Khi rời hang đá về định cư ở bản Mò O Ồ Ồ, tập tục săn bắt, hái lượm vẫn ăn sâu trong tiềm thức của đồng bào người Rục.
Đến năm 2010, với sự hỗ trợ của Đồn Biên phòng Cà Xèng, Bộ đội Biên phòng Quảng Trị và chính quyền địa phương, cánh đồng Rục Làn, ở các bản Ón, Yên Hợp và Mò O Ồ Ồ, xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị, được khai hoang.
Những ngày đầu, cán bộ, chiến sĩ biên phòng phải trực tiếp xuống đồng, “cầm tay chỉ việc” cho bà con từ khâu làm đất, dẫn nước, gieo cấy đến chăm sóc và thu hoạch.
Thượng tá Dương Đình Hoàn, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cà Xèng phấn khởi cho biết, dự án lúa nước Rục Làn được đơn vị triển khai thực hiện vào năm 2010 với diện tích khoảng 10ha. Đó là quyết định táo bạo, bởi thời điểm đó, người Rục quen sống dựa vào tự nhiên, quanh năm săn bắt, hái lượm; trong khi đó, BĐBP chưa quen với cày bừa, vỡ đất, dẫn nước tưới tiêu, gieo cấy, chăm sóc, thu hoạch…
Khi dự án triển khai, nhiều ánh mắt bày tỏ hoài nghi, lo lắng. Tuy nhiên, bằng sự quyết tâm, trách nhiệm với đồng bào nơi biên giới, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cà Xèng đã cùng bà con lăn lộn với nắng mưa, từng bước chinh phục cánh đồng hoang hóa.
Đến nay, đồng bào Rục đã cơ bản làm chủ các quy trình sản xuất, từ làm đất, gieo sạ, chăm sóc đến thu hoạch… Trung bình mỗi năm, dự án lúa nước Rục Làn sản xuất hai vụ, năng suất bình quân đạt 4,5-5 tấn/ha.
“Sau những vụ mùa tất bật, chứng kiến người dân có hạt gạo trắng ngần, dẻo thơm do chính bàn tay mình trực tiếp làm ra, những người lính biên phòng thực sự vui mừng và hạnh phúc”, Thượng tá Dương Đình Hoàn xúc động chia sẻ.
Trên những thửa ruộng còn lầy bùn, phụ nữ dùng liềm cắt lúa, bó thành từng cụm nhỏ, đàn ông gánh lúa lên bờ để tuốt bằng máy. Giữa núi rừng vùng biên, tiếng máy tuốt lúa hòa cùng tiếng nói cười tạo nên không khí nhộn nhịp của mùa thu hoạch.
Ông Đinh Xuân Tịnh ở bản Mò O Ồ Ồ, xã Kim Phú phấn khởi cho biết, vụ mùa năm nay, mặc dù thời tiết không thuận lợi, nắng nóng kéo dài nhưng được sự hỗ trợ, giúp đỡ của BĐBP, đồng bào Rục vẫn giữ được năng suất ổn định, bảo đảm đủ lương thực gối vụ, tạo động lực để bà con tiếp tục xuống giống vụ hè thu.
Hiện cánh đồng có diện tích khoảng 10ha, vụ này bà con đưa vào sản xuất hơn 6ha lúa nước. Đồng bào sử dụng giống lúa PC6, phù hợp với điều kiện đất đai địa phương, cho năng suất khá cao.
Người Rục hiện sinh sống tại 3 bản với 96 hộ, gần 400 nhân khẩu. Mỗi hộ được giao từ 2-4 thửa ruộng để sản xuất. Sau nhiều tháng chăm sóc, lúa chín vàng đồng loạt, năng suất ước đạt hơn 50 tạ/ha.
Gia đình chị Cao Thị Thanh, ở bản Mò O Ồ Ồ có 4 thửa ruộng. Nhờ được hỗ trợ đất sản xuất và hướng dẫn kỹ thuật, nhà chị nhiều năm nay đã chủ động được lương thực.
“Trước đây, bà con thiếu ăn nhiều, giờ có ruộng làm, có lúa ăn quanh năm nên cuộc sống ổn định hơn”, chị Thanh chia sẻ.
Là một trong những người Rục cuối cùng sinh ra trong hang đá, bà Cao Thị Hoa, chứng kiến nhiều đổi thay của bản làng.
Theo bà Hoa, trước đây cuộc sống của đồng bào phụ thuộc nhiều vào rừng. Từ khi biết làm lúa nước, bà con có thêm cái ăn, trẻ em được đi học đầy đủ hơn, cuộc sống cũng dần ổn định.
