Mới đây, OpenAI công bố một mô hình suy luận đã tìm ra lời giải cho một bài toán hình học nổi tiếng do nhà toán học Paul Erdős đặt ra từ năm 1946, khiến giới nghiên cứu tranh luận suốt từ đó đến nay.
Bài toán “planar unit distance problem” (tạm dịch: khoảng cách đơn vị trong mặt phẳng) đặt ra một câu hỏi tưởng đơn giản: nếu đặt nhiều điểm trên một mặt phẳng, có thể tạo tối đa bao nhiêu cặp điểm cách nhau đúng 1 đơn vị?
Theo The Guardian, trong nhiều thập kỷ, giới toán học tin rằng cấu trúc tối ưu cho bài toán này sẽ có dạng gần giống lưới vuông. Đây được xem là giả thuyết nền tảng trong lĩnh vực hình học tổ hợp và từng được Paul Erdős đặc biệt quan tâm.
Tuy nhiên OpenAI nói mô hình AI của họ đã tìm ra một họ cấu trúc hoàn toàn mới, hiệu quả hơn cách tiếp cận truyền thống. Điều này đồng nghĩa giả thuyết lâu nay của giới toán học đã bị bác bỏ.
Thông tin từ OpenAI, hệ thống này không được huấn luyện riêng cho toán học, mà là một mô hình suy luận tổng quát. AI tự phân tích bài toán, thử nhiều hướng tiếp cận và cuối cùng đưa ra chứng minh mới cho vấn đề tồn tại gần 80 năm.
OpenAI cũng công bố một tài liệu PDF dài hàng chục trang mô tả lại chuỗi suy luận (Chain of Thought) của mô hình khi tiếp cận bài toán này (bạn đọc có thể xem tại đây).
Điểm khiến cộng đồng nghiên cứu chú ý là kết quả này đã được các nhà toán học độc lập kiểm tra lại. Một nhóm chuyên gia gồm Noga Alon, Tim Gowers, Thomas Bloom và nhiều nhà nghiên cứu khác đã xác minh lời giải cũng như công bố thêm tài liệu phân tích đi kèm.
Nhà toán học Tim Gowers, từng giành Huy chương Fields, nhận định nếu một con người gửi công trình này tới các tạp chí toán học hàng đầu, ông sẽ “không ngần ngại đề xuất chấp nhận”.
Trong khi đó Thomas Bloom cho rằng điều đặc biệt nằm ở việc AI đã theo đuổi những hướng suy luận mà con người thường bỏ qua, hoặc cho rằng không khả thi.
Khác với viết văn bản hay tạo hình ảnh, toán học yêu cầu khả năng suy luận logic cực kỳ chặt chẽ. Chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể khiến toàn bộ chứng minh sụp đổ.
Đó là lý do nhiều chuyên gia xem thành tựu lần này là cột mốc lớn của AI hiện đại. Theo Scientific American, đây có thể là lần đầu tiên một chứng minh do AI tạo ra đủ chất lượng để được xem xét tại những tạp chí toán học hàng đầu nếu con người là tác giả chính.
OpenAI nhấn mạnh mô hình của họ không được lập trình riêng để giải bài toán này. Thay vào đó, đây là hệ thống suy luận có khả năng xử lý chuỗi lập luận dài và duy trì logic xuyên suốt – điều vốn rất khó với AI trước đây.
Theo các nhà nghiên cứu, ý nghĩa lớn nhất không nằm ở riêng bài toán hình học, mà ở việc AI bắt đầu có thể tạo ra tri thức mới, thay vì chỉ tổng hợp thông tin có sẵn.
Nhà toán học Arul Shankar nhận xét AI hiện không còn đơn thuần là công cụ hỗ trợ tính toán, mà đã có thể đưa ra những ý tưởng “nguyên bản và sáng tạo”.
Dù vậy, các chuyên gia cũng cho rằng con người vẫn đóng vai trò trung tâm trong nghiên cứu khoa học. AI có thể đề xuất hướng giải mới, nhưng việc kiểm chứng, diễn giải và mở rộng kết quả vẫn cần các nhà toán học thực hiện.
Thành tựu lần này cũng giúp OpenAI phần nào lấy lại uy tín, sau những tranh cãi trước đó liên quan tới các tuyên bố AI giải bài toán Erdős nhưng thực tế chỉ tìm lại lời giải đã tồn tại trong tài liệu cũ. Ở lần này, nhiều nhà toán học xác nhận lời giải là mới và có đóng góp thực sự cho lĩnh vực toán học tổ hợp.
