Ngày 3.6 (theo giờ Mỹ), Hạ viện nước này, do đảng Cộng hòa chiếm đa số, đã thông qua nghị quyết ngăn chặn Tổng thống Trump tiếp tục cuộc chiến Iran sau hơn 3 tháng xung đột chưa kết thúc.
Nghị quyết trên được thông qua với 215 phiếu thuận và 208 phiếu chống, khi 4 hạ nghị sĩ cùng đảng Cộng hòa với ông Trump đã “quay xe” bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết. Không có hạ nghị sĩ Dân chủ nào bỏ phiếu chống và có tổng cộng 7 nghị sĩ không bỏ phiếu. Theo kết quả trên, Hạ viện yêu cầu Nhà Trắng phải rút quân khỏi cuộc chiến, trừ khi Quốc hội Mỹ tuyên chiến hoặc cho phép sử dụng lực lượng quân sự đối với Iran.
Trước đó, 3 nghị quyết về hạn chế quyền lực gây chiến đối với ông Trump đã thất bại tại Hạ viện. Do đó, với kết quả thông qua nghị quyết, cuộc bỏ phiếu lần này phản ánh sự lo lắng của một số đảng viên Cộng hòa về cách Tổng thống Trump xử lý cuộc xung đột. Kết quả bỏ phiếu cũng đánh dấu nỗ lực hiếm hoi của lưỡng đảng nhằm kiềm chế quyền lực chiến tranh của vị chủ nhân Nhà Trắng.
“Việc thông qua nghị quyết báo hiệu bước ngoặt quan trọng: ngày càng có nhiều đảng viên Cộng hòa lắng nghe các cử tri của họ, những người không muốn một cuộc chiến tranh ở Trung Đông”, Reuters dẫn lời hạ nghị sĩ Gregory Meeks (Dân chủ), người bảo trợ cho nghị quyết quyền lực chiến tranh và là thành viên cấp cao của Ủy ban Đối ngoại, phát biểu sau khi có kết quả.
Tuy nhiên, việc được thông qua ở Hạ viện chỉ mang tính biểu tượng, vì nghị quyết trên cần được thông qua ở Thượng viện thì mới có giá trị thực thi.
Trả lời Thanh Niên vào hôm qua (4.6), chuyên gia tình báo quân sự Mỹ Carl O.Schuster (đang giảng dạy về quan hệ quốc tế, lịch sử ở ĐH Hawaii – Thái Bình Dương) đánh giá: “Những gì đang diễn ra chứng minh người Iran đã chọn đúng chiến lược. Giới tinh hoa chính trị Mỹ không còn đủ kiên nhẫn và sẽ tìm kiếm hòa bình ngay khi thấy dấu hiệu bất mãn của cử tri. Để đạt được mục tiêu, Tổng thống Trump lẽ ra nên tiếp tục gây áp lực lên chế độ cầm quyền Iran cho đến khi Tehran phải chấp nhận một thỏa thuận. Giờ thì ông Trump đã hết thời gian”.
“Có thể cần thêm khoảng 10 ngày để Thượng viện Mỹ thông qua nghị quyết. Vì vậy, ông Trump phải đạt được một thỏa thuận tốt trước ngày 30.6 hoặc muộn nhất là chấp nhận những gì Iran đề nghị trước ngày 31.7. Điều này một lần nữa chứng minh rằng kết quả một cuộc chiến tranh không chỉ được quyết định trên chiến trường”, cựu đại tá Schuster đánh giá. Ngày 30.6 và ngày 31.7 là các mốc thời gian sau cùng mà Thượng viện bỏ phiếu và nghị quyết có giá trị thực thi.
