Theo Hãng tin Reuters ngày 13-6, công ty trí tuệ nhân tạo (AI) Anthropic thông báo sẽ “ngay lập tức vô hiệu hóa” các mô hình AI tiên tiến nhất của mình sau khi nhận được chỉ đạo từ Chính phủ Mỹ liên quan đến các lo ngại về an ninh quốc gia.
Anthropic cho biết phía Mỹ yêu cầu ngừng cho công dân nước ngoài sử dụng hai mô hình AI mới nhất của hãng là Fable 5 và Mythos 5. Tuy nhiên, công ty nói không được cung cấp thông tin cụ thể về lý do dẫn đến quyết định này.
Theo Anthropic, Chính phủ Mỹ cho rằng có thể tồn tại cách vượt qua các cơ chế bảo vệ của Fable 5. Những cơ chế này được thiết kế nhằm ngăn mô hình bị lợi dụng để tìm kiếm các lỗ hổng phần mềm.
Động thái diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Anthropic và Chính phủ Mỹ đã căng thẳng từ đầu năm nay. Nguyên nhân là vì công ty này từ chối cho quân đội Mỹ sử dụng các mô hình AI của mình cho hoạt động giám sát trong nước và các hệ thống vũ khí hoàn toàn tự động.
Sau đó chính phủ đã đưa Anthropic vào “danh sách đen” chuỗi cung ứng, dự kiến có hiệu lực vào cuối năm nay.
Đây cũng được xem là bước đi mới trong nỗ lực kiểm soát công nghệ AI của Mỹ. Trước đây, các biện pháp kiểm soát chủ yếu tập trung vào chip và thiết bị phục vụ AI, thay vì hạn chế quyền sử dụng các mô hình AI.
Anthropic cho hay phía chính phủ chỉ đưa ra những thông tin ban đầu về khả năng tồn tại lỗ hổng vượt rào bảo vệ của mô hình.
“Chúng tôi không đồng ý rằng một khả năng vượt rào bảo vệ còn hạn chế như vậy là lý do để thu hồi một mô hình đang được hàng trăm triệu người sử dụng”, công ty tuyên bố.
Anthropic cũng cho rằng quyết định của Chính phủ Mỹ không phù hợp với nguyên tắc quản lý công bằng và không dựa trên bằng chứng thực tế.
Bà Kirsten Davies, Giám đốc thông tin của Lầu Năm Góc, bày tỏ sự ủng hộ đối với quyết định ưu tiên an ninh quốc gia.
“Một số thứ đơn giản còn quan trọng hơn doanh thu, các nội dung câu khách và định giá trước IPO. Nước Mỹ trên hết. Luôn luôn như vậy”, bà Kirsten viết trên mạng xã hội X.
Anthropic hiện đang chuẩn bị cho kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại Mỹ.
Đầu tuần này, Anthropic giới thiệu Claude Fable 5 – một trong những hệ thống AI mới và mạnh nhất của hãng, thuộc dòng Mythos.
Doanh nghiệp này khẳng định sản phẩm được tích hợp nhiều lớp bảo vệ nhằm hạn chế nguy cơ bị lợi dụng trong các lĩnh vực nhạy cảm như an ninh mạng. Tuy nhiên, một số người dùng cho rằng các biện pháp kiểm soát được thiết kế quá chặt chẽ.
Theo giới chuyên gia, các hệ thống AI có năng lực cao như Mythos có thể bị khai thác để tăng tốc những cuộc tấn công mạng phức tạp nếu rơi vào tay các đối tượng xấu. Nguy cơ này đặc biệt đáng lo ngại đối với ngành tài chính – ngân hàng, nơi đang vận hành nhiều hạ tầng công nghệ phức tạp và tồn tại từ lâu.
Anthropic nói đã phối hợp với Chính phủ Mỹ cùng các bên liên quan để xây dựng các biện pháp bảo đảm an toàn trước khi đưa Fable 5 ra mắt.
Công ty cũng nhấn mạnh các nền tảng AI của những đối thủ cạnh tranh hiện nay có khả năng tương tự trong việc phát hiện các lỗi nhỏ trong mã nguồn.
Theo Anthropic, để tuân thủ chỉ đạo từ Chính phủ Mỹ, hãng buộc phải tạm ngừng cung cấp Fable 5 và Mythos 5 cho toàn bộ khách hàng. Các sản phẩm AI khác vẫn hoạt động bình thường.
Hiện doanh nghiệp đang làm việc với các cơ quan chức năng để sớm khôi phục quyền truy cập đối với hai hệ thống này.
Ông Dean Ball, cựu quan chức Nhà Trắng, nhận định động thái trên có thể đồng nghĩa với việc những người không phải công dân Mỹ, kể cả đang sinh sống tại Mỹ, sẽ không được tiếp cận các sản phẩm AI mới nhất của Anthropic.
