Ngày 8/7/2014, Lars Mittank – một du khách người Đức 28 tuổi (tại thời điểm đó), đã biến mất không để lại dấu vết tại một cánh đồng gần sân bay Varna ở Bulgaria.
Chuyến du lịch tới Đông Âu của anh cùng nhóm bạn bỗng trở thành cơn ác mộng tồi tệ nhất với gia đình, đồng thời tạo ra một bí ẩn đến nay chưa có lời giải đáp. Đến thời điểm hiện tại, sau gần 12 năm trôi qua, anh Mittank bị mất tích không dấu vết.
Chuyến du lịch thành cơn ác mộng
Anh Mittank sinh năm 1986 tại Berlin. Năm 2014, anh cùng nhóm bạn học cũ tới thành phố Varna của Bulgaria để nghỉ dưỡng. Cả nhóm lưu trú tại khu nghỉ dưỡng Golden Sands nằm bên bờ Biển Đen.
Trong chuyến đi, du khách người Đức xảy ra tranh cãi với 4 người đàn ông trong một quán bar. Anh được cho là rời khỏi quán trước bạn bè của mình và không xuất hiện ở khu nghỉ dưỡng tới sáng hôm sau.
Tới lúc quay về khu lưu trú, anh nói với bạn rằng đã bị người lạ đánh. Tuy nhiên, lời kể của các nhân chứng không thống nhất.
Một số người nói với cơ quan chức năng rằng anh bị chính nhóm người đã tranh cãi trong quán bar hành hung. Những người khác lại cho rằng nhóm này đã thuê một người địa phương ra tay thay họ.
Dù thế nào chăng nữa, vụ việc khiến Mittank bị chấn thương hàm và thủng màng nhĩ. Anh được bác sỹ kê thêm đơn kháng sinh nhằm ngăn ngừa nhiễm trùng. Họ cũng khuyên anh nên ở lại Bulgaria thêm một thời gian vì tình trạng sức khỏe chưa ổn định.
Dù bạn bè đề nghị nên hoãn bay và sẽ ở lại cùng cho tới khi anh bình phục, nhưng Mittank từ chối. Anh tự đặt một chuyến bay khác để về nước vào thời điểm muộn hơn.
Khi vị khách người Đức chuyển tới một khách sạn gần sân bay, anh bắt đầu có những biểu hiện khó lý giải.
Camera an ninh của khách sạn ghi lại cảnh anh trốn trong thang máy, rời khỏi tòa nhà vào lúc nửa đêm. Anh cũng gọi điện cho mẹ và nói rằng có người đang tìm cách hãm hại anh. Nam thanh niên nhắn thêm cho mẹ để hỏi về loại thuốc đang sử dụng, yêu cầu mẹ khóa các thẻ tín dụng của mình.
Ngày 8/7/2014, Mittank tới sân bay Varna. Tại đây, anh gặp bác sĩ của sân bay để kiểm tra lại các chấn thương. Vị bác sĩ kết luận rằng anh đủ điều kiện sức khỏe để bay, nhưng Mittank vẫn tỏ ra vô cùng bất an.
Theo lời bác sỹ, anh trông căng thẳng, lo lắng và liên tục đặt câu hỏi liên quan đến loại thuốc mình đang dùng. Sau đó, một số nhân chứng cho biết, anh đã nói một câu với nội dung “Tôi không muốn chết ở đây và phải rời đi”.
Ngay lập tức, anh đứng dậy bỏ đi và chạy dọc hành lang sân bay. Anh bỏ lại toàn bộ hộ chiếu, điện thoại cùng hành lý và không mang theo bất cứ thứ gì.
Ra tới bên ngoài sân bay, Mittank trèo qua một hàng rào bảo vệ. Sau khi sang phía bên kia, anh lao về phía khu rừng gần đó và không bao giờ được nhìn thấy nữa.
Vụ mất tích bí ẩn
Theo Todd Grande, một chuyên gia tư vấn sức khỏe tâm thần đã phân tích vụ việc. Anh Mittank không có tiền sử bệnh tâm thần.