Với các mốc thời gian trên, khó có khả năng Washington đủ sức khiến Tehran lùi bước, nhất là khi thực tế những gì đã diễn ra cho thấy Iran vẫn chống chịu hiệu quả và chế độ cầm quyền của nước này vẫn duy trì quyền lực. Trong khi đó, với khoảng thời gian ngắn ngủi còn lại, Tổng thống Trump khó có giải pháp nào khả thi để chiếm ưu thế nhiều hơn nữa trước Tehran. Trong phân tích gửi đến Thanh Niên, TS Ian Bremmer, nhà khoa học chính trị và là Chủ tịch Eurasia Group (Mỹ) – đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, chỉ ra rằng dù “lệnh ngừng bắn” được duy trì, thì eo biển Hormuz thực tế đang đóng cửa gây tổn thất không nhỏ cho kinh tế toàn cầu. Cứ mỗi ngày Hormuz còn đóng cửa thì mức độ thiệt hại càng tăng thêm, sức ép cũng trở nên lớn hơn với Tổng thống Trump.
Tuy nhiên, eo biển Hormuz chỉ mở cửa trở lại khi Washington và Tehran đạt được thỏa thuận, hoặc Mỹ phải điều động một lực lượng quân sự đủ lớn để đổ bộ vào Iran nhằm buộc mở cửa eo biển Hormuz. Tổng thống Trump dường như đang muốn tránh sự leo thang quân sự đáng kể kéo Mỹ vào sâu hơn cuộc xung đột. Hôm qua (4.6), tờ The Wall Street Journal dẫn lời một số quan chức Mỹ tiết lộ Tổng thống Trump đã chia sẻ với các cấp dưới thân cận rằng ông chỉ tấn công trở lại Iran nếu có thêm binh sĩ Mỹ bị thiệt mạng trong cuộc chiến này. Điều này được hiểu rằng chính bản thân ông Trump hiện không muốn tái diễn tấn công.
Với thực tế như vậy, ông Trump khó có thể đạt một chiến thắng chính trị trong cuộc chiến Iran, dẫn đến ảnh hưởng không nhỏ cho đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ diễn ra vào tháng 11 tới.
Trong các đường hầm tối tăm bên dưới một khu mỏ hẻo lánh ở huyện Longcheng, tỉnh Xaisomboun, miền trung Lào, lực lượng cứu nạn đa quốc gia đang mạo hiểm mạng sống để tìm kiếm nhóm 7 người mắc kẹt trong hang từ ngày 20/5. Họ vào hang tìm vàng và bị kẹt lại khi mưa lớn gây lũ quét chặn lối ra.
"Chúng tôi vẫn chưa tìm thấy họ, nhưng chiến dịch đang được đẩy mạnh và chúng tôi rất hy vọng họ vẫn còn sống", Mikko Paasi, thợ lặn Phần Lan từng tham gia chiến dịch giải cứu đội bóng thiếu niên mắc kẹt trong hang động ở Thái Lan hồi năm 2018, hôm 26/5 cho hay.
Theo hãng thông tấn Lào, họ mắc kẹt cách cửa hang khoảng 180 mét, bám trụ trên một mỏm đá cao, nơi có luồng không khí lưu thông. Một thành viên trong nhóm tìm vàng đã kịp thoát ra ngoài trước khi lối ra ngập nước và thông báo tình hình với giới chức.
Một sở chỉ huy chiến dịch tìm kiếm cứu nạn được thành lập giữa rừng, cạnh lối vào hang, để điều phối hoạt động của các thợ lặn và tình nguyện viên. Ông Paasi đã từ Thái Lan đến hiện trường để hỗ trợ chiến dịch giải cứu 7 người mắc kẹt.
"Nguy cơ sập hầm rất cao vì các thợ lặn liên tục phải chạm vào trần những đường hầm được đào thủ công, không có bất kỳ hệ thống chống đỡ nào", ông Paasi giải thích.
Lực lượng cứu nạn đã bố trí nhiều thiết bị quanh cửa hang, như máy phát điện, hệ thống liên lạc, máy bơm nước. Dân làng đã phát quang một lối đi dài khoảng 4 km xuyên rừng, bởi họ rất mong hàng xóm của mình được cứu sống.
