kiến thức chuyên sâu thành các nội dung trực quan, dễ hiểu và gần gũi để người dân. Mục tiêu là giúp những kiến thức y khoa chuẩn mực được hiểu đúng và truyền tải dễ tiếp cận đến người dân, giúp việc chăm sóc sức khỏe hiệu quả hơn”.
Trong quá trình hoạt động, hệ thống còn đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các giải pháp công nghệ trong chăm sóc sức khỏe; nổi bật với tính năng nhắc uống thuốc, giúp người bệnh sử dụng thuốc đúng thời điểm, đúng liều lượng và đúng theo phác đồ điều trị.
Hiện Long Châu có mạng lưới hơn 2.600 nhà thuốc, hơn 200 trung tâm tiêm chủng đang phục vụ cho 33 triệu khách hàng, tương đương ⅓ dân số Việt Nam. Hợp lực cùng đơn vị chuyên môn uy tín tiếp tục là bước đi chiến lược của doanh nghiệp này, hưởng ứng theo tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 282/NQ-CP của Chính phủ.
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo đến năm 2050, khoảng 50% dân số thế giới có thể mắc ít nhất một dạng dị ứng, tăng mạnh so với mức khoảng 30% hiện nay và mức 5-10% của những năm 80 của thế kỷ trước. Giới chuyên gia gọi đây là một "đại dịch âm thầm" do tác động của đô thị hóa, biến đổi khí hậu và thay đổi lối sống.
Bác sĩ Sophie Silcret-Grieu, chuyên gia dị ứng học và thành viên Hiệp hội Hen suyễn và Dị ứng Pháp, cho biết các cơ sở khám chữa bệnh đang tiếp nhận ngày càng nhiều bệnh nhân mắc dị ứng, từ dị ứng hô hấp, viêm da cơ địa đến dị ứng thực phẩm.
Một trong những nguyên nhân chính là quá trình đô thị hóa khiến trẻ em ngày càng ít tiếp xúc với thiên nhiên và môi trường vi sinh tự nhiên. Nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ lớn lên ở nông trại thường có nguy cơ dị ứng thấp hơn trẻ sống tại đô thị, do hệ miễn dịch được tiếp xúc sớm với vi khuẩn trong đất và môi trường chăn nuôi.
Biến đổi khí hậu cũng được xem là yếu tố làm tình trạng dị ứng trở nên nghiêm trọng hơn. Nhiệt độ tăng khiến mùa phát tán phấn hoa kéo dài hơn trước, đồng thời nhiều loài thực vật gây dị ứng như cỏ phấn hương, cây bách hay cây tường thảo đang lan dần lên các khu vực phía Bắc châu Âu.
Ô nhiễm không khí cũng góp phần làm gia tăng các bệnh dị ứng. Các khí thải từ giao thông và công nghiệp gây kích ứng da và đường hô hấp, làm cơ thể nhạy cảm hơn với các tác nhân gây dị ứng. Ngoài ra, khí ozone và nitrogen dioxide còn làm thay đổi cấu trúc hạt phấn hoa, khiến chúng trở nên "hung hãn" hơn đối với hệ miễn dịch.
Bên cạnh đó, sự thay đổi trong chế độ ăn uống hiện đại cũng khiến nguy cơ dị ứng tăng cao. Các chuyên gia ghi nhận số ca dị ứng với kiwi, vừng và nhiều thực phẩm ngoại nhập khác ngày càng nhiều.
Đặc biệt, thực phẩm siêu chế biến như pizza công nghiệp, thịt tẩm bột chiên hay các sản phẩm chứa nhiều phụ gia bị cho là làm suy yếu hệ miễn dịch. Một số chất phụ gia như guar gum - chất làm đặc phổ biến trong công nghiệp thực phẩm - thậm chí có thể gây phản ứng dị ứng nghiêm trọng dẫn tới sốc phản vệ.
Các bác sĩ cảnh báo không nên xem nhẹ bất kỳ biểu hiện dị ứng nào, kể cả ở mức độ nhẹ, bởi bệnh có thể tiến triển nặng hơn nếu không được theo dõi và điều trị kịp thời.
Nhờ các xét nghiệm phân tử và liệu pháp sinh học mới, việc điều trị dị ứng nặng đã có nhiều tiến bộ. Tuy nhiên chi phí điều trị vẫn cao. Các nhà khoa học hiện kỳ vọng vắc xin chống dị ứng sẽ trở thành bước đột phá tiếp theo, với một số thử nghiệm trên động vật đã cho kết quả khả quan.
Ngày 14-4, BS.CK1 Trần Nguyên Khôi, Phó trưởng khoa khám bệnh (Bệnh viện Nhi đồng 2 TP.HCM), cho biết mỗi ngày khoa tiếp nhận trung bình 3.000-4.000 lượt bệnh nhi đến khám, phần lớn là trẻ dưới 5 tuổi.
