Nga đã gia tăng việc sử dụng tên lửa Zircon trong các cuộc tấn công nhằm vào Ukraine. Chỉ riêng trong đợt không kích đêm 1/6 và rạng sáng 2/6, Nga đã phóng 8 tên lửa loại này trong một đòn tấn công duy nhất, nhưng lực lượng phòng không Ukraine không thể đánh chặn quả nào.
Điều đó là do không phải mọi hệ thống phòng không đều có khả năng đối phó với loại mục tiêu trên không này và Kiev đang thiếu nghiêm trọng tên lửa cho tổ hợp Patriot để đối phó với mối đe dọa, theo ông Anton Zemlianyi, nhà phân tích thuộc Trung tâm An ninh và Hợp tác Ukraine (UCSC).
“Sát thủ diệt hạm” 3M22 Zircon là tên lửa siêu vượt âm do Nga phát triển. Nga đã nhiều lần sử dụng loại tên lửa này để tấn công các thành phố của Ukraine, dù số lượng trong mỗi đợt tập kích trước đây thường khá hạn chế. Zircon đang trở thành một công cụ bổ sung giúp tăng hiệu quả cho các đòn không kích quy mô lớn của Nga.
Mặc dù ban đầu được thiết kế để tiêu diệt các tàu mặt nước được trang bị hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa hiện đại, Nga đang sử dụng loại tên lửa này theo cách không thông thường, nhằm tấn công các mục tiêu trên bộ tại Ukraine.
Do đây là loại vũ khí tương đối mới trong biên chế quân đội Nga, các đặc tính kỹ chiến thuật chính xác vẫn chưa được công bố. Tuy nhiên, theo các nguồn tin mở và những tuyên bố đã được công khai, Zircon có tầm bắn 600-1.000km, có thể lên tới 1.500km, với độ cao hành trình là 30-40 km. Tốc độ của tên lửa vào khoảng Mach 5,5 ở giai đoạn hành trình và có thể đạt Mach 7,5 ở giai đoạn cuối. Nó mang đầu đạn 300-400kg và chiều dài 8-10m.
Theo các dữ liệu hiện có, Zircon là tên lửa 2 tầng. Tầng đầu sử dụng nhiên liệu rắn, trong khi tầng hai được trang bị động cơ phản lực dòng thẳng (ramjet). Dữ liệu dẫn bắn được cung cấp bởi vệ tinh hoặc máy bay trinh sát.
Trước đây, các vụ phóng Zircon được ghi nhận từ bán đảo Crimea vào các tỉnh Kiev, Kharkov và Vinnytsia. Hiện nay, Nga cũng triển khai chúng từ các trận địa phóng tại tỉnh Kursk.
Theo ông Anton Zemlianyi, Nga đã điều chỉnh loại tên lửa chống hạm này để có thể sử dụng trên các tổ hợp phóng cơ động Bastion, vốn trước đây được dùng để phóng tên lửa Onyx.
Khác với tên lửa Kinzhal, Zircon được đánh giá là vũ khí siêu vượt âm thực sự với tốc độ cực cao, cho phép nó tiếp cận không phận mục tiêu trong thời gian rất ngắn.
Tùy thuộc vào vị trí trận địa phóng tại tỉnh Kursk, thời gian bay tới mục tiêu ở Ukraine chỉ khoảng 3-6 phút. Điều này khiến lực lượng phòng không Ukraine có rất ít thời gian để phản ứng một cách hiệu quả.
Do được thiết kế để hạ các mục tiêu di động trên biển, sai số của Zircon được cho là rất nhỏ. Vì vậy, nó có thể chính xác hơn nhiều loại tên lửa khác trong kho vũ khí của Nga.
Phòng không Ukraine từng tuyên bố bắn hạ thành công loại tên lửa này, đặc biệt trong các cuộc tấn công nhằm vào Kiev trước đó. Để đánh chặn Zircon hiệu quả, các tổ hợp Patriot của Mỹ cùng tên lửa đánh chặn phải được triển khai đúng vị trí và đúng thời điểm.
Tuy nhiên, trong cuộc tấn công rạng sáng ngày 2/6, không một quả Zircon nào trong số 8 tên lửa được Nga phóng ra bị bắn hạ.
Theo ông Zemlianyi, nguyên nhân là tình trạng thiếu nghiêm trọng tên lửa đánh chặn đạn đạo PAC-3 dành cho hệ thống Patriot, do các đối tác chưa thể cung cấp kịp thời. Ông cho rằng vì thiếu đạn cho Patriot, hiện nay một tỷ lệ đáng kể tên lửa Nga, bao gồm toàn bộ số Zircon được phóng trong đợt tập kích vừa qua, đã xuyên thủng lưới phòng không và đánh trúng mục tiêu.
Theo Cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR), tốc độ sản xuất Zircon của Nga đã được duy trì ổn định. Hiện Nga sản xuất khoảng 10 tên lửa Zircon mỗi tháng. Trong vài năm qua, nước này được cho là đã tích lũy hơn 200 tên lửa loại này.
Chuyên gia Ukraine nhận định Nga không sử dụng Zircon ồ ạt như tên lửa hành trình Kh-101 hay Kalibr. Thay vào đó, Moscow dùng chúng để đa dạng hóa kho vũ khí và gia tăng áp lực đối với hệ thống phòng không Ukraine.
Viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 26.5, ông Trump cho biết vừa hoàn tất đợt kiểm tra sức khỏe định kỳ mỗi 6 tháng tại Trung tâm quân y quốc gia Walter Reed ở thủ đô Washington D.C. “Mọi thứ đều hoàn hảo. Cảm ơn các bác sĩ và nhân viên tuyệt vời tại đây”, ông viết. Tổng thống không nêu chi tiết ông đã làm những kiểm tra gì.
Ông Trump nhiều lần khẳng định bản thân khỏe mạnh và năng động. Chủ nhân Nhà Trắng vẫn thường đi chơi golf đều đặn vào cuối tuần.
Dư luận thời gian qua chú ý đến các dấu hiệu bất thường xuất hiện trên cơ thể ông như nổi mẩn đỏ ở cổ, sưng mắt cá chân và bầm tím ở tay. Theo Reuters, các bác sĩ và quan chức Nhà Trắng giải thích rằng Tổng thống Trump dùng kem điều trị da để xử lý vết đỏ ở cổ. Trong khi đó, vết bầm ở tay là do bắt tay nhiều và tình trạng sưng ở chân là do một bệnh tĩnh mạch lành tính.
Theo Hindustan Times ngày 27.5, các chuyên gia đặt nghi vấn về tình trạng sức khỏe thực tế của ông. Bác sĩ Sanjay Gupta, phóng viên trưởng phụ trách mục y tế của CNN, nói rằng có thông tin ông Trump đã sử dụng 325 mg thuốc aspirin - một loại thuốc giảm đau và kháng viêm - liều cao hơn đáng kể so với tiêu chuẩn kê đơn là 81 mg. Ông Gupta nói việc sử dụng aspirin liều cao có thể là nguyên nhân khiến tay ông Trump xuất hiện vết bầm tím.
Bác sĩ Jonathan Reiner, giáo sư y khoa tại Bệnh viện Đại học George Washington (Mỹ), lưu ý đến việc Tổng thống Trump thường xuyên ngủ gật, đặc biệt trong các sự kiện trước truyền thông.
Trả lời báo chí hồi tháng 2, ông Trump nói rằng hình ảnh nhắm mắt là do các cuộc gặp đã trở nên nhàm chán và ông muốn rời đi sớm.
Theo chiến lược được điều chỉnh, Lực lượng Tuần duyên Đài Loan sẽ luân chuyển các tàu tuần tra lớn hơn, chẳng hạn như tàu 4.000 tấn và 2.000 tấn, đến vùng biển xung quanh quần đảo Đông Sa ở Biển Đông.
Cách tiếp cận này nhằm đối phó với các tàu Trung Quốc đồng thời phối hợp chặt chẽ với các tàu quân sự của Đài Loan để đảm bảo an toàn cho các tuyến đường tiếp tế hằng tháng, theo Taiwan News dẫn lại thông tin từ báo Liberty Times.
Lữ đoàn 99 lính thủy đánh bộ Đài Loan đang duy trì một đại đội trên quần đảo Đông Sa, được trang bị súng cối 120 mm, tên lửa chống tăng Kestrel và hệ thống tên lửa FIM-92 Stinger, theo Liberty Times. Đại đội này được giao nhiệm vụ bảo vệ các vị trí trọng yếu ở Đông Sa và tiến hành các hoạt động chống đổ bộ.
Trong tuần trước, một tàu tuần tra của tuần duyên Đài Loan đã đối đầu với một tàu hải cảnh Trung Quốc trong hơn 20 giờ sau khi tàu này đi vào vùng biển cấm gần quần đảo Đông Sa.
Tuần duyên Đài Loan hôm 31.5 thông báo các tàu hải cảnh Trung Quốc đã tăng cường xâm nhập vùng biển xung quanh quần đảo Đông Sa, cảnh báo rằng hoạt động này đã phát triển thành áp lực vùng xám kéo dài nhằm thử thách phản ứng từ Đài Loan và mở rộng sự hiện diện của Trung Quốc.
Sau sự cố ngày 14.2.2024, trong đó một tàu cao tốc Trung Quốc bị lật gần vùng biển xung quanh quần đảo Kim Môn do Đài Loan kiểm soát, dẫn đến 2 người thiệt mạng, các tàu hải cảnh Trung Quốc bắt đầu xâm nhập vùng biển Kim Môn, theo Liberty Times. Chiến thuật tương tự đã được mở rộng sang vùng biển Đông Sa bắt đầu từ tháng 2.2025.
Từ tháng 2.2025 đến ngày 28.5.2026 đã có 39 vụ xâm nhập do 12 tàu thực hiện xung quanh quần đảo Đông Sa, theo tuần duyên Đài Loan. Hiện chưa có thông tin phản ứng từ Trung Quốc đại lục.