Khi ông Paasi và đội cứu nạn len lỏi sâu vào trong hang, xung quanh họ là những gờ đá sắc nhọn và số bình oxy rất hạn chế. Một khi họ lặn xuống dòng nước đục ngầu, tầm nhìn gần như bằng không, buộc họ phải lần dò đường bằng đầu ngón tay.
Chiến dịch lần này còn nguy hiểm hơn vụ giải cứu đội bóng thiếu niên mắc kẹt ở hang Tham Luang, miền bắc Thái Lan 8 năm trước. Không gian trong hang ở Lào nhỏ hơn, chật hẹp đến mức ngột ngạt, chỉ rộng tương đương bề ngang của chiếc lốp ôtô.
Đường hầm hẹp đến mức thợ lặn không thể quay người dưới nước, còn những đoạn không ngập nước thì quá nhỏ để họ có thể đeo bình dưỡng khí trên lưng đi qua. Họ phải kéo bình khí phía sau, thậm chí thở ra hết mức để hóp người lại một chút mới có thể lọt qua những khe hẹp hơn.
"Nếu phía trước bạn có ai đó chắn đường, bạn sẽ bị mắc kẹt. Và không có cách nào quay đầu cho tới khi tới được khoang rộng hơn tiếp theo, có thể cách đó 100 mét", ông Paasi nói.
Những hiểm nguy đó khiến chiến dịch cứu nạn diễn ra với tốc độ chậm chạp, trong khi nhóm mắc kẹt đang phải đối mặt nguy cơ hạ thân nhiệt, ngộ độc khí CO2 và thiếu thức ăn, nước uống. Tuy nhiên, người dân địa phương cho biết những người tìm vàng thường ở trong hầm nhiều ngày và có lẽ đã mang theo thực phẩm cần thiết.
"Tất nhiên tôi vẫn hy vọng và tin tưởng", ông Paasi nói khi được hỏi liệu các nạn nhân còn sống hay không.
Tuy nhiên, vẫn tồn tại mối nguy khác. Ngay cả khi những người mắc kẹt còn sống, nếu họ đã kiệt sức hoặc không thể di chuyển, ông Paasi không cho rằng ông hoặc bất kỳ ai khác có thể kéo họ ra ngoài, bởi điều đó quá nguy hiểm.
Bounkham Luanglath, lãnh đạo Đội tình nguyện cứu nạn nhân dân Lào, cho biết người dân địa phương thường xuyên đến khu vực này để tìm kiếm các vỉa vàng, bất chấp cảnh báo rủi ro của chính quyền.
Sở Cảnh sát Irvine, quận Cam, ngày 8/4 công bố video trích xuất từ camera gắn trên người, ghi lại vụ bắt tài xế tại một trạm xăng trong thành phố hồi tuần trước.
Theo cảnh sát, người đàn ông không được nêu danh tính đã yêu cầu nhân viên đổ 55 USD xăng miễn phí. Khi bị từ chối, người này quyết định ở lì tại trạm xăng, buộc nhân viên phải gọi cảnh sát.
"Tôi thực sự tin rằng tiền tệ, xét như một phương tiện thanh toán, là không có thực", người đàn ông giải thích với cảnh sát khi ngồi trong xe.
"Được rồi, anh có thể tin vào điều đó, anh bạn, nhưng đây là thực tế. Nếu muốn có xăng, anh phải trả bằng tiền mặt hoặc quẹt thẻ. Nếu anh không làm điều đó, anh phải rời khỏi đây".
Người đàn ông sau đó bị bắt. Các cáo buộc cụ thể đối với người này, cũng như ngày hầu tòa chưa được công bố.
"Các sĩ quan đã phải kiên nhẫn thuyết phục người này rời đi, trong khi vẫn phải đối thoại về quan điểm tiền có thật hay không", Sở Cảnh sát Irvine thông báo trên Facebook. "Thực tế là khi đã áp dụng mọi biện pháp giải thích mà không có kết quả, việc bất tuân lệnh của cảnh sát sẽ dẫn đến những hậu quả hoàn toàn có thật".
Giá xăng tại Mỹ đã lên mức cao nhất trong nhiều năm, sau khi xung đột Iran bùng phát, khiến eo biển Hormuz, được coi là huyết mạch dầu mỏ thế giới, gần như bị phong tỏa, làm đảo lộn thị trường dầu mỏ toàn cầu.
Giá xăng trung bình toàn quốc ở Mỹ hiện khoảng 4,14 USD một gallon (khoảng 3,78 lít), tăng gần 1 USD so với đầu tháng 3. Tại một số thành phố lớn ở bang California như Los Angeles, giá xăng lên gần 7 USD một gallon.
Nhiều người tiêu dùng cho rằng họ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc cắt giảm các khoản khác để chi thêm tiền đổ xăng, khi thường xuyên phải lái xe đi làm. "Trước đây, tôi chỉ phải trả khoảng 20-25 USD để đổ đầy bình, giờ lên tới 40 USD, thật điên rồ", Alcala, người dân New York, nói.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tối 7/4 thông báo Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn trong hai tuần, Tehran sẽ cho phép tàu thuyền đi qua Hormuz trong thời gian này với "sự điều phối từ lực lượng vũ trang". Sau thông báo của ông Trump, phiên giao dịch ngày 8/4 có thời điểm chứng kiến giá dầu thô Mỹ giảm gần 19%.
Tuy nhiên, Iran đang đình chỉ cho phép tàu qua Hormuz và đe dọa rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn vì Israel tiếp tục tấn công vào Lebanon.
Trong cuộc trả lời phỏng vấn với Đài truyền hình NBC News, Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel hôm 9.4 tuyên bố ông sẽ không từ chức dưới áp lực của Mỹ và kêu gọi đối thoại một cách cởi mở, theo AFP.
"Chúng tôi có một quốc gia tự do, có chủ quyền... Chúng tôi có quyền tự quyết và độc lập, và chúng tôi không bị lệ thuộc vào các kế hoạch của Mỹ", ông Diaz-Canel nói với NBC News, theo bản dịch lời phát biểu của ông. Ông cũng nhấn mạnh rằng chính phủ Mỹ, với chính sách thù địch chống lại Cuba, không thể đòi hỏi bất cứ điều gì từ Cuba.
Washington đã tiến hành một chiến dịch gây sức ép lên Cuba, áp đặt một cuộc phong tỏa dầu mỏ trên thực tế đối với quốc đảo này bằng cách đe dọa áp thuế đối với bất kỳ quốc gia nào bán dầu cho Cuba.
Nhà lãnh đạo Cuba nói với NBC rằng Havana muốn "tham gia đối thoại và thảo luận bất kỳ chủ đề nào mà không có bất kỳ điều kiện nào".
Hôm 7.3, Thứ trưởng Ngoại giao Cuba Josefina Vidal nói với AFP rằng các cuộc đàm phán với Mỹ đang "ở giai đoạn rất sơ bộ".
Trong khi đó, các hãng tin Nga hôm nay 10.4 đưa tin Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov tuyên bố Nga sẽ không bao giờ bỏ rơi hay phản bội Cuba và có kế hoạch hỗ trợ quốc đảo này giải quyết các vấn đề năng lượng liên quan đến lệnh cấm vận của Mỹ, theo Reuters.
Ông Ryabkov, được các hãng thông tấn Nga trích dẫn tại một cuộc họp báo ở thủ đô Havana, còn nói rằng Moscow không có ý định từ bỏ quan tâm của mình ở tây bán cầu bất kể Mỹ nói gì. Ông Ryabkov nhấn mạnh sự giúp đỡ của Moscow dành cho Cuba sẽ không chỉ dừng lại ở lô dầu lớn mà Moscow đã gửi đến quốc đảo này vào tháng trước.
