Mới đây, phóng viên Dân trí nhận được phản ánh từ người lao động từng làm việc tại Trung tâm Y tế khu vực Nhiêu Lộc cũ (sau ngày 1/1 đã được chuyển thành 3 trạm y tế), về việc không được chi trả kinh phí theo Nghị định số 73/2024/NĐ-CP trong năm 2025.
Không được xét chế độ vì hợp đồng sai mẫu
Theo phản ánh, trong quá trình công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Nhiêu Lộc, các y bác sĩ luôn chấp hành nghiêm sự phân công của đơn vị, thực hiện đầy đủ nhiệm vụ chuyên môn; tham gia công tác khám, chữa bệnh; phòng chống dịch bệnh và các nhiệm vụ khác theo yêu cầu của ngành y tế TPHCM.
Nhưng đến nay, Trung tâm vẫn chưa thực hiện chi trả phụ cấp theo quy định tại Nghị định 73 đối với một số người lao động, vì hợp đồng họ ký kết cùng đơn vị không theo mẫu của Sở Y tế TPHCM, hoặc không thuộc loại hợp đồng được quy định cụ thể trong Nghị định.
Những người gửi đơn cho rằng, nội dung hợp đồng có thể hiện thu nhập tương ứng hệ thống bảng lương do Nhà nước ban hành, không phải hình thức trả lương thỏa thuận ngoài hệ thống.
Các hợp đồng lao động đều có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên, và họ đều có tham gia đánh giá, xếp loại chất lượng cuối năm theo quy định. Do đó, họ cho rằng việc Trung tâm lấy lý do nêu trên để từ chối xét khen thưởng là bất hợp lý.
“Hình thức hợp đồng không làm thay đổi bản chất của quan hệ lao động. Chúng tôi đã nhiều lần phản ánh, kiến nghị đến Phòng Tổ chức – Hành chính của Trung tâm về việc thực hiện chế độ phụ cấp theo Nghị định số 73, nhưng chưa nhận được câu trả lời thỏa đáng”, các nhân viên y tế chia sẻ.
Trao đổi với phóng viên, BSCK2 Nguyễn Tấn Sơn, quyền Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Nhiêu Lộc cũ (hiện là Giám đốc Trạm Y tế phường Nhiêu Lộc) xác nhận có việc một số nhân viên y tế gửi đơn kiến nghị, phản ánh về vấn đề đã nêu.
Theo bác sĩ Sơn, phía Trung tâm đã họp và có văn bản trả lời chính thức với những người gửi đơn. Trung tâm cho rằng, Nghị định 73/2024/NĐ-CP quy định đối tượng áp dụng là cán bộ, công chức, viên chức và người lao động theo Nghị định số 111/2022/NĐ-CP.
Hợp đồng của các trường hợp trên ký kết dựa vào nhu cầu thực tế và nguồn kinh phí tự chủ của đơn vị, không thuộc danh sách dự toán ngân sách Nhà nước giao. Do đó, nơi này không có cơ sở để thực hiện chi trả khen thưởng theo Nghị định số 73/2024/NĐ-CP.
Bác sĩ Sơn cho biết, việc ký hợp đồng thuộc trách nhiệm của phòng Tổ chức hoặc những người tiếp nhận hồ sơ. Bản thân ông không trực tiếp gặp từng người để ký, nên chỉ căn cứ vào các văn bản, quy định pháp luật hiện hành để giải quyết.
Sở Y tế TPHCM làm rõ phản ánh
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin từ phóng viên, BSCK2 Nguyễn Hoài Nam, Phó giám đốc Sở Y tế TPHCM đã trực tiếp yêu cầu lãnh đạo phòng Kế hoạch – Tài chính và phòng Tổ chức cán bộ kiểm tra ngay sự việc.
Qua theo dõi hồ sơ phản ánh, bà Trần Thị Hồng Huyên, Trưởng phòng Tổ chức cán bộ, Sở Y tế TPHCM ghi nhận, trên mẫu hợp đồng của các nhân viên y tế liên quan ghi “hợp đồng lao động xác định thời hạn”, và nội dung ghi rõ mức lương được tính tương đương hệ số lương Nhà nước, có chức danh nghề nghiệp cụ thể.
Nếu chiếu theo nội dung hợp đồng, họ nằm trong đối tượng được hưởng chế độ theo Nghị định 73.