Một giả thuyết phổ biến cho rằng, vị khách người Đức đã lợi dụng chuyến đi như một cái cớ để biến mất và bắt đầu cuộc sống mới.
Tuy nhiên, Grande không tin vào khả năng này. Theo ông, Mittank có mối quan hệ tốt đẹp với gia đình và bạn bè. Những người bạn sẵn sàng đổi vé máy bay để anh không phải trở về một mình. Ngoài ra, anh cũng liên tục liên lạc với mẹ trong suốt chuyến đi.
Một khả năng khác là Mittank thực sự đã bị sát hại. Trong thời gian ở lại Bulgaria, anh từng nói với mẹ rằng mình đang bị theo dõi. Nếu điều đó là sự thật, nó có thể giải thích vì sao Mittank bỏ chạy khỏi sân bay và cũng có thể lý giải việc thi thể anh chưa từng được phát hiện.
Bất chấp những điều tra của cơ quan an ninh, tới nay vị khách người Đức vẫn bị mất tích. Mỗi năm, riêng tại Đức có khoảng 10.000 người mất tích. Mặc dù khoảng 50% số vụ được giải quyết trong vòng chưa đầy một tuần, chưa tới 3% được tìm thấy sau một năm.
Trong khi đó, Mittank đã mất tích suốt hơn chục năm qua. Năm 2016, cảnh sát tại Porto Velho (Brazil) phát hiện một người đàn ông không mang giấy tờ tùy thân và dường như cũng không nhớ mình là ai.
Khi hình ảnh người này trong bệnh viện được lan truyền trên mạng xã hội, nhiều người nhận thấy anh ta có nét giống Mittank. Tuy nhiên, người đàn ông sau đó được xác định là Anton Pilipa đến từ Toronto, Canada – người đã mất tích suốt 5 năm.
Trong suốt nhiều năm qua, mẹ của Mittank đã xuất hiện ở rất nhiều các chương trình truyền hình và phát thanh với hy vọng tìm ra lời giải cho sự mất tích bí ẩn của con trai.
Những lời kêu gọi của bà đã được phát sóng trên cả các kênh truyền hình Đức lẫn Bulgaria nhưng vẫn không mang lại bất kỳ tiến triển đáng kể nào.
Không từ bỏ hy vọng, bà tiếp tục đăng tải các thông điệp trên mạng xã hội. Một trang mạng xã hội với tên gọi “Find Lars Mittank” (tạm dịch: Tìm kiếm Lars Mittank) với hơn 41.000 thành viên vẫn thường xuyên chia sẻ thông tin, thiết kế và dán áp phích tìm người trên khắp châu Âu, trong nỗ lực không ngừng nghỉ nhằm tìm kiếm vụ du khách mất tích được xem là nổi tiếng nhất thế giới.
Rung Rueang Pork Noodles có tuổi đời hơn 50 năm, xuất phát từ một xe hàng rong trên đường phố Bangkok. Sau đó, nhờ kinh doanh phát đạt chủ quán mở cửa hàng cố định. Không gian bình dân, chuẩn quán ăn đường phố Thái Lan, luôn đông kín khách. Quán được cẩm nang Michelin đưa vào danh sách Bib Gourmand (đồ ăn ngon, giá hợp lý) từ năm 2018.
Trên website của Michelin, chuyên gia gợi ý: "Hãy chọn một phần súp thịt băm nhỏ hoặc to tùy sức ăn, nước dùng vị tom yum, chả cá nhà làm, hoặc da cá chiên giòn. Chả thịt băm cũng là một điểm nhấn của món ăn này".
Đây là địa chỉ dành cho dân văn phòng và khách du lịch. Thực khách được phục vụ nhanh, món lên liên tục. Quán có fanpage riêng, được nhiều food blogger ghé ăn và đánh giá.
