Kinh phí, phương án “đại tu” cây cầu biểu tượng của Huế như thế nào?

Nép mình bên bờ sông Kôn, làng rau Thuận Nghĩa (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) với tuổi đời hơn 300 năm mang trong mình vẻ bình yên, không vội vã. Đến cuối năm 2025, làng nghề trồng rau Thuận Nghĩa bước vào một hành trình mới – trở thành điểm du lịch cộng đồng, nơi du khách đến có những trải nghiệm "3 cùng - cùng ăn, cùng ở, cùng làm" với người dân nơi đây.

Đến với Thuận Nghĩa, điều đầu tiên mà bất cứ du khách nào cũng dễ dàng nhận ra và mến mộ đó là nét "duyên xanh" trên những con đường làng, ngõ xóm. Những hàng rào xanh bằng chè thảo, duối, hoa… trải dài thênh thang tôn thêm vẻ bình dị, trong lành của một miền quê.

Bên hàng chè thảo xanh mát được chăm chút, cắt tỉa, tạo dạng, ông Trần Hà, nói: "Người xưa trồng hàng rào không chỉ để phân định đất đai mà còn để làm đẹp không gian sống. Có hàng rào xanh nên lúc nào cũng thấy mát mẻ, trong lành, khách tới thấy thích lắm".

Trong suốt quá trình phát triển, làng rau Thuận Nghĩa liên tục có những thay đổi để phù hợp với thời cuộc. Đặc biệt trong hơn 10 năm trở lại đây, 2 thay đổi bước ngoặt tạo ra tầng phát triển mới cho làng. Đầu tư đó là thay đổi trong phương thức canh tác truyền thống sang canh tác rau an toàn hợp chuẩn VietGAP vào năm 2016 và đến năm 2026 thêm một cuộc đổi thay mới đó là làm du lịch cộng đồng.

Hơn 10 năm trước, Thuận Nghĩa trở thành điểm sáng trong chuyển đổi canh tác rau an toàn hợp chuẩn VietGAP thương hiệu Lá Lành. Đây là kết quả của một quá trình thay đổi nhận thức khi bà con tham gia Dự án sinh kế nông thôn bền vững – Sản xuất rau an toàn tại Bình Định (nay là tỉnh Gia Lai) do Chính phủ New Zealand tài trợ giai đoạn 2016 – 2020.

Từ những nhóm cùng sở thích trồng rau an toàn ban đầu rồi trở thành HTX Nông nghiệp Thuận Nghĩa chuyên sản xuất rau an toàn hình thành. Bà con tham gia HTX được đào tạo kỹ thuật chăm sóc, thu hoạch, sơ chế, đóng gói, đưa rau vào các chuỗi siêu thị hiện đại góp phần tăng thu nhập cho người dân.

Đi hết con đường làng, dạo bước qua từng ruộng rau, màu xanh của rau, mùi thơm của rau dậy lên trong gió. Bên luống cải thìa mướt xanh đang độ thu hoạch, bà Nguyễn Thị Kim Vương, thành viên HTX, nói: "Hai ngày một lần tôi thu rau thơm đơn hàng của HTX để chuyển xuống siêu thị ở Quy Nhơn. Rau Thuận Nghĩa đã có thương hiệu nên bà con ai cũng ý thức giữ đúng quy trình canh tác, đảm bảo rau xanh, sạch tới tay người tiêu dùng. Giữ chất lượng chính là giữ sinh kế của bà con, giữ hồn của làng nghề, nên ở Thuận Nghĩa bất cứ gia đình nào cũng vậy, luôn ý thức tuân thủ quy trình trồng rau an toàn".

Theo bà Vương, gia đình bà sống nhờ vào 5 sào rau sạch, trên diện tích này bà trồng đủ các loại rau theo mùa từ rau cải,rau cúc đến dưa leo, khổ qua… Khi được hỏi về du lịch cộng đồng, bà Vương hào hứng: "Có chứ. Du lịch cộng đồng là cả làng Thuận Nghĩa đều làm du lịch, đón khách khắp nơi về đây. Chúng tôi hướng dẫn cho khách trồng rau, chăm rau, tưới nước. Rau bao nhiêu ngày tuổi thì thu, bao nhiêu lâu thì cho đất nghỉ ngơi. Chúng tôi làm thế nào thì hướng dẫn cho khách như vậy, rất là vui".

