Mỗi chiều, sau khi đón cháu từ trường tiểu học, bà Nguyễn Thị Lan, sống trên đường Nguyễn Tất Thành, phường Xóm Chiếu (quận 4 cũ), muốn đưa cháu đi dạo để bớt thời gian nhìn điện thoại. Nhưng ý định ấy khó thực hiện được vì quanh nhà thiếu công viên và chỗ vui chơi, trong khi đường phố đông đúc, khói bụi, thường xuyên ùn tắc.
Gắn bó với khu vực cảng Nhà Rồng từ nhỏ, bà Lan chứng kiến nhiều đổi thay của vùng đất này. Khi cảng được di dời về Hiệp Phước, để lại khu đất rộng hàng chục ha ven sông Sài Gòn, bà từng nhiều lần mong nơi đây trở thành công viên. Tuy nhiên, bà nghĩ điều đó khó xảy ra bởi vị trí này quá đắc địa cho phát triển dự án cao tầng, trung tâm thương mại.
Thực tế, năm 2016, thành phố từng chấp thuận chủ trương phát triển khu phức hợp Nhà Rồng – Khánh Hội trên khu đất ven sông. Dự án dự kiến có hơn 3.000 căn hộ cùng trung tâm thương mại và nhiều công trình dịch vụ. Với vị trí chỉ cách phố đi bộ Nguyễn Huệ và bến Bạch Đằng vài trăm mét, đây được xem là một trong những quỹ đất giá trị nhất khu vực trung tâm.
Tuy vậy, bước ngoặt đã xuất hiện. Ngày 29/4, thành phố khởi công dự án cải tạo, chỉnh trang khu vực Bảo tàng Hồ Chí Minh – chi nhánh TP HCM tại cảng Nhà Rồng – Khánh Hội, đồng thời mở rộng đường Nguyễn Tất Thành dài hơn 2 km.
Việc chuyển khu đất gần 40 ha thành công viên và không gian công cộng không chỉ là niềm vui của người dân địa phương mà còn đáp ứng nhu cầu cấp thiết về cây xanh của khu vực. Theo thống kê, phường Xóm Chiếu có gần 58.000 dân nhưng tổng diện tích cây xanh chỉ khoảng 29.250 m2. Bình quân mỗi người chỉ có khoảng 0,51 m2 cây xanh, thấp hơn nhiều mục tiêu tối thiểu của thành phố.
Bà Trần Thị Thanh Thảo, Chủ tịch UBND phường Xóm Chiếu, cho biết phần lớn mảng xanh hiện nằm rải rác trong khu dân cư nên chưa đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng. Công tác chuyển đổi khu Nhà Rồng – Khánh Hội thành công viên phù hợp với định hướng phát triển của trung tâm thành phố, nơi quỹ đất cây xanh ngày càng khan hiếm.
Bên cạnh đó, việc mở rộng đường Nguyễn Tất Thành được kỳ vọng giảm áp lực giao thông trên trục kết nối khu Nam với trung tâm vốn quá tải nhiều năm qua.
Ý tưởng biến khu đất này thành không gian văn hóa, công cộng được Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang nhắc đến lần đầu vào tháng 10 năm ngoái. Theo ông, dù giá trị thương mại của dự án rất lớn và nhà đầu tư vẫn muốn tiếp tục triển khai, thành phố quyết định ưu tiên lợi ích cộng đồng.
“Nhu cầu về công viên, cây xanh và không gian mở ở khu trung tâm đang rất cấp thiết”, ông nói.
Theo tiêu chuẩn đô thị đặc biệt, diện tích cây xanh bình quân cần đạt khoảng 15 m2/người. Trong khi đó, TP HCM hiện mới đạt khoảng 0,57 m2/người, tức chỉ bằng 1/26 so với quy định.
Không chỉ khu Nhà Rồng – Khánh Hội, thời gian gần đây thành phố liên tục chuyển đổi nhiều khu đất công có vị trí đắc địa sang phục vụ cộng đồng.