"Ngài Tổng thống gần đây nói rằng nếu không có Mỹ, các nước châu Âu đáng lẽ đã nói tiếng Đức. Nhưng tôi dám nói rằng nếu không có nước Anh chúng tôi, các vị đáng lẽ đã nói tiếng Pháp", Vua Anh Charles III nói đùa với Tổng thống Mỹ Donald Trump trong quốc yến hôm 28/4.
Anh và Pháp từng là hai cường quốc thống trị khu vực Bắc Mỹ sau khi nhà thám hiểm Christopher Columbus khám phá ra lục địa này vào cuối thế kỷ 15. Pháp từ thế kỷ 18 đã kiểm soát vùng Lãnh thổ Louisiana, trải rộng từ sông Mississippi ở phía đông đến dãy núi Rocky ở phía tây, từ Vịnh Mexico ở phía nam đến biên giới với Canada ở phía bắc, lớn hơn bất kỳ cường quốc châu Âu nào lúc bấy giờ.
Tuy nhiên, Anh và Pháp đã có một cuộc chiến tranh giành lãnh thổ khốc liệt gọi là Chiến tranh Bảy năm (1756 - 1763). Sau khi thất bại trong cuộc chiến này, Pháp từ năm 1763 đã chuyển giao gần như toàn bộ các lãnh thổ còn lại ở Bắc Mỹ cho Anh. Các thuộc địa Mỹ sau đó đã tiến hành cuộc chiến giành độc lập từ Anh, khai sinh ra nước Mỹ vào ngày 4/7/1776.
Anh và Mỹ sau đó trở thành đồng minh thân thiết. Tuy nhiên, quan hệ giữa nước Mỹ dưới thời Tổng thống Trump với Anh và các nước châu Âu gần đây trở nên căng thẳng, đặc biệt là về vấn đề chi phí an ninh và thương mại.
Tại hội nghị thượng đỉnh Davos hồi tháng 1, Tổng thống Trump nói rằng nếu không có sự giúp đỡ của Mỹ trong Thế chiến II, các nước châu Âu đáng lẽ "đã nói tiếng Đức". Câu đùa của Vua Charles dường như là câu trả lời cho phát biểu này của ông Trump.
Vua Anh còn tiếp tục đùa rằng ông không thể không nhận ra "sự điều chỉnh" ở Cánh Đông của Nhà Trắng, nơi Tổng thống Trump đã cho phá bỏ để xây dựng phòng khiêu vũ khổng lồ 400 triệu USD.
"Tôi rất tiếc phải nói rằng người Anh chúng tôi đương nhiên cũng từng thử tái phát triển bất động sản của Nhà Trắng vào năm 1814", ông nói. Lính Anh vào năm đó đã tấn công và phóng hỏa Nhà Trắng ở Washington. Tòa nhà sau đó đã phải trải qua một cuộc đại trùng tu kéo dài nhiều năm.
Ông Charles nói thêm bữa tiệc hôm nay "cải thiện đáng kể so với sự kiện Tiệc trà Boston", khi những người dân thuộc địa Mỹ nổi loạn, đột nhập những chiếc tàu hàng của Anh ở cảng Boston và ném 342 thùng trà, nặng tổng cộng khoảng 42 tấn, xuống biển năm 1773.
Tuy nhiên, những lời nói đùa của Vua Charles được thể hiện một cách hóm hỉnh và dường như không làm phật lòng Tổng thống Trump.
"Tôi muốn chúc mừng ngài Charles vì đã có bài phát biểu tuyệt vời hôm nay tại quốc hội. Ngài đã khiến các đảng viên Dân chủ đứng dậy, điều mà tôi chưa bao giờ làm được", Tổng thống Mỹ trả lời.
Vua Charles còn tặng ông Trump chiếc chuông từ tàu ngầm HMS Trump của Anh, được hạ thủy năm 1944 trong Thế chiến II.
"Mong rằng nó sẽ là minh chứng cho lịch sử chung và tương lai tươi sáng của hai quốc gia chúng ta. Và nếu ngài cần liên lạc với chúng tôi, hãy rung chuông", Vua Charles nói trong tiếng vỗ tay từ khán phòng.
Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) và Hải quân Mỹ mất gần 2 giờ để cố định khoang tàu và đưa 4 phi hành gia, gồm các thành viên người Mỹ là Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và thành viên người Canada Jeremy Hansen, ra ngoài an toàn.
Khi quay về trái đất, đội ngũ phi hành gia đã vượt qua một trong những giai đoạn nguy hiểm nhất trong toàn bộ hành trình, đó là tiến nhập khí quyển địa cầu. Tàu Orion đã lao vào khí quyển với tốc độ gấp 32 lần âm thanh, chịu áp lực từ nhiệt độ lên tới khoảng 2.760 độ C. Tàu đã mất liên lạc hơn 6 phút vào thời khắc áp lực lên đến đỉnh điểm.
