Video nhạc mới của Sơn Tùng M-TP ra mắt tối 28/5, đứng thứ hai danh sách video được xem nhiều nhất YouTube toàn cầu trong 24 giờ. Tác phẩm gây chú ý với khán giả nhờ quy mô đầu tư, lồng ghép nhiều yếu tố văn hóa dân gian.
Tuy nhiên, cảnh Sơn Tùng M-TP cưỡi chim Lạc ở đầu MV nhận nhiều ý kiến trái chiều. Một bộ phận khán giả, giới chuyên môn bình luận việc ca sĩ đứng lên một biểu tượng gắn liền văn hóa Đông Sơn là hành động phản cảm, thiếu tôn trọng giá trị truyền thống. Số khác nói không nên quy kết đó là xúc phạm truyền thống, bởi từng có nhiều sân khấu, thiết kế thời trang lấy cảm hứng sáng tác từ chim Lạc.
”Đây là một tranh cãi rất đáng chú ý”, Tiến sĩ văn học Hà Thanh Vân nhận định. Bà cho rằng chủ đề này không chỉ xoay quanh một hình ảnh trong video nhạc mà còn chạm đến vấn đề lớn hơn: Đó là việc nghệ sĩ trẻ ứng xử với biểu tượng văn hóa truyền thống như thế nào trong không gian đại chúng và toàn cầu hóa.
Chim Lạc vốn gắn với trống đồng Đông Sơn, ký ức cội nguồn, chiều sâu văn minh Việt cổ và khát vọng bay lên của dân tộc. Do đó, theo Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn, những phản ứng của khán giả cho thấy ở đời sống hôm nay, các biểu tượng truyền thống có vị trí thiêng liêng trong tâm thức cộng đồng.
Hình ảnh chim Lạc được tìm thấy trên nhiều mặt trống đồng và một số đồ đồng khác thuộc văn hóa Đông Sơn. Đến nay chưa có tài liệu nào chứng minh cư dân Đông Sơn gọi đó là chim Lạc cũng như việc họ thờ phụng như một linh vật hay vật tổ theo nghĩa tôn giáo.
Trong một bài viết, nhà nghiên cứu lịch sử Phan Duy Kha nêu năm 1902, trống Ngọc Lũ là chiếc trống đồng đầu tiên được phát hiện ở miền Bắc Việt Nam, trên đó có khắc nhiều con chim ở tư thế bay và đậu. Lúc bấy giờ, mọi người không biết đó là loài chim gì. Đến những năm 1950, Giáo sư Đào Duy Anh đề cập khái niệm chim Lạc trong các tác phẩm Lịch sử Việt Nam – Từ nguồn gốc đến đầu thế kỷ XIX (1955), Nguồn gốc dân tộc Việt Nam (1958).
Theo nhà nghiên cứu Trần Quang Đức, những công trình này có thể xem là nỗ lực quan trọng nhằm kiến tạo một nhận thức mới về cội nguồn dân tộc Việt Nam. Anh trích lời kể của Giáo sư Trần Quốc Vượng vào năm 1974: ”Chim Lạc ư! Đây là chuyện đặt tên của thầy tôi, Giáo sư Đào Duy Anh. Là nhãn hiệu cho một hình ảnh. Nhãn hiệu này đẹp, tính tư tưởng cao. Còn muốn tên khác ư? Các ông các bà muốn gọi nó theo kiểu tả thực bằng tiếng Việt nhà quê thì cứ thế này: Cái cò, cái vạc, cái nông”. Theo Trần Quang Đức, tên ”chim Lạc” là một sản phẩm của tư duy học thuật hiện đại.
Nhà nghiên cứu cho rằng con người không chỉ kế thừa mà còn không ngừng kiến tạo, bổ sung ý nghĩa và làm cho truyền thống tiếp tục sống trong những bối cảnh mới. Nếu chim Lạc thực sự là biểu tượng của người Việt, nó thuộc về mọi người. ”Mỗi thời đại đều có quyền đọc lại quá khứ bằng ngôn ngữ của thời đại mình. Mỗi thế hệ đều có quyền tìm kiếm trong những biểu tượng cũ những ý nghĩa mới phù hợp với đời sống của họ”, anh nói.