Trong chuyến du lịch Bangkok 4 ngày giữa tháng 3, Hoa hậu Kỳ Duyên cùng Thiên Ân đã ghé quán để trải nghiệm. Ngoài món mì đặc trưng, cặp hoa hậu còn thử các đặc sản như súp tom yum và som tum (gỏi đu đủ xanh thái sợi). Trong lúc chờ món, Kỳ Duyên đã ghi hình cảnh du khách xếp hàng dài trên phố, lấy số chờ đến lượt vào ăn.
Trên các diễn đàn về ẩm thực và du lịch Thái Lan, quán mì Rung Rueang cũng được gợi ý và nhận nhiều ý kiến đánh giá tích cực. Tripadvisor chấm điểm 4.5/5.
Thực khách có thể tự chọn loại mì và cách ăn theo sở thích gồm mì nước tom yum, mì trộn khô, mì nước trong. Phần topping gồm thịt lợn, da cá chiên giòn, chả cá, bò viên, thịt viên. Phần mì sợi có dạng hủ tiếu to, hủ tiếu nhỏ, mì trứng, bánh phở. Một số người gợi ý cách ăn phù hợp, gọi hai phần nhỏ, một phần tom yum, một phần nước trong để thử hai vị, trước khi thêm theo khẩu vị.
"Mì tom yum cay nồng chuẩn vị Thái Lan có giá học sinh chỉ từ 60 baht (khoảng 50.000 đồng)", "Quán ngon mà giá bình dân nha". "Lưu ý tom yum khá cay, du khách nên cân nhắc nếu không ăn được vị cay kiểu Thái", một thành viên diễn đàn cho hay. Tuy nhiên cũng có một số ý kiến cho rằng họ phải đợi lâu vì quá đông khách, phục vụ chưa tốt.
Quán mì Rung Rueang Pork Noodles nằm ở soi Sukhumvit 26, trung tâm thủ đô Bangkok. Du khách đi tàu điện trên cao (BTS), đến bến Phrom Phong, sau đó dùng Google Maps xác định vị trí quán, khoảng 500 m từ cửa ra của tàu điện, đi bộ khoảng 3 phút, đường đi thuận tiện. Quán mở từ 8h đến 17h, lý tưởng để ăn sáng, bữa lửng (bất chợt trong chuyến đi chơi).
Quán gần các điểm check in nổi tiếng của Bangkok như EmQuartier hoặc Emporium, công viên Benchasiri, trung tâm thương mại Terminal 21, các cửa hàng massage chân trên phố Sukhumvit.
Đồ ăn đường phố Thái Lan luôn được Michelin đánh giá cao, trong đó quán ăn của "chị nốt ruồi" với món trứng cuộn cua từng làm mưa làm gió trên các diễn đàn ẩm thực.
Cuối tuần, góc phố khu Mission (San Francisco, Mỹ) trở nên tấp nập. Nâu Coffee - một mô hình cà phê lưu động (pop-up) do hai người trẻ Việt Nam sáng lập - đã biến không gian nơi đây thành một quán cà phê vỉa hè đậm chất TP HCM. Khách hàng trung bình phải chờ khoảng một tiếng mới đến lượt gọi món.
Chủ nhân của mô hình này là Hiểu Hân (27 tuổi) và Trung Kiên (25 tuổi). Cả hai sinh ra tại TP HCM, sang Mỹ du học, làm việc. Hân sang Mỹ từ năm 2017, hiện làm trong lĩnh vực tư vấn, đồng thời vận hành một cộng đồng người trẻ tại San Francisco để kết nối văn hóa Việt. Kiên đến Mỹ năm 2014, hiện làm về tài chính và chiến lược tại một công ty công nghệ.
Ý tưởng mở quán được khơi nguồn từ mùa hè năm 2025, khi Kiên về thăm nhà và ngồi uống cà phê cùng bố. Khoảnh khắc ngồi đợi từng giọt phin rơi, Kiên nhận ra đó là trải nghiệm thư giãn, thân thuộc mà anh luôn tìm kiếm. Trở lại Mỹ, Kiên và Hân quyết định tái hiện nguyên vẹn không gian cà phê phin vỉa hè.
