Nga đã gia tăng việc sử dụng tên lửa Zircon trong các cuộc tấn công nhằm vào Ukraine. Chỉ riêng trong đợt không kích đêm 1/6 và rạng sáng 2/6, Nga đã phóng 8 tên lửa loại này trong một đòn tấn công duy nhất, nhưng lực lượng phòng không Ukraine không thể đánh chặn quả nào.
Điều đó là do không phải mọi hệ thống phòng không đều có khả năng đối phó với loại mục tiêu trên không này và Kiev đang thiếu nghiêm trọng tên lửa cho tổ hợp Patriot để đối phó với mối đe dọa, theo ông Anton Zemlianyi, nhà phân tích thuộc Trung tâm An ninh và Hợp tác Ukraine (UCSC).
“Sát thủ diệt hạm” 3M22 Zircon là tên lửa siêu vượt âm do Nga phát triển. Nga đã nhiều lần sử dụng loại tên lửa này để tấn công các thành phố của Ukraine, dù số lượng trong mỗi đợt tập kích trước đây thường khá hạn chế. Zircon đang trở thành một công cụ bổ sung giúp tăng hiệu quả cho các đòn không kích quy mô lớn của Nga.
Mặc dù ban đầu được thiết kế để tiêu diệt các tàu mặt nước được trang bị hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa hiện đại, Nga đang sử dụng loại tên lửa này theo cách không thông thường, nhằm tấn công các mục tiêu trên bộ tại Ukraine.
Do đây là loại vũ khí tương đối mới trong biên chế quân đội Nga, các đặc tính kỹ chiến thuật chính xác vẫn chưa được công bố. Tuy nhiên, theo các nguồn tin mở và những tuyên bố đã được công khai, Zircon có tầm bắn 600-1.000km, có thể lên tới 1.500km, với độ cao hành trình là 30-40 km. Tốc độ của tên lửa vào khoảng Mach 5,5 ở giai đoạn hành trình và có thể đạt Mach 7,5 ở giai đoạn cuối. Nó mang đầu đạn 300-400kg và chiều dài 8-10m.
Theo các dữ liệu hiện có, Zircon là tên lửa 2 tầng. Tầng đầu sử dụng nhiên liệu rắn, trong khi tầng hai được trang bị động cơ phản lực dòng thẳng (ramjet). Dữ liệu dẫn bắn được cung cấp bởi vệ tinh hoặc máy bay trinh sát.
Trước đây, các vụ phóng Zircon được ghi nhận từ bán đảo Crimea vào các tỉnh Kiev, Kharkov và Vinnytsia. Hiện nay, Nga cũng triển khai chúng từ các trận địa phóng tại tỉnh Kursk.
Theo ông Anton Zemlianyi, Nga đã điều chỉnh loại tên lửa chống hạm này để có thể sử dụng trên các tổ hợp phóng cơ động Bastion, vốn trước đây được dùng để phóng tên lửa Onyx.
Khác với tên lửa Kinzhal, Zircon được đánh giá là vũ khí siêu vượt âm thực sự với tốc độ cực cao, cho phép nó tiếp cận không phận mục tiêu trong thời gian rất ngắn.
Tùy thuộc vào vị trí trận địa phóng tại tỉnh Kursk, thời gian bay tới mục tiêu ở Ukraine chỉ khoảng 3-6 phút. Điều này khiến lực lượng phòng không Ukraine có rất ít thời gian để phản ứng một cách hiệu quả.
Do được thiết kế để hạ các mục tiêu di động trên biển, sai số của Zircon được cho là rất nhỏ. Vì vậy, nó có thể chính xác hơn nhiều loại tên lửa khác trong kho vũ khí của Nga.
Phòng không Ukraine từng tuyên bố bắn hạ thành công loại tên lửa này, đặc biệt trong các cuộc tấn công nhằm vào Kiev trước đó. Để đánh chặn Zircon hiệu quả, các tổ hợp Patriot của Mỹ cùng tên lửa đánh chặn phải được triển khai đúng vị trí và đúng thời điểm.
Tuy nhiên, trong cuộc tấn công rạng sáng ngày 2/6, không một quả Zircon nào trong số 8 tên lửa được Nga phóng ra bị bắn hạ.
