Mới đây, phóng viên Dân trí nhận được phản ánh từ người lao động từng làm việc tại Trung tâm Y tế khu vực Nhiêu Lộc cũ (sau ngày 1/1 đã được chuyển thành 3 trạm y tế), về việc không được chi trả kinh phí theo Nghị định số 73/2024/NĐ-CP trong năm 2025.
Không được xét chế độ vì hợp đồng sai mẫu
Theo phản ánh, trong quá trình công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Nhiêu Lộc, các y bác sĩ luôn chấp hành nghiêm sự phân công của đơn vị, thực hiện đầy đủ nhiệm vụ chuyên môn; tham gia công tác khám, chữa bệnh; phòng chống dịch bệnh và các nhiệm vụ khác theo yêu cầu của ngành y tế TPHCM.
Nhưng đến nay, Trung tâm vẫn chưa thực hiện chi trả phụ cấp theo quy định tại Nghị định 73 đối với một số người lao động, vì hợp đồng họ ký kết cùng đơn vị không theo mẫu của Sở Y tế TPHCM, hoặc không thuộc loại hợp đồng được quy định cụ thể trong Nghị định.
Những người gửi đơn cho rằng, nội dung hợp đồng có thể hiện thu nhập tương ứng hệ thống bảng lương do Nhà nước ban hành, không phải hình thức trả lương thỏa thuận ngoài hệ thống.
Các hợp đồng lao động đều có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên, và họ đều có tham gia đánh giá, xếp loại chất lượng cuối năm theo quy định. Do đó, họ cho rằng việc Trung tâm lấy lý do nêu trên để từ chối xét khen thưởng là bất hợp lý.
“Hình thức hợp đồng không làm thay đổi bản chất của quan hệ lao động. Chúng tôi đã nhiều lần phản ánh, kiến nghị đến Phòng Tổ chức – Hành chính của Trung tâm về việc thực hiện chế độ phụ cấp theo Nghị định số 73, nhưng chưa nhận được câu trả lời thỏa đáng”, các nhân viên y tế chia sẻ.
Trao đổi với phóng viên, BSCK2 Nguyễn Tấn Sơn, quyền Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Nhiêu Lộc cũ (hiện là Giám đốc Trạm Y tế phường Nhiêu Lộc) xác nhận có việc một số nhân viên y tế gửi đơn kiến nghị, phản ánh về vấn đề đã nêu.
Theo bác sĩ Sơn, phía Trung tâm đã họp và có văn bản trả lời chính thức với những người gửi đơn. Trung tâm cho rằng, Nghị định 73/2024/NĐ-CP quy định đối tượng áp dụng là cán bộ, công chức, viên chức và người lao động theo Nghị định số 111/2022/NĐ-CP.
Hợp đồng của các trường hợp trên ký kết dựa vào nhu cầu thực tế và nguồn kinh phí tự chủ của đơn vị, không thuộc danh sách dự toán ngân sách Nhà nước giao. Do đó, nơi này không có cơ sở để thực hiện chi trả khen thưởng theo Nghị định số 73/2024/NĐ-CP.
Bác sĩ Sơn cho biết, việc ký hợp đồng thuộc trách nhiệm của phòng Tổ chức hoặc những người tiếp nhận hồ sơ. Bản thân ông không trực tiếp gặp từng người để ký, nên chỉ căn cứ vào các văn bản, quy định pháp luật hiện hành để giải quyết.
Sở Y tế TPHCM làm rõ phản ánh
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin từ phóng viên, BSCK2 Nguyễn Hoài Nam, Phó giám đốc Sở Y tế TPHCM đã trực tiếp yêu cầu lãnh đạo phòng Kế hoạch – Tài chính và phòng Tổ chức cán bộ kiểm tra ngay sự việc.
Qua theo dõi hồ sơ phản ánh, bà Trần Thị Hồng Huyên, Trưởng phòng Tổ chức cán bộ, Sở Y tế TPHCM ghi nhận, trên mẫu hợp đồng của các nhân viên y tế liên quan ghi “hợp đồng lao động xác định thời hạn”, và nội dung ghi rõ mức lương được tính tương đương hệ số lương Nhà nước, có chức danh nghề nghiệp cụ thể.
Nếu chiếu theo nội dung hợp đồng, họ nằm trong đối tượng được hưởng chế độ theo Nghị định 73.
Do đó, đại diện Sở Y tế TPHCM nhận định, phản hồi của lãnh đạo Trung tâm Y tế khu vực Nhiêu Lộc cũ – cho rằng hợp đồng của các trường hợp nêu trên không có cơ sở để chi trả khen thưởng theo Nghị định số 73/2024/NĐ-CP – là chưa phù hợp.
Thông qua báo Dân trí, Sở Y tế TPHCM đề nghị các y bác sĩ gửi thêm các hợp đồng lao động chi tiết đã ký kết với Trung tâm Y tế Nhiêu Lộc cũ trong giai đoạn 2025, để xác định từng trường hợp cụ thể nhằm có các hướng dẫn, hỗ trợ nhân viên y tế sớm nhận được quyền lợi chính đáng của mình.
Ngày 17-7, Bảo hiểm xã hội (BHXH) TP.HCM cho biết UBND TP.HCM đã hoàn thiện hồ sơ trình sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 56/2025/NQ-HĐND.
Nếu được thông qua, người từ đủ 60 đến dưới 75 tuổi sẽ được ngân sách thành phố hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm y tế (BHYT), thay vì chỉ áp dụng cho nhóm từ đủ 65 đến dưới 75 tuổi như hiện nay.
Nếu được HĐND TP.HCM thông qua, người từ đủ 60 đến dưới 65 tuổi chưa thuộc nhóm đã được ngân sách nhà nước đóng hoặc hỗ trợ đóng BHYT sẽ được thành phố hỗ trợ toàn bộ mức đóng.
Theo BHXH TP.HCM, sau hơn 5 tháng triển khai Nghị quyết 56, chính sách hỗ trợ người từ đủ 65 đến dưới 75 tuổi đã mang lại hiệu quả rõ rệt.
Đến ngày 31-5-2026, thành phố đã cấp thẻ BHYT cho 276.208 người trong nhóm này. Trong 5 tháng đầu năm, họ phát sinh khoảng 1,47 triệu lượt khám chữa bệnh với tổng chi phí được Quỹ BHYT chi trả hơn 1.083 tỉ đồng.
Kết quả cho thấy chính sách giúp người cao tuổi tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời, giảm gánh nặng chi phí khám chữa bệnh, nhất là với người lao động tự do, thu nhập không ổn định hoặc có hoàn cảnh khó khăn. Chính sách cũng nhận được sự đồng thuận cao của người dân, góp phần nâng cao hiệu quả an sinh xã hội.
BHXH TP.HCM cho biết đề xuất mở rộng chính sách có đầy đủ cơ sở pháp lý và thực tiễn. Luật Người cao tuổi xác định người cao tuổi là công dân từ đủ 60 tuổi trở lên; Luật Dân số năm 2025 cho phép địa phương quyết định các chính sách hỗ trợ người cao tuổi phù hợp điều kiện kinh tế - xã hội, trong đó có hỗ trợ kinh phí tham gia BHYT.
Bên cạnh đó, Nghị định 188/2025/NĐ-CP cũng quy định UBND cấp tỉnh được trình HĐND quyết định mức hỗ trợ đóng BHYT cao hơn mức tối thiểu và mở rộng đối tượng được hỗ trợ nếu bảo đảm khả năng ngân sách.
Đề xuất của TP.HCM cũng phù hợp với chủ trương thích ứng già hóa dân số, chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi, hướng tới mục tiêu 100% người cao tuổi có thẻ BHYT giai đoạn 2025-2030.
Kết quả khảo sát của BHXH TP.HCM với 3.552 người dân cho thấy sự đồng thuận rất cao với đề xuất mở rộng chính sách. Có 97,7% người từ đủ 60 đến dưới 65 tuổi cho rằng việc thành phố hỗ trợ 100% mức đóng BHYT là cần thiết hoặc rất cần thiết; trong khi 98,2% người đang thụ hưởng chính sách hiện hành đánh giá chính sách mang lại hiệu quả thiết thực.
Theo thống kê, nếu đề xuất được thông qua sẽ có khoảng 195.918 người thường trú từ đủ 60 đến dưới 65 tuổi chưa có thẻ BHYT được hỗ trợ. Khảo sát 2.630 người trong nhóm này cho thấy 60,6% gặp khó khăn hoặc rất khó khăn khi tự đóng BHYT do đã nghỉ việc, không còn nguồn thu nhập ổn định hoặc chủ yếu sống dựa vào tích lũy và sự hỗ trợ của gia đình.
Kết quả khảo sát của BHXH TP.HCM đối với 2.630 người từ đủ 60 tuổi đến dưới 65 tuổi cho thấy phần lớn người được hỏi đã nghỉ việc, không còn nguồn thu nhập ổn định hoặc chủ yếu sống dựa vào tích lũy cá nhân và sự hỗ trợ của gia đình.