Thay vì điều chỉnh hương vị cho hợp thị hiếu địa phương, Nâu Coffee giữ nguyên bản sắc cốt lõi. Hạt cà phê Robusta vị đậm, mạnh, hậu vị đắng được nhập trực tiếp từ Buôn Ma Thuột. Sữa đặc, phin pha và đặc biệt là những chiếc ghế nhựa đỏ dáng thấp - linh hồn của trải nghiệm - đều được vận chuyển từ Việt Nam sang, dù chi phí bị đội lên cao.
"Khó có thể tái hiện không khí cà phê vỉa hè nếu thiếu hình ảnh quen thuộc này", Hân cho biết.
Buổi pop-up đầu tiên ra mắt vào tháng 7/2025 tại thành phố Alameda (vùng ngoại ô thuộc Khu vực Vịnh San Francisco) với quy mô nhỏ, chủ yếu dành cho bạn bè và những khách tò mò. Mô hình sau đó nhanh chóng bùng nổ khi tiến vào trung tâm San Francisco. Hiện tại, mỗi buổi mở bán (thường từ 11h đến 15h), quán tiêu thụ gần 400 ly. Thực đơn có giá khoảng 7 USD mỗi ly, gồm cà phê sữa đá, cà phê muối, cà phê trứng và cà phê lá dứa.
Cuối năm 2025, chuyên trang ẩm thực uy tín Eater của Mỹ đã giới thiệu Nâu Coffee như một hiện tượng mới ở San Francisco. Ký giả Paolo Bicchieri mô tả thực khách sẵn sàng chờ đợi nhiều giờ để thưởng thức "những ly cà phê muối màu cam hổ phách với lớp kem mặn độc đáo, hương vị không thể tìm thấy ở bất kỳ nơi nào khác trong thành phố". Đài truyền hình KRON4 cũng thực hiện phóng sự về buổi pop-up của quán dịp Tết Nguyên đán 2026.
Do quy định quản lý ăn uống vỉa hè tại California rất khắt khe, Nâu Coffee không thuê mặt bằng cố định. Để giải quyết bài toán pháp lý, nhóm hợp tác cộng sinh với các nhà hàng, quán rượu có sẵn vỉa hè vào cuối tuần để san sẻ không gian.
Mỗi buổi pop-up đều được bố trí sát lề đường hoặc trong không gian ngoài trời, nhạc Việt mở xuyên suốt, nhiều đồ trang trí đậm chất văn hóa Việt Nam cũng xuất hiện trong quán. Dịp Tết Nguyên đán 2026, cả nhóm mặc áo dài và khuyến khích khách tham gia trong trang phục truyền thống.
Đối với thực khách, khác biệt lớn nhất nằm ở cách thưởng thức cà phê. Thay vì những ly espresso được pha trong vài chục giây, cà phê phin đòi hỏi người uống phải chờ đợi.
"Nhiều người ngạc nhiên vì phải xếp hàng và chờ lâu, nhưng sau đó họ thích chính sự chậm rãi đó", Hân cho biết.
Không ít khách lần đầu nhìn thấy phin cà phê đã lấy điện thoại ra chụp ảnh. Nhiều người đặt câu hỏi về lý do người Việt sử dụng ghế thấp, vì sao quán nằm sát đường hay sự khác biệt giữa robusta và arabica. Thay vì giải thích về văn hóa, Hân và Kiên thích để khách tự trải nghiệm. Điều hai bạn trẻ Việt tự hào nhất không phải là doanh thu, mà là thấy những người khách chưa từng biết đến Việt Nam, ngồi ghế nhựa đỏ, cầm ly cà phê phin và nhâm nhi, cảm nhận.
Sarah, người Mỹ sống tại San Francisco, cho biết cô từng bỏ lỡ hai buổi pop-up vì đến muộn. Lần thứ ba, Sarah mới mua được cà phê và bất ngờ trước cảnh dòng người xếp hàng đông hơn tưởng tượng. Được người bạn gốc Á đi cùng "cảnh báo" cà phê nguyên bản Việt Nam có vị rất đậm đặc, cô quyết định chọn thử cà phê lá dứa vị nhẹ.