Do đó, đại diện Sở Y tế TPHCM nhận định, phản hồi của lãnh đạo Trung tâm Y tế khu vực Nhiêu Lộc cũ – cho rằng hợp đồng của các trường hợp nêu trên không có cơ sở để chi trả khen thưởng theo Nghị định số 73/2024/NĐ-CP – là chưa phù hợp.
Thông qua báo Dân trí, Sở Y tế TPHCM đề nghị các y bác sĩ gửi thêm các hợp đồng lao động chi tiết đã ký kết với Trung tâm Y tế Nhiêu Lộc cũ trong giai đoạn 2025, để xác định từng trường hợp cụ thể nhằm có các hướng dẫn, hỗ trợ nhân viên y tế sớm nhận được quyền lợi chính đáng của mình.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) mới đây ghi nhận đến nay có 8 ca bệnh liên quan đến Hantavirus trên tàu du lịch MV Hondius được báo cáo, trong đó 3 trường hợp tử vong. Kết quả xét nghiệm xác nhận 5 ca nhiễm Hantavirus. Chủng virus liên quan được xác định là virus Andes, loại duy nhất được biết đến là có khả năng lây truyền từ người sang người, với tỷ lệ tử vong có thể lên tới 50%.
Điều khiến giới chuyên môn lo ngại là khả năng lây truyền từ người sang người của chủng Andes virus - đặc tính hiếm gặp nhưng từng được ghi nhận tại Nam Mỹ.
ThS.BS Nguyễn Quốc Thái, Bệnh viện Bạch Mai, cho hay Hantavirus là nhóm virus RNA thuộc họ Hantaviridae, tồn tại tự nhiên chủ yếu ở các loài gặm nhấm như chuột cống, chuột đồng, chuột nhắt. Virus có thể tồn tại lâu dài trong cơ thể vật chủ mà không gây bệnh cho chúng nhưng lại đặc biệt nguy hiểm khi lây sang người.
Hantavirus được chia thành hai nhóm chính. Nhóm "Thế giới cũ" lưu hành chủ yếu tại châu Á và châu Âu, thường gây sốt xuất huyết kèm hội chứng thận. Trong khi đó, nhóm "Thế giới mới" tại châu Mỹ gây hội chứng tim phổi do Hantavirus – thể bệnh có tỷ lệ tử vong lên tới 40-50%.
"Điểm nguy hiểm nhất của bệnh là tốc độ diễn tiến rất nhanh. Người bệnh có thể chỉ sốt nhẹ, đau cơ như cúm nhưng sau đó nhanh chóng rơi vào suy hô hấp cấp, phù phổi, tụt huyết áp và sốc tim", bác sĩ Thái nói.
Khác với nhiều bệnh truyền nhiễm khác lây qua muỗi hoặc côn trùng, Hantavirus chủ yếu lây sang người khi hít phải bụi khí dung chứa nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chuột nhiễm bệnh. Nguy cơ thường xuất hiện khi người dân dọn kho cũ, gác xép, chuồng trại, kho thóc hoặc các khu vực có nhiều phân chuột nhưng quét khô hoặc dùng máy hút bụi khiến virus phát tán vào không khí. Virus cũng có thể lây qua vết cắn của chuột hoặc khi vết thương hở tiếp xúc trực tiếp với chất thải của động vật mang bệnh.
TS.BS Đoàn Thu Trà, Viện Y học Nhiệt đới Bạch Mai, cho hay hiện chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu cũng như vaccine phòng bệnh Hantavirus. Việc điều trị hiện chủ yếu dựa vào hồi sức tích cực và chăm sóc hỗ trợ. Trong các trường hợp nặng, người bệnh có thể phải thở máy, lọc máu hoặc can thiệp ECMO để duy trì sự sống.
"Không có thuốc điều trị tận gốc nên phát hiện muộn sẽ làm tăng đáng kể nguy cơ tử vong", TS Trà nói.
Theo các chuyên gia, đến nay Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh mới liên quan đợt cảnh báo hiện tại. Tuy nhiên, nguy cơ xuất hiện ca bệnh là hoàn toàn có thể xảy ra do quần thể chuột và các loài gặm nhấm tại Việt Nam rất phổ biến, sinh sống gần khu dân cư. Một số nghiên cứu dịch tễ học cũng đã phát hiện tỷ lệ nhỏ người dân có kháng thể chống Hantavirus, cho thấy từng có phơi nhiễm với mầm bệnh trong tự nhiên.
Bộ Y tế và các chuyên gia khuyến cáo người dân không nên chủ quan, cần chủ động kiểm soát chuột, giữ vệ sinh môi trường, bịt kín khe hở trong nhà và đặc biệt phải xịt ẩm, đeo găng tay, khẩu trang khi dọn dẹp các khu vực nghi có phân chuột thay vì quét khô.
