Ăn cơm chan canh hay cơm khô tốt hơn?

Ngày 4/6, BS.CK2 Phạm Hùng, Phó trưởng khoa, điều hành Khoa Ngoại Tuyến giáp, Bệnh viện Ung bướu TP HCM, cho biết đa số trường hợp ung thư tuyến giáp chỉ xâm lấn mặt ngoài khí quản. Bệnh nhân này, khối u đã phát triển vào trong lòng khí quản - tình trạng hiếm gặp gây hẹp đường thở, chảy máu hoặc bong tróc khối bướu dẫn đến bít tắc đột ngột.

"Người bệnh có thể suy hô hấp cấp hoặc tử vong do tắc nghẽn đường thở", bác sĩ nói.

Bệnh nhân phát hiện khối u vùng cổ khoảng 6 tháng trước, ba tháng gần đây u phát triển nhanh. Khi khó thở, khàn tiếng và gần như mất tiếng, bà mới đến bệnh viện khám phát hiện u tuyến giáp 6-7 cm kèm hơn 20 hạch di căn vùng cổ, hạch lớn nhất to như quả trứng vịt.

Êkíp phẫu thuật mất 5 giờ để cắt toàn bộ tuyến giáp, nạo hạch cổ hai bên và hạch trung tâm, cắt bỏ đoạn khí quản bị khối u xâm lấn rồi nối tái lập đường thở.

Theo bác sĩ Hùng, khó khăn lớn nhất là quá trình gây mê và kiểm soát đường thở bệnh nhân. Trong lúc đặt nội khí quản, bác sĩ phải hết sức thận trọng để tránh đẩy khối bướu xuống sâu hơn vào khí quản hoặc phế quản khiến bệnh nhân tắc nghẽn đường thở ngay trên bàn mổ.

"Nếu bệnh nhân đến viện muộn hơn, khối u có thể lan rộng vượt khả năng phẫu thuật triệt để, khi đó mục tiêu điều trị chỉ còn là mở đường thở tạm thời để duy trì sự sống", bác sĩ phân tích.

Gần 10 ngày sau mổ, bệnh nhân tỉnh táo, giọng nói ổn định, đường thở được bảo tồn và không phải mở khí quản vĩnh viễn. Hiện bệnh nhân ăn qua ống thông mũi - dạ dày, tiếp tục điều trị.

Trước đây trường hợp khối u xâm lấn khí quản sâu, người bệnh thường phải mở khí quản ra da để duy trì hô hấp, ảnh hưởng lớn đến khả năng nói và sinh hoạt. Hiện nay, nhờ kỹ thuật cắt đoạn khí quản bị xâm lấn rồi nối lại, người bệnh bảo tồn được đường thở tự nhiên, có thể nói chuyện sau mổ và không còn khối bướu trong lòng khí quản.

Ung thư tuyến giáp là bệnh có số ca mắc mới cao nhất tại Bệnh viện Ung Bướu TP HCM năm 2025, chiếm 23% trong hơn 42.000 ca mới. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, trong đó nữ mắc nhiều gấp ba lần nam. Các yếu tố nguy cơ gồm chế độ ăn thiếu iốt, tiếp xúc tia phóng xạ và tiền sử gia đình. Người có người thân mắc bệnh được khuyến cáo siêu âm tuyến giáp định kỳ.

Ở giai đoạn đầu, ung thư tuyến giáp thường không có triệu chứng, xét nghiệm hormone vẫn bình thường; phần lớn được phát hiện khi sờ thấy khối ở cổ hoặc qua siêu âm. Đến giai đoạn muộn, khối u có thể gây nói khàn, khó nuốt, khó thở do chèn ép dây thần kinh, thực quản hoặc khí quản.

Bác sĩ khuyến cáo người dân không nên chủ quan với các khối bất thường vùng cổ. Phát hiện và điều trị sớm ung thư tuyến giáp sẽ tăng khả năng điều trị thành công, giảm biến chứng, tránh ca phẫu thuật phức tạp nhiều nguy cơ.

Tin Gốc: Vnexpress

Bác sĩ Dương Minh Tuấn, Khoa Nội tiết Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết rụng tóc không phải là một bệnh cụ thể mà là biểu hiện của rất nhiều tình trạng khác nhau.

Nguyên nhân phổ biến nhất là rụng tóc kiểu di truyền, còn gọi là rụng tóc kiểu nam hoặc kiểu nữ. Ở nam giới, đường chân tóc thường lùi dần, tóc vùng trán và đỉnh đầu ngày càng thưa. Ở nữ giới, đường ngôi rộng dần, tóc vùng đỉnh mỏng hơn nhưng ít khi hói hoàn toàn. Tình trạng này có liên quan đến nhiều gene từ cả phía bố và phía mẹ, chứ không phải chỉ di truyền từ ông ngoại như nhiều người vẫn nghĩ.

