Đề nghị các nước tôn trọng chủ quyền của Việt Nam ở quần đảo Hoàng Sa

"Tôi biết Pam nhiều năm rồi. Bà ấy là người thông minh và cứng rắn, người chiến đấu vì Nước Mỹ trên hết", ông Donald Trump viết trên mạng xã hội X ngày 21/11/2024, sau khi đắc cử Tổng thống Mỹ và đề cử cựu tổng chưởng lý Florida Pam Bondi vào ghế Bộ trưởng Tư pháp.

Ông Trump sau đó nhiều lần ca ngợi bà Bondi, tán dương cách bà xử lý các tình huống căng thẳng. Nhưng gần đây, Tổng thống than phiền ngày càng thường xuyên và công khai về hiệu suất làm việc của Bộ trưởng Tư pháp Bondi, theo các nguồn tin am hiểu vấn đề.

Tháng trước, Bondi nói với một người bạn rằng việc Tổng thống sẵn sàng sa thải bộ trưởng An ninh Nội địa Noem đồng nghĩa bà cũng sắp gặp rắc rối. Nhưng bà không ngờ ông Trump, người từng đưa bà lên một trong những vị trí quyền lực nhất nước Mỹ, lại ra quyết định một cách nhanh chóng đến thế, theo 4 nguồn tin quen thuộc với vấn đề.

Các nguồn tin cho biết ông Trump thất vọng với bà Bondi trên nhiều phương diện, trong đó có cách bà xử lý hồ sơ liên quan đến tỷ phú ấu dâm Jeffrey Epstein, cũng như chưa nỗ lực hết sức với các điều tra hoặc truy tố đối thủ chính trị của ông, trong đó có cựu giám đốc FBI James Comey và Tổng chưởng lý bang New York Letitia James.

Những ngày gần đây, ông Trump đã trao đổi với các đồng minh về khả năng sa thải bà Bondi và trực tiếp nói chuyện với bà vào ngày 1/4, khi hai người cùng tới Tòa án Tối cao theo dõi phiên tranh luận liên quan đến quyền công dân theo nơi sinh.

Khi ấy, ông Trump nói rằng đã đến lúc thay đổi lãnh đạo Bộ Tư pháp. Theo các nguồn thạo tin, bà Bondi hy vọng có thể kéo dài thời gian, ít nhất đến mùa hè, để rời nhiệm sở trong êm thấm.

Nhưng điều đó đã không xảy ra. Tối 1/4, bà Bondi tỏ ra xúc động khi trao đổi với bạn bè và đồng nghiệp về việc sắp mất chức. Và ngay sáng hôm sau, ông Trump thông báo quyết định sa thải bà trên mạng xã hội.

Các nguồn tin cho biết bà Bondi từng được thông báo rằng sau khi rời Bộ Tư pháp, bà có thể được giao một vị trí khác trong chính quyền. Hai người cho hay ông Trump từng nêu khả năng bổ nhiệm bà làm thẩm phán.

Nhưng kế hoạch này dường như đã không thành hiện thực, khi ông Trump khẳng định bà sẽ rời khỏi chính quyền hoàn toàn. Một nguồn tin cũng nói với CNN rằng dù ông Trump đề cập việc bà chuyển sang làm việc trong khu vực tư nhân, hiện Bondi vẫn chưa có công việc mới.

Trong 14 tháng giữ chức Bộ trưởng Tư pháp, bà Bondi thường xuyên công khai thể hiện sự ủng hộ với Tổng thống, cho thấy sự khác biệt rõ rệt so với những người tiền nhiệm, vốn thường giữ khoảng cách với Nhà Trắng nhằm bảo đảm tính khách quan của các cuộc điều tra và truy tố.

Nhưng sự ra đi chóng vánh của bà Bondi cho thấy thực tế trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, đó là lòng trung thành và sự ủng hộ có thể giúp các quan chức lên nắm quyền, nhưng không đủ để bảo vệ họ trước những quyết định cứng rắn của Tổng thống.