Dù việc gián đoạn đã được dự tính trước, quá trình chờ đợi gây căng thẳng cho những người quan sát, nhất là khi tín hiệu được khôi phục chậm hơn dự kiến khoảng 40 giây. Sau đó, các phi hành gia lần lượt rời tàu và được chở bằng trực thăng đến tàu vận tải đổ bộ USS John P.Murtha gần đó.
Nhiều kỷ lục đã được thiết lập trong chuyến đi kéo dài 10 ngày từ hôm 1.4, trong đó có kỷ lục tàu chở phi hành gia đến khoảng cách xa nhất so với trái đất là 406.771 km. Tàu Orion đã vượt qua quãng đường tổng cộng hơn 1,1 triệu km, bao gồm 2 vòng quỹ đạo của trái đất và vòng qua phần tối của mặt trăng ở khoảng cách 6.400 km so với bề mặt mặt trăng. Đây là chuyến bay có người lái đầu tiên trong chuỗi sứ mệnh Artemis nhằm đưa con người trở lại mặt trăng từ năm 2028.
Sáng 6-6, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố đã tấn công bắn hạ 4 máy bay không người lái (drone) một chiều được Iran phóng về eo biển Hormuz.
Kế đó, lực lượng Mỹ tiếp tục tấn công các trạm radar giám sát ven biển của Iran tại Goruk và đảo Qeshm, nhằm ngăn chặn các đợt tập kích tiếp theo.
CENTCOM cáo buộc các drone này gây ra mối đe dọa trực tiếp với hoạt động hàng hải trong khu vực, đồng thời khẳng định sẽ tự vệ trước các hành động gây hấn vô cớ của Iran.
Trước tuyên bố của quân đội Mỹ, Đài CNN dẫn Hãng thông tấn Mehr của Iran đưa tin nước này đã bắn "phát súng cảnh báo" gần eo biển Hormuz, "có thể liên quan" đến việc các tàu hải quân Mỹ điều chỉnh vị trí hoạt động trong khu vực.
Mehr cho biết mục tiêu bị nhắm đến nằm trên biển, ở khu vực ngoài khơi đảo Larak gần thành phố cảng chiến lược Bandar Abbas của Iran.
Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu - gần như bị tê liệt kể từ khi xung đột Mỹ - Israel với Iran nổ ra hôm 28-2.
Trong cuộc trao đổi với Đài CNN ngày 5-6, ông Mohsen Rezaei - cố vấn quân sự cho Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei - tuyên bố thỏa thuận hòa bình tiềm năng giữa Mỹ và Iran phụ thuộc vào việc chính quyền Tổng thống Donald Trump có đồng ý giải phóng 24 tỉ USD tài sản bị phong tỏa của Iran hay không.
"Các cuộc đàm phán đang rơi vào bế tắc và ông Trump phải là người phá vỡ thế bế tắc đó. Quả bóng hiện đang ở bên phần sân của ông Trump", ông Rezaei nói.
Ông Rezaei mô tả yêu cầu này là một biện pháp xây dựng lòng tin, cho rằng việc chính quyền Trump giải phóng số tiền trên sẽ mở ra "một chân trời mới cho tương lai" của Iran và Mỹ.
"Nếu ông Trump muốn đạt được thỏa thuận với Iran, thì 24 tỉ USD này là phép thử lòng tin mà Iran đặt ra với ông Trump. Đây là bài kiểm tra mà nước Mỹ phải vượt qua và khi đó con đường sẽ được mở ra. Đó là tiền của chúng tôi, không phải tiền của nước Mỹ", vị cố vấn nói.
Theo các nguồn tin, Iran đang yêu cầu Mỹ giải phóng 12 tỉ USD tài sản bị phong tỏa ngay sau khi một thỏa thuận tạm thời được ký kết, và thêm 12 tỉ USD ở giai đoạn sau. Song giới chức Mỹ lo ngại việc giải phóng ngay thời điểm này sẽ làm mất đi đòn bẩy quan trọng với Iran.
Ông Rezaei cũng cảnh báo rằng Iran sẽ mở rộng phạm vi xung đột vượt ra ngoài khu vực vịnh Ba Tư nếu Mỹ nối lại chiến dịch quân sự.
Ông Rezaei cũng bác bỏ khả năng Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei gặp ông Trump, dù trước đó ông Trump từng nói hai người có quan hệ khá tốt và sẽ thấy vinh dự nếu được gặp ông Khamenei.
Phát biểu vào cùng ngày, Tổng thống Trump cho biết Iran còn khoảng 21 - 22% kho tên lửa. Ông cho rằng con số này là rất nhiều, nhưng không thể so sánh được với số tên lửa ở thời điểm Mỹ bắt đầu tấn công Tehran.
Ngày 5-6, Hãng Reuters đưa tin các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner đã đến Phòng thí nghiệm quốc gia Oak Ