Ban đêm là thời điểm huyết áp sẽ giảm xuống để cơ thể nghỉ ngơi, phục hồi. Nếu huyết áp không giảm hoặc thậm chí tăng lên khi ngủ, nguy cơ tổn thương tim mạch sẽ cao hơn, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).
Các dấu hiệu dưới đây không đủ để khẳng định một người bị huyết áp cao. Tuy nhiên, nếu chúng xuất hiện thường xuyên thì người mắc nên theo dõi sức khỏe và kiểm tra huyết áp để phát hiện sớm bất thường.
Một số người thỉnh thoảng sẽ thức dậy giữa đêm hay vào sáng hôm sau với cơn nhức đầu. Nếu tình trạng này lặp lại thường xuyên thì đó có thể là tín hiệu đáng lưu ý. Huyết áp tăng cao trong khi ngủ có thể làm tăng áp lực lên hệ tuần hoàn, từ đó gây cảm giác nặng đầu hoặc nhức đầu khi thức dậy.
Đôi khi chúng ta đột ngột tỉnh giấc vào ban đêm và cảm thấy tim đập mạnh, hồi hộp hoặc bồn chồn. Nguyên nhân có thể do căng thẳng, lo âu hoặc nạp nhiều caffeine. Tuy nhiên, biểu hiện này cũng có thể là dấu hiệu huyết áp đang biến động bất thường trong khi ngủ.
Khi huyết áp tăng hoặc cơ thể gặp tình trạng thiếu ô xy do ngưng thở khi ngủ, hệ thần kinh giao cảm sẽ bị kích hoạt mạnh hơn. Hệ quả là làm nhịp tim tăng nhanh và tạo cảm giác hồi hộp khi thức giấc.
Thỉnh thoảng cảm thấy hơi choáng váng khi vừa thức dậy là điều bình thường. Tuy nhiên, nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên, kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày thì không nên chủ quan.
Chóng mặt buổi sáng có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau như mất nước, hạ đường huyết, rối loạn tiền đình hoặc tác dụng phụ của thuốc. Trong một số trường hợp, những biến động bất thường của huyết áp trong lúc ngủ cũng có thể góp phần gây ra cảm giác choáng váng khi thức dậy, bác sĩ tim mạch dự phòng Luke Laffin thuộc trung tâm y tế phi lợi nhuận Cleveland Clinic (Mỹ) cho biết.
Khi xuất hiện một hay một vài trong số các dấu hiệu trên thì không có nghĩa chắc chắn bị huyết áp cao. Tuy nhiên, nếu chúng xuất hiện thường xuyên, đặc biệt người mắc có các yếu tố nguy cơ như thừa cân, béo phì, tiểu đường, bệnh thận hoặc tiền sử gia đình mắc huyết áp cao, thì nên chủ động kiểm tra sức khỏe.
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi huyết áp liên tục trong 24 giờ để đánh giá xem huyết áp có tăng bất thường vào ban đêm hay không. Phương pháp này sẽ giúp phát hiện những trường hợp huyết áp cao về đêm mà đo huyết áp thông thường vào ban ngày có thể bỏ sót, theo Medical News Today.
PGS.TS Nguyễn Huy Thắng - Trưởng khoa bệnh lý mạch máu não Bệnh viện Nhân dân 115 - cho biết tình trạng nắng nóng kéo dài và gay gắt có thể làm gia tăng nguy cơ đột quỵ trong cộng đồng.
Hiện khoa đang điều trị khoảng 200 bệnh nhân đột quỵ, phần lớn trong độ tuổi từ 50 đến 70. Tuy nhiên đáng chú ý là ngày càng xuất hiện nhiều ca bệnh ở người trẻ, thậm chí mới ngoài 30 tuổi.
Theo ông Thắng, thời tiết nóng ẩm khiến cơ thể mất nước nhanh chóng. Khi cơ thể thiếu nước, máu trở nên cô đặc hơn, làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối trong lòng mạch, đặc biệt là hệ tĩnh mạch. Nguy cơ này càng cao nếu con người phải tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng trong thời gian dài, hoặc khi thân nhiệt tăng cao vượt ngưỡng 40 độ C.
Không chỉ thời tiết nóng, trời lạnh giá cũng có thể gây tác động tương tự. Khi trời lạnh, nhiều người có xu hướng uống ít nước hơn, dẫn đến tình trạng mất nước tiềm ẩn. Đồng thời sự thay đổi nhiệt độ đột ngột nóng hay lạnh đều có thể ảnh hưởng đến sự co giãn của hệ mạch máu, làm tăng huyết áp và gia tăng gánh nặng cho tim.
Điều này đặc biệt nguy hiểm đối với người lớn tuổi hoặc những người có bệnh nền như tăng huyết áp nhưng chưa được kiểm soát tốt.