Giới nghiên cứu nhận định nếu AI tiếp tục cải thiện khả năng suy luận, công nghệ này có thể sớm tham gia sâu hơn vào vật lý, sinh học, khoa học vật liệu hay thiết kế chip, những lĩnh vực phụ thuộc mạnh vào tư duy toán học và mô hình hóa phức tạp.
Hàng loạt người dùng laptop/máy tính Dell đang rơi vào tình cảnh 'dở khóc dở cười' khi máy tính liên tục khởi động lại kèm màn hình xanh chết chóc. Ngay lập tức, Microsoft là cái tên đầu tiên bị đặt nghi vấn. Tuy nhiên, thay vì Microsoft, một phần mềm quen thuộc của chính Dell mới là cái tên bị cư dân mạng chỉ ra.
Sự cố bắt đầu bùng phát sau một bản cập nhật phần mềm gần đây của Dell. Trên các diễn đàn công nghệ lớn như Neowin và Dell, người dùng liên tục than phiền về việc máy tính của họ rơi vào vòng lặp khởi động vô tận. Thành viên polo69 chia sẻ trong bất lực: "Cứ khoảng 30 phút máy lại dính màn hình xanh một lần, không thể làm việc nổi".
Các nhật ký hệ thống (Event Log) cho thấy máy tính gặp lỗi nghiêm trọng dẫn đến mất Kernel Power, ngay sau đó là sự xuất hiện của màu xanh.
Không chờ đợi phản hồi chậm chạp từ hãng, cộng đồng người dùng đã vào cuộc. Bằng cách sử dụng công cụ gỡ lỗi chuyên sâu WinDbg, chuyên gia công nghệ MartinHBS2026 đã phát hiện ra sự thật: Thủ phạm không ai khác chính là SupportAssist - phần mềm vốn được Dell cài sẵn để hỗ trợ người dùng.
Cụ thể, các tệp phân tích lỗi chỉ ra SupportAssist và các plugin đi kèm như Remediation hay OS Recovery đã xung đột nghiêm trọng với hệ thống, gây ra tình trạng đình trệ và sập nguồn đột ngột.
Vì sự cố xảy ra vào đúng kỳ nghỉ cuối tuần, đội ngũ hỗ trợ của Dell vẫn chưa có phản hồi chính thức. Trong thời gian chờ đợi, người dùng có thể áp dụng hai phương án sau để 'cứu' máy tính:
Thông tin được Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM phát đi dựa trên báo cáo StartupBlink công bố ngày 19/5. Vị trí 98 là thứ hạng cao nhất của TP HCM từ trước đến nay, đồng thời hoàn thành mục tiêu vào top 100 sớm 4 năm so với định hướng đến 2030.
Ngoài cột mốc này, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo của thành phố còn xếp thứ 5 Đông Nam Á; đứng thứ hai khu vực về mức độ trưởng thành của hệ sinh thái; thứ 7 châu Á - Thái Bình Dương về mức độ sôi động của cộng đồng khởi nghiệp.
Ở từng lĩnh vực, TP HCM xếp thứ ba Đông Nam Á về công nghệ tài chính (fintech) và thứ 5 khu vực về blockchain. Theo StartupBlink, fintech là lĩnh vực nổi bật nhất của thành phố, đứng thứ 60 toàn cầu; blockchain xếp hạng 70 thế giới.
StartupBlink đánh giá TP HCM là một trong những trung tâm khởi nghiệp năng động nhất Đông Nam Á, với sự tham gia ngày càng lớn của startup, nhà đầu tư, trường đại học, doanh nghiệp công nghệ và các tổ chức hỗ trợ đổi mới sáng tạo.
Bảng xếp hạng của StartupBlink đánh giá hơn 1.500 thành phố và 100 quốc gia dựa trên các tiêu chí như quy mô hoạt động, chất lượng hệ sinh thái và môi trường kinh doanh hỗ trợ đổi mới sáng tạo.
Theo Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM, kết quả phản ánh những nỗ lực cải thiện môi trường hỗ trợ khởi nghiệp, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng cường kết nối quốc tế của thành phố những năm gần đây.
Ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM, cho rằng vị trí 98 thể hiện nỗ lực nhiều năm của cộng đồng startup, nhà đầu tư, trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức hỗ trợ và cơ quan quản lý trong phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo.
"Việc TP HCM vào top 100 không chỉ giúp nâng cao vị thế quốc tế mà còn tạo điều kiện thuận lợi để thu hút đầu tư, chuyên gia và các hoạt động hợp tác đổi mới sáng tạo", ông Thắng nói, thêm rằng đây sẽ là nền tảng để thành phố tiếp tục hoàn thiện môi trường cho doanh nghiệp khoa học công nghệ và startup phát triển, hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số và nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn mới.