Trong bối cảnh đó, 1.594 người (chiếm 60,6%) cho biết việc tự đóng BHYT hiện nay còn khó khăn, cần được Nhà nước hỗ trợ hoặc rất khó khăn. Điều này cho thấy nhóm đối tượng này tuy chưa thuộc diện hưởng lương hưu hoặc trợ cấp xã hội hằng tháng nhưng đã bắt đầu đối mặt với áp lực về sức khỏe và tài chính, ảnh hưởng đến khả năng duy trì tham gia BHYT liên tục.
Việc mở rộng chính sách được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thành mục tiêu 100% người cao tuổi có thẻ BHYT theo Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ TP.HCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030; đồng thời góp phần nâng tỉ lệ bao phủ BHYT của thành phố lên trên 95% trong năm 2026, tiến tới bao phủ BHYT toàn dân vào năm 2030.
Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng đến đường huyết phụ thuộc vào loại yến mạch và cách chế biến. Lựa chọn đúng giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn ngay từ bữa sáng, theo trang sức khỏe Health.
Yến mạch là nguồn cung cấp carbohydrate, khi vào cơ thể sẽ được chuyển hóa thành glucose và đi vào máu, từ đó ảnh hưởng đến đường huyết. Mức tăng nhanh hay chậm phụ thuộc vào mức độ chế biến của yến mạch.
Theo bà Rachael Ajmera, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, các loại yến mạch ít chế biến như yến mạch cắt nhỏ được tiêu hóa chậm hơn, giúp đường huyết tăng từ từ và ổn định hơn.
Ngược lại, yến mạch cán hoặc yến mạch ăn liền thường được hấp thu nhanh, khiến đường huyết và insulin tăng cao hơn sau ăn.
Ngoài ra, nguyên liệu ăn kèm cũng ảnh hưởng đáng kể. Việc thêm đường, mứt hoặc các loại topping ngọt có thể làm tăng lượng carbohydrate, khiến đường huyết tăng nhanh hơn.
Chỉ số đường huyết (GI) đánh giá tốc độ làm tăng đường huyết của thực phẩm chứa carbohydrate theo thang điểm từ 0 đến 100. Thực phẩm có chỉ số cao làm đường huyết tăng nhanh hơn.
Yến mạch cắt nhỏ có GI khoảng 53, thuộc nhóm thấp; yến mạch cán ở mức 56, thuộc nhóm trung bình; trong khi yến mạch ăn liền có GI khoảng 75, thuộc nhóm cao. Những loại có GI thấp thường giúp kiểm soát đường huyết ổn định hơn.
Yến mạch cắt nhỏ và yến mạch cán có giá trị dinh dưỡng gần như tương đương. Sự khác biệt nằm ở tốc độ tiêu hóa. Yến mạch cắt nhỏ tiêu hóa chậm hơn nên có lợi cho kiểm soát đường huyết.
Yến mạch ăn liền thường chứa nhiều calo và carbohydrate hơn nhưng lại ít protein và chất xơ. Điều này khiến lựa chọn này kém lành mạnh hơn.
Người mắc tiểu đường cần kiểm soát lượng carbohydrate, đặc biệt là loại chế biến sẵn. Tuy nhiên, không cần loại bỏ hoàn toàn yến mạch.
Theo bác sĩ Stacy Heimburger (Mỹ), các loại yến mạch ít chế biến giúp làm chậm quá trình tiêu hóa, từ đó hạn chế mức tăng đường huyết và insulin sau ăn, giúp đường huyết ổn định hơn.
Ngoài ra, yến mạch còn giàu beta-glucan - một loại chất xơ hòa tan có khả năng làm chậm hấp thu glucose, nhờ đó giúp đường huyết tăng nhẹ và kiểm soát tốt hơn sau bữa ăn.
Chọn yến mạch cắt nhỏ hoặc yến mạch cán thay vì loại ăn liền giúp hạn chế tăng đường huyết nhanh. Khẩu phần phù hợp khoảng nửa cốc yến mạch khô mỗi lần ăn.
Kết hợp thêm thực phẩm giàu protein, chất béo tốt và chất xơ như hạt chia, sữa chua Hy Lạp, bơ hạt hoặc trái cây tươi giúp cân bằng dinh dưỡng. Hạn chế thêm đường, siro hoặc trái cây sấy ngọt.
Khi chọn yến mạch ăn liền, cần đọc kỹ thành phần và ưu tiên loại không đường hoặc ít đường. Lượng đường bổ sung nên dưới 4 gram mỗi khẩu phần.