Với chi tiết ”Sơn Tùng M-TP cưỡi chim Lạc”, chuyên gia cho rằng cần đặt trong tổng thể dụng ý nghệ thuật của video nhạc. Đại diện êkíp cho biết phân cảnh ngụ ý về sự giao thoa văn hóa. Phân cảnh này có thể được hiểu như khát vọng đưa âm nhạc, hình ảnh và bản sắc Việt Nam bước vào không gian rộng lớn của thế giới. Ông Bùi Hoài Sơn nhận định khi đặt mô hình chim Lạc giữa bối cảnh trung tâm Downtown Los Angeles Mỹ, Sơn Tùng M-TP như muốn nói rằng văn hóa Việt Nam không chỉ thuộc về quá khứ, trên mặt trống đồng trong bảo tàng mà còn có thể bước vào nhịp sống toàn cầu.
Những năm gần đây, nhiều bài nhạc góp phần tôn vinh bản sắc Việt đã được đón nhận ở trong nước và lan tỏa ra quốc tế như Để Mị nói cho mà nghe, See tình (Hoàng Thùy Linh), Vũ trụ có anh (Phương Mỹ Chi), Bắc Bling (Hòa Minzy), Mục hạ vô nhân (Soobin). Trong bối cảnh ấy, MV của Sơn Tùng M-TP như tiếp nối câu chuyện quảng bá các giá trị truyền thống.
Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn đánh giá cao lựa chọn ”đi ra thế giới nhưng không làm mờ căn cước Việt Nam” của Sơn Tùng M-TP. Ca sĩ đã đưa các chất liệu làm nên bản sắc nước nhà vào trung tâm của một sản phẩm pop đương đại. Điều này phù hợp với tinh thần phát triển công nghiệp văn hóa và xây dựng sức mạnh mềm quốc gia. Dù cách biểu đạt còn gây tranh luận, nhìn tổng thể, đây là nỗ lực đáng khích lệ của một nghệ sĩ trẻ có ảnh hưởng lớn.
Chung quan điểm, Tiến sĩ Hoàng Duẩn, Phó trưởng khoa Quản lý văn hóa, nghệ thuật, trường Đại học Văn hóa TP HCM phân tích hình ảnh chim Lạc bay giữa trung tâm Los Angeles thể hiện mong muốn quảng bá hình ảnh Việt Nam ra quốc tế nhiều hơn là thái độ không tôn trọng. Nếu nhìn ở góc độ thoáng hơn, có thể thấy ”sức mạnh truyền thống của cha ông” đã chắp cánh cho con cháu vươn tầm thế giới trong thời đại mới.
Đồng thời, sự việc đặt ra câu hỏi làm thế nào để làm mới giá trị văn hóa truyền thống hiệu quả, có chiều sâu. Theo chuyên gia, trước hết, mọi sáng tạo phải dựa trên nền tảng hiểu biết, sự tôn trọng và trách nhiệm truyền tải đúng. Công chúng hiện nay dễ nhận ra đâu là sản phẩm nghiêm túc hay hời hợt. Vì vậy, người làm nghệ thuật cần nghiên cứu kỹ nguồn gốc, ý nghĩa, bối cảnh sử dụng và mức độ nhạy cảm của biểu tượng khi sử dụng trong tác phẩm của mình. Bên cạnh việc đào sâu tìm hiểu, ông Bùi Hoài Sơn đề xuất nghệ sĩ tìm đến sự tham vấn của các nhà nghiên cứu văn hóa, mỹ thuật, lịch sử, dân tộc học.
Nghệ sĩ cũng cần lường trước khả năng tiếp nhận đa chiều của công chúng để xử lý tinh tế hơn. Theo bà Hà Thanh Vân, nếu có tranh cãi, họ nên thể hiện sự cầu thị, tôn trọng khán giả bằng một lời giải thích rõ ràng, sự tiếp thu chân thành, thậm chí là điều chỉnh khi cần.
Cuối cùng, môi trường phê bình lành mạnh là điều nên hướng tới. Công chúng góp ý nhưng không nên đẩy vấn đề lên cực đoan. Giới chuyên môn đồng hành thay vì chỉ lên tiếng sau tranh cãi.
‘Chúng ta không nên làm cho nghệ sĩ trẻ sợ di sản”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn nói. Với nhà nghiên cứu Trần Quang Đức, điều đáng lo ngại không phải việc người trẻ đang làm mới truyền thống mà là khi người ta bắt đầu ”thần thánh hóa truyền thống đến mức biến nó thành thứ bất khả xâm phạm, bất khả tranh luận và bất khả sáng tạo”.
Ngày 5-5, Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg về việc tập trung thực hiện các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Chỉ 1 ngày sau, nhiều trang web lậu đã chủ động thông báo ngừng hoạt động với lý do "tuân thủ nghiêm túc các quy định của pháp luật Việt Nam".
Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ Online, tính đến 14h ngày 7-5, nhiều web lậu lớn như Cò TV, Phim4k.xyz, Thìa Phim... đã tuyên bố "đóng cửa". Khi truy cập vào trang, người dùng chỉ thấy dòng thông báo ngừng hoạt động, không thể thao tác gì thêm.
Trang Phim4k.xyz viết ngắn gọn: "Phim4k.xyz chính thức ngừng hoạt động kể từ ngày 6-5-2026. Quyết định này nhằm mục đích tuân thủ nghiêm túc các quy định của pháp luật Việt Nam. Cảm ơn quý người dùng đã ủng hộ chúng tôi trong suốt thời gian qua". Website Thìa Phim cũng đưa ra lý do tương tự.
Không chỉ các web phim lậu, cộng đồng người hâm mộ, chuyên dịch phim hoạt hình Doraemon như Mon Fansub (có nền tảng phát phim DoraWatch) và Doraemon Fansub Việt Nam cũng tuyên bố ngừng hoạt động.
"Sau khi rà soát và đánh giá kỹ lưỡng các quy định pháp luật hiện hành về quyền sở hữu trí tuệ và quản lý nội dung số tại Việt Nam, chúng tôi nhận thấy mô hình hoạt động hiện tại không còn phù hợp với các tiêu chuẩn pháp lý mới.
Với tinh thần thượng tôn pháp luật và trách nhiệm đối với vấn đề bản quyền, chúng tôi quyết định dừng mọi hoạt động chia sẻ phim và nội dung liên quan để tránh các sai phạm không đáng có" - trang Doraemon Fansub Việt Nam cho biết.
Theo trang này, mọi cơ sở dữ liệu phim và máy chủ lưu trữ trên website sẽ được gỡ bỏ hoàn toàn sau 48 giờ. Ngoài ra, các dự án dịch thuật và biên tập cũng sẽ bị hủy bỏ ngay lập tức.
Doraemon Fansub Việt Nam cho biết việc ngừng hoạt động là cần thiết để đảm bảo sự phát triển lành mạnh của môi trường Internet và tôn trọng giá trị sáng tạo của tác giả. Đồng thời, họ khuyến khích người hâm mộ tiếp tục ủng hộ thương hiệu Doraemon qua các kênh phân phối chính thức để góp phần bảo vệ bản quyền của tác phẩm.
Dưới phần bình luận, nhiều người ủng hộ quyết định này của các trang dịch: "Dù hơi buồn nhưng mình ủng hộ, chiếu lậu chưa bao giờ là 1 việc làm hay ho"; "Tuân thủ pháp luật là việc nên làm"; "Mong rằng sau này các nền tảng chính thức sẽ mua đủ các phần phim để mọi người có thể xem hợp pháp"...