Hệ thống y tế Việt Nam hiện có đủ năng lực xét nghiệm và chẩn đoán Hantavirus bằng các kỹ thuật như RT-PCR và xét nghiệm huyết thanh học tại các viện chuyên ngành và nhiều bệnh viện tuyến đầu. Các bác sĩ cũng lưu ý, nếu xuất hiện sốt cao, đau cơ, khó thở sau khi làm việc ở kho bãi, đồng ruộng hoặc môi trường có nhiều chuột, người dân cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám, tránh chủ quan vì bệnh có thể diễn tiến rất nhanh.
Trao quyết định bổ nhiệm sáng 14/5, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết sau gần 8 tháng được giao quyền điều hành bệnh viện, bác sĩ Việt đã thể hiện bản lĩnh, năng lực quản lý, duy trì đoàn kết nội bộ và từng bước tháo gỡ nhiều khó khăn tồn đọng sau đại dịch Covid-19.
Bác sĩ Việt là Phó giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy từ tháng 3/2024 và Phó giám đốc phụ trách, quản lý, điều hành bệnh viện từ tháng 8/2025 đến nay. Ông tốt nghiệp bác sĩ đa khoa tại Đại học Y Dược TP HCM năm 1997, hoàn thành chuyên khoa 1 và chuyên ngành ngoại lồng ngực trường này, lần lượt là bác sĩ Khoa Cấp cứu, Phòng Kế hoạch tổng hợp và trưởng phòng này tới năm 2024.
Người tiền nhiệm của bác sĩ Việt là PGS.TS.BS Nguyễn Tri Thức, nay giữ nhiệm vụ Thứ trưởng Bộ Y tế.
Bệnh viện Chợ Rẫy hiện có hai phó giám đốc, gồm PGS.TS.BS Lâm Việt Trung và TS.DS Nguyễn Quốc Bình.
Theo Bộ trưởng Lan, Chợ Rẫy là bệnh viện đa khoa hạng đặc biệt trực thuộc Bộ Y tế, với lịch sử hơn 125 năm hình thành và phát triển hiện giữ vai trò trung tâm y tế hàng đầu khu vực phía Nam. Bệnh viện đóng vai trò nòng cốt trong công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân, đồng thời là trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao kỹ thuật uy tín trên cả nước.
Giai đoạn hậu Covid-19, bệnh viện từng đối mặt tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế và áp lực tâm lý lớn đối với nhân viên y tế. Đến nay, nhiều khó khăn đã được tháo gỡ, hoạt động khám chữa bệnh dần ổn định và chuyển sang giai đoạn tập trung phát triển chuyên môn. Bệnh viện là nơi tiếp nhận bệnh nhân nặng, phức tạp, vượt quá khả năng điều trị của các bệnh viện tỉnh thành.
"Bệnh viện phải vươn lên mạnh mẽ hơn nữa, tiếp tục khẳng định thương hiệu về chất lượng chuyên môn, tinh thần phục vụ và điều kiện chăm sóc người bệnh", bà Lan nói.
BS.CK2 Phạm Thanh Việt cho biết nhiệm vụ giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy "là trách nhiệm rất lớn". Ở cương vị mới, ông sẽ đưa bệnh viện tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển kỹ thuật chuyên sâu, hướng đến mô hình bệnh viện thông minh và triển khai hiệu quả các cơ sở mới.
Trong đề án phát triển các trung tâm y tế chuyên sâu khu vực phía Nam, Chợ Rẫy đóng vai trò hạt nhân. Bệnh viện sẽ quản lý thêm cơ sở Bệnh viện Nội tiết Trung ương phía Nam và dự án cơ sở mới từ nguồn vốn ODA Nhật Bản tại khu vực Bình Chánh, nhằm giảm tải cho cơ sở hiện hữu ở trung tâm TP HCM.
Theo Bộ trưởng Lan, việc mở rộng mô hình "chuỗi bệnh viện" đặt ra yêu cầu lớn về nhân lực, quản trị và chuyển đổi số, đòi hỏi ban giám đốc Chợ Rẫy phải xây dựng chiến lược phát triển đồng bộ cho toàn hệ thống.
Bệnh viện Chợ Rẫy quy mô 1.800 giường, hiện có hơn 3.200 giường bệnh, gần 4.300 cán bộ nhân viên, trong đó khoảng 840 bác sĩ, 13 giáo sư và phó giáo sư cùng hàng trăm chuyên gia đầu ngành.