Đi cùng với ông giám đốc HTX để trải nghiệm "3 cùng -cùng ăn, cùng ở, cùng làm" với nông dân Thuận Nghĩa là một trải nghiệm thú vị.

Tôi hỏi ông rằng, gắn bó với 2 cuộc thay đổi lớn của nông dân Thuận Nghĩa – đó là chuyển từ canh tác rau truyền thống sang rau an toàn hợp chuẩn VietGAP hơn 15 năm về trước, đến bây giờ là chuyển từ làng rau thành làng du lịch, ông thấy thế nào? "Vui, một niềm vui mà không thể kể hết bằng lời. Thuận Nghĩa đang trải qua những cuộc thay đổi mang tính lịch sử để làng rau này ngày càng phát triển. Quan trọng hơn cả, thay đổi này làm cho đời sống bà con Thuận Nghĩa khấm khá lên", ông Quách Văn Cầu, Giám đốc HTX Nông nghiệp Thuận Nghĩa nói.

Theo ông Cầu, từ cuối năm 2025, Thuận Nghĩa bắt đầu mở của đón khách theo mô hình du lịch cộng đồng với sản phẩm đặc trưng: tour trải nghiệm "3 cùng – cùng ăn, cùng ở, cùng làm" với nông dân Thuận Nghĩa.

Du khách đến đây không chỉ ngồi xe ngắm cảnh mà thực sự xắn tay áo cùng nông dân ra đồng, từ chăm sóc, thu hoạch, sơ chế đóng gói. Không chỉ vậy, nếu khách đến vào đúng dịp ngày mùa ở Thuận Nghĩa, khách được chong đèn cắt rau đêm, thu hoạch đậu phộng… để những mớ rau còn phủ sương sớm theo chân các bà, các mẹ ra chợ sớm hôm sau.

Và những bữa cơm nhà với rau tươi vừa hái, với dĩa mắm chấm cà tươi rụm, đơn giản mà ngon bất ngờ. Bên mâm, những câu chuyện về đầu lập làng được kể qua lời kể của các bậc cao niên. Đêm Thuận Nghĩa – ngó ra sân nhà, đón làn gió sông Kôn mát rượi len vào từng ngõ ngách, du khách sẽ có cảm giác như được trở về nhà của mình.

Ông Đỗ Thành Quyết, Phó Trưởng phòng Văn hóa –xã hội xã Tây Sơn, cho biết, sản phẩm du lịch cộng đồng Thuận Nghĩa được xây dựng trên nhiều tầng trải nghiệm: nông nghiệp VietGAP, tham quan nhà cổ, tìm hiểu lịch sử lập làng và thưởng thức ẩm thực từ chính vườn rau của làng.

Thuận Nghĩa còn có lợi thế địa lý thuận tiện, nằm cạnh sông Kôn, kết nối dễ dàng với các điểm du lịch lân cận như Bảo tàng Quang Trung, tháp chăm Dương Long, khu du lịch sinh thái Hầm Hô, giúp làng nghề trở thành điểm dừng chân ý nghĩa trong hành trình khám phá vùng đất Tây Sơn. Du khách sẽ có những trải nghiệm hấp dẫn, có thể lưu lại vùng đất Tây Sơn lâu hơn.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Năm 2025 chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ của các trào lưu ứng dụng trí tuệ nhân tạo trên mạng xã hội, khi chỉ với một chiếc điện thoại và vài thao tác đơn giản, người dùng đã có thể tạo ra những hình ảnh mang tính cá nhân hóa cao.

Từ việc "du lịch ảo" đến bất kỳ đâu trên thế giới cho tới hóa thân thành các mô hình thu nhỏ, đồ lưu niệm hay nhân vật giả tưởng, AI đã biến việc sáng tạo nội dung trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Các nền tảng như TikTok, Facebook hay Instagram nhanh chóng tràn ngập những sản phẩm sáng tạo kiểu này, thu hút hàng triệu lượt tương tác nhờ sự mới lạ và tính giải trí cao.

