Sáng 3/6, Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố số liệu về tình hình kinh tế – xã hội tháng 5 và 5 tháng đầu năm 2026.
Theo đó, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5/2026 ghi nhận mức tăng 0,29% so với tháng trước. Tính chung 5 tháng đầu năm 2026, CPI đã tăng 4,31% so với cùng kỳ năm trước.
Đáng chú ý, trong tổng số 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính, có đến 10 nhóm ghi nhận chỉ số giá tăng so với tháng trước, riêng nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống chuyển biến theo chiều hướng giảm.
Dẫn đầu đà tăng là nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng với mức tăng 0,96%, tác động làm tăng CPI chung 0,22 điểm phần trăm. Trong đó, thời tiết oi bức đã khiến giá điện sinh hoạt vọt tăng 2,38%, nước sinh hoạt tăng 1,41%.
Ngoài ra, nhu cầu sửa sang khiến giá thuê nhà tăng 0,71%, dịch vụ sửa chữa nhà ở tăng 0,69% và vật liệu bảo dưỡng nhà tăng 0,81%. Ngược lại, giá gas giảm 1,50% theo xu hướng thế giới, giúp kìm hãm bớt phần nào đà tăng chung.
Nhóm giao thông tăng 0,83% (tác động làm CPI chung tăng 0,08 điểm phần trăm), chủ yếu do chỉ số giá xăng tăng 2,12%. Các loại chi phí như bảo dưỡng phương tiện (tăng 0,59%), phí học bằng lái (tăng 0,82%), phí cầu đường (tăng 0,68%) đồng loạt đi lên. Ở chiều ngược lại, giá dầu diezen giảm mạnh tới 16,42% và dịch vụ giao thông công cộng giảm 1,47%.
Nhu cầu giải nhiệt mùa hè cũng kích cầu nhóm văn hóa, giải trí và du lịch tăng 0,48%. Giá dịch vụ du lịch trọn gói tăng 1,19% (tour trong nước tăng 1,35%, tour nước ngoài tăng 0,27%) vì chi phí di chuyển và lưu trú leo thang.
Các nhóm đồ uống và thuốc lá (tăng 0,21%), thiết bị và đồ dùng gia đình (tăng 0,17%) cũng tăng nhẹ do áp lực từ chi phí nguyên vật liệu, nhân công và vận chuyển. Đặc biệt, nhu cầu mua sắm thiết bị làm mát như máy điều hòa tăng 0,5%, quạt điện tăng 0,35%.
Các nhóm còn lại như hàng hóa và dịch vụ khác (tăng 0,14%), may mặc – mũ nón – giày dép (tăng 0,13%), thuốc và dịch vụ y tế (tăng 0,1%), thông tin và truyền thông (tăng 0,04%) và giáo dục (tăng 0,03%) ghi nhận mức biến động nhẹ. Đặc biệt, trong nhóm y tế, thời tiết nắng nóng làm gia tăng nhu cầu sử dụng thuốc giảm đau, hạ sốt (tăng 0,64%) cùng thuốc tác dụng trên đường hô hấp (tăng 0,42%).
Là nhóm duy nhất giảm giá trong tháng, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống hạ 0,14%, giúp kéo giảm CPI chung 0,05 điểm phần trăm. Sự hạ nhiệt này chủ yếu đến từ mảng lương thực giảm 0,68% và thực phẩm giảm 0,25%. Mặc dù vậy, mảng ăn uống ngoài gia đình vẫn duy trì mức tăng 0,36%.
So với tháng 12/2025, CPI tháng 5 đã tăng 3,61% và tăng 5,60% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 5 tháng đầu năm 2026, nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng là nhóm tăng cao nhất với 6,64%, tiếp theo là giao thông tăng 5,22% và hàng ăn dịch vụ ăn uống tăng 4,77%.
Về lạm phát cơ bản, chỉ số này trong tháng 5 tăng 0,34% so với tháng trước và tăng 4,67% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 5 tháng đầu năm 2026, lạm phát cơ bản tăng 4,04%, thấp hơn mức tăng CPI chung (4,31%). Nguyên nhân là do lạm phát cơ bản đã loại trừ các yếu tố biến động mạnh từ giá năng lượng (xăng dầu, gas) và thực phẩm.
Đối với thị trường vàng, áp lực chốt lời sau thời gian tăng nóng và tâm lý ổn định của nhà đầu tư toàn cầu đã khiến giá vàng thế giới bình quân tính đến 27/5/2026 giảm 2,4% so với tháng 4, lùi về mức 4.619,18 USD/ounce.