Ngay cả các đồng minh của bà Bondi cũng phải thừa nhận trong phần lớn thời gian giữ chức Bộ trưởng Tư pháp, bà đã tự đặt mình vào thế dễ tổn thương. Trong 14 tháng đầy sóng gió, bà liên tiếp mắc sai lầm và nhiều lần xử lý thông điệp không hiệu quả, khiến ngày càng nhiều nghị sĩ Cộng hòa tại Quốc hội xa lánh bà.

Theo những người am hiểu tình hình, quan chức phụ trách nhà ở liên bang Bill Pulte, một đồng minh thân cận của ông Trump, từ lâu đã thúc đẩy việc cách chức bà Bondi. Ông Pulte cho rằng bà chậm chạp trong nỗ lực truy tố Comey, James cùng một số vụ khác.

Ngoài ra, theo các nguồn tin thân cận với bà Bondi, ông Boris Epshteyn, cố vấn pháp lý lâu năm của ông Trump, cũng là một trong những người chỉ trích bà mạnh mẽ và đóng vai trò đáng kể trong quyết định sa thải của Tổng thống.

Ông Pulte và ông Epshteyn chưa phản hồi về các thông tin này.

Đồng minh quan trọng nhất của Bondi tại Nhà Trắng, Chánh văn phòng Susie Wiles, trong nhiều tháng qua đã nỗ lực bảo vệ người phụ nữ mà bà gọi là "em gái" và đưa ra nhiều lập luận nhằm giữ Bondi ở lại đến phút cuối.

Trên thực tế, Bondi không phải là người thiếu nỗ lực. Dưới thời bà, Bộ Tư pháp đã mở hàng loạt cuộc điều tra nhằm vào các đối thủ của ông Trump, trong đó có Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell, Tổng chưởng lý James, cựu giám đốc FBI Comey và cựu giám đốc CIA John Brennan.

Tuy nhiên, các nỗ lực truy tố ông Comey và bà James nhanh chóng bị tòa bác bỏ, sau khi thẩm phán kết luận công tố viên phụ trách được bổ nhiệm không đúng quy định pháp luật.

Hiện chưa rõ liệu có sự kiện cụ thể nào khiến ông Trump ra quyết định sa thải bà Bondi không. Trước đó, ông từng tỏ ra thận trọng trong việc thay thế các quan chức cấp cao nhằm tránh tái diễn tình trạng thay người liên tục như trong nhiệm kỳ đầu.

Việc liên tiếp sa thải bà Noem và sau đó là bà Bondi cho thấy quan điểm của Tổng thống có thể đang thay đổi. Theo các đồng minh của ông Trump, tính toán của ông đã dịch chuyển sau khi Thượng viện nhanh chóng phê chuẩn ông Markwayne Mullin làm người thay thế bà Noem.

Họ cũng cho rằng Bộ trưởng Lao động Lori Chavez-DeRemer, người đang đối mặt nhiều áp lực, có thể trở thành thành viên nội các tiếp theo bị cách chức.

Với những lý do dẫn đến việc bà Bondi mất chức, bất kỳ ai trở thành người kế nhiệm cũng sẽ phải đối mặt với nhiệm vụ không dễ dàng, đó là đáp ứng mong muốn mạnh mẽ của ông Trump trong việc truy tố thành công các đối thủ chính trị của ông, theo bình luận viên Glenn Thrush của NYTimes.

Theo thống kê của Reuters, kể từ khi nhậm chức nhiệm kỳ hai, Tổng thống Trump đã đe dọa điều tra, truy tố, trả đũa ít nhất 470 cá nhân, tổ chức, trong đó có nhiều quan chức là thành viên đảng Dân chủ.