Điểm đáng chú ý là không chỉ dừng lại ở việc tạo ảnh "cho vui", nhiều trào lưu còn đánh trúng yếu tố cảm xúc, khiến người dùng tham gia mạnh mẽ hơn. Một trong những xu hướng gây chú ý nhất là việc tận dụng dữ liệu bản đồ để tìm lại ký ức. Khi Google Maps mở rộng tính năng Google Street View tại Việt Nam, cộng đồng mạng nhanh chóng phát hiện họ có thể "quay ngược thời gian" thông qua những hình ảnh được ghi lại từ nhiều năm trước.

Chỉ bằng cách nhập địa chỉ quen thuộc, người dùng có thể nhìn lại ngôi nhà cũ, con đường từng đi qua hay những góc phố gắn liền với tuổi thơ. Điều khiến trào lưu này lan tỏa mạnh mẽ chính là những khoảnh khắc bất ngờ: có người nhìn thấy hình ảnh cha mẹ đứng trước cửa nhà từ nhiều năm trước, có người bắt gặp chính mình trong quá khứ, thậm chí có trường hợp vô tình nhìn thấy người thân đã qua đời. Những câu chuyện như vậy nhanh chóng được chia sẻ rộng rãi, tạo nên làn sóng cảm xúc mạnh trên mạng xã hội.

Không ít bài đăng thu hút hàng chục nghìn lượt tương tác, với phần bình luận tràn ngập những chia sẻ về ký ức, gia đình và thời gian. Nhiều người cho rằng công nghệ đã giúp họ "gặp lại" những điều tưởng chừng không thể quay lại, biến Google Maps thành một dạng "cỗ máy thời gian" đặc biệt. Ở góc độ tích cực, trào lưu này góp phần gợi nhắc về giá trị của ký ức, khiến người dùng trân trọng hơn những khoảnh khắc đời thường tưởng như rất đỗi bình dị.

Tuy nhiên, chính sự lan tỏa mạnh mẽ đó cũng kéo theo nhiều tranh cãi. Một trong những vấn đề được nhắc đến nhiều nhất là quyền riêng tư. Việc hình ảnh cá nhân bị ghi lại một cách ngẫu nhiên trên đường phố và tồn tại lâu dài trên nền tảng số khiến không ít người cảm thấy bị xâm phạm. Dù các nền tảng thường áp dụng biện pháp làm mờ khuôn mặt hoặc biển số xe, nhưng trong nhiều trường hợp, người quen vẫn có thể nhận ra nhân vật trong ảnh dựa vào bối cảnh hoặc đặc điểm riêng.

Bên cạnh đó, khi kết hợp với các công cụ AI, những hình ảnh này có thể bị chỉnh sửa, cắt ghép hoặc sử dụng lại trong các ngữ cảnh khác, làm gia tăng nguy cơ sai lệch thông tin. Một số ý kiến lo ngại rằng việc khai thác lại dữ liệu hình ảnh cũ, đặc biệt là liên quan đến người đã khuất, có thể vô tình chạm đến những vấn đề nhạy cảm về đạo đức và cảm xúc cá nhân.

Ngoài ra, sự phát triển quá nhanh của các công cụ AI cũng khiến ranh giới giữa thật và giả trở nên mờ nhạt hơn. Người dùng có thể dễ dàng tạo ra những hình ảnh "có vẻ chân thực" nhưng không hề tồn tại, từ đó gây hiểu lầm hoặc lan truyền thông tin không chính xác. Điều này đặt ra thách thức không nhỏ đối với việc kiểm chứng nội dung trên mạng xã hội.

Có thể thấy, các trào lưu AI trong năm 2025, đặc biệt là xu hướng "xuyên không" bằng dữ liệu bản đồ, đã phản ánh rõ hai mặt của công nghệ. Một mặt, chúng mở ra khả năng sáng tạo không giới hạn, giúp con người lưu giữ và tái hiện ký ức theo cách chưa từng có. Mặt khác, chúng cũng đặt ra những câu hỏi lớn về quyền riêng tư, đạo đức và trách nhiệm khi sử dụng công nghệ.

Trong bối cảnh đó, việc tận dụng AI như một công cụ tích cực hay biến nó thành nguồn gây tranh cãi phụ thuộc rất lớn vào cách người dùng lựa chọn và sử dụng. Khi ký ức có thể được "truy xuất" chỉ bằng vài cú chạm, điều quan trọng không chỉ là công nghệ làm được gì, mà còn là con người nên dừng lại ở đâu để không vượt qua những ranh giới cần thiết.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Sau một vụ tai nạn xe máy tưởng như chỉ để lại nỗi đau và mất mát, kỹ sư máy tính Jerry Jalava lại khiến cả thế giới sửng sốt khi biến phần ngón tay bị cắt cụt thành một chiếc USB lưu trữ dữ liệu. Ý tưởng kỳ lạ đến mức nhiều người ban đầu tưởng là trò đùa, nhưng lại giúp anh lập nên một kỷ lục có một không hai.

Mỗi ngày, hàng triệu người trên thế giới sử dụng USB để lưu trữ dữ liệu. Thế nhưng, có lẽ chỉ duy nhất một người có thể mang thiết bị này theo mình theo đúng nghĩa đen: gắn ngay trên cơ thể.

Người đó là Jerry Jalava, kỹ sư máy tính đến từ Phần Lan. Câu chuyện về anh từng gây bão truyền thông quốc tế bởi sự kết hợp khó tin giữa công nghệ và cơ thể con người.

Năm 2008, Jalava gặp tai nạn xe máy nghiêm trọng khi va chạm với một con nai trên đường về nhà. Vụ tai nạn khiến phần lớn ngón áp út bên tay trái của anh bị tổn thương nặng và buộc phải cắt bỏ.

Đối với nhiều người, đó là ký ức đau buồn. Nhưng với một kỹ sư công nghệ đam mê sáng tạo, sự mất mát ấy lại mở ra một ý tưởng chưa từng có.

Theo các nguồn tin quốc tế, trong quá trình điều trị, các bác sĩ biết Jalava làm việc trong lĩnh vực máy tính nên đã đùa rằng anh nên làm một "finger drive" – chiếc USB hình ngón tay. Không ngờ, câu nói vui đó lại trở thành hiện thực.

Sau khi hồi phục, Jalava hợp tác với các chuyên gia chế tạo chân tay giả để tạo ra một ngón tay nhân tạo có tích hợp USB dung lượng 2GB bên trong. Bề ngoài, nó trông gần như một ngón tay bình thường.

Điều đặc biệt nằm ở phần móng tay. Chỉ cần lật nhẹ lớp vỏ bên ngoài, một đầu cắm USB sẽ xuất hiện.

Mỗi khi cần sao lưu ảnh, tài liệu hay phần mềm, anh chỉ việc tháo ngón tay giả và cắm trực tiếp vào máy tính. Thiết bị hoạt động giống hệt một chiếc USB thông thường.

Jalava cho biết phản ứng của mọi người khi lần đầu nhìn thấy "ngón tay công nghệ" thường rất thú vị.

Ban đầu họ thường kinh ngạc, thậm chí có phần hoảng hốt. Nhưng sau khi hiểu đó là một giải pháp sáng tạo và mang tính hài hước, hầu hết đều bật cười thích thú. Chính anh cũng thừa nhận nhiều người cần vài phút để làm quen với ý tưởng kỳ lạ này.

Câu chuyện nhanh chóng lan truyền khắp thế giới vào năm 2009. Hàng loạt tờ báo, đài truyền hình quốc tế đồng loạt đưa tin về người đàn ông có "bộ nhớ nằm trên đầu ngón tay".

Sự độc đáo của phát minh này đã được Guinness World Records ghi nhận là trường hợp đầu tiên trên thế giới sử dụng ngón tay giả tích hợp USB.

Điều thú vị là Jalava không xem đây đơn thuần là một món đồ gây chú ý. Với anh, đó là cách biến một biến cố không mong muốn thành điều tích cực hơn.

Thay vì giấu đi khiếm khuyết cơ thể, anh lựa chọn biến nó thành một biểu tượng của sự sáng tạo. Ngón tay bị mất không còn là dấu tích của tai nạn, mà trở thành minh chứng cho khả năng thích nghi đáng kinh ngạc của con người trước nghịch cảnh.

Hơn 15 năm trôi qua, câu chuyện của Jerry Jalava vẫn thường được nhắc đến trong các danh sách những "dị nhân công nghệ" kỳ lạ nhất thế giới. Và đến nay, chiếc USB nằm trên đầu ngón tay của anh vẫn được xem là một trong những ý tưởng độc đáo bậc nhất từng xuất hiện trong lịch sử công nghệ hiện đại.

Tin Gốc: Người Đưa Tin