Do đó, các doanh nghiệp trong nước cũng điều chỉnh mạnh, đưa chỉ số giá vàng tháng 5 giảm 4,11% so với tháng trước. Tuy nhiên, nếu xét dài hạn, giá vàng vẫn ở mức rất cao, tăng tới 33,87% so với cùng kỳ năm trước và tăng 65,97% nếu tính bình quân 5 tháng đầu năm 2026.
Trong văn bản góp ý dự thảo vừa gửi Bộ Tài chính, VCCI cho biết, đặc thù của hoạt động thương mại điện tử là có khoảng thời gian giữa ngày lập hóa đơn (thời điểm giao hàng) với ngày hoàn tất giao dịch thực tế.
Theo quy định của các sàn thương mại điện tử, khách hàng có thể trả lại hàng trong vòng 7 - 15 ngày kể từ khi nhận hàng. Việc hoàn, hủy đơn hàng rất dễ xảy ra, kéo theo đó là nhu cầu điều chỉnh hóa đơn điện tử.
Tuy nhiên, quy định tại dự thảo thiết kế chủ yếu cho các giao dịch truyền thống, chưa phản ánh thực tiễn của ngành thương mại điện tử, gây tốn kém chi phí cho doanh nghiệp, hộ, cá nhân kinh doanh trong xử lý các trường hợp trả hàng hoặc điều chỉnh giao dịch.
Để phù hợp với đặc thù kinh doanh thương mại điện tử, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc một trong hai phương án sau:
Phương án 1, sửa đổi quy định tại dự thảo theo hướng: thời điểm lập hóa đơn điện tử đối với giao dịch qua sàn thương mại điện tử là ngày kết thúc thời hạn được phép trả lại hàng (thay vì ngày giao hàng), nhằm đảm bảo tính chính xác của hóa đơn và giảm thiểu các trường hợp phải điều chỉnh, hủy sau này.
Phương án 2, bổ sung trường hợp được phép điều chỉnh giảm giá do trả lại hàng trong thời hạn quy định của sàn thương mại điện tử, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho việc xử lý các giao dịch đặc thù của thương mại điện tử.
Về tạm ngừng sử dụng hóa đơn điện tử, dự thảo quy định, hộ, cá nhân kinh doanh đã được cấp mã số thuế trước ngày 1.7.2025 nhưng có thông tin đăng ký thuế không khớp hoặc không đầy đủ với cơ sở dữ liệu quốc gia thì cơ quan thuế sẽ tạm ngừng sử dụng hóa đơn điện tử để yêu cầu thay đổi thông tin.
VCCI nhìn nhận, quy định này tuy xuất phát từ mục đích đảm bảo tính chính xác của dữ liệu, nhưng có thể gây khó khăn nghiêm trọng cho hộ, cá nhân kinh doanh trong hoạt động kinh doanh hàng ngày. Việc tạm ngừng hóa đơn điện tử đồng nghĩa với việc họ không thể tiếp tục hoạt động kinh doanh hợp pháp, gây thiệt hại về kinh tế và uy tín.
Do vậy, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo sửa đổi quy định theo hướng cơ quan thuế gửi thông báo yêu cầu bổ sung thông tin và cho phép các hộ, cá nhân kinh doanh có thời hạn 10 ngày làm việc để thực hiện bổ sung thông tin.
Chỉ sau thời hạn này, nếu hộ, cá nhân kinh doanh vẫn chưa thực hiện, cơ quan thuế mới tiến hành tạm ngừng sử dụng hóa đơn điện tử.
Ngoài ra, dự thảo cũng quy định ủy nhiệm hóa đơn được coi là trường hợp thay đổi thông tin hóa đơn điện tử và việc này cần thực hiện thủ tục thông báo với cơ quan thuế. Trong trường hợp ủy nhiệm cho sàn thương mại điện tử, sàn thương mại điện tử có trách nhiệm thực hiện thủ tục này.
Quy định này là hợp lý trong trường hợp đơn lẻ. Tuy nhiên, với trường hợp ủy nhiệm cho sàn thương mại điện tử - vốn có hàng trăm nghìn người bán với nhu cầu thay đổi liên tục, việc thực hiện thủ tục thông báo cho từng lần ủy nhiệm/kết thúc ủy nhiệm sẽ tạo nên gánh nặng hành chính không cần thiết cho doanh nghiệp.
Đặc biệt, các thỏa thuận/hợp đồng với các sàn thương mại điện tử thường được thực hiện trực tuyến với hồ sơ được lưu trữ đầy đủ, minh bạch và có thể kiểm tra bất cứ lúc nào.
Từ các phân tích trên, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo sửa đổi quy định theo hướng cho phép các sàn thương mại điện tử lập bảng kê thay đổi việc ủy nhiệm theo định kỳ (tháng/quý) thay vì phải thông báo từng trường hợp riêng lẻ.
Chính phủ ban hành Nghị định 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2024/NĐ-CP ngày 4/10/2024 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.
Nghị định 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 16 quy định mức xử phạt đối với hành vi không đăng ký đất đai theo hướng bổ sung quy định về trường hợp không bị xử phạt.
Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai theo quy định tại các điểm a, b, i, k, l, m và q khoản 1 Điều 133 Luật Đất đai, trừ trường hợp nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư thông qua việc thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 127 Luật Đất đai.
Bên cạnh mức phạt tiền, Nghị định cũng bổ sung nhiều biện pháp khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm. Cụ thể, người vi phạm có thể bị buộc khôi phục tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm, khôi phục hiện trạng mốc địa giới đơn vị hành chính, thực hiện lại thủ tục hành chính về đất đai hoặc nộp lại các giấy tờ đã bị tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung hay giấy tờ giả đã sử dụng.
Một điểm mới khác là quy định rõ cách xác định số lợi bất hợp pháp thu được từ hành vi vi phạm. Theo đó, khoản lợi có được từ việc sử dụng đất sau vi phạm phải nộp vào ngân sách nhà nước. Nếu nhiều tổ chức, cá nhân cùng vi phạm trên một thửa đất thì số lợi bất hợp pháp phải nộp sẽ được chia đều; trường hợp trước đó người vi phạm đã nộp các khoản tiền vào ngân sách thì sẽ được khấu trừ.
Ngoài ra, Nghị định 281 cũng bổ sung quy định về thẩm quyền xử phạt của các chức danh thanh tra và lực lượng Công an nhân dân đối với các hành vi vi phạm liên quan đến đất quốc phòng, đất an ninh, bảo đảm thống nhất với các quy định tại Nghị định 189/2025/NĐ-CP.
Việc ban hành Nghị định 281/2026/NĐ-CP được xem là bước tiếp tục hoàn thiện hệ thống chế tài xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai sau khi Luật Đất đai 2024 đi vào thực thi.
Những sửa đổi lần này không chỉ bổ sung căn cứ xử phạt, mở rộng thẩm quyền cho cơ quan quản lý mà còn làm rõ nhiều quy định về khắc phục hậu quả, xác định số lợi bất hợp pháp và xử lý các trường hợp phát sinh trong thực tiễn. Qua đó, tạo cơ sở pháp lý thống nhất hơn cho công tác quản lý, sử dụng đất và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trong lĩnh vực đất đai.
Nghị định số 281/2026/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 31/8/2026.
Mùa hè đến, nhu cầu sử dụng các thiết bị làm mát trong các gia đình tăng cao. Cũng bởi vậy mà hoá đơn tiền điện cũng đạt con số lớn hơn hẳn so với các thời điểm khác trong năm. Để tiết kiệm điện hơn, rất nhiều phương pháp đã được chỉ ra. Và có lẽ nhiều người chưa biết, bên cạnh thao tác với các thiết bị làm mát như quạt hay điều hoà, người dùng có thể thực hiện cả những thay đổi nhỏ trên các thiết bị điện khác nữa.
Theo hướng dẫn của EVN, chỉ cần điều chỉnh đúng nút Temp.Control, người dùng có thể giảm lượng điện tiêu thụ của tủ lạnh mà vẫn bảo đảm khả năng làm lạnh. Đây là núm vặn hoặc nút điều chỉnh nhiệt độ tổng của tủ lạnh, thường được đặt ở ngăn mát, giúp người dùng điều chỉnh mức làm lạnh của cả ngăn mát lẫn ngăn đông.
Khi vặn nút Temp.Control về phía MAX hoặc chọn mức số cao hơn, tủ sẽ làm lạnh sâu hơn. Để duy trì nhiệt độ này, máy nén phải hoạt động với công suất lớn hơn và trong thời gian dài hơn, khiến lượng điện tiêu thụ tăng lên.