Minh Hạnh (Theo NY Times, CNN, AP)

Nguồn: https://vnexpress.net/bat-dong-co-the-khien-ong-trump-sa-thai-bo-truong-tu-phap-bondi-5058309.html

Theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine, lực lượng nước này đã tiến hành các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ Nga. Kyiv Post đưa tin trong tối ngày 18.5, rạng sáng 19.5, lực lượng Ukraine đã phóng máy bay không người lái (UAV) tập kích nhà máy lọc dầu Kstovo tại tỉnh Nizhny Novgorod của Nga. Ukraine thông báo vụ tấn công đã gây hỏa hoạn tại cơ sở này. Giới chức Ukraine khẳng định đây là một trong những cơ sở lọc dầu lớn nhất của Nga với công suất 17 triệu tấn/năm.

Ngoài ra, Kyiv còn tấn công trạm bơm dầu Yaroslavl-3 ở tỉnh Yaroslavl. Mức độ thiệt hại cụ thể của 2 cơ sở trên đang được đánh giá.

Giới chức Ukraine nêu rằng nhiều vùng lãnh thổ nước này cũng đã hứng chịu các đợt không kích của Nga, trong đó vụ tấn công vào tỉnh Sumy khiến 2 người thiệt mạng.

Bộ Quốc phòng Nga ngày 19.5 tuyên bố các lực lượng của nước này đã không kích hàng loạt cơ sở hạ tầng năng lượng, cảng biển, kho đạn được quân đội Ukraine sử dụng và xưởng lắp ráp UAV của Ukraine tại 152 khu vực. Nga cũng tuyên bố hệ thống phòng không của họ đã bắn hạ 5 bom dẫn đường và 651 UAV.

Quân đội Nga cũng tuyên bố thêm đã kiểm soát khu định cư Volokhovka ở tình Kharkiv.

Nga và Ukraine không bình luận về các tuyên bố của đối thủ. Hai bên cũng thường phủ nhận tấn công dân thường và hạ tầng dân sự.

Trong diễn biến liên quan, quân đội Estonia ngày 19.5 xác nhận tiêm kích nước này đã lần đầu tiên bắn hạ một UAV xâm nhập không phận. Chiếc UAV được cho là UAV tấn công của Ukraine “đi lạc” vào không phận Estonia, theo Reuters. Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur thông báo tiêm kích đã đánh chặn phương tiện trên khu vực hồ Vortsjarv.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ukraine Heorhii Tykhyi nói rằng Nga đã dùng hệ thống tác chiến điện tử để điều hướng UAV Ukraine bay đến Estonia. "Chúng tôi xin lỗi Estonia và tất cả các nước bạn bè vùng Baltic vì những sự cố ngoài ý muốn này", ông Tykhyi viết trên mạng xã hội X ngày 19.5. Moscow chưa bình luận về thông tin này.

Theo Ukrainska Pravda ngày 19.5, Nga đang gia tăng sản xuất các UAV cảm tử, dự kiến đạt 60.000 UAV tấn công tầm xa và 50.000 UAV mồi nhử trong năm nay. Ngoài số lượng UAV đối thủ, Ukraine cũng phải tìm lời giải cho các UAV phản lực tốc độ cao mà Nga đang phát triển.

Moscow được cho là đang thử nghiệm và sản xuất các mẫu UAV Geran-3, Geran-4, với tốc độ từ 370 - 500 km/giờ. Ngoài ra, dòng UAV Geran-5 được cho là có thể hoạt động như "tên lửa hành trình cỡ nhỏ", vận tốc lên đến 600 km/giờ, cũng đang được phát triển.

Giới chức Ukraine cho hay Nga đang phóng khoảng 10 - 12 chiếc UAV tốc độ cao mỗi ngày để thử nghiệm hiệu quả. Do tiêu hao nhiều nhiên liệu, các UAV này thường sẽ nhắm vào mục tiêu ở tiền tuyến, tận dụng tốc độ để khiến hệ thống phòng không không kịp phản ứng.

Để giải bài toán UAV tốc độ cao, quân đội Ukraine đang khẩn trương sản xuất các UAV đánh chặn với tốc độ tương đương để bắt kịp. Kyiv cũng đang nghiên cứu phát triển công nghệ tự khóa mục tiêu, nhằm làm giảm độ trễ so với người điều khiển.

