Gần đây, ranh giới giữa ngày và đêm của Nam, nhân viên quản lý tài chính tại một ngân hàng ở Hà Nội, “hoàn toàn bốc hơi”. Deadline (hạn chót công việc) không chỉ bám đuôi anh ở văn phòng mà len lỏi, gặm nhấm cả vào những giấc ngủ. Hầu như đêm nào, chàng trai cũng giật mình tỉnh giấc vì ngủ mơ ác mộng. “Có hôm thì mơ sếp ném xấp tài liệu dày cộp vào mặt, hôm thì mơ nhận được email sa thải đỏ rực, bị đồng nghiệp chỉ trỏ, chê cười”, Nam, 28 tuổi, kể lại.
Anh cố nhắm mắt lại, đếm cừu, hít thở sâu theo công thức trên mạng để ngủ lại. Nhưng trong đầu bắt đầu tua đi tua lại những đầu việc chưa hoàn thành: “Báo cáo tài chính quý đã chuẩn bị xong chưa?”, “Kế hoạch tăng trưởng đến đâu?”, “Ngày mai mà không nộp thì chết chắc”. Cảm giác tội lỗi và sợ hãi đổ ập xuống. Anh lại ngồi xuống bên bàn làm việc, pha một ly cà phê đen đặc để chống cự. Ánh sáng xanh từ màn hình laptop hắt lên khuôn mặt phờ phạc, hốc mắt thâm quầng của Nam.
“Dù mệt mỏi, nhưng khi nhìn thấy những dòng chữ nhảy múa trên màn hình, nhìn thấy công việc dịch chuyển thêm một chút, nỗi ám ảnh trong mơ mới tạm thời lùi lại”, Nam nói.
Cũng bị mất ngủ hai tháng vì áp lực công việc, Linh, ở TP HCM, chuyên viên truyền thông, 32 tuổi, nói 3h sáng là “khung giờ tử thần”. Nhiều đêm, cô ngủ mơ ác mộng, rồi không thể ngủ lại, đành tung chăn bước xuống giường, mở laptop. Tiếng quạt tản nhiệt của máy tính kêu vù vù, Linh bắt đầu lao vào công việc. Cô mở từng slide, check từng con số, dò lại từng email như một thám tử đang tìm kiếm dấu vết tội phạm.
“Chỉ khi ngón tay chạm vào bàn phím, tôi mới cảm thấy bớt lo âu”, Linh nói. Thế nhưng, thứ “liều thuốc an thần” giả tạo ấy lại đang đẩy cô vào một vòng lặp độc hại là càng làm việc đêm, ban ngày càng kiệt quệ, hiệu suất giảm sút, deadline lại trễ, và đêm hôm sau cô lại tiếp tục thức trắng.
Theo một nghiên cứu tổng hợp quy mô lớn công bố năm 2024 trên tạp chí Sleep Medicine Reviews, hơn 852 triệu người trưởng thành trên toàn cầu đang mắc chứng rối loạn mất ngủ, chiếm tỷ lệ 16,2% dân số thế giới. Tại Mỹ, khoảng 50-70 triệu người đang sống chung với các rối loạn giấc ngủ mãn tính, theo số liệu từ Viện Tim, Phổi và Máu Quốc gia (NHLBI, 2024). Cứ 3 người trưởng thành thì có 1 người không ngủ đủ giấc mỗi đêm.
Căng thẳng công việc là một trong nguyên nhân chủ chốt. Báo cáo Trạng thái Nơi làm việc Toàn cầu 2024 của Gallup ghi nhận 41% nhân viên toàn cầu trải qua tình trạng căng thẳng hàng ngày, mức cao nhất từ trước đến nay.
Thế hệ Millennials (25–40 tuổi) và Gen Z là những nhóm bị ảnh hưởng nặng nề nhất: 45–46% người lao động ở độ tuổi này báo cáo kiệt sức do cường độ công việc quá cao, theo khảo sát của SelectSoftwareReviews năm 2024.
Trong khi đó, Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) cảnh báo 35% lực lượng lao động toàn cầu đang làm việc hơn 48 giờ mỗi tuần, vượt ngưỡng an toàn mà cơ thể có thể phục hồi.
Tại Việt Nam, chưa có thống kê toàn quốc về mất ngủ liên quan đến căng thẳng nghề nghiệp. Tuy nhiên, theo ghi nhận tại nhiều cơ sở y tế có khám bệnh tâm lý – thần kinh, số lượng bệnh nhân đến khám vì rối loạn giấc ngủ xu hướng tăng rõ rệt trong những năm gần đây, đặc biệt sau các đợt làn sóng cắt giảm nhân sự và áp lực kinh tế hậu đại dịch.
Tiến sĩ Cao Trần Thành Trung, Giám đốc Điều hành Trung tâm Tham vấn Trị liệu Tâm lý Lumos, giải thích áp lực công việc không kết thúc ngay khi một người rời khỏi văn phòng. Với nhiều lao động, những cuộc họp căng thẳng, KPI chưa đạt, tin nhắn từ khách hàng hay deadline còn dang dở có thể tiếp tục “theo chân” họ vào ban đêm. Khi nằm xuống, cơ thể muốn nghỉ ngơi nhưng tâm trí vẫn đang xử lý những điều chưa xong trong ngày. Vì vậy, “ác mộng” ban đêm bắt đầu từ một ngày làm việc quá tải và chưa được giải tỏa.
Mất ngủ do “sợ deadline” thường có dấu hiệu rõ hơn như càng gần hạn nộp việc, người lao động càng khó ngủ; khi nằm xuống vẫn nghĩ về công việc, sợ sai sót, sợ bị đánh giá hoặc tưởng tượng các hậu quả nếu không hoàn thành đúng hạn. Đây là tín hiệu cho thấy áp lực công việc đang vượt quá khả năng hồi phục của cơ thể và cần được hỗ trợ sớm.
“Điều đáng lo ngại là nhiều người lao động trẻ hiện nay không dám nghỉ ngơi, không dám ‘ngắt kết nối’ sau giờ làm vì nỗi sợ bị đánh giá là thiếu cống hiến, hoặc lo lắng tên mình sẽ nằm trong danh sách cắt giảm tiếp theo. Nỗi sợ mang tính sinh tồn đó mới là nguồn gốc thực sự của những cơn ác mộng lúc 3 giờ sáng”, TS Trung phân tích.
Một quan niệm phổ biến cho rằng mất ngủ chỉ là triệu chứng của các bệnh khác như trầm cảm hay lo âu. Tuy nhiên, theo Phân loại Bệnh tật Quốc tế phiên bản mới nhất (ICD-11) của Tổ chức Y tế Thế giới và Cẩm nang Thống kê và Chẩn đoán Rối loạn Tâm thần DSM-5, rối loạn mất ngủ (Insomnia Disorder) ngày nay được công nhận là một bệnh lý độc lập, có thể tồn tại song song và tương tác hai chiều với các rối loạn tâm thần và bệnh thực thể khác, không nhất thiết chỉ là hậu quả của chúng.
“Tần suất mắc rối loạn giấc ngủ ngày càng nhiều, gây hậu quả nghiêm trọng nhưng vẫn còn bị xem nhẹ, chưa được để ý đúng mức”, PGS.TS.BS Lê Khắc Bảo, Giám đốc Trung tâm Giáo dục Y học, ĐH Y Dược TP HCM, Phó Chủ tịch Hội Y học giấc ngủ Việt Nam, nói.
Mất ngủ kéo dài kết hợp với stress dễ dẫn đến suy nhược cơ thể, giảm sức đề kháng. Đặc biệt, mối quan hệ giữa mất ngủ và trầm cảm là vòng xoáy hai chiều nguy hiểm: trầm cảm gây ra mất ngủ, và mất ngủ kéo dài lại làm trầm cảm ngày càng trầm trọng hơn, mỗi yếu tố nuôi dưỡng và khuếch đại yếu tố kia.
Để thoát tình trạng này, chuyên gia y tế khuyên quy tắc sống còn khi bị tỉnh giấc giữa đêm là không cố ép mình ngủ và tuyệt đối không mở thiết bị điện tử. Càng ép, não bộ càng tỉnh táo; trong khi ánh sáng xanh và áp lực từ email công việc sẽ dập tắt hoàn toàn hormone ngủ melatonin. Nếu sau 15–20 phút vẫn không ngủ lại được, hãy rời giường, ngồi ở nơi ánh sáng dịu, đọc vài trang sách giấy hoặc vươn vai nhẹ nhàng. Chỉ quay lại giường khi thật sự buồn ngủ.
Tuy nhiên, “thở chậm” hay “đọc sách” chỉ là giải pháp cắt cơn phần ngọn. Để chữa tận gốc “cơn ác mộng deadline”, nút thắt nằm ở cách quản lý công việc và ranh giới cá nhân.
Bà Nguyễn Thanh Hà, Giám đốc Nhân sự (CHRO) của một tập đoàn công nghệ lớn tại TP HCM, cho rằng làm việc lúc 3h sáng không phải là sự cống hiến, đó là dấu hiệu của việc quản lý thời gian kém hoặc hệ thống phân bổ công việc của công ty đang có vấn đề. Người lao động cần học cách thiết lập ranh giới (boundary setting) và dũng cảm phản hồi (manage up) với quản lý nếu khối lượng công việc vượt quá giới hạn thể chất.
Theo bà Hà, thay vì âm thầm chịu đựng nỗi sợ hãi rồi thức đêm bù đắp, nhân viên nên chủ động rà soát lại mức độ ưu tiên của các đầu việc và thảo luận công khai với cấp trên để điều chỉnh KPI hoặc gia hạn deadline hợp lý. Từ góc độ doanh nghiệp, các nhà quản lý cũng cần ngừng việc nhắn tin giao việc vào lúc nửa đêm và bình thường hóa việc nhân viên “ngắt kết nối” sau giờ làm.
Thêm một “ca làm việc” xuyên đêm, Nam uể oải sửa lại cổ áo, vuốt mái tóc bù xù, chuẩn bị đến công ty để tiếp tục đóng vai một nhân viên mẫn cán. Còn Linh dặm lại lớp phấn dày, cố che đi phần bọng mắt thâm quầng trước khi dắt xe ra đường.
“Ước muốn lớn nhất lúc này là được ngủ một giấc trọn vẹn 8 tiếng”, Linh thở dài. Nhưng Linh biết giấc mơ ấy sẽ không bao giờ thành hiện thực nếu cô không tự tay gập chiếc laptop lại lúc nửa đêm và dũng cảm đối thoại với sếp càng sớm càng tốt.
Ngày 9-5, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Quảng Trị xác nhận đã có kết quả kiểm nghiệm các mẫu thực phẩm liên quan đến vụ ngộ độc sau khi ăn bánh mì tại xã Tân Lập.
Kết quả kiểm nghiệm của Viện Pasteur Nha Trang cho thấy có vi khuẩn Salmonella spp trong 7 mẫu bệnh phẩm (mẫu phân) và 4 mẫu thực phẩm; vi khuẩn Bacillus cereus cũng được phát hiện, có trong 4 mẫu thực phẩm được lấy từ cơ sở bánh mì này.
Salmonella spp là nhóm vi khuẩn đường ruột nguy hiểm, thường tồn tại trong thực phẩm chế biến không bảo đảm vệ sinh như thịt, trứng, sữa hoặc thức ăn để lâu ngày. Người nhiễm vi khuẩn Salmonella thường có biểu hiện sốt, đau bụng, tiêu chảy, nôn mửa và mất nước sau vài giờ đến vài ngày sử dụng thực phẩm nhiễm khuẩn.