Điển hình nhất là khu đất số 1 Lý Thái Tổ rộng 4,3 ha từng bỏ trống nhiều năm đã trở thành công viên và nơi tưởng niệm nạn nhân Covid-19. Các khu đất tại số 8 Võ Văn Tần, 135 Nguyễn Huệ, 2-4-6 Hai Bà Trưng hay 8-12 Lê Duẩn… cũng được tháo dỡ rào chắn để hình thành không gian công cộng tạm thời cho người dân.
Bí thư Trần Lưu Quang cho biết, trong khoảng 20.000 tài sản công đang được kiểm kê, sau y tế và giáo dục, thành phố ưu tiên dành quỹ đất cho mảng xanh. Theo ông, dù phải đánh đổi cơ hội phát triển thương mại và nhà ở, đây là lựa chọn cần thiết để nâng cao chất lượng sống của người dân.
Hành động quyết liệt của lãnh đạo thành phố cũng lan xuống cấp cơ sở. Nhiều địa phương đề xuất chuyển các khu đất trống đang chờ phát triển cao ốc hoặc chung cư sang làm công viên.
Nằm quanh khu vực sân bay, phường Tân Sơn Nhất hiện có khoảng 71.000 dân trên diện tích hơn 320 ha. Theo ông Lê Hoàng Hà, Bí thư Đảng ủy phường, ban ngày lượng người đến học tập, làm việc và khám chữa bệnh còn lớn hơn nhiều.
Trong khi đó, chỉ tiêu cây xanh công cộng của địa phương chỉ đạt khoảng 0,56 m2/người. Để đạt mục tiêu tối thiểu một m2/người vào năm 2030, phường cần bổ sung thêm khoảng 2,34 ha cây xanh.
Từ thực tế này, địa phương lên kế hoạch chuyển đổi nhiều khu đất từng quy hoạch nhà ở hoặc chung cư cao tầng sang công viên và cây xanh công cộng. Các vị trí nằm trên đường Tự Cường, Long Hưng, Phú Hòa và dọc tuyến Hoàng Sa đều nằm trong diện xem xét.
“Người dân hiện thiếu công viên hơn là thiếu chung cư”, ông Hà nói. Theo ông, một tòa nhà có thể tạo nguồn thu trước mắt nhưng một công viên mang lại lợi ích cho cả khu dân cư trong nhiều thập niên.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), cho rằng việc chuyển một phần quỹ đất giá trị cao sang công viên và dự án phục vụ cộng đồng là hướng đi cần thiết trong bối cảnh nội đô thiếu nghiêm trọng không gian xanh.
Tuy nhiên, đây nên là chủ trương hạn chế thay vì cấm tuyệt đối phát triển cao tầng. Một số khu đất trung tâm vẫn có thể xem xét xây dựng công trình quy mô lớn nếu đáp ứng các tiêu chuẩn rất cao về quy hoạch, kiến trúc và hiệu quả kinh tế – xã hội.
“Không phải đóng cửa với nhà đầu tư mà là lựa chọn những dự án xứng tầm với vị trí đặc biệt của trung tâm thành phố”, ông Châu nói.
Theo các chuyên gia, muốn lấy lại không gian cho vùng lõi đô thị, TP HCM không thể chỉ dừng ở việc chuyển đổi một vài khu đất thành công viên mà cần thay đổi cách phân bổ dân cư và nguồn lực phát triển.
KTS Ngô Viết Nam Sơn cho rằng nhiều thành phố lớn trên thế giới chỉ có thể mở rộng không gian công cộng khi đồng thời phát triển các trung tâm mới bên ngoài khu vực lõi.
“Nếu tiếp tục dồn việc làm, dịch vụ, giáo dục, y tế và nhà ở vào trung tâm thì áp lực sẽ không giảm”, ông nói. Thành phố cần hình thành các cực phát triển mới đủ sức hút để người dân và doanh nghiệp dịch chuyển ra ngoài.
Dẫn kinh nghiệm quốc tế, ThS Đoàn Hồng Đức, Ban Phát triển Hạ tầng, Đại học Giao thông Vận tải TP HCM, cho rằng các đô thị thành công không lựa chọn giữa phát triển kinh tế và không gian xanh mà tìm cách cân bằng hai mục tiêu.