Trả lời báo giới ngày 18.5, Phó chánh văn phòng tổng thống Ukraine Pavlo Palisa cho biết vấn đề liên quan độ tuổi nhập ngũ có thể được xem xét phụ thuộc vào tình hình ở tiền tuyến, thế nhưng hiện Kyiv không bản thảo về việc này.

Ông Palisa khẳng định chính quyền không bắt buộc phụ nữ nhập ngũ, thay vào đó nữ giới có thể tự nguyện ký hợp đồng phụ vụ quân đội.

Quan chức Ukraine cũng nêu thêm hiện vấn đề hạ tuổi nhập ngũ, hay cấm nam giới từ 18 - 24 tuổi xuất cảnh, đang không được thảo luận.

Hiện Ukraine đã ban hành thiết quân luật và kêu gọi tổng động viên. Nam giới từ 25 - 60 tuổi đủ điều kiện sẽ phải nhập ngũ. Công dân 18 - 25 tuổi có thể được huy động trong một số trường hợp nhất định.

Tin Gốc: Thanh Niên

Sau khi cuộc đàm phán kéo dài 21 giờ giữa Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận, Tổng thống Donald Trump ngày 12/4 tuyên bố áp lệnh phong tỏa eo biển Hormuz.

"Có hiệu lực ngay lập tức. Hải quân Mỹ, lực lượng tinh nhuệ nhất thế giới, sẽ bắt đầu quá trình phong tỏa mọi tàu ra vào eo biển Hormuz", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Trọng tâm của lệnh phong tỏa là hải quân Mỹ sẽ kiểm tra bất kỳ tàu nào ra vào các cảng hoặc khu vực ven biển của Iran, về thực chất là chặn bắt những con tàu đã trả phí cho Iran để được đi qua eo biển. "Bất kỳ lực lượng Iran nào nhắm bắn vào chúng tôi hoặc các tàu hòa bình đều sẽ bị hủy diệt", ông cảnh báo.

Quyết định đóng cửa eo biển của Iran trước đó đã gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng cho một số quốc gia phụ thuộc vào nguồn dầu thô Trung Đông, khiến giá năng lượng toàn cầu tăng vọt, gồm cả ở Mỹ. Vậy tại sao ông Trump lại muốn phong tỏa eo biển mà chính ông nỗ lực tìm cách mở cửa thời gian qua?

David Goldman, nhà phân tích của CNN, cho hay thực tế eo biển Hormuz không đóng hoàn toàn thời gian qua. Iran đã cho phép tàu dầu một số nước đi qua eo biển, thậm chí biến Hormuz thành "trạm thu phí" với mức thu lên tới 2 triệu USD mỗi tàu.

Điều quan trọng là Iran vẫn cho phép dầu của nước này lưu thông trong và ngoài khu vực suốt thời gian chiến sự. Iran xuất khẩu trung bình 1,85 triệu thùng dầu thô mỗi ngày tính đến hết tháng 3, nhiều hơn khoảng 100.000 thùng mỗi ngày so với ba tháng trước đó, theo dữ liệu từ công ty phân tích dầu mỏ Kpler.

Do đó, bằng cách áp lệnh phong tỏa eo biển, ông Trump có thể cắt đứt nguồn tài chính quan trọng cho chính phủ và các hoạt động quân sự của Iran. "Đây là đòn bẩy mà chính quyền Mỹ vốn không muốn sử dụng. Phong tỏa eo biển, kể cả với dầu của Iran, sẽ khiến giá dầu có thể tăng vọt trên toàn cầu", Goldman viết.

Đó là lý do hải quân Mỹ trong hơn một tháng qua vẫn cho phép tàu chở dầu của Iran đi qua khu vực này, dù các chiến hạm Mỹ hiện diện dày đặc trong khu vực. Bất kỳ lượng dầu nào được xuất khẩu từ Trung Đông lúc này đều có thể giúp kiềm chế giá dầu thế giới ở một mức độ nào đó, theo Goldman.