Trong khi đó Bacillus cereus là loại vi khuẩn thường xuất hiện trong các thực phẩm chế biến sẵn, đặc biệt là tinh bột, thịt và thức ăn bảo quản ở nhiệt độ không phù hợp. Vi khuẩn này có thể sinh độc tố gây nôn ói, đau bụng và tiêu chảy cấp.
Kết quả này là cơ sở phục vụ quá trình điều tra, kết luận vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại xã Tân Lập, đồng thời giúp các cơ quan chức năng có hướng xử lý và đưa ra khuyến cáo nhằm phòng ngừa nguy cơ ngộ độc thực phẩm trên địa bàn.
Trước đó từ ngày 29-4 đến 1-5, Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa tiếp nhận, điều trị 64 bệnh nhân nghi ngộ độc thực phẩm sau ăn bánh mì tại xã Tân Lập.
Các ca bệnh đều có chung nguồn thức ăn là bánh mì tại một cơ sở ở thôn Tân Sơn, xã Tân Lập.
Ngay sau khi nhận thông tin, lực lượng chức năng đã làm việc với cơ sở bánh mì, thu thập các mẫu thực phẩm liên quan, đồng thời đề nghị chủ cơ sở bánh mì tạm ngừng hoạt động từ ngày 30-4 đến khi có thông báo mới.
Theo chương trình, sáng nay 13-5, diễn ra phiên bế mạc Đại hội Mặt trận Tổ quốc (Mặt trận Tổ quốc) Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Tại phiên bế mạc, Đại hội sẽ nghe báo cáo kết quả Hội nghị lần thứ nhất Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa XI. Tiếp đó, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa XI ra mắt Đại hội.
Cũng tại phiên bế mạc, Đại hội sẽ thông qua Điều lệ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sửa đổi, bổ sung, thông qua nghị quyết Đại hội.
Trước đó, tại phiên họp chiều 12-5, Đại hội đã thông qua số lượng ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 gồm 405 ủy viên.
Trong đó, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam từ 72 - 100 thành viên và Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là 12 thành viên.
Sau đó, Đại hội hiệp thương cử 397 người tham gia Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031. Còn 8 người, sẽ được kiện toàn bổ sung trong nhiệm kỳ khi có nhân sự phù hợp.
Sau phiên bế mạc, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa XI sẽ chủ trì họp báo về kết quả Đại hội.
Thanh tra Chứng khoán Nhà nước vừa ban hành quyết định về việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán với Công ty cổ phần Rạng Đông Holding có trụ sở tại TP.HCM.
Theo đó, doanh nghiệp này bị phạt vì chậm công bố thông tin từ 15 ngày trở lên so với quy định đối với các tài liệu: Báo cáo tài chính riêng và hợp nhất đã được kiểm toán năm 2024; Báo cáo tài chính bán niên riêng và hợp nhất đã được soát xét năm 2025; Báo cáo tài chính riêng và hợp nhất quý 4 năm 2024; quý 1,2,3,4 năm 2025;
Ngoài ra còn có các tài liệu khác bị công bố chậm như: Báo cáo tài chính riêng và hợp nhất đã được kiểm toán năm 2025; Báo cáo thường niên năm 2024; Báo cáo tình hình quản trị công ty năm 2024; Báo cáo tình hình quản trị công ty 6 tháng đầu năm 2025; Báo cáo tình hình quản trị công ty năm 2025; Nghị quyết và biên bản họp Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2025.
Rạng Đông Holding được thành lập từ những năm 1960, từng là biểu tượng vang bóng một thời. Trước đây, ông Hồ Đức Lam làm chủ tịch hội đồng quản trị doanh nghiệp này. Nhưng đầu năm ngoái, ông Lam cùng nhiều lãnh đạo khác đồng loạt xin từ nhiệm.