Sầu riêng, chôm chôm, măng cụt đều là những loại trái cây nhiệt đới được nhiều người yêu thích vào mùa hè vì hương vị thơm ngon và giá thành tương đối hợp lý. Các loại trái cây này thường có vị ngọt và là nguồn cung cấp vitamin, khoáng chất, chất xơ cho cơ thể. Tuy nhiên, mọi người cần chú ý lượng ăn và cách ăn để thưởng thức trái cây ngon nhưng không ảnh hưởng tới sức khỏe, nhất là ở người có bệnh nền. Vì sao nói ăn nhiều trái cây chưa chắc tốt?
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Lâm Mỹ Dung, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Tim Tâm Đức (TP.HCM), vị ngọt của trái cây được tạo nên từ phức hợp các loại đường tự nhiên gồm fructose, glucose và sucrose. Trong đó, đường fructose (đường đơn monosaccharide) có cơ chế chuyển hóa khá đặc biệt, cụ thể:
Thực phẩm giàu fructose thường có chỉ số đường huyết (GI) thấp hơn so với thực phẩm giàu glucose, không kích thích tiết insulin mạnh như glucose, do đó không làm tăng đường huyết ngay sau ăn.
Quá trình chuyển hóa xảy ra chủ yếu tại gan, nơi fructose sẽ được biến đổi thành năng lượng hoặc tích trữ dưới dạng mỡ.
Tuy nhiên, các loại quả mùa hè như vải, sầu riêng, chôm chôm không chỉ chứa fructose mà còn chứa glucose và sucrose với tỷ lệ khác nhau. Từ đó, bác sĩ Dung lưu ý rằng việc ăn quá nhiều trong một lần có thể gây hại cho sức khỏe. Khi tiêu thụ quá nhiều fructose trong thời gian dài, gan có thể chuyển phần fructose dư thừa thành chất béo, làm tăng triglyceride trong máu và ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe tim mạch, đặc biệt ở người có rối loạn chuyển hóa.
“Với quả vải, mọi người nên ăn sau bữa ăn và không quá 9 quả mỗi ngày. Sầu riêng chỉ nên ăn khoảng 1 - 2 múi/ngày, cũng nên dùng sau khi ăn no. Đối với chôm chôm, nên giới hạn dưới 6 quả/ngày, ưu tiên quả tươi, vừa chín tới và tránh các sản phẩm chế biến nhiều đường. Riêng măng cụt, chỉ nên ăn tối đa 3 quả/ngày và không nên ăn liên tục mỗi ngày. Cần hiểu rằng không có loại trái cây nào hoàn toàn xấu hay hoàn toàn tốt. Điều quan trọng nhất vẫn là khẩu phần ăn và tần suất sử dụng phù hợp”, bác sĩ Dung khuyến nghị.
Bác sĩ Mỹ Dung cho biết, một trong những điều bị người dân hiểu sai nhưng rất phổ biến là “trái cây tự nhiên nên ăn càng nhiều càng tốt”. Thực tế, trái cây là thực phẩm lành mạnh nhưng vẫn chứa đường và năng lượng. Nếu ăn vượt quá nhu cầu của cơ thể, người dùng vẫn có thể gặp các vấn đề về đường huyết, tăng cân hoặc rối loạn mỡ máu. Ngay cả một loại trái cây có chỉ số đường huyết thấp cũng có thể gây tăng đường huyết nếu ăn quá nhiều trong một lần.
Do đó, thay vì đặt câu hỏi “ăn loại quả nào tốt nhất?”, mọi người nên quan tâm đến việc ăn bao nhiêu, ăn khi nào và ăn như thế nào. Đặc biệt với người mắc tiểu đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch hoặc rối loạn chuyển hóa, việc tuân thủ nguyên tắc “đúng loại - đúng lượng - đúng thời điểm” càng quan trọng, cụ thể:
Đúng loại: Nên ưu tiên các loại trái cây có chỉ số đường huyết (GI) hoặc tải lượng đường huyết (GL) thấp; đồng thời lựa chọn trái cây tươi, vừa chín, không nên ăn trái cây quá chín hay các sản phẩm chế biến sẵn, đóng hộp hoặc thêm đường.
Đúng lượng: Ăn với liều lượng vừa phải để tránh làm tăng tải lượng đường huyết trong ngày. Cần điều chỉnh tùy theo tình trạng bệnh lý, cân nặng và tổng khẩu phần ăn trong ngày của từng người.
Đúng thời điểm: Nên ưu tiên ăn trái cây sau bữa ăn thay vì ăn khi bụng đói, không nên ăn dồn quá nhiều trong một lần. Việc phân bổ lượng trái cây hợp lý trong ngày sẽ giúp kiểm soát lượng đường nạp vào mỗi lần ăn, đồng thời hạn chế dao động đường huyết.