Singapore là ví dụ điển hình. Nhiều thập niên qua, nước này phát triển các trung tâm mới như Tampines, Jurong và Punggol thay vì tiếp tục dồn dân số vào khu vực lõi. Nhờ đó, quốc đảo vẫn duy trì tốc độ phát triển cao nhưng vẫn dành được quỹ đất lớn cho công viên, mặt nước và không gian công cộng.
Tương tự, Bangkok những năm gần đây đã chuyển đổi nhiều khu công nghiệp cũ và đất công ven sông thành công viên đô thị nhằm nâng chất lượng sống và tăng khả năng chống ngập.
“Bài học ở đây không phải xây thêm bao nhiêu công viên mà phải xem công viên và không gian công cộng là hạ tầng thiết yếu, được tính toán ngay từ đầu trong chiến lược phát triển đô thị”, ông Đức nói.
Theo chuyên gia, TP HCM từng ưu tiên tối đa hóa diện tích xây dựng và gia tăng dân số trong khu vực lõi. Khi giao thông công cộng chưa phát triển tương xứng, áp lực dồn lên đường sá, trường học, bệnh viện ngày càng lớn, trong khi không gian công cộng bị thu hẹp.
Vì vậy, muốn lấy lại mảng xanh cho trung tâm, thành phố cần tạo ra những khu vực mới đủ hấp dẫn để người dân sinh sống, làm việc và tiếp cận dịch vụ. Nếu không giải được bài toán phân bổ dân cư, việc mở rộng công viên luôn bị giới hạn bởi quỹ đất.
Bài 3: ‘TP HCM cần nhiều đô thị đáng sống để giảm áp lực trung tâm’
Chính phủ ban hành Nghị định số 204 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y.
Nghị định quy định mức phạt tiền tối đa đối với mỗi hành vi vi phạm hành chính về lĩnh vực thú y là 50 triệu đồng đối với cá nhân và 100 triệu đồng với tổ chức.
Liên quan quy định chung về phòng bệnh, chữa bệnh động vật, Nghị định quy định phạt tiền 1-2 triệu đồng với hành vi che giấu, không khai báo hoặc khai báo không kịp thời cho UBND cấp xã hoặc cơ quan quản lý chuyên ngành thú y nơi gần nhất khi phát hiện và biết động vật mắc bệnh, có dấu hiệu mắc bệnh, chết do bệnh truyền nhiễm.
Mức phạt 3-4 triệu đồng áp dụng với hành vi không báo cho cơ quan quản lý chuyên ngành thú y kết quả xét nghiệm xác định động vật mang mầm bệnh thuộc Danh mục bệnh động vật phải công bố dịch và Danh mục bệnh truyền lây giữa động vật và người.
Hành vi mua bán, tẩy xóa, sửa chữa Giấy chứng nhận cơ sở an toàn dịch bệnh động vật bị phạt 4-5 triệu đồng; mức phạt 5-6 triệu đồng áp dụng với một trong các hành vi: Vứt động vật mắc bệnh chết và sản phẩm của chúng ra môi trường; buôn bán động vật giống mắc bệnh truyền nhiễm.
Chính phủ quy định mức phạt tiền 6-8 triệu đồng với một trong các hành vi: Sử dụng thuốc thú y không có Giấy chứng nhận lưu hành tại Việt Nam hoặc chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép; sử dụng thuốc thú y không rõ nguồn gốc xuất xứ, hết hạn sử dụng; sử dụng nguyên liệu thuốc thú y; sử dụng nguyên liệu thuốc y tế hoặc thuốc y tế.
Tiêu hủy không đúng quy định hoặc không tiêu hủy động vật mắc bệnh, chết, sản phẩm động vật mang mầm bệnh thuộc diện phải tiêu hủy theo quy định của pháp luật; không chấp hành biện pháp xử lý bắt buộc động vật mắc bệnh, động vật có dấu hiệu mắc bệnh, sản phẩm của động vật mang mầm bệnh theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền... là các hành vi có mức phạt 6-8 triệu đồng.
Theo quy định của Chính phủ, mức phạt tiền 15-20 triệu đồng áp dụng với hành vi vận chuyển động vật mắc bệnh, sản phẩm hoặc chất thải của động vật mang mầm bệnh truyền nhiễm nguy hiểm đang được công bố ra khỏi vùng có dịch khi không được phép của cơ quan quản lý chuyên ngành thú y có thẩm quyền.
Đối với các hành vi vi phạm về phòng bệnh động vật trên cạn, Nghị định quy định phạt tiền 200.000 đồng-300.000 đồng với hành vi không thực hiện việc phòng bệnh bằng vắc-xin hoặc các biện pháp phòng bệnh bắt buộc khác cho động vật.
Chính phủ quy định phạt tiền 1-2 triệu đồng đối với một trong các hành vi: Không tiêm phòng vaccine phòng bệnh Dại cho động vật bắt buộc phải tiêm phòng; không đeo rọ mõm cho chó hoặc không xích giữ chó, không có người dắt khi đưa chó ra nơi công cộng.
Ngoài ra, cơ sở thu gom động vật có thể bị phạt 2-3 triệu đồng nếu vi phạm một trong các hành vi: Địa điểm không cách biệt với khu dân cư, khu vực chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, các công trình công cộng; không có khu vực riêng biệt đối với từng loài động vật; sử dụng trang thiết bị, dụng cụ, nước không bảo đảm yêu cầu vệ sinh thú y; không có biện pháp thu gom, xử lý nước thải, chất thải bảo đảm an toàn dịch bệnh và theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.
Theo Chính phủ, mức phạt tiền quy định ở trên áp dụng với một hành vi vi phạm hành chính do cá nhân thực hiện. Đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm với cá nhân thì mức phạt tiền đối với tổ chức gấp 2 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.
Chiều 14.5, tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội trên địa bàn TP.HCM, Ban Quản lý dự án hạ tầng đô thị TP.HCM có văn bản trả lời báo chí về tiến độ chỉnh trang, di dời nhà ven kênh Đôi (ở quận 8 cũ).
Theo Ban Quản lý dự án hạ tầng đô thị TP.HCM, dự án này được UBND TP.HCM phê duyệt với tổng mức đầu tư hơn 7.300 tỉ đồng.
Trong đó, chi phí giải phóng mặt bằng, hỗ trợ, tái định cư gần 5.980 tỉ đồng; dự án có 1.604 trường hợp bị ảnh hưởng, hiện nay đã ban hành quyết định phương án bồi thường 1.603 trường hợp và đã bàn giao 1.480 trường hợp.
Dự án di dời nhà ven kênh Đôi chia làm 3 gói thầu xây lắp, cụ thể:
Hiện nay, hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện hữu chưa được di dời, ảnh hưởng lớn đến tiến độ thi công của các gói thầu. Đặc biệt là hệ thống điện trung thế, hạ thế hiện hữu.
Hiện nay, Ban Quản lý dự án hạ tầng đô thị đang phối hợp với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Chánh Hưng và phường Phú Định triển khai công tác lập, trình thẩm định, phê duyệt hồ sơ bồi thường hệ thống hạ tầng kỹ thuật.
Hiện, dự án nhà ven kênh Đôi còn 123 trường hợp chưa bàn giao mặt bằng để triển khai thi công (phường Chánh Hưng 57 trường hợp, phường Phú Định 66 trường hợp).
Để đẩy nhanh tiến độ thi công dự án, Ban Quản lý dự án hạ tầng đô thị đã tập trung giải quyết dứt điểm các vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ, tái định cư.
Song song đó, đã phối hợp UBND phường Phú Định và UBND phường Chánh Hưng tập trung đẩy nhanh thu hồi đất bàn giao toàn bộ mặt bằng 3 gói thầu xây lắp trong tháng 5.2026 để triển khai thi công, hoàn thành đúng tiến độ.
Về công tác bồi thường, di dời dự án nhà ven kênh Đôi, Ban Quản lý dự án hạ tầng đô thị đã phối hợp với các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ theo Quyết định số 11 quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở TP.HCM.