"Cách mọi người ngồi chờ cà phê, trò chuyện trên những chiếc ghế nhựa đặt sát lề đường mang lại cảm giác thảnh thơi. Ghế gọn nhẹ, rất phù hợp cho một cửa hàng pop-up", Sarah nói.
Phần lớn khách hàng của quán trong độ tuổi 20-40 tuổi, đa số là người Mỹ gốc Á và cộng đồng người Việt tại California. Với nhiều người xa quê, không gian này gợi lại những ký ức quen thuộc.
Anh Hoài Phương, Việt kiều Mỹ hiện sống tại Santa Cruz, cho hay lái xe hai tiếng đến San Francisco chỉ để uống cà phê tại quán của Hân và Kiên, sau khi xem loạt video khách xếp hàng đợi mua trên TikTok.
"Không gian quán giúp vơi đi cảm giác nhớ nhà, được nghe tiếng Việt, gặp gỡ đồng hương và ngồi trên những chiếc ghế quen thuộc gắn với tuổi thơ", anh Phương nói.
Sau một năm, Nâu Coffee đã tổ chức 11 điểm bán luân phiên. Áp lực vận hành lớn do phải tháo lắp quầy kệ liên tục và duy trì công việc chính trong tuần ở công ty, Hân và Kiên kỳ vọng sẽ sớm mở được một cửa hàng cố định San Francisco. Hiện nay, do điểm bán thay đổi mỗi tuần, thực khách thường cập nhật lịch trình di động của nhóm qua tài khoản Instagram chính thức @nau_coffee.
Trong tương lai, bên cạnh cà phê, họ muốn giới thiệu thêm những thức uống quen thuộc với người Việt như rau má hay trà đào, đồng thời đẩy mạnh hợp tác với các thương hiệu của người trẻ Việt hoặc gốc Việt tại San Francisco để đưa nhiều chất liệu văn hóa Việt Nam hơn vào không gian quán.
"Thực khách Mỹ đang ngày càng cởi mở. Họ không chỉ biết đến phở hay bánh mì, mà bắt đầu quan tâm tới những trải nghiệm vùng miền, nguyên bản hơn của đời sống người Việt", Hân nói.
Không chỉ đơn thuần là việc đón một vị khách đến khám bệnh, các quốc gia đi trước đã biến dịch vụ chăm sóc sức khỏe thành một loại "quyền lực mềm" và là đòn bẩy thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ nhờ vào những mô hình được thiết kế bài bản, đồng bộ.
Ấn Độ định vị là trung tâm của những ca phẫu thuật phức tạp như tim mạch hay ghép tạng với chi phí tối ưu. Singapore khẳng định vị thế thượng lưu bằng công nghệ tầm soát tầm cỡ quốc tế. Hàn Quốc lại là một ví dụ điển hình về việc biến ngành phẫu thuật thẩm mỹ và chăm sóc sắc đẹp thành một biểu tượng toàn cầu. Mô hình của xứ sở kim chi không dừng lại ở những phòng mổ hiện đại, mà là hệ sinh thái "một chạm" hoàn hảo.
Kể lại hành trình "đại tu" nhan sắc kết hợp nghỉ dưỡng 10 ngày tại Seoul (Hàn Quốc), chị Vũ Thanh My (ngụ Hà Nội) cho biết, ngay từ khi còn ở VN, thông qua một ứng dụng trực thuộc cơ quan xúc tiến du lịch y tế được Chính phủ Hàn Quốc cấp phép, chị đã được kết nối trực tiếp với điều phối viên của một bệnh viện (BV) thẩm mỹ lớn tại quận Gangnam. Mọi thủ tục từ xin visa y tế chuyên biệt (C-3-3) cho đến lịch trình thăm khám đều được hoàn tất chỉ sau vài cú chạm. Khi máy bay vừa đáp xuống sân bay Incheon, một thông dịch viên cá nhân kiêm trợ lý y tế đã đứng đợi sẵn, đưa chị lên chiếc xe chuyên dụng hướng về trung tâm Seoul. Ca phẫu thuật diễn ra suôn sẻ vào hôm sau, và những ngày hậu phẫu mới là lúc "mỏ vàng" du lịch y tế thực sự phát huy "quyền năng".