Nhà phân tích này thêm rằng hồi tháng 2, Mỹ đã cấp phép tạm thời miễn trừng phạt cho Iran để bán số dầu đã được chuyển lên các tàu. Mỹ đã áp đặt các lệnh trừng phạt với dầu mỏ Iran một cách gián đoạn trong nhiều thập kỷ và chính quyền ông Trump đã chặn việc bán dầu thô của nước này kể từ khi rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2018.

Quyết định nới trừng phạt của ông Trump tháng trước đã giúp giải phóng khoảng 140 triệu thùng dầu, đủ để đáp ứng nhu cầu của toàn cầu trong khoảng 1,5 ngày, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ. Iran đã hưởng lợi từ các đợt bán hàng này, khi giá dầu của họ được bán cao hơn vài USD so với dầu thô Brent tiêu chuẩn quốc tế.

Nhà Trắng đã cố gắng tìm kiếm các biện pháp khả dĩ để kiềm chế giá dầu trong khi chiến sự diễn ra. Bên cạnh phối hợp xả kho dự trữ dầu toàn cầu, chính quyền ông Trump tháng trước cũng đã dỡ lệnh trừng phạt với hàng trăm triệu thùng dầu của Nga.

"Giờ ông Trump đang mạo hiểm đẩy giá xăng dầu lên cao hơn nữa để tối đa hóa đòn bẩy với Iran, nhằm chấm dứt xung đột", Goldman cho hay.

Andrew Tillett, nhà phân tích của Australian Financial Review, nhận định ông Trump tin rằng lệnh phong tỏa eo biển Hormuz có thể gây ra nỗi đau kinh tế lớn cho Iran, khiến nước này cạn kiệt nguồn tiền mặt mà không cần phá hủy kho dầu tại đảo Kharg, nơi xử lý 90% lượng dầu xuất khẩu của Tehran.

Tillett nói thêm Nhà Trắng dường như cũng tính toán rằng việc phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz sẽ khiến khách mua dầu của Iran bị ảnh hưởng, buộc phải gây áp lực đối với Tehran để nhượng bộ các yêu cầu mà Mỹ đưa ra trong đàm phán.

Một quan chức Mỹ giấu tên nói với Washington Post rằng cuộc đàm phán tại Pakistan cuối tuần qua thất bại vì Tehran không chấp nhận một số yêu cầu của Washington. Mỹ muốn Iran phải chấm dứt mọi hoạt động làm giàu uranium, cho phép Washington thu hồi uranium đã làm giàu cấp độ cao và tháo dỡ tất cả các cơ sở làm giàu hạt nhân lớn.

Washington cũng muốn Tehran chấp nhận khuôn khổ giảm căng thẳng lớn hơn với sự tham gia của các cường quốc khu vực, cũng như chấm dứt tài trợ cho các nhóm dân quân như Hamas, Hezbollah và Houthi. Và điểm quan trọng là Iran phải mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz mà không thu phí với tàu thuyền qua lại.

Hãng thông tấn Tasnim của Iran cho rằng đây là "những yêu sách quá đáng" mà Iran không thể chấp nhận. Iran cảnh báo hiện trạng ở eo biển Hormuz sẽ không thể thay đổi "trừ phi Mỹ nhất trí với một thỏa thuận hợp lý". "Chúng tôi chẳng có gì phải vội vàng", một thành viên trong đoàn đàm phán của Iran nói.

Dù vậy, ông Trump vẫn bày tỏ lạc quan rằng một thỏa thuận vẫn sẽ được ký kết với Iran và nhắc lại nhận định trước đó của Phó Tổng thống JD Vance rằng điểm nghẽn chính là sự bất đồng về chương trình hạt nhân của Tehran.

Khi được hỏi liệu ông có tiếp tục tấn công Iran nếu nước này không từ bỏ chương trình hạt nhân hay không, ông Trump nói "có". Ông cho biết các cuộc tấn công vào nhà máy điện, cơ sở sản xuất tên lửa, cầu đường và thậm chí cả nhà máy khử mặn nước biển có thể xảy ra. Song ông cũng nói thêm rằng "ghét" việc phải nhắm mục tiêu vào nguồn nước của quốc gia này.