Sự việc bắt đầu vào ngày 29/3 khi một người dùng Instagram để lại lời nhắn dưới bài đăng của Gigi Hadid, cho biết sẽ hủy theo dõi trang cá nhân của siêu mẫu do cô im lặng trước việc bị nhắc tên trong hồ sơ. Một ngày sau, Gigi phản hồi, giải thích không lên tiếng vì những tài liệu "khiến cô buồn nôn".
Theo ENews, tài khoản trên đề cập cuộc trao đổi qua email giữa doanh nhân Jeffrey Epstein và một người giấu tên về chị em Hadid cuối năm 2015, được Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) công khai gần đây. Trong đó, nhân vật ẩn danh hỏi tỷ phú cách Gigi và Bella nổi tiếng, thắc mắc vì sao họ có thể kiếm nhiều tiền. Ban đầu, người này suy đoán bố của cả hai - doanh nhân bất động sản Mohamed Hadid - trả tiền cho các công ty người mẫu để ký hợp đồng với họ, nhưng Epstein nói "không đúng". Ông phản hồi thêm: "Bởi vì hai người đó làm đúng theo chỉ dẫn, chỉ đơn giản vậy thôi".
Trong phần đáp trả, Gigi Hadid cho biết cảm thấy "đáng sợ" khi đọc những lời lẽ trên từ người mà cô chưa từng gặp. Cô gọi Jeffrey Epstein là quái vật, cho rằng ông cố tỏ ra có công đối với thành tựu của người khác nhằm thao túng tâm lý các nạn nhân. Trong trường hợp này, Gigi chú thích nhóm người bị hại là những ai đã gửi email hỏi Epstein về sự nghiệp của cô, những người chưa từng có công việc mà ông hứa giúp.
"Trước đây, tôi không lên tiếng vì không muốn làm lu mờ câu chuyện từ các nạn nhân thực thụ của Jeffrey Epstein. Nhưng bình luận của bạn khiến tôi nhận ra vấn đề này chưa được sáng tỏ, cần để mọi người hiểu rõ", cô viết.
Ngoài ra, người đẹp thừa nhận lớn lên trong gia đình có điều kiện nhưng được bố mẹ bảo vệ, dạy cô hiểu giá trị của sự chăm chỉ. Gigi kể trước khi hai chị em tròn 18 tuổi, họ nộp hồ sơ cho nhiều hãng người mẫu, cùng mẹ - cựu siêu mẫu Yolanda Hadid - gặp các đại diện tại New York. Trong đó bao gồm Marilyn và Ford - hai nơi mẹ cô từng đầu quân khi còn trẻ. Cô gặp khoảng 10 công ty nhưng chỉ có vài chỗ đề nghị ký hợp đồng. Năm 2012, cô gia nhập IMG, nỗ lực không ngừng đến hôm nay.
Khi tên Gigi Hadid xuất hiện trong loạt email, lúc ấy siêu mẫu chỉ khoảng 20, 21 tuổi. Do đó, cô cảm thấy chuyện này "đáng lo ngại". Ở phần cuối, cô viết: "Tôi muốn dứt khoát khẳng định rằng tôi không bao giờ có mối liên hệ nào với con người đáng khinh kia". Hiện người đẹp 31 tuổi xóa bình luận.
Gigi Hadid sinh năm 1995, cao 1,78 m, là siêu mẫu Mỹ gốc Palestine. Năm hai tuổi, cô bắt đầu làm mẫu cho một số nhãn hàng thời trang. Năm 2016, cô được Hội đồng Thời trang Anh (BFC) trao danh hiệu Người mẫu quốc tế xuất sắc tại Liên hoan thời trang London. Hiện cô hẹn hò tài tử Bradley Cooper.
Cô là những nghệ sĩ mới nhất lên tiếng vụ bê bối của nhà tài chính Jeffrey Epstein. Tháng 7/2019, ông bị bắt với cáo buộc dụ dỗ hàng chục trẻ vị thành niên, biến họ thành nạn nhân bị lạm dụng, môi giới tình dục. Trong khi chờ xét xử, Epstein treo cổ tự tử sau vài tuần bị giam ở nhà tù Manhattan (New York), chết ở tuổi 66.
Từ năm 2025, Bộ Tư pháp Mỹ bắt đầu công khai hồ sơ Epstein, gây rúng động với sự xuất hiện của nhiều nhân vật quyền lực, nổi tiếng. Trong giới giải trí, vài cái tên bị nhắc đến như Michael Jackson, Diana Ross, Chris Tucker và Mick Jagger. Một số bức ảnh cho thấy các sao chụp cùng ông nhưng chưa rõ bối cảnh.
Cuối tháng 1, DOJ công bố hơn ba triệu trang tài liệu cùng ảnh, video liên quan các cuộc điều tra. Tháng 2, cơ quan chức năng tiết lộ danh sách 300 chính trị gia, lãnh đạo doanh nghiệp, người của công chúng xuất hiện trong hồ sơ. Một số tượng đài văn hóa như Marilyn Monroe, Elvis Presley, Kurt Cobain và Công nương Diana cũng bị nêu tên. Tuy nhiên, hồ sơ chỉ liệt kê tên, không nêu rõ mức độ liên quan của những người này đến tỷ phú.
Theo chia sẻ từ đoàn phim, Tom Cruise yêu cầu các diễn viên tham gia khóa huấn luyện đặc biệt trước khi ghi hình. Các bài tập bao gồm kiểm soát nhịp thở, thích nghi với áp suất không khí và rèn khả năng chịu lực khi thực hiện cảnh quay trên chiến đấu cơ thật.
Khác với nhiều bộ phim hành động phụ thuộc vào phông xanh và kỹ xảo CGI (công nghệ mô phỏng hình ảnh bằng máy tính, cho phép tạo ra hình ảnh tĩnh hoặc động), Top Gun: Maverick (Phi công siêu đẳng Maverick) ưu tiên ghi hình thực tế trên các tiêm kích quân sự. Điều này buộc dàn diễn viên phải trực tiếp ngồi trong khoang lái khi máy bay thực hiện các pha tăng tốc, nhào lộn và đổi hướng ở tốc độ cao.
Nhiều diễn viên thừa nhận họ từng rơi vào trạng thái kiệt sức sau những ngày quay kéo dài. Một số người bị chóng mặt, buồn nôn vì liên tục chịu áp lực từ các động tác bay phức tạp. Tuy nhiên, Tom Cruise vẫn kiên quyết giữ tiêu chuẩn khắt khe nhằm đảm bảo cảm giác chân thật cho bộ phim.
Tài tử Hollywood cũng trực tiếp tham gia phần lớn các cảnh hành động nguy hiểm. Anh đồng thời xây dựng giáo trình huấn luyện riêng cho dàn diễn viên trẻ để giúp họ thích nghi với môi trường quay đặc biệt.
Theo nam diễn viên Glen Powell, cả đoàn từng nghĩ đã hoàn thành một phân cảnh quan trọng nên cùng nhau ăn mừng bằng đồ ăn nhanh và bia. Tuy nhiên, chỉ một tuần sau, Tom Cruise yêu cầu quay lại vì cảm thấy phiên bản đầu tiên chưa đạt yêu cầu.
Điều đó khiến toàn bộ dàn diễn viên nam phải lập tức quay trở lại phòng gym để lấy lại vóc dáng như trước. “Các phòng gym lúc nào cũng chật kín người từ sáng đến đêm. Đó là mức độ áp lực ngoại hình mà bạn hiếm khi thấy”, Glen Powell chia sẻ.
Ngoài ra, Tom Cruise còn trực tiếp tham gia xây dựng chương trình huấn luyện bay dành cho các diễn viên. Nhà sản xuất Jerry Bruckheimer tiết lộ ê-kíp đã trải qua 3 tháng đào tạo cường độ cao cùng Hải quân Mỹ trước khi bước vào ghi hình.