Ngôi nhà hai tầng ở số 145 Phan Đình Phùng, phường Thuận Hóa, từng là nơi an hưởng tuổi già của Đoan Huy Hoàng thái hậu, thân mẫu của vua Bảo Đại, nay hoang vắng sau nhiều năm không được khai thác. Ngôi nhà nằm trong khuôn viên rộng gần 1.000 m2 được bà Từ Cung chuyển về sinh sống từ năm 1955, sau khi rời cung An Định.
Ngôi nhà hai tầng ở số 145 Phan Đình Phùng, phường Thuận Hóa, từng là nơi an hưởng tuổi già của Đoan Huy Hoàng thái hậu, thân mẫu của vua Bảo Đại, nay hoang vắng sau nhiều năm không được khai thác. Ngôi nhà nằm trong khuôn viên rộng gần 1.000 m2 được bà Từ Cung chuyển về sinh sống từ năm 1955, sau khi rời cung An Định.
Trước đây, ngôi nhà được giao cho Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế quản lý và khai thác một số dịch vụ song không hiệu quả. Đơn vị từng lên kế hoạch biến nhà lưu niệm thành trung tâm giáo dục di sản, giảng dạy nhã nhạc, múa cung đình.
Cuối năm 2025, nhà lưu niệm bà Từ Cung được bàn giao cho Sở Văn hóa Thể thao quản lý và khai thác. Sở này lại giao cho Bảo tàng Mỹ thuật Huế. Kể từ khi được đơn vị mới tiếp nhận, tòa nhà vẫn bỏ hoang, khóa trái cửa.
Trước đây, ngôi nhà được giao cho Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế quản lý và khai thác một số dịch vụ song không hiệu quả. Đơn vị từng lên kế hoạch biến nhà lưu niệm thành trung tâm giáo dục di sản, giảng dạy nhã nhạc, múa cung đình.
Cuối năm 2025, nhà lưu niệm bà Từ Cung được bàn giao cho Sở Văn hóa Thể thao quản lý và khai thác. Sở này lại giao cho Bảo tàng Mỹ thuật Huế. Kể từ khi được đơn vị mới tiếp nhận, tòa nhà vẫn bỏ hoang, khóa trái cửa.
Trước khi qua đời năm 1980, bà Từ Cung để lại di nguyện giao toàn bộ ngôi nhà cho cơ quan quản lý di sản để gìn giữ, bảo tồn như một địa chỉ lưu niệm gắn với cuộc đời của vị hoàng thái hậu cuối cùng.
Khu vực tầng hai của ngôi nhà vẫn còn án thờ Đoan Huy Hoàng thái hậu cùng hai bức chân dung của bà.
Trước khi qua đời năm 1980, bà Từ Cung để lại di nguyện giao toàn bộ ngôi nhà cho cơ quan quản lý di sản để gìn giữ, bảo tồn như một địa chỉ lưu niệm gắn với cuộc đời của vị hoàng thái hậu cuối cùng.
Khu vực tầng hai của ngôi nhà vẫn còn án thờ Đoan Huy Hoàng thái hậu cùng hai bức chân dung của bà.
Ngay từ cổng vào, cỏ dại mọc cao phủ kín nhiều khoảng sân, xen lẫn những bụi cây phát triển um tùm. Những bồn hoa, tiểu cảnh cỏ mọc chen kín, nhiều hạng mục không còn được cắt tỉa hay bảo dưỡng thường xuyên. Hồ cá trong khuôn viên trơ đáy, hòn non bộ, tiểu cảnh xung quanh cũng đã bong tróc, xuống màu.
Ngay từ cổng vào, cỏ dại mọc cao phủ kín nhiều khoảng sân, xen lẫn những bụi cây phát triển um tùm. Những bồn hoa, tiểu cảnh cỏ mọc chen kín, nhiều hạng mục không còn được cắt tỉa hay bảo dưỡng thường xuyên. Hồ cá trong khuôn viên trơ đáy, hòn non bộ, tiểu cảnh xung quanh cũng đã bong tróc, xuống màu.