Trong đó các bệnh viêm hô hấp cấp chiếm hơn 50%. Ngoài ra nhiều trường hợp mắc bệnh tiêu hóa, da liễu và các bệnh truyền nhiễm như tay chân miệng, sốt xuất huyết, thủy đậu cũng có xu hướng gia tăng nhẹ.
Nguyên nhân chủ yếu do thời tiết nắng nóng, độ ẩm cao tạo điều kiện cho vi khuẩn, vi rút phát triển. Bên cạnh đó việc trẻ thường xuyên di chuyển giữa môi trường nóng và phòng máy lạnh khiến cơ thể chưa kịp thích nghi, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh như viêm hô hấp cấp, cảm cúm, viêm hô hấp trên, viêm phế quản, thậm chí viêm phổi.
Ngoài ra thời tiết nóng khiến thực phẩm dễ ôi thiu, khiến trẻ dễ mắc các bệnh tiêu hóa như rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy hoặc ngộ độc thực phẩm.
Trẻ cũng dễ gặp các bệnh da liễu do ra nhiều mồ hôi, da khô, nếu không giữ vệ sinh tốt và bù nước đầy đủ có thể dẫn đến viêm da, dị ứng hoặc nhiễm trùng da.
Đáng chú ý, trẻ dễ mắc các bệnh truyền nhiễm như tay chân miệng, sốt xuất huyết, thủy đậu. Trong đó tay chân miệng thường gia tăng theo chu kỳ từ tháng 3 đến tháng 5 và từ tháng 9 đến tháng 11 hằng năm.
Một hướng tiếp cận mới trong khoa học thể thao cho thấy tập luyện không nhất thiết phải vất vả mới hiệu quả. Thay vào đó, các bài tập eccentric, tức co cơ lệch tâm, có thể mang lại kết quả tốt hơn với ít nỗ lực hơn so với phương pháp truyền thống.
Khác với các bài tập quen thuộc tập trung vào giai đoạn co cơ (như nâng tạ lên), bài tập eccentric chú trọng vào giai đoạn hạ xuống khi cơ bắp kéo giãn ra nhờ tải trọng. Chẳng hạn, việc từ từ hạ tạ, ngồi xuống ghế hoặc đi xuống cầu thang đều là những dạng bài tập này.
Theo nhà khoa học vận động Ken Nosaka từ Đại học Edith Cowan (Úc), trong giai đoạn này, cơ bắp tạo ra lực lớn hơn nhưng tiêu tốn ít năng lượng hơn, giúp tăng sức mạnh mà không gây mệt mỏi quá mức.
Điểm đặc biệt là các bài tập eccentric không đòi hỏi thiết bị phức tạp. Nhiều hoạt động thường ngày như đi bộ xuống dốc, squat nhẹ hoặc hạ tạ tay cũng có thể mang lại lợi ích tương tự.
Điều này khiến phương pháp trở nên dễ tiếp cận với nhiều nhóm đối tượng, đặc biệt là người cao tuổi, người ít vận động hoặc có vấn đề sức khỏe.
Trước đây, dạng bài tập này thường bị hạn chế vì dễ gây đau cơ khởi phát muộn (DOMS), đặc biệt với người mới bắt đầu.
Tuy nhiên, ông Nosaka cho rằng tình trạng này chủ yếu liên quan đến phản ứng viêm chứ không phải tổn thương nghiêm trọng, có thể giảm đáng kể nếu tăng cường độ tập luyện từ từ và duy trì đều đặn.
Nhiều nghiên cứu đã chứng minh hiệu quả của phương pháp này, theo trang ScienceAlert ngày 4-5.
Chẳng hạn, một thử nghiệm năm 2017 trên 30 phụ nữ lớn tuổi và béo phì cho thấy nhóm đi xuống cầu thang (bài tập eccentric) cải thiện rõ rệt hơn về nhịp tim, huyết áp và thể lực so với nhóm đi lên cầu thang.
Ngoài ra, các bài tập như đạp xe eccentric cũng được ghi nhận giúp cải thiện sức mạnh cơ, khả năng giữ thăng bằng và sức khỏe tim mạch.
Theo các chuyên gia, các bài tập eccentric đã được sử dụng rộng rãi trong phục hồi chấn thương cơ và hoàn toàn có thể mở rộng ra cho tập luyện hằng ngày. Ưu điểm lớn nhất là tính thực tế và dễ duy trì nhờ các động tác này gần gũi với hoạt động thường ngày.
Trong bối cảnh nhiều người gặp khó khăn khi duy trì thói quen tập luyện, phương pháp "tập thông minh hơn, không cần nặng hơn" có thể là giải pháp phù hợp.
Khi việc tập luyện trở nên dễ dàng và ít áp lực hơn, khả năng duy trì lâu dài cũng sẽ tăng lên, từ đó mang lại lợi ích sức khỏe bền vững.