Trung Quốc xem Đài Loan là một bộ phận lãnh thổ không thể tách rời, và không loại trừ khả năng dùng biện pháp quân sự để tái thống nhất.
"Không được quên rằng hơn 220.000 công dân Nga đang sinh sống tại Transnistria. Lợi ích và an toàn của họ đang bị đe dọa do những hành động thiếu cân nhắc, vô trách nhiệm của Ukraine và Moldova", Thư ký Hội đồng An ninh Nga Sergey Shoigu trả lời phỏng vấn ngày 21/4.
Theo ông Shoigu, người từng giữ chức bộ trưởng quốc phòng, Moskva sẽ thực hiện mọi bước đi và sử dụng tất cả phương thức sẵn có nếu cần thiết để bảo vệ người Nga ở Moldova theo hiến pháp.
"Không thể loại trừ bất cứ khả năng nào. Chúng tôi đang xem xét mọi kịch bản, kể cả những kịch bản ít có khả năng xảy ra nhất. Hy vọng tình hình không diễn tiến theo hướng tiêu cực nhất", ông Shoigu nói thêm.
Nga từng viện dẫn lý do bảo vệ người dân ở các vùng ly khai tại miền đông Ukraine để tiến hành chiến dịch tấn công nước này hồi tháng 2/2022.
Transnistria nằm kẹp giữa bờ đông sông Dniester ở Moldova và biên giới Ukraine, với hơn 465.000 người sinh sống, phần lớn nói tiếng Nga. Sau khi Liên Xô tan rã năm 1991, Transnistria tuyên bố ly khai khỏi Moldova, châm ngòi cho cuộc xung đột với quân đội nước này vào tháng 3/1992 và kết thúc bằng thỏa thuận ngừng bắn vào tháng 7 năm đó. Nga triển khai 1.500 lính gìn giữ hòa bình tới Transnistria từ năm 1993.
Ông Shoigu cáo buộc chính phủ Moldova đang sử dụng "đòn bẩy khí đốt" đối với Transnistria nhằm "buộc khu vực này phải khuất phục". Ông cho hay Nga đang phải tiến hành cung cấp khí đốt cho Transnistria để đáp ứng các nhu cầu cơ bản của người dân trên cơ sở nhân đạo.
"Giới lãnh đạo tại Chisinau dường như không từ bỏ yêu sách tái thống nhất với Transnistria, nhưng chỉ cho phép lượng khí đốt tối thiểu sang vùng lãnh thổ này để phục vụ nhu cầu công cộng. Đối với phần khí đốt còn lại, họ tìm cách áp mức giá cao đến mức không thể chấp nhận", ông Shoigu cho hay.
Ông đồng thời cho rằng chính sách của chính quyền Tổng thống Moldova Maia Sandu trên thực tế đã khiến nhà máy điện Moldova ở Transnistria gần như phải ngừng hoạt động.
"Hiện Chisinau đang nhập khẩu điện từ Romania với mức giá cao gấp nhiều lần. Có thể thấy Chisinau đang hy sinh phúc lợi của chính người dân để gây tổn hại cho Transnistria", ông nói thêm.
Gần đây, chính quyền Moldova theo đường lối thân châu Âu đã gia tăng sức ép đối với vùng ly khai này. Các nhà đàm phán từ Moldova và Transnistria không đạt được tiến triển nào trong cuộc gặp tuần trước, vốn nhằm tìm kiếm giải pháp cho vấn đề ly khai.
Chính quyền Transnistria phản đối việc Moldova tuần trước áp lệnh cấm nhập cảnh đối với các chỉ huy lực lượng gìn giữ hòa bình Nga. Transnistria cũng bác bỏ kế hoạch của chính phủ Moldova nhằm áp dụng thuế hải quan và thuế giá trị gia tăng đối với vùng ly khai này.
Tổng thống Moldova muốn đưa đất nước, một trong những quốc gia nghèo nhất châu Âu, gia nhập Liên minh châu Âu (EU) vào năm 2030, và cho rằng điều này có thể thực hiện ngay cả khi chưa giải quyết được tranh chấp Transnistria.
Trong cuộc phỏng vấn, ông Shoigu cáo buộc Moldova cản trở các cuộc đàm phán giải quyết xung đột, đồng thời gây khó khăn cho người dân khu vực này trong việc tham gia bầu cử cũng như cuộc trưng cầu dân ý năm 2024, trong đó cử tri ủng hộ gia nhập EU với tỷ lệ sít sao.
Tuy nhiên, ông cũng cho rằng thỏa thuận giải quyết vấn đề ly khai có thể đạt được nếu các bên "thể hiện thiện chí và có điều kiện phù hợp". Ông cáo buộc Moldova không tạo điều kiện cho việc tái thống nhất với Transnistria.
Chính phủ Moldova chưa lên tiếng về phát biểu của ông Shoigu.