Những năm qua, TP HCM triển khai nhiều chính sách hỗ trợ khởi nghiệp, phát triển mô hình đổi mới sáng tạo mở, thúc đẩy kết nối đầu tư và vận hành Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP HCM (Sihub) theo mô hình đối tác công - tư.
Tháng trước, thành phố giới thiệu Quỹ đầu tư mạo hiểm với pháp nhân vận hành là Công ty Cổ phần Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP HCM (HCM VIF JSC). Đây là quỹ đầu tư mạo hiểm đầu tiên trên cả nước được thiết kế riêng, hỗ trợ và đồng hành cùng các startup từ giai đoạn ươm mầm đến khi tăng trưởng.
Năm 2025, thành phố tổ chức nhiều sự kiện quốc tế về đổi mới sáng tạo như WISE HCMC, Vietnam Innovation Summit, InnoEx và Mega Us Expo nhằm mở rộng kết nối hệ sinh thái với khu vực và thế giới.
Theo StartupBlink 2026, Việt Nam tăng 5 bậc, lên vị trí 50 toàn cầu - mức cao nhất từ trước đến nay. Tốc độ tăng trưởng hệ sinh thái khởi nghiệp của Việt Nam đạt 67,9%, cao nhất Đông Nam Á. Hiện cả nước có bốn thành phố nằm trong top 1.000 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu.
Ngày 24.4 tại Hà Nội, lễ tổng kết và trao giải cuộc thi "Học sinh với An ninh mạng 2026" đã vinh danh 101 học sinh xuất sắc nhất từ hàng triệu thí sinh trên toàn quốc. Sự kiện không chỉ khép lại một sân chơi kiến thức mà còn đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hiện thực hóa chương trình giáo dục kỹ năng số và bảo vệ trẻ em trên không gian mạng quốc gia.
Cuộc thi do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) chủ trì, phối hợp cùng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an) và Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Bộ GD-ĐT) tổ chức. Nội dung thi được thiết kế bám sát thực tiễn, tập trung vào kỹ năng nhận diện rủi ro, phòng chống lừa đảo, xâm hại trên mạng và các quy định pháp luật liên quan.
Chỉ trong một tháng triển khai, cuộc thi đã thu hút hơn 1,12 triệu học sinh đến từ 6.840 trường THCS tại 34 tỉnh, thành tham gia vòng Sơ khảo. Con số này tương đương 15% tổng số học sinh và 64% tổng số trường THCS trên cả nước. Trong đó, TP.HCM dẫn đầu về số lượng thí sinh dự thi (hơn 126.000 em), trong khi Hưng Yên ghi nhận tỷ lệ tham gia cao nhất.
Vòng Chung khảo được tổ chức trực tiếp tại Đấu trường mạng của Cục A05 vào ngày 20.4 với sự góp mặt của 330 thí sinh xuất sắc nhất. Trải qua những vòng thi cam go, ban tổ chức đã quyết định trao 4 giải nhất, 7 giải nhì, 15 giải ba và 75 giải khuyến khích. Đáng chú ý, em Nguyễn Trà My (lớp 8C, Trường THCS Quảng Tùng, tỉnh Quảng Trị) đã xuất sắc dẫn đầu toàn quốc với số điểm cao nhất (22 điểm). Em Trần Cát An, lớp 6/2 trường THCS Nguyễn Trãi (TP.HCM) là học sinh nhỏ tuổi nhất trong số 4 người đạt giải nhất.
Phát biểu tại lễ trao giải, trung tướng Lê Xuân Minh, Cục trưởng Cục A05, Phó chủ tịch điều hành NCA nhấn mạnh không gian số đang trở thành môi trường sinh hoạt chính của giới trẻ, đi kèm với đó là hàng loạt rủi ro lừa đảo, xâm hại. Do đó, việc trang bị kiến thức an ninh mạng từ sớm là một đòi hỏi cấp bách.
Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó cục trưởng A05 cũng khẳng định, sự tham gia đông đảo của học sinh cho thấy nhận thức về an toàn thông tin đang được nâng cao rõ rệt. Cuộc thi không chỉ giúp các em biết cách tự bảo vệ bản thân mà còn góp phần hình thành thế hệ "công dân số" có trách nhiệm, đủ bản lĩnh kháng cự trước các nguy cơ an ninh mạng và bảo vệ chủ quyền nhận thức quốc gia trong thời đại mới. Dự kiến, cuộc thi sẽ được duy trì và đổi mới để trở thành hoạt động giáo dục thường niên trong những năm tiếp theo.