Do không cần phải lưu trú nội trú dài ngày tại BV, chị My được chuyển sang một "Medical Hotel" - mô hình khách sạn kết hợp chăm sóc y tế ngay gần BV. Trong thời gian chờ cắt chỉ và hồi phục, thay vì nằm một chỗ, chị My được trợ lý y tế tháp tùng đi trải nghiệm những dịch vụ "chữa lành" nhẹ nhàng như tham gia một buổi trà đạo tĩnh tâm tại làng cổ Bukchon Hanok, trải nghiệm spa thảo dược cung đình cao cấp. Tới khi các vết bầm dần biến mất, chị dành trọn 2 ngày cuối cùng để mua sắm tại các trung tâm thương mại sầm uất ở Myeongdong.
"Tổng kết chuyến đi, số tiền tôi chi trả cho các dịch vụ mua sắm, lưu trú và ẩm thực ngoài BV còn cao gấp đôi chi phí của chính ca phẫu thuật thẩm mỹ. Nhưng tôi thấy thỏa mãn. Việc vui chơi khiến những cơn đau giảm đi rất nhiều", chị My chia sẻ.
Nếu Hàn Quốc là một cỗ máy công nghiệp được số hóa mượt mà thì hệ sinh thái du lịch y tế của Thái Lan giống như một ốc đảo nghỉ dưỡng chữa lành cao cấp. Mỗi địa phương chọn cho mình một thế mạnh độc quyền. Trong đó, Bangkok định vị là trung tâm y khoa kỹ thuật cao, nơi xử lý các ca đại phẫu phức tạp, thụ tinh nhân tạo (IVF), nha khoa thẩm mỹ, phẫu thuật thẩm mỹ và chuyển giới. Trong lúc bệnh nhân điều trị, người nhà sẽ tiêu tiền vào các tour du lịch mua sắm tại các trung tâm thương mại lớn ở Bangkok, đi tour biển đảo ở Phuket, hoặc sử dụng các gói tầm soát sức khỏe, spa chăm sóc da định kỳ tại chỗ. Còn Phuket và Chiang Mai lại là thủ phủ của "Wellness & Rehabilitation" (Chữa lành và Hồi sức). Thay vì giữ bệnh nhân trong căn phòng vô trùng, ngay sau khi vết mổ ổn định, hệ sinh thái sẽ chuyển họ đến các khu biệt thự cao cấp ven biển Andaman hoặc giữa rừng núi Chiang Mai. Tại đây, chế độ ăn hậu phẫu do đầu bếp đẳng cấp thế giới kết hợp với chuyên gia dinh dưỡng thực hiện, có bác sĩ và điều dưỡng của BV túc trực 24/7.
Đáng chú ý, Thái Lan là quốc gia Đông Nam Á đầu tiên chạy đua giành chứng nhận JCI (tiêu chuẩn vàng về y tế toàn cầu) với số lượng BV đạt chuẩn áp đảo. Với hệ thống JCI này, họ kết nối thành công với các hãng bảo hiểm lớn trên thế giới từ Mỹ, châu Âu đến Trung Đông. Nhờ tập trung đẩy mạnh từ sớm, ngành du lịch y tế của Thái Lan đã đạt quy mô lên tới 40 tỉ USD mỗi năm. Khách du lịch y tế của xứ sở chùa Vàng thường chi tiêu rất nhiều, trung bình từ 1.700 - 2.000 USD cho mỗi chuyến đi, cao hơn nhiều mức chi tiêu cho du lịch đơn thuần.
Từ bài học kinh nghiệm các nước, VN đang xác lập từng bước đi bài bản để xây dựng mô hình du lịch y tế chuyên nghiệp, đồng bộ.