Nhiều người bệnh thấy tóc rụng lan tỏa khi gội, chải hoặc vuốt tóc, đôi khi mỗi lần gội rụng thành từng nắm. Tình trạng này thường xuất hiện khoảng hai đến ba tháng sau một biến cố như sốt cao, nhiễm trùng, phẫu thuật, sinh con, mất ngủ kéo dài, căng thẳng, giảm cân quá nhanh, ăn kiêng thiếu chất hoặc thiếu sắt.

Về nội tiết, cả suy giáp và cường giáp đều có thể làm tóc khô, mảnh và rụng lan tỏa. Tuy nhiên, "không nên cứ rụng tóc là tự kết luận mình bị bệnh tuyến giáp", bác sĩ nói. Mọi người cần quan sát thêm các dấu hiệu như mệt mỏi, hồi hộp, sợ nóng hoặc sợ lạnh, tăng hoặc giảm cân bất thường, táo bón, rối loạn kinh nguyệt hoặc có bướu cổ.

Ở phụ nữ, rụng tóc vùng đỉnh đầu đi kèm kinh thưa, mụn trứng cá, rậm lông, tăng cân hoặc khó mang thai có thể liên quan đến tăng androgen và hội chứng buồng trứng đa nang. Ngược lại, rụng tóc đơn độc không đủ để chẩn đoán buồng trứng đa nang.

Nếu rụng tóc tiến triển nhanh, rậm lông nhiều, giọng nói trầm hơn hoặc các biểu hiện nam hóa, bác sĩ cần loại trừ những nguyên nhân hiếm nhưng quan trọng như khối u buồng trứng hoặc tuyến thượng thận tiết androgen, hội chứng Cushing hay một số rối loạn nội tiết đặc biệt khác.

Phụ nữ sau sinh cũng thường rụng tóc nhiều do nồng độ estrogen giảm nhanh, phần lớn trường hợp có thể tự phục hồi. Nếu rụng quá nhiều hoặc kéo dài cần kiểm tra thêm thiếu sắt, thiếu máu và bệnh tuyến giáp sau sinh.

Một tình huống ngày càng thường gặp là rụng tóc trong quá trình giảm cân hoặc sử dụng thuốc điều trị béo phì. Hiện chưa có bằng chứng chắc chắn rằng các thuốc GLP-1 gây độc trực tiếp lên nang tóc. Rụng tóc thường liên quan nhiều hơn đến việc giảm cân quá nhanh, ăn quá ít năng lượng, thiếu protein, thiếu sắt hoặc thiếu vi chất, vì vậy, không nên tự ý ngừng thuốc mà cần đánh giá lại dinh dưỡng và tìm các nguyên nhân phối hợp.

Ngoài nội tiết, rụng tóc còn có thể do bệnh tự miễn gây rụng tóc từng mảng, nấm da đầu, viêm da đầu, lupus, thói quen buộc hoặc nối tóc quá chặt, thường xuyên tẩy nhuộm và dùng nhiệt, một số loại thuốc hoặc hành vi tự nhổ tóc.

Đặc biệt, nếu da đầu đỏ, đau, ngứa, nóng rát, có mụn mủ, bong vảy hoặc bề mặt da đầu trở nên bóng và mất các lỗ chân tóc, cần đi khám da liễu sớm. Đây có thể là rụng tóc có sẹo, trong đó nang tóc bị phá hủy và có nguy cơ mất tóc vĩnh viễn nếu điều trị muộn.

Điều trị rụng tóc phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân. Rụng tóc kiểu di truyền thường cần điều trị duy trì bằng minoxidil và có thể phối hợp các thuốc khác dưới sự theo dõi của bác sĩ. Rụng tóc do thiếu sắt, bệnh tuyến giáp hoặc thiếu dinh dưỡng cần điều trị đúng nguyên nhân. Rụng tóc từng mảng hoặc rụng tóc có sẹo có thể cần các thuốc chống viêm, điều hòa miễn dịch hoặc thuốc điều trị chuyên biệt.

Khi bị rụng tóc, bạn có thể đến khám bác sĩ da liễu có thể xác định loại rụng tóc, soi da đầu và đánh giá nang tóc. Bác sĩ nội tiết sẽ tham gia khi người bệnh có dấu hiệu gợi ý bệnh tuyến giáp, buồng trứng đa nang, tăng androgen, bệnh tuyến yên, hội chứng Cushing hoặc rụng tóc trong quá trình giảm cân.

"Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định công thức máu, ferritin để đánh giá thiếu sắt, kiểm tra tuyến giáp hoặc xét nghiệm androgen khi có kinh nguyệt bất thường, rậm lông và mụn trứng cá", bác sĩ nói.

Lưu ý, nhiều viên "đẹp tóc, đẹp móng" chứa biotin liều cao có thể làm sai lệch một số xét nghiệm tuyến giáp nên người đang sử dụng biotin cần báo với bác sĩ trước khi lấy máu.