Theo ông Zemlianyi, nguyên nhân là tình trạng thiếu nghiêm trọng tên lửa đánh chặn đạn đạo PAC-3 dành cho hệ thống Patriot, do các đối tác chưa thể cung cấp kịp thời. Ông cho rằng vì thiếu đạn cho Patriot, hiện nay một tỷ lệ đáng kể tên lửa Nga, bao gồm toàn bộ số Zircon được phóng trong đợt tập kích vừa qua, đã xuyên thủng lưới phòng không và đánh trúng mục tiêu.
Theo Cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR), tốc độ sản xuất Zircon của Nga đã được duy trì ổn định. Hiện Nga sản xuất khoảng 10 tên lửa Zircon mỗi tháng. Trong vài năm qua, nước này được cho là đã tích lũy hơn 200 tên lửa loại này.
Chuyên gia Ukraine nhận định Nga không sử dụng Zircon ồ ạt như tên lửa hành trình Kh-101 hay Kalibr. Thay vào đó, Moscow dùng chúng để đa dạng hóa kho vũ khí và gia tăng áp lực đối với hệ thống phòng không Ukraine.
Sharon Simmons, nhân viên hãng DoorDash, ngày 13/4 thực hiện đơn giao hàng đồ ăn nhanh đến cho Tổng thống Donald Trump tại cửa Phòng Bầu dục và được ông chủ Nhà Trắng boa 100 USD.
Tổng thống Trump lý giải ông chọn Simmons giao hàng vì biết chuyện bà tiết kiệm được đáng kể nhờ chính sách không áp thuế với tiền boa, nằm trong Đạo luật To Đẹp (OBBBA) được ông ký thông qua vào tháng 7/2025.
"Tôi nghe nói bà nhận thêm khoảng 11.000 USD, số tiền mà trước đây bà có thể đã không được hưởng do thuế quá cao. Đây là khoản hoàn thuế lớn nhất mà bà từng nhận, đúng không?", ông Trump hỏi.
"Đúng vậy. Vâng, tôi đã tiết kiệm hơn 11.000 USD vì không phải kê khai khoản thu nhập đó. Thực sự rất bất ngờ", bà Simmons trả lời.
Tuy nhiên, trong cuộc phỏng vấn với Fox News chiều cùng ngày, bà Simmons lại đưa ra cách diễn giải khác, làm dấy lên nghi vấn về tính chính xác của tuyên bố ban đầu. Bà nói một nửa thu nhập năm 2025 là từ tiền boa, rồi ước tính "tiết kiệm được khoảng 3.000 đến 4.000 USD".
Hãng DoorDash cho biết bà Simmons, đến từ bang Arkansas, đã làm việc cho công ty từ năm 2022 và đã thực hiện hơn 14.000 đơn giao hàng. Nhà Trắng ngày 13/4 cho hay việc cử bà tới Nhà Trắng giao hàng nhằm nêu bật chính sách của Tổng thống Trump, cho thấy lợi ích mà biện pháp mang đến cho những người như Simmons.
Thông cáo báo chí của Nhà Trắng cũng mô tả khác với cách hiểu của ông Trump về khoản tiền 11.000 USD của bà Simmons. Nhà Trắng cho hay đây là số tiền boa mà Simmons đã nhận được trong năm ngoái, và "nhờ chính sách miễn giảm cho gia đình người lao động của Tổng thống Trump, số tiền này không bị đánh thuế".
"Khoản tiền tiết kiệm được rất có ý nghĩa, vì chồng bà đã phải giảm giờ làm việc để điều trị ung thư từ năm 2024", Nhà Trắng cho biết.
Chính sách "không đánh thuế tiền boa" cho phép người lao động đủ điều kiện được khấu trừ tối đa 25.000 USD khỏi thu nhập chịu thuế liên bang. Điều này nghĩa là nó chỉ làm giảm phần bị tính thuế, không phải người nộp thuế được hoàn số tiền này.
Theo Yahoo Finance, mức thu nhập miễn thuế cho cặp vợ chồng khai thuế chung ở Mỹ là 31.500 USD, nghĩa là hộ nào có thu nhập thấp hơn mức này đều không phải đóng thuế thu nhập liên bang.
Simmons nói thu nhập năm ngoái của bà khoảng 22.000 USD, tiền boa chiếm một nửa. Chồng bà đã phải giảm giờ làm để chữa bệnh, tức là vẫn có công việc, nhưng chưa rõ thu nhập của ông.
Nếu Simmons là người duy nhất có thu nhập trong gia đình thì với mức 22.000 USD, gia đình bà không phải đóng thuế thu nhập liên bang. Điều này đồng nghĩa chính sách không đánh thuế tiền boa không có tác động gì tới bà.
Nếu chồng bà kiếm được 20.000 USD, tổng thu nhập của gia đình Simmons là 42.000 USD. Sau khi trừ mức miễn thuế, phần thu nhập chịu thuế là 10.500 USD, số thuế phải nộp là 1.050 USD. Nếu 11.000 USD tiền boa được đưa vào khấu trừ, nhà Simmons không có thu nhập chịu thuế, đồng nghĩa tiết kiệm được 1.050 USD nhờ chính sách của Tổng thống Trump.
Tương tự, với giả định chồng bà kiếm được 60.000 USD, được xem là khá cao với một người đã phải giảm giờ làm để chữa bệnh, khoản tiết kiệm được tối đa của nhà Simmons là khoảng 1.320 USD.
Để có thể tiết kiệm được 3.000-4.000 USD như lời Simmons, thu nhập của chồng bà phải cao hơn nhiều so với những thông tin đã công khai. Không có kịch bản nào phù hợp để họ đạt mức "tiết kiệm 11.000 USD". Ngay cả trường hợp hai vợ chồng được khấu trừ tối đa 25.000 USD, số tiền họ được hưởng lợi cũng chỉ 6.000 USD.
Với các tính toán này, Yahoo Finance cho rằng chính sách của ông Trump có thể vẫn mang lại lợi ích cho gia đình Simmons, nhưng không phải 11.000 USD và cũng chưa chắc là 3.000-4.000 USD, thêm rằng mức giảm thuế trung bình của hơn 3,5 triệu tờ khai đã khấu trừ tiền boa tính đến đầu tháng 3 chỉ khoảng 1.300 USD.
CNBC đầu tháng 4 cho rằng những người lao động có thu nhập thấp có thể không được hưởng lợi từ chính sách khấu trừ, bởi số tiền họ kiếm được chưa vượt qua mức phải nộp thuế.
Theo Hãng tin AFP ngày 7-7, phát biểu tại phiên tranh luận của Đại hội đồng Liên hợp quốc, Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez cáo buộc Mỹ đang tiến hành một "cuộc chiến đa chiều, phi truyền thống" nhằm vào Cuba trong gần bảy thập kỷ.
"Cuộc chiến này đã kéo dài gần bảy thập kỷ và ngày càng trở nên khắc nghiệt, tàn nhẫn hơn trong bảy tháng qua", ông nói, chỉ trích lệnh phong tỏa là hình thức "trừng phạt tập thể" đối với người dân Cuba.
Theo ông, lệnh cấm vận của Mỹ đã gây thiệt hại kỷ lục lên tới 8 tỉ USD cho Cuba trong giai đoạn từ tháng 3-2025 đến tháng 2-2026, tăng 7% so với cùng kỳ năm trước đó.
Con số này chưa bao gồm những tác động từ các biện pháp hạn chế nguồn cung nhiên liệu mà Washington áp lên Havana vào tháng 2 năm nay.
Nhiều nhóm quốc gia, trong đó có các nước châu Phi và vùng Caribê, bày tỏ sự ủng hộ đối với Cuba và kêu gọi Mỹ dỡ bỏ lệnh cấm vận.
Phản bác quan điểm của Cuba, Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Mike Waltz khẳng định Washington không phong tỏa Cuba và cho rằng các chính sách của chính quyền nước này mới là nguyên nhân gây khó khăn cho người dân.
Cuộc tranh luận diễn ra khi Cuba đang đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu nghiêm trọng.
Ngày 6-7, quốc đảo Caribê trải qua sự cố mất điện toàn quốc lần thứ ba kể từ đầu năm.
Dù phần lớn lưới điện đã được kết nối trở lại vào cuối ngày 7-7, nhiều khu vực vẫn chưa có điện do thiếu nhiên liệu.
Nguồn cung thực phẩm, nước uống và thuốc men cũng ngày càng khan hiếm, trong khi Liên hợp quốc từng cảnh báo Cuba có nguy cơ rơi vào một cuộc khủng hoảng nhân đạo.
Eo biển Hormuz tiếp tục là điểm nóng, đe dọa đẩy thế giới vào một cuộc khủng hoảng năng lượng và lương thực nghiêm trọng.
Ngày 20-5, bên lề lễ tốt nghiệp Học viện Lực lượng Cảnh sát biển Mỹ, ông Trump khẳng định các cuộc đàm phán với Iran đang ở "giai đoạn cuối" - hoặc hai bên đạt thỏa thuận, hoặc Mỹ buộc phải thực hiện "một số việc hơi khó chịu".
Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh Pakistan đang nỗ lực làm trung gian, còn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vẫn liên tục phát đi những cảnh báo cứng rắn.
Phát biểu với các phóng viên tại căn cứ không quân liên hợp Andrews, ông Trump mô tả tình hình "đang ở sát ranh giới", đồng thời khẳng định nếu không nhận được "những câu trả lời tốt 100%", mọi chuyện "sẽ diễn ra rất nhanh". Ông cũng nói thêm: "Nó có thể diễn ra rất nhanh, hoặc vài ngày, có thể là vài ngày - nhưng nó có thể diễn ra rất nhanh".
Theo truyền thông Mỹ, Pakistan đang giúp hai bên soạn thảo một thư bày tỏ ý định, xác định các điểm cần thảo luận cho vòng đàm phán mới tại Islamabad, nếu Iran sẵn sàng thảo luận về việc từ bỏ tham vọng hạt nhân và mở trở lại eo biển Hormuz.
Đài Al Jazeera ngày 20-5 đưa tin một thỏa thuận có thể đạt được trong vòng "vài giờ tới", và Thống chế Pakistan Asim Munir có thể đến Iran để trực tiếp thúc đẩy Tehran tiến đến một thỏa thuận. Tuy nhiên, đài này cũng nhận định bất kỳ thỏa thuận nào cũng chỉ dừng ở mức chấm dứt xung đột trực tiếp hiện tại, thay vì mang tính toàn diện với những vấn đề phức tạp còn tồn đọng.
Ở chiều ngược lại, IRGC cảnh báo nếu "hành vi xâm lược chống Iran lặp lại", họ sẽ giáng đòn "ở những nơi mà các người thậm chí không thể tưởng tượng được" - tức là mở rộng chiến tranh ra ngoài phạm vi Trung Đông.
Mối đe dọa này không thể xem nhẹ: một cuộc điều tra hình sự được công bố tại Mỹ tuần trước cáo buộc một chỉ huy cấp cao của Kataib Hezbollah - lực lượng dân quân do Iran hậu thuẫn ở Iraq - đã lên kế hoạch tấn công tại Mỹ, châu Âu và Canada từ khi chiến tranh bắt đầu, theo báo The New York Times.
Hai bên hiện vẫn cách xa nhau về lập trường. Ông Trump đòi Iran cam kết từ bỏ vũ khí hạt nhân bằng văn bản, nhưng Tehran kiên quyết bác bỏ, khẳng định chương trình hạt nhân của họ là vì mục đích hòa bình, đồng thời yêu cầu Mỹ trước tiên chấm dứt phong tỏa và ngừng mọi hành động gây hấn.
Eo biển Hormuz tiếp tục là mấu chốt của bế tắc. Iran coi đây là vùng lãnh hải của mình và muốn thu phí lưu thông tàu thương mại, trong khi Mỹ duy trì phong tỏa các cảng Iran - đòn bẩy gây sức ép mà Washington xem là lợi thế chiến lược then chốt với Tehran hiện nay.
Ngày 20-5, IRGC tuyên bố đã điều phối cho 26 tàu thuyền đi qua Hormuz "trong 24 giờ qua", nhấn mạnh rằng mọi lưu thông qua eo biển này đều phải có sự cho phép của Hải quân IRGC, theo Hãng thông tấn nhà nước Iran ISNA.
Cùng ngày, Cơ quan Eo biển Vịnh Ba Tư của Iran (PGSA) công bố trên mạng xã hội X một bản đồ mới xác định vùng kiểm soát, trải dài từ Kuh-e Mubarak ở Iran đến phía nam Fujairah thuộc UAE ở lối vào phía Đông, và từ mũi đảo Qeshm đến Umm al-Quwain ở lối vào phía Tây.
Tình trạng tắc nghẽn kéo dài đang gây áp lực nặng nề lên các thị trường năng lượng toàn cầu. Ngày 20-5, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) cảnh báo các hành động phong tỏa có thể kích hoạt khủng hoảng giá lương thực toàn cầu trong vòng 6 - 12 tháng tới.
FAO gọi đây là "khởi đầu của một cú sốc hệ thống với nông lương" và diễn ra theo chuỗi: năng lượng - phân bón - hạt giống - năng suất thấp hơn - giá hàng hóa tăng - lạm phát lương thực.