Trong khuôn khổ hội nghị sản phụ khoa Việt - Pháp - châu Á - Thái Bình Dương, ngày 12-5, Bệnh viện Từ Dũ (TP.HCM) tổ chức hội thảo “Tối ưu hóa can thiệp tim mạch bào thai trong bệnh lý tắc nghẽn đường ra thất", với sự chủ trì của giáo sư Gerald Tulzer (người Áo) - Trưởng khoa tim mạch nhi tại Bệnh viện Đại học Kepler, người phát triển chương trình can thiệp tim thai lớn nhất châu Âu.
Tại hội thảo, GS Gerald Tulzer bày tỏ sự cảm kích trước sự đón tiếp nồng nhiệt của ban giám đốc và đội ngũ y tế Bệnh viện Từ Dũ. Ông cho biết đây là lần đầu tiên đến Việt Nam và đặc biệt ấn tượng với quy mô bệnh viện, số lượng bệnh nhân cũng như những thành tựu mà các bác sĩ Việt Nam đạt được trong lĩnh vực can thiệp tim bào thai.
“Hôm nay tôi mong muốn chúng ta sẽ có cơ hội thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm về can thiệp tim bào thai. Tôi cũng hi vọng sẽ có thêm những hợp tác chuyên môn trong lĩnh vực này trong tương lai, nhằm cứu sống các em bé dù chỉ có cơ hội sống rất nhỏ”, GS Gerald Tulzer chia sẻ.
BS.CKII Trần Ngọc Hải - Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ - cho biết bệnh viện đã triển khai thành công những kỹ thuật khó nhất trong lĩnh vực can thiệp tim mạch bào thai sau quá trình chuẩn bị kéo dài suốt 10 năm. Dù mới chính thức thực hiện khoảng 2 năm gần đây, kỹ thuật can thiệp tim bào thai của Việt Nam đã từng bước tạo được dấu ấn và vị thế trên trường quốc tế.
Đến nay, ê kíp của Bệnh viện Từ Dũ phối hợp cùng Bệnh viện Nhi đồng 1 đã thực hiện 14 ca can thiệp thông tim bào thai. Trong đó, 13/14 ca thành công về mặt kỹ thuật và cứu sống được 13 thai nhi.
Các bệnh lý đã được xử lý ngay từ giai đoạn bào thai gồm hẹp van động mạch chủ, hẹp van động mạch phổi, thiểu sản thất phải và thiểu sản thất trái. Đây là những dị tật tim bẩm sinh phức tạp thuộc nhóm can thiệp khó nhất hiện nay.
Theo BS Hải, thành tựu này là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa hai bệnh viện chuyên khoa sâu của TP.HCM, từ chẩn đoán trước sinh, can thiệp bào thai đến hồi sức và điều trị sau sinh.
Sự kết hợp này không chỉ giúp nâng cao cơ hội sống cho thai nhi mắc dị tật tim bẩm sinh nặng mà còn góp phần đưa kỹ thuật can thiệp tim bào thai của Việt Nam ghi dấu trên bản đồ y khoa thế giới.
Tối 12-5, theo thông tin từ Bệnh viện Nhi Đồng 2, các bác sĩ của bệnh viện này vừa phẫu thuật thành công cho bé gái 5 tuổi, ngụ ở An Giang bị búi tóc lớn trong dạ dày do thói quen bứt và nuốt tóc kéo dài.
Trước nhập viện, bé thường đau bụng âm ỉ, nôn ói sau ăn và xuất hiện khối cứng ở bụng. Gia đình trẻ cho biết trẻ có thói quen cho tóc vào miệng từ lâu nhưng nghĩ chỉ là hành vi nhất thời nên không can thiệp sớm.
Kết quả siêu âm và chụp CT cho thấy một khối dị vật kích thước khoảng 12 x 7 cm nằm kín dạ dày và kéo dài xuống tá tràng.
Sau hội chẩn, ê-kíp bác sĩ quyết định mổ hở để lấy dị vật. Khi mở dạ dày, các bác sĩ phát hiện búi tóc lớn kết dính chắc, có hình dạng gần như “đúc khuôn” theo dạ dày của trẻ. Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi, hiện sức khỏe bệnh nhi đã ổn định và hồi phục tốt.
Theo bác sĩ điều trị, đây là biểu hiện điển hình của Hội chứng Rapunzel - tình trạng trẻ có xu hướng nhổ và nuốt tóc. Tóc không thể tiêu hóa nên tích tụ dần thành khối lớn, có nguy cơ gây tắc ruột, viêm loét hoặc thủng dạ dày nếu không xử lý kịp thời.
Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh không nên xem nhẹ những thói quen bất thường như nhổ tóc, ăn tóc hay nhai vật lạ. Khi trẻ có biểu hiện đau bụng kéo dài, chán ăn hoặc nôn ói sau ăn, cần đưa đi khám sớm để tránh biến chứng nguy hiểm.
Nhiều người có thói quen sử dụng dầu cá omega-3 hằng ngày nhờ những lợi ích đối với sức khỏe tim mạch, não bộ, hỗ trợ kiểm soát mỡ máu và duy trì sức khỏe tổng thể. Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí khoa học Nutrients còn phát hiện thêm công dụng tuyệt vời của omega-3 đối với bệnh tiểu đường.
Kháng insulin là dấu hiệu đặc trưng của bệnh tiểu đường, xảy ra khi insulin vận chuyển glucose từ máu vào tế bào không hoạt động hiệu quả.
Nhằm tìm hiểu tác động của dầu cá omega-3 đối với bệnh tiểu đường, các nhà nghiên cứu tại Đại học Cruzeiro do Sul (Brazil) đã tiến hành thử nghiệm trên chuột được gây ra tình trạng tiểu đường nhưng không béo phì. Các nhà nghiên cứu cho chuột sử dụng dầu cá với liều 2 gram/kg trọng lượng cơ thể, tương đương 540 mg/g EPA và 100 mg/g DHA, 3 lần mỗi tuần, trong 8 tuần.
Kết quả cho thấy dầu cá omega-3 có thể làm giảm tình trạng không dung nạp glucose và làm giảm tình trạng kháng insulin ở chuột tiểu đường không béo phì, mở ra một hướng tiếp cận mới trong việc kiểm soát bệnh, theo trang tin khoa học Science Daily.
Cụ thể, thử nghiệm trên chuột đã phát hiện chuột được bổ sung dầu cá đã giảm tình trạng kháng insulin, kiểm soát đường huyết tốt hơn, giảm các dấu hiệu viêm và giảm mức mỡ máu, bao gồm cholesterol toàn phần, cholesterol xấu và chất béo trung tính triglyceride.
Tiến sĩ Rui Curi, giáo sư về khoa học sức khỏe tại Đại học Cruzeiro do Sul, điều phối viên nghiên cứu cho biết: Nghiên cứu đã phát hiện rằng dầu cá giúp giảm tình trạng kháng insulin thông qua tác động điều chỉnh phản ứng viêm, chuyển các tế bào miễn dịch từ trạng thái tiền viêm sang trạng thái kháng viêm.
Các nhà nghiên cứu giải thích rằng ở chuột không béo phì bị kháng insulin, các tế bào bạch cầu trong hệ miễn dịch thường tạo ra nhiều cytokine tiền viêm hơn. Dầu cá giàu omega-3 đã đảo ngược tình trạng tiền viêm này và khiến chúng có khả năng kháng viêm.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng dầu cá giàu omega-3 giúp chuyển các tế bào miễn dịch từ trạng thái viêm sang trạng thái kháng viêm, từ đó cải thiện kiểm soát đường huyết và giảm kháng insulin.