Mỗi ngày bệnh viện đón khoảng 6.000-8.000 lượt bệnh nhân khám ngoại trú. Hôm 6/5 ghi nhận số lượng bệnh cao nhất trong lịch sử với 9.021 lượt. Chợ Rẫy là bệnh viện tuyến cuối ở miền Nam.
Trong xã hội hiện đại, độ tuổi mắc gan nhiễm mỡ đang có xu hướng trẻ hóa nhanh chóng. Các chuyên gia y tế nhận định, thói quen "nghiện" đồ uống có đường chính là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng này.
Mới đây, chuyên gia an toàn thực phẩm Wayne đã chia sẻ những quan sát lâm sàng của bác sĩ Satoshi Ogata - một chuyên gia phẫu thuật gan mật nổi tiếng tại Nhật Bản. Theo bác sĩ Ogata, nhiều bệnh nhân gan nhiễm mỡ không nhất thiết phải thực hiện chế độ ăn kiêng cực đoan. Thay vào đó, chỉ cần "thay đổi thói quen uống nước", chỉ số gan của họ đã có sự chuyển biến rõ rệt, thậm chí trở về mức bình thường chỉ trong vòng một tháng.
3 loại "thần dược" cho lá gan
Để giảm bớt gánh nặng cho gan, bác sĩ Ogata nhấn mạnh nhiệm vụ tiên quyết là từ bỏ đồ uống có đường. Ông khuyến khích người dân nên thay thế nguồn cấp nước hàng ngày bằng ba loại đồ uống sau:
Nước lọc hoặc nước khoáng có ga (không đường): Đây là nguồn bổ sung nước tinh khiết nhất, không chứa calo và không gây áp lực cho cơ thể.
Trà không đường: Các loại trà như trà xanh, trà ô long hoặc hồng trà chứa nhiều chất chống oxy hóa, hỗ trợ đắc lực cho việc bảo vệ sức khỏe hàng ngày.
Cà phê đen: Uống cà phê đen với liều lượng vừa phải rất có lợi cho sức khỏe của gan. Tuy nhiên, tuyệt đối không được thêm đường hoặc bột kem béo (creamer).
Nhiều người cố gắng bỏ đường bằng cách chuyển sang đồ uống dành cho người ăn kiêng (chứa đường nhân tạo) hoặc uống quá nhiều sữa, sữa đậu nành. Bác sĩ Ogata cảnh báo rằng dù đường nhân tạo không có calo nhưng vẫn kích thích cảm giác thèm ngọt của não bộ, dẫn đến mất kiểm soát cảm giác thèm ăn.
Riêng với sữa và sữa đậu nành, chúng vẫn chứa đường lactose, đường tự nhiên và một lượng calo nhất định. Nếu uống thay nước lọc với số lượng lớn, tổng lượng calo nạp vào cơ thể vẫn sẽ vượt mức, gây tăng cân và tạo thêm áp lực cho gan.
Quy tắc "ăn nhẹ nhàng" để phục hồi chức năng gan
Bên cạnh việc điều chỉnh đồ uống, bác sĩ Ogata cũng đề xuất 3 nguyên tắc ăn uống đơn giản, dễ thực hiện để cải thiện chức năng đường ruột và giảm áp lực cho gan:
Giảm một nửa lượng tinh bột: Giảm khẩu phần cơm, mì hoặc các loại tinh bột chính trong mỗi bữa ăn xuống còn khoảng 100 g.
Rau là chính, tinh bột là phụ: Thay đổi thói quen ăn no bằng cơm/mì truyền thống, chuyển sang lấy rau xanh làm thực phẩm chính để lấp đầy dạ dày.
Nạp đủ 350 g rau mỗi ngày: Việc tiêu thụ lượng lớn rau xanh giúp tăng cường chất xơ, không chỉ thúc đẩy nhu động ruột mà còn làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu.
Bác sĩ Satoshi Ogata khẳng định, phương pháp này không yêu cầu mọi người phải thực hiện chế độ "kiêng tinh bột cực đoan" gây đau khổ. Mục tiêu là đưa thói quen ăn uống mất kiểm soát trở về phạm vi hợp lý.
Chỉ cần duy trì chế độ ăn uống cân bằng và điều độ, thỉnh thoảng bạn vẫn có thể tự thưởng cho mình những món ngon giàu năng lượng mà không gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tổng thể, giúp lá gan dần phục hồi một cách bền vững.