Đề án Phát triển du lịch y tế giai đoạn 2026 - 2030 mà Bộ Y tế đang xây dựng đặt mục tiêu đến năm 2030, tối thiểu 5 địa phương trọng điểm gồm Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Quảng Ninh, Khánh Hòa sẽ triển khai mô hình du lịch y tế tích hợp giữa BV - khách sạn - khu nghỉ dưỡng - lữ hành; phát triển dịch vụ khám chữa bệnh chất lượng cao thu hút người nước ngoài...
Cùng với đó, VN sẽ có ít nhất 15 BV trên toàn quốc (bao gồm cả công lập và tư nhân) đạt tiêu chuẩn chất lượng quốc tế (JCI hoặc tương đương). 100% cơ sở khám chữa bệnh tham gia thí điểm có bộ phận tiếp thị và truyền thông quốc tế, cung cấp thông tin bằng ít nhất 3 ngôn ngữ (Việt, Anh, Trung hoặc Hàn). Đồng thời, xây dựng và đưa vào vận hành các gói dịch vụ du lịch y tế, bao gồm các gói dịch vụ khám chữa bệnh kỹ thuật cao (ung bướu, tim mạch, chỉnh hình...); gói dịch vụ y học cổ truyền kết hợp nghỉ dưỡng; chăm sóc sức khỏe toàn diện (tầm soát, phục hồi chức năng...).
Ủng hộ định hướng của đề án, Th.S Tăng Thông Nhân, Phó trưởng khoa Quản trị du lịch, nhà hàng, khách sạn, Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, cho rằng điểm nghẽn lớn nhất của du lịch y tế VN hiện nay là chưa có một mô hình điều phối thống nhất ở cấp trung ương. Dẫn kinh nghiệm Malaysia với Malaysia Healthcare Travel Council, cơ quan chuyên trách đóng vai trò điều phối giữa cơ sở y tế, doanh nghiệp dịch vụ và cơ quan quản lý, ông Nhân nhấn mạnh đơn vị này tham gia xây dựng tiêu chuẩn, minh bạch giá dịch vụ, chứng nhận các cơ sở đủ điều kiện, xúc tiến ở thị trường quốc tế và tiếp nhận phản ánh của bệnh nhân.
Trong khi đó, tại VN, phần lớn BV và phòng khám vẫn tự làm truyền thông, tự tìm kiếm khách. Doanh nghiệp lữ hành chủ yếu cung cấp vận chuyển, lưu trú hoặc ghép thêm dịch vụ khám chữa bệnh vào chương trình tour. Y tế và du lịch vì vậy vẫn hoạt động tương đối tách biệt. Việc thiếu đầu mối cũng khiến khách quốc tế khó tìm được nguồn thông tin chính thống.
Từ những phân tích trên, ông Nhân kiến nghị thành lập một cơ quan hoặc đầu mối điều phối du lịch y tế đủ thẩm quyền ở cấp trung ương. Cơ quan đầu mối sẽ định hình sản phẩm, ban hành tiêu chuẩn, lựa chọn các cơ sở đủ điều kiện, xây dựng thương hiệu quốc gia, xúc tiến tại thị trường quốc tế và tiếp nhận khiếu nại của bệnh nhân. Các bên sẽ chọn trước từ 3 - 5 nhóm sản phẩm mũi nhọn để thí điểm.
Cùng với đó, cần cấp bách nghiên cứu visa y tế cho phép lưu trú dài ngày, nhập cảnh nhiều lần và có cơ chế cho người thân đi cùng. Khách sử dụng visa y tế cũng cần được nhận diện và hỗ trợ ngay tại cửa khẩu. VN cũng cần làm việc với các doanh nghiệp bảo hiểm quốc tế đang hoạt động trong nước để xây dựng quy trình bảo lãnh viện phí, thanh toán trực tiếp và xử lý hồ sơ minh bạch. Làm được như vậy, du lịch y tế sẽ trở thành mỏ vàng của VN.