Không chỉ giúp người dân chủ động lương thực, việc phát triển lúa nước còn góp phần thay đổi tập quán sản xuất của đồng bào Rục. Từ chỗ còn bỡ ngỡ với cây lúa nước, nay bà con đã biết chủ động mùa vụ, chăm sóc lúa và hỗ trợ nhau trong sản xuất.
Trong Người Được Chọn, NSƯT Hoài Linh sẽ đảm nhận vai thầy Thạch, là một người hầu đồng trải qua nhiều biến cố. Nhân vật này có nhiều góc khuất nội tâm với chiều sâu tâm lý phức tạp. Đây là nhân vật giữ vai trò mấu chốt trong mạch truyện.
Là cây đại thụ của nghệ thuật biểu diễn Việt Nam, NSƯT Hoài Linh sở hữu gia tài vai diễn đồ sộ từ sân khấu kịch đến màn ảnh rộng. Hai năm gần đây, khán giả từng khóc cười cùng anh qua vai người cha lam lũ, cực khổ nuôi con trong Làm Giàu Với Ma, hay hình tượng "lầy lội" trong Làm Giàu Với Ma 2: Cuộc Chiến Hột Xoàn. Hai phim điện ảnh này đều vượt qua cột mốc trăm tỷ, trở thành mốc son trong sự nghiệp điện ảnh của nam NSƯT.
Đặc biệt, trong dự án lần này có màn kết hợp giữa nam nghệ sĩ và Hạnh Thúy - nữ NSƯT đang sở hữu loạt phim trăm tỷ đình đám càng khiến công chúng thêm phần háo hức. Màn kết hợp cùng NSƯT Hạnh Thúy cũng trở thành chủ đề được bàn luận sôi nổi. Nhiều người đánh giá đây là "cặp đôi thực lực" của điện ảnh Việt khi cả hai đều có chiều sâu diễn xuất và dấu ấn nghề nghiệp riêng biệt.
Sau nhiều năm gắn liền với sân khấu hài, truyền hình và những dự án điện ảnh mang màu sắc quen thuộc, việc Hoài Linh có thêm một vai diễn mới giàu chiều sâu tâm lý được xem là tín hiệu đáng chú ý trên hành trình nghệ thuật của nam nghệ sĩ.
Nếu như Hoài Linh vừa tạo tiếng vang với hơn 229 tỷ đồng doanh thu từ hai phần phim Làm Giàu Với Ma, thì Hạnh Thúy cũng liên tục ghi điểm khi xuất hiện trong loạt tác phẩm ăn khách như: Tài, Quỷ Nhập Tràng 2, Hẹn Em Ngày Nhật Thực hay Phí Phông: Quỷ Máu Rừng Thiêng.
Chính vì vậy, sự đồng hành của hai nghệ sĩ kỳ cựu trong một dự án điện ảnh mới khiến nhiều khán giả tin rằng bộ phim sẽ có thêm chiều sâu cảm xúc lẫn sức hút phòng vé. Một số ý kiến còn cho rằng, đây không đơn thuần là màn tái xuất của Hoài Linh, mà còn là dấu hiệu cho thấy nam nghệ sĩ đang dần mở ra một giai đoạn mới trong sự nghiệp.
Ngay sau khi thông tin được công bố, mạng xã hội nhanh chóng xuất hiện hàng loạt bình luận bày tỏ sự vui mừng, háo hức trước việc Hoài Linh trở lại điện ảnh. Không ít khán giả cho rằng, sau quãng thời gian dài trải qua nhiều biến cố về sức khỏe lẫn cuộc sống, việc nam nghệ sĩ tiếp tục xuất hiện trong các dự án phim ảnh là điều đáng trân trọng.
Điều đáng chú ý là thay vì chọn những dự án ồn ào hay chạy theo xu hướng thị trường, Hoài Linh hiện tại lại có phần chậm rãi và cẩn trọng hơn trong từng lần xuất hiện. Chính sự tiết chế ấy khiến mỗi lần trở lại của nam nghệ sĩ đều tạo được sự chú ý riêng với công chúng.
Ngoài ra, phim có sự góp mặt của nhiều diễn viên, từ những người giàu kinh nghiệm như: NSƯT Hạnh Thúy, NSƯT Văn Báu, ca sĩ Phương Thanh, Thanh Hương... tới lứa nghệ sĩ trẻ như: Huỳnh Phúc, Mai Ngô, Gon Pink, Võ Đăng Khoa... hứa hẹn sẽ đem tới cho khán giả những tình huống bất ngờ.
Ngày 16/6, ghi nhận của phóng viên tại bãi rác Sầm Sơn cho thấy khối rác khổng lồ nằm sát sông Đơ đã chất cao như một quả đồi nhân tạo. Từ mặt đường lên đỉnh bãi có điểm cao hơn 10m, tương đương một ngôi nhà hơn hai tầng.
Xung quanh bãi rác là những thửa ruộng xen lẫn nhiều diện tích đất bỏ hoang. Người dân địa phương cho biết, nhiều khu vực không còn canh tác được do ảnh hưởng của ô nhiễm môi trường kéo dài.
Mỗi ngày, bãi rác vẫn tiếp nhận từ 130 đến 150 tấn rác thải sinh hoạt phát sinh từ các khu dân cư và hoạt động du lịch của thành phố biển. Trong khi đó, các hố chôn lấp đã đầy từ nhiều năm trước, khiến tình trạng quá tải ngày càng nghiêm trọng.
Sống cách bãi rác vài trăm mét, ông Nguyễn Văn T., người dân phường Sầm Sơn, cho biết, gia đình đã nhiều năm phải chịu cảnh ô nhiễm.
"Những ngày nắng nóng, đặc biệt khi có gió Tây Nam, mùi hôi từ bãi rác bốc lên rất khó chịu. Ruồi muỗi xuất hiện nhiều, cửa nhà hầu như phải đóng kín cả ngày. Người dân chúng tôi mong tình trạng này sớm được giải quyết dứt điểm", ông nói.
Bãi rác Sầm Sơn rộng 2,7ha, được đưa vào sử dụng từ năm 1997 với công suất thiết kế khoảng 25 tấn rác mỗi ngày. Phương thức xử lý chủ yếu là chôn lấp và phân hủy tự nhiên.
Tuy nhiên, cùng với tốc độ đô thị hóa nhanh và lượng khách du lịch tăng mạnh trong hơn một thập kỷ qua, lượng rác phát sinh đã vượt xa khả năng tiếp nhận của bãi rác. Hiện cả ba hố chôn lấp đều đã đầy, khối lượng rác tồn lưu ước tính khoảng 600.000 tấn.
Trước tình trạng ô nhiễm kéo dài, cuối tháng 1/2026, UBND tỉnh Thanh Hóa chấp thuận chủ trương đóng cửa bãi rác Sầm Sơn. Song chỉ sau hai tuần, do chưa tìm được đơn vị đủ năng lực tiếp nhận toàn bộ lượng rác phát sinh, tỉnh buộc phải cho phép mở cửa trở lại đến hết tháng 8/2026.
Ông Lê Duy Hưng, Phó chủ tịch UBND phường Sầm Sơn, cho biết, việc tiếp tục sử dụng bãi rác là giải pháp bất khả kháng nhằm tránh nguy cơ ùn ứ rác thải trên địa bàn.
"Trong thời gian chờ nhà máy xử lý rác tại phường Nam Sầm Sơn hoàn thành và đưa vào vận hành, địa phương vẫn phải duy trì hoạt động của bãi rác để bảo đảm công tác thu gom, xử lý rác sinh hoạt hằng ngày", ông Hưng nói.
Cũng theo ông Hưng, ngoài việc chờ đợi nhà máy xử lý rác thải hoàn thành, dự án xử lý triệt để ô nhiễm bãi rác Sầm Sơn với tổng mức đầu tư hơn 200 tỷ đồng cũng chưa được thực hiện do chưa tìm được nhà thầu.
Trong khi bãi rác cũ tiếp tục gánh lượng rác ngày một lớn, công trình Nhà máy xử lý chất thải rắn Sầm Sơn tại phường Nam Sầm Sơn vẫn chưa thành hình rõ nét.
Dự án này được khởi công ngày 24/3 và được xem là công trình trọng điểm nhằm giải quyết bài toán rác thải cho thành phố biển. Tuy nhiên, theo ghi nhận của phóng viên đến thời điểm hiện tại, trên công trường chỉ có ít công nhân làm việc, khu đất dự án mới được san lấp mặt bằng và thi công phần móng nhà điều hành.
Ông Bùi Ngọc Thành, Trưởng phòng Kinh tế - Đô thị UBND phường Nam Sầm Sơn, cho biết, đây là dự án có ý nghĩa cấp thiết đối với công tác bảo vệ môi trường địa phương.
"UBND tỉnh thường xuyên đôn đốc tiến độ. Trên công trường đã lắp đặt 4 camera để giám sát thi công, hằng tuần địa phương phải báo cáo tiến độ về tỉnh. Tuy nhiên, thực tế dự án vẫn đang chậm so với yêu cầu đặt ra", ông Thành nói.
Theo tìm hiểu, dự án đã được UBND tỉnh Thanh Hóa chấp thuận chủ trương đầu tư từ năm 2020 và từng đặt mục tiêu đưa vào hoạt động từ năm 2021. Tuy nhiên, do vướng mắc các thủ tục liên quan đến đất đai, dự án kéo dài nhiều năm và chỉ được giao đất vào tháng 12/2025.
Dự án do Công ty TNHH Hai thành viên Môi trường Nam Thành phố làm chủ đầu tư, có tổng vốn hơn 242 tỷ đồng, diện tích gần 6,9 ha và thời gian hoạt động 50 năm.
Khi hoàn thành, nhà máy sẽ được lắp đặt hai lò đốt sử dụng công nghệ BD-Anpha 6000, công suất mỗi lò 6 tấn một giờ, tương đương khả năng xử lý khoảng 300 tấn rác mỗi ngày đêm.
Theo quy hoạch, đây sẽ là cơ sở tiếp nhận và xử lý toàn bộ rác thải sinh hoạt phát sinh tại các phường Sầm Sơn, Nam Sầm Sơn cùng nhiều địa phương lân cận.
Ông Lê Văn Hoàng, Phó giám đốc Công ty TNHH Hai thành viên Môi trường Nam Thành phố, cho biết, nhà thầu đang tập trung thi công đồng loạt các hạng mục như san nền, nhà điều hành, tuyến đường nội bộ, hồ điều hòa và khu nhà xưởng xử lý rác.
"Khó khăn lớn nhất hiện nay là thi công phần móng. Dự kiến trong tháng 6 và 7 sẽ hoàn thành hạng mục này, sau đó bộ phận cơ khí sẽ đưa thiết bị về lắp đặt. Chúng tôi cam kết với UBND tỉnh hoàn thành các hạng mục chính và tiếp nhận rác để vận hành thử vào cuối tháng 9/2026", ông Hoàng nói.
Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với ôtô (QCVN XXX:2026/BXD), dự kiến thay thế QCVN 09:2024/BGTVT. Quy chuẩn sẽ áp dụng đối với ôtô mới sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu trước khi đưa ra thị trường.
So với quy chuẩn hiện hành, dự thảo bổ sung hàng loạt quy định để đáp ứng sự phát triển của các dòng xe sử dụng công nghệ mới như xe thuần điện, xe hybrid và xe chạy bằng hydro.
Nhiều khái niệm, hạng mục kỹ thuật lần đầu được đưa vào quy chuẩn, gồm hệ thống hỗ trợ lái xe nâng cao (ADAS), hệ thống pin nhiên liệu, hệ thống lưu trữ năng lượng điện (REESS), cổng sạc và các yêu cầu kỹ thuật đối với phương tiện sử dụng hydro.
Bên cạnh việc mở rộng phạm vi điều chỉnh, dự thảo cũng cập nhật nhiều yêu cầu về an toàn kỹ thuật. Theo đó, phần lớn ôtô thuộc nhóm M và N vẫn phải được trang bị hệ thống chống bó cứng phanh (ABS). Đối với xe khách giường nằm, phương tiện phải có hệ thống cân bằng điện tử (ESC) hoặc hệ thống có chức năng tương đương nhằm hạn chế nguy cơ mất lái, lật xe khi vận hành.
Các tiêu chuẩn đối với hệ thống phanh cũng được siết chặt hơn. Dự thảo yêu cầu xe phải đáp ứng các tiêu chí về hiệu quả phanh, bao gồm quãng đường phanh, gia tốc chậm dần, lực phanh và khả năng dừng, giữ xe trên đường dốc.
Đối với xe tải và một số phương tiện chuyên dùng, quy định về rào chắn bảo vệ hai bên thân xe tiếp tục được duy trì. Đây là bộ phận giúp giảm nguy cơ người đi xe máy, xe đạp bị cuốn vào gầm khi xảy ra va chạm.
Đáng chú ý, dự thảo dành riêng một nhóm quy định đối với phương tiện sử dụng nhiên liệu sạch.
Xe chạy bằng LPG, CNG, LNG hoặc hydro phải đáp ứng các yêu cầu về bình chứa, đường ống dẫn, van an toàn, thiết bị xả áp, khả năng chống rò rỉ cũng như khoảng cách an toàn với nguồn nhiệt.
Hệ thống điện trên xe cũng phải được thiết kế bảo đảm cách điện, bảo vệ và lắp đặt chắc chắn nhằm giảm thiểu nguy cơ cháy, nổ.
Theo cơ quan chủ trì soạn thảo Cục Đăng kiểm Việt Nam, việc sửa đổi quy chuẩn nhằm theo kịp xu hướng phát triển của ngành công nghiệp ôtô, nhất là sự xuất hiện ngày càng nhiều của xe điện và các công nghệ hỗ trợ lái.