Ngay từ cổng vào, cỏ dại mọc cao phủ kín nhiều khoảng sân, xen lẫn những bụi cây phát triển um tùm. Những bồn hoa, tiểu cảnh cỏ mọc chen kín, nhiều hạng mục không còn được cắt tỉa hay bảo dưỡng thường xuyên. Hồ cá trong khuôn viên trơ đáy, hòn non bộ, tiểu cảnh xung quanh cũng đã bong tróc, xuống màu.
Bảo tàng Mỹ thuật Huế đã trưng dụng một số phòng của nhà lưu niệm để làm kho lưu giữ các tác phẩm nghệ thuật từng trưng bày.
Bảo tàng Mỹ thuật Huế đã trưng dụng một số phòng của nhà lưu niệm để làm kho lưu giữ các tác phẩm nghệ thuật từng trưng bày.
Bị bỏ hoang nhiều năm qua, hệ thống mái ngói, các bức tường bị thấm dột, ẩm mốc. Các căn phòng ở tầng hai trống trơn khi Bảo tàng Mỹ thuật Huế tiếp nhận. Hệ thống mái ngói, cửa của tòa nhà bị hư hại.
Bị bỏ hoang nhiều năm qua, hệ thống mái ngói, các bức tường bị thấm dột, ẩm mốc. Các căn phòng ở tầng hai trống trơn khi Bảo tàng Mỹ thuật Huế tiếp nhận. Hệ thống mái ngói, cửa của tòa nhà bị hư hại.
Hệ thống tầng la phông bằng gỗ được sơn màu xanh bị mục ruỗng, nguy cơ đổ sập.
Ông Nguyễn Thiên Bình, Phó giám đốc Sở Văn hóa Thể thao TP Huế, cho biết đơn vị đang lập thủ tục xin sửa chữa lại tòa nhà để trưng bày các tác phẩm nghệ thuật, làm không gian trình diễn liên quan đến văn hóa Huế.
Hệ thống tầng la phông bằng gỗ được sơn màu xanh bị mục ruỗng, nguy cơ đổ sập.
Ông Nguyễn Thiên Bình, Phó giám đốc Sở Văn hóa Thể thao TP Huế, cho biết đơn vị đang lập thủ tục xin sửa chữa lại tòa nhà để trưng bày các tác phẩm nghệ thuật, làm không gian trình diễn liên quan đến văn hóa Huế.
Bao quanh ngôi nhà là hệ thống đèn lồng trang trí đã bạc màu sau nhiều năm phơi mưa nắng. Một số chiếc đèn lồng bị rách, treo lơ lửng trên ban công nhà.
Bao quanh ngôi nhà là hệ thống đèn lồng trang trí đã bạc màu sau nhiều năm phơi mưa nắng. Một số chiếc đèn lồng bị rách, treo lơ lửng trên ban công nhà.
Bên trong khuôn viên nhà lưu niệm bà Từ Cung còn tồn tại hai căn nhà cấp bốn của hai hộ dân. Trước khi thực hiện dự án sửa chữa tòa nhà, chính quyền TP Huế lên kế hoạch sẽ di dời hai hộ này.
Bên trong khuôn viên nhà lưu niệm bà Từ Cung còn tồn tại hai căn nhà cấp bốn của hai hộ dân. Trước khi thực hiện dự án sửa chữa tòa nhà, chính quyền TP Huế lên kế hoạch sẽ di dời hai hộ này.
Bên trong khuôn viên nhà lưu niệm bà Từ Cung còn tồn tại hai căn nhà cấp bốn của hai hộ dân. Trước khi thực hiện dự án sửa chữa tòa nhà, chính quyền TP Huế lên kế hoạch sẽ di dời hai hộ này.
Xung quanh khuôn viên nhà lưu niệm vẫn còn lưu giữ nhiều cây ăn trái cổ thụ được trồng từ thời bà Từ Cung.
Xung quanh khuôn viên nhà lưu niệm vẫn còn lưu giữ nhiều cây ăn trái cổ thụ được trồng từ thời bà Từ Cung.