"Tôi dự đoán họ sẽ quay lại và đưa cho chúng ta mọi thứ chúng ta muốn", ông Trump nói.

Thông báo phong tỏa eo biển Hormuz của ông Trump được đưa ra chỉ vài giờ sau khi cuộc đàm phán kết thúc cho thấy Tổng thống Mỹ vẫn mong đợi Tehran chấp nhận nhượng bộ, theo Susannah George, nhà phân tích của Washington Post.

Khi ông Vance trả lời báo giới ngay trước khi rời thủ đô Pakistan ngày 12/4, ông gợi ý rằng Mỹ vẫn để ngỏ giải pháp ngoại giao, nhưng chỉ khi Iran chấp nhận "đề nghị cuối cùng và tốt nhất của chúng tôi".

Trước khi ông Trump thông báo phong tỏa eo biển Hormuz, các quan chức Iran cũng cho thấy họ vẫn để ngỏ giải pháp ngoại giao. Tuy nhiên, nhà đàm phán hàng đầu của họ là Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf gợi ý rằng Washington trước đó phải có động thái khiến Iran cảm thấy tin tưởng.

Danny Citrinowicz, từng là người đứng đầu bộ phận phân tích về Iran của tình báo quân đội Israel, tin rằng việc đóng cửa hoàn toàn eo biển sẽ khó có thể khiến Iran khuất phục.

"Những gì không đạt được sau 5 tuần liên tục gây sức ép bằng không kích thì khó lòng thành công nếu chỉ trông vào sức ép trên biển", Citrinowicz viết trên X. "Nó khó có thể khiến các lãnh đạo Iran chấp nhận những điều mà họ coi là sự áp đặt từ phía Mỹ. Tehran có thể không phản đối việc đi tới một thỏa thuận, nhưng sẽ không chấp nhận các điều khoản mà họ cảm thấy bị ép buộc".

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng ra tuyên bố cho rằng eo biển Hormuz "đang được quản lý, kiểm soát một cách thông minh và an toàn cho tàu bè dân sự tuân thủ các quy định cụ thể". IRGC không đề cập tới hoạt động thu phí tàu thuyền trong tuyên bố.

Cơ quan này cũng cảnh báo bất cứ tàu quân sự nào tìm cách vượt qua eo biển Hormuz sẽ bị xem là hành động vi phạm lệnh ngừng bắn và "sẽ bị xử lý thích đáng".

Hãng thông tấn Tasnim dẫn lời một quan chức Iran giấu tên cho hay những tuyên bố của ông Trump về phong tỏa và hạn chế tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz "không đáng tin cậy và không hiệu quả".

"Lập trường như vậy sẽ không giúp cải thiện quá trình giải quyết vấn đề, và ông Trump nên lo sợ việc để mất cả eo biển Bab al-Mandab nếu cứ tiếp tục đưa ra những lời đe dọa như vậy", quan chức Iran nói, đề cập đến eo biển nối với biển Đỏ, vốn được coi là "yết hầu" năng lượng thứ hai của khu vực. Lực lượng Houthi, đồng minh của Iran, đang gần như kiểm soát eo biển này.

Tuy nhiên, một số nhà quan sát lại lạc quan hơn với biện pháp mới của ông Trump.

"Phong tỏa luôn hợp lý hơn là chiếm đóng đảo Kharg. Nó chặn đứng xuất khẩu và doanh thu của Iran, đồng thời là một đòn đối trọng với việc họ đóng cửa eo biển. Iran có thể đáp trả bằng cách tấn công các cơ sở dầu mỏ ở vùng Vịnh, nhưng điều đó sẽ gây áp lực lớn hơn lên Tehran", cựu đại sứ Mỹ Dennis Ross, chuyên gia lâu năm về Iran, nhận xét.

Tin Gốc: https://vnexpress.net/thong-diep-cua-ong-trump-khi-ra-lenh-phong-toa-hormuz-5061585.html