Các diễn viên được học cách điều khiển máy bay hạng nhẹ để làm quen với không gian trên không, sau đó tiếp tục luyện tập với máy bay phản lực L-39 trước khi tham gia các chuyến bay trên tiêm kích F/A-18.
Toàn bộ cảnh quay trong buồng lái đều được thực hiện trên máy bay thật thay vì dựng phông xanh hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào kỹ xảo. Đạo diễn Joseph Kosinski cho biết có những phân cảnh được quay ở độ cao hơn 11.000m, với tốc độ lên tới khoảng 600 dặm/giờ.
Để có được vài phút xuất hiện trên màn ảnh, đoàn phim phải ghi hình liên tục suốt 14 tiếng. Tổng cộng, ê-kíp thực hiện hơn 813 giờ quay phim, đây là con số vượt tổng thời lượng của cả 3 phần The Lord of the Rings cộng lại.
Theo đạo diễn Joseph Kosinski, thử thách lớn nhất không nằm ở kỹ thuật quay mà là việc đảm bảo các diễn viên vẫn giữ được cảm xúc và khả năng thoại trong điều kiện bay thực tế.
Sự đầu tư công phu này góp phần giúp Top Gun: Maverick trở thành một trong những bom tấn thành công nhất Hollywood những năm gần đây với doanh thu gần 1,5 tỷ USD. Bộ phim được đánh giá cao nhờ cảm giác chân thực hiếm thấy ở dòng phim hành động hàng không hiện đại.
Theo Business Insider, nhờ thành công vang dội của phim, Tom Cruise thu về khoản lợi nhuận hơn 100 triệu USD từ doanh thu phòng vé, ngoài khoản cát-xê ban đầu khoảng 12 triệu USD. Đây được xem là một trong những thương vụ thành công nhất sự nghiệp của nam diễn viên.
Top Gun: Maverick do Joseph Kosinski đạo diễn, đánh dấu sự trở lại của Tom Cruise trong vai phi công huyền thoại Pete “Maverick” Mitchell.
Phim xoay quanh hành trình Maverick trở lại trường đào tạo Top Gun để huấn luyện nhóm phi công trẻ thực hiện nhiệm vụ gần như bất khả thi. Tác phẩm không chỉ chinh phục khán giả yêu thích phim hành động mà còn ghi điểm nhờ cảm xúc, nhịp phim chắc tay và tinh thần điện ảnh cổ điển giữa thời kỳ phim siêu anh hùng thống trị phòng vé.
Không chỉ thành công thương mại, Top Gun: Maverick còn nhận “cơn mưa lời khen” từ giới phê bình quốc tế. Trên Rotten Tomatoes, bộ phim đạt hơn 95% đánh giá tích cực từ giới chuyên môn và trở thành một trong những phim hành động được đánh giá cao nhất năm 2022.
Tạp chí Variety gọi đây là “bom tấn Hollywood hoàn hảo”, trong khi The Hollywood Reporter nhận định tác phẩm vừa giàu cảm xúc vừa mang tính giải trí đỉnh cao.
Sức ảnh hưởng của bộ phim tiếp tục được khẳng định tại Oscar lần thứ 95 khi tác phẩm nhận 6 đề cử, trong đó có hạng mục Phim hay nhất. Đây được xem là thành tích hiếm có đối với dòng phim hành động thương mại - thể loại vốn ít được Viện Hàn lâm ưu ái ở các hạng mục lớn. Cuối cùng, Top Gun: Maverick chiến thắng ở hạng mục Âm thanh xuất sắc.
Ở tuổi 64, Tom Cruise vẫn nằm trong nhóm diễn viên quyền lực nhất Hollywood và liên tục góp mặt trong danh sách nghệ sĩ có thu nhập cao nhất ngành giải trí. Theo Kỷ lục Guinness, nam diễn viên còn nắm giữ kỷ lục chuỗi phim liên tiếp đạt doanh thu trên 100 triệu USD dài nhất với 11 tác phẩm phát hành trong giai đoạn 2012-2025.