Không nên tự uống hàng loạt biotin, kẽm, selen, vitamin A hoặc vitamin E khi chưa có bằng chứng thiếu hụt; uống quá nhiều không làm tóc mọc nhanh hơn, thậm chí một số vi chất dùng quá liều còn có thể khiến tóc rụng nhiều hơn.

Tin Gốc: Vnexpress

Thời tiết lạnh và ẩm có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, nhưng không trực tiếp gây đột quỵ. Điều quan trọng hơn là kiểm soát tốt huyết áp, tiểu đường, tuân thủ điều trị và nhận biết những dạng đau đầu thực sự có liên quan đến nguy cơ đột quỵ.

Bác sĩ chuyên khoa 1 Đào Duy Khoa, Khoa Thần kinh, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết tồn tại mối liên hệ giữa thời tiết, nhiệt độ môi trường và nguy cơ đột quỵ, nhưng chúng chỉ ảnh hưởng gián tiếp. Việc một số người thường xuyên mặc quần áo ẩm, mang giày ẩm vào mùa mưa không liên quan trực tiếp đến nguy cơ đột quỵ. Còn rất nhiều yếu tố khác mọi người cần cân nhắc như điều hòa nội môi cơ thể thay đổi, các vấn đề huyết áp, tiểu đường, sự tuân thủ thuốc men, trạng thái sức khỏe tinh thần… khi trời lạnh.

“Theo tây y, tình trạng đột quỵ xảy ra do tắc mạch máu thường được gây ra bởi cục máu đông, tức những bệnh lý nào tạo ra cục máu đông thì mới gây đột quỵ trực tiếp. Do đó, việc người dân mặc đồ ẩm, đồ lạnh, vớ lạnh… vào mùa mưa chủ yếu chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe chung thông qua bệnh lý về da hoặc sức đề kháng, dẫn tới việc dễ bị cảm, nhiễm siêu vi, ho, sốt, đau nhức…”, bác sĩ Duy Khoa chia sẻ.

Bên cạnh đó, trước quan niệm “đau đầu khi trời lạnh dễ gây đột quỵ” ở một số người, bác sĩ Đào Duy Khoa cho biết thời tiết thay đổi đúng là có thể khởi phát hoặc làm nặng thêm một số cơn đau đầu. Tuy nhiên, đa số trường hợp đau vùng gáy hoặc đau đầu thông thường không phải là dấu hiệu của đột quỵ.

Hai dạng đau đầu nguyên phát thường gặp nhất là đau đầu migraine (đau nửa đầu) và đau đầu căng cơ. Đau đầu căng cơ thường liên quan đến stress và trạng thái cảm xúc tiêu cực.

Đặc biệt, theo bác sĩ Khoa, đau đầu migraine - thường gặp nhất ở phụ nữ trẻ tuổi - là loại được ghi nhận có liên quan đến nguy cơ đột quỵ; cơn đau thường xuất hiện ở một bên đầu, có tính chất giật theo nhịp mạch. Các nghiên cứu cho thấy người mắc migraine có nguy cơ đột quỵ cao hơn khoảng 2 - 3 lần so với người bình thường, dù mối liên quan này chưa hoàn toàn chặt chẽ.

Điều kiện thời tiết âm u, độ ẩm hoặc nhiệt độ thay đổi cũng có thể tác động đến tâm trạng, làm các cơn đau đầu căng cơ hoặc migraine xuất hiện hoặc nặng hơn.

Bác sĩ cũng lưu ý, một số loại đau đầu thứ phát, đặc biệt là đau đầu mới xảy ra lần đầu tiên, khởi phát đau đột ngột dữ dội có thể là biểu hiện của đột quỵ xuất huyết trong não hoặc xuất huyết khoang dưới nhện. Nếu đau đột ngột như chích điện hoặc như kim châm ở vùng mặt, nguyên nhân thường do đau dây thần kinh tam thoa.

Do đó, người dân cần đi khám sớm nếu có các dấu hiệu đau đầu bất thường, không nên tự chẩn đoán và điều trị tại nhà.

Bác sĩ Duy Khoa khuyên, khi thời tiết hoặc nhiệt độ thay đổi, quan trọng nhất là giữ cơ thể ổn định, hạn chế thay đổi nhiệt độ hoặc môi trường đột ngột vì có thể ảnh hưởng đến nguy cơ đột quỵ, tim mạch.

Cần sinh hoạt và làm việc điều độ, vừa phải. Duy trì tập thể dục đều đặn, nhưng không nên tập vào những lúc thời tiết khắc nghiệt như nắng nóng gay gắt hoặc độ ẩm cao. Theo bác sĩ Khoa, tập thể dục vì lý do sức khỏe chứ không phải “vì thành tích”, nên chọn những lúc an toàn để tập luyện. Bên cạnh đó, nên bổ sung nước và điện giải đầy đủ để tránh mất nước; đồng thời giữ ấm kỹ mỗi khi trời lạnh, đặc biệt ở người lớn tuổi nhằm phòng tránh các biến cố tim mạch không mong muốn.

Tin Gốc: Thanh Niên