Ngược lại, khi điều chỉnh về mức thấp hơn (MIN), tủ sẽ làm lạnh ít hơn nên tiêu thụ ít điện hơn. Tuy nhiên, nếu để mức quá thấp trong khi tủ chứa nhiều thực phẩm hoặc thời tiết nắng nóng, nhiệt độ bên trong có thể không đủ để bảo quản thực phẩm, làm tăng nguy cơ thực phẩm nhanh hư hỏng.
Vì vậy, để vừa tiết kiệm điện vừa đảm bảo khả năng làm lạnh, người dùng nên điều chỉnh Temp.Control theo lượng thực phẩm và điều kiện thời tiết, thay vì luôn để ở mức lạnh cao nhất.
Với nhu cầu sử dụng hàng ngày, người dùng nên ưu tiên để nút ở mức trung bình (MED) hoặc mức tương đương theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Nếu tủ chỉ chứa ít thực phẩm hoặc thời tiết mát mẻ, bạn có thể giảm xuống mức thấp hơn để tiết kiệm điện.
Tương tự, khi tủ chứa nhiều thực phẩm hoặc thời tiết nắng nóng, người dùng nên điều chỉnh Temp.Control lên mức cao hơn trong vài giờ để tủ nhanh đạt nhiệt độ ổn định, sau đó đưa nút điều chỉnh trở lại mức trung bình nhằm tránh lãng phí điện năng.
Ngoài Temp.Control, nhiều mẫu tủ lạnh còn được trang bị nút Freezer Temp Control hoặc thanh trượt điều chỉnh lượng gió giữa ngăn đông và ngăn mát.
Khác với Temp.Control, Freezer Temp Control chỉ có nhiệm vụ điều chỉnh lượng hơi lạnh giữa ngăn đông và ngăn mát. Khi người dùng kéo về phía mức MAX, luồng khí lạnh sẽ được ưu tiên cho ngăn đông để cấp đông thực phẩm hoặc làm đá nhanh hơn. Ngược lại, khi kéo về phía mức MIN hoặc mức giữa, hơi lạnh sẽ được chuyển nhiều hơn xuống ngăn mát, phù hợp với nhu cầu bảo quản thực phẩm hàng ngày.
Vì vậy, người dùng nên điều chỉnh Freezer Temp Control theo nhu cầu bảo quản thực phẩm, thay vì coi đây là nút giúp tiết kiệm điện.
Ngoài việc điều chỉnh đúng các nút trên tủ lạnh, một số thói quen sử dụng cũng giúp giảm lượng điện tiêu thụ đáng kể.
Tủ lạnh nên được đặt ở nơi thông thoáng, tránh kê sát tường. Mặt sau và hai bên hông tủ nên cách tường khoảng 10cm để tản nhiệt tốt hơn, giúp máy nén không phải hoạt động quá tải.
Người dùng cũng nên hạn chế mở cửa tủ lạnh quá nhiều lần hoặc để cửa mở quá lâu. Việc thất thoát hơi lạnh sẽ khiến máy nén phải hoạt động lâu hơn để bù lại lượng nhiệt đã mất, từ đó làm tăng điện năng tiêu thụ.
Không nên xếp thực phẩm quá kín hoặc che các khe gió bên trong tủ lạnh vì sẽ cản trở luồng khí lạnh lưu thông. Khi đó, tủ phải hoạt động lâu hơn để duy trì nhiệt độ ổn định, dẫn đến lượng điện tiêu thụ tăng lên.
Bên cạnh đó, nên để thức ăn nguội bớt trước khi cho vào tủ lạnh. Việc cho thực phẩm còn nóng vào tủ sẽ làm nhiệt độ bên trong tăng lên, buộc máy nén phải hoạt động mạnh hơn để làm lạnh trở lại.
Bạn có thể để tủ lạnh ở số 2 hoặc 3. Bạn có thể tăng lên mức số 4 khi thời tiết hanh nóng.
Nên vệ sinh tủ lạnh thường xuyên, vệ sinh tủ lạnh bằng giấm cũng rất an toàn và sạch sẽ.
Nên điều chỉnh nhiệt độ theo thời tiết, không nên để ở một mức nhiệt độ quá lâu.
Không nên bật tắt tủ lạnh liên tục khi không sử dụng
Chỉ với việc điều chỉnh đúng nhiệt độ và thay đổi một vài thói quen sử dụng, người dùng có thể giảm đáng kể lượng điện tiêu thụ của tủ lạnh mà vẫn bảo đảm thực phẩm được bảo quản hiệu quả.