Các nghiên cứu quốc tế gần đây cũng đã chỉ ra mối liên hệ giữa thời tiết và nguy cơ đột quỵ. Tại hội nghị của Hội Tim mạch châu Âu năm 2022, một nghiên cứu tại Nhật Bản trên 3.367 người từ 65 tuổi trở lên ở thành phố Okayama cho thấy nguy cơ đột quỵ tăng rõ rệt vào khoảng một tháng sau mùa mưa.
Cứ mỗi 1 độ C nhiệt độ tăng thêm, nguy cơ đột quỵ xuất huyết não tăng 24% và nguy cơ đột quỵ thiếu máu não tăng 36%.
Một nghiên cứu khác tại 8 thành phố lớn ở Trung Quốc với quy mô dân số lên tới 48 triệu người cũng ghi nhận cả thời tiết quá nóng (28-34 độ C) lẫn quá lạnh (4-23 độ C) đều làm tăng nguy cơ đột quỵ.
Tuy nhiên tác động của thời tiết nóng thường xảy ra trong 3 ngày đầu tiếp xúc, trong khi ảnh hưởng của thời tiết lạnh có thể kéo dài khoảng 2 tuần.
Theo bác sĩ Thắng, những thời điểm chuyển mùa, khi nhiệt độ biến động mạnh, là giai đoạn nguy cơ cao nhất bị đột quỵ. Sau đó cơ thể dần thích nghi nên mức độ ảnh hưởng có thể giảm xuống.
Tại Việt Nam, hiện chưa có nghiên cứu quy mô lớn nào đánh giá cụ thể mối liên hệ giữa thời tiết và đột quỵ.
Theo ghi nhận thực tế trong lâm sàng, mối liên quan này là có cơ sở. Các chuyên gia nhận định thời tiết nên được xem là yếu tố thúc đẩy, chứ không phải nguyên nhân trực tiếp gây đột quỵ, ngoại trừ những trường hợp tăng thân nhiệt nghiêm trọng.
Ngày 25-5, Phòng Kiểm tra - pháp chế Sở Y tế TP.HCM cho biết đã có quyết định xử phạt hành chính số 2380 ngày 20-5 đối với hộ kinh doanh trị liệu Tín Tâm (349 Nguyễn Oanh, phường Gò Vấp) sau khi báo Tuổi Trẻ đăng bài Diện kiến 'bác sĩ' chuyên dọa đột quỵ, gợi ý 'giải cơ chuyên sâu' giá hàng chục triệu đồng và cung cấp thêm dữ liệu cho đơn vị.
Theo đó, hộ kinh doanh trị liệu Tín Tâm đã cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh khi chưa có giấy phép hoạt động, đồng thời quảng cáo dịch vụ này khi chưa có giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề.
Với các vi phạm trên, hộ kinh doanh này bị phạt 80 triệu đồng, đình chỉ hoạt động 18 tháng và buộc tháo gỡ, xóa toàn bộ quảng cáo.
Phòng Kiểm tra - pháp chế Sở Y tế TP.HCM cũng xử phạt ông Nguyễn Thế Vinh và ông Nguyễn Văn Long mỗi người 35 triệu đồng, do khám, chữa bệnh khi chưa được cấp chứng chỉ hành nghề.
Như Tuổi Trẻ Online đã thông tin, các video trên kênh TikTok "Trung tâm trị liệu - Tín Tâm", Facebook "Tín Tâm - Trung tâm trị liệu" và YouTube "Viện trị liệu Tín Tâm" đều theo một kịch bản quen thuộc: vừa trực tiếp "thăm khám", "giải cơ" cho người bệnh, vừa quy các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, ù tai, mất ngủ, tức ngực, khó thở… vào nguyên nhân cơ bị co cứng, chèn ép mạch máu nuôi não - và cảnh báo nếu không xử lý kịp thời có thể dẫn đến tai biến, đột quỵ.
Nội dung những video này không dừng ở lời khuyên sức khỏe, mà còn dẫn dắt người xem đến trung tâm trị liệu Tín Tâm tại địa chỉ 349 Nguyễn Oanh, phường Gò Vấp, TP.HCM để "giải phóng cơ".
Ghi nhận tại cơ sở này cho thấy "bác sĩ" cùng nhân viên chuyên hù dọa nguy cơ đột quỵ, từ đó gợi ý gói "giải cơ chuyên sâu" giá hàng chục triệu đồng.
Để thúc đẩy khách chi thêm, "bác sĩ" này còn lấy ra nhiều loại thực phẩm chức năng được gọi là "độc quyền" với công dụng "làm sạch mạch máu", cùng gối "nâng cột sống cổ độc quyền" giá 800.000 đồng. Khách được thúc giục đặt cọc sớm để giữ chỗ với lý do trung tâm thường xuyên kín lịch.
Trong khuôn khổ Hội nghị Tim mạch thường niên lần thứ 4 do Bệnh viện FV tổ chức ở TP.HCM vừa qua, chủ đề ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong can thiệp nổi lên như một xu hướng đáng chú ý. Công nghệ này đang hỗ trợ các bác sĩ nâng cao độ chính xác, cải thiện kết quả điều trị và giảm rủi ro cho bệnh nhân.
Nội dung hội nghị thảo luận tập trung vào các thách thức lớn hiện nay như hội chứng tim - thận - chuyển hóa, bệnh mạch vành phức tạp, cùng những cập nhật mới từ nghiên cứu quốc tế CREST-2 trong điều trị động mạch cảnh. Đây là những hướng tiếp cận đang được y học thế giới ưu tiên nhằm giảm nguy cơ đột quỵ và tử vong tim mạch.
Giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Đỗ Doãn Lợi, Chủ tịch Hội Suy tim Việt Nam, cho biết: "Các bệnh lý tim mạch, đặc biệt suy tim phân suất tống máu bảo tồn, vẫn đặt ra nhiều thách thức trong chẩn đoán và điều trị, với tỷ lệ bỏ sót còn cao. Vì vậy, những diễn đàn như hội nghị này đóng vai trò quan trọng trong cập nhật kiến thức, trao đổi kinh nghiệm và thúc đẩy phối hợp đa chuyên khoa nhằm nâng cao hiệu quả điều trị".
Tại hội nghị, Phó giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Phạm Nguyễn Vinh, Phó chủ tịch Hội Tim mạch Việt Nam, cập nhật hướng dẫn mới trong điều trị viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu mở rộng chẩn đoán các bệnh lý cơ tim phức tạp như cơ tim phì đại hay amyloid - những bệnh lý dễ bị bỏ sót trong thực hành lâm sàng. Việc nâng cao năng lực chẩn đoán chuyên sâu vì vậy đóng vai trò then chốt, đặc biệt tại các trung tâm có đầy đủ phương tiện và kinh nghiệm.
Một trong những xu hướng nổi bật được đề cập trong hội nghị lần này là việc tích hợp AI đặc biệt trong chẩn đoán hình ảnh và can thiệp.
Tiến sĩ - bác sĩ Hồ Minh Tuấn, Trưởng khoa Tim mạch - Tim mạch can thiệp, Bệnh viện FV, cho biết: "AI đang đóng vai trò như một 'trợ lý ảo' đắc lực, giúp bác sĩ phân tích dữ liệu nhanh hơn, chi tiết hơn và giảm thiểu tối đa nguy cơ bỏ sót tổn thương. Tại FV, việc làm chủ công nghệ này đã giúp tối ưu hóa chi phí và nâng cao tính an toàn vượt trội cho người bệnh".
Tiêu biểu cho làn sóng ứng dụng trí tuệ nhân tạo có thể kể đến phần mềm 3mensio tích hợp AI, được ví như "kiến trúc sư ảo" cho các ca thay van tim. Thay vì dựa vào các dữ liệu hình ảnh 2D rời rạc, 3mensio tự động dựng mô hình 3D mô phỏng chính xác trái tim của từng bệnh nhân, cho phép bác sĩ "tổng duyệt" toàn bộ quá trình can thiệp trên không gian ảo. Nhờ khả năng lập kế hoạch chuẩn xác đến từng milimet, các bác sĩ, Bệnh viện FV đã thực hiện thành công 100% các ca thay van động mạch chủ qua da (TAVI), kể cả những trường van 2 mảnh phức tạp.
Ngoài ra, hội nghị còn giới thiệu kỹ thuật phá vôi lòng mạch bằng sóng xung kích nội mạch (IVL) trong xử lý các mảng vôi hóa - nguyên nhân thường gây khó khăn hoặc thất bại trong can thiệp tim mạch. Khác với bóng nong hay khoan kim cương, IVL sử dụng sóng âm để làm nứt vỡ mảng vôi hóa mà hạn chế tổn thương mô lành, giúp việc đặt stent thuận lợi hơn và giảm biến chứng.
Bác sĩ Andrew Choong, chuyên gia phẫu thuật mạch máu và động mạch chủ, Trung tâm Tim mạch Quốc gia Singapore, nhận định: "Tôi được biết hội nghị được chuẩn bị bài bản trong nhiều tháng, từ xây dựng chủ đề đến tổ chức chương trình. Quy mô sự kiện ấn tượng và là một trong những hội nghị lớn nhất mà tôi từng tham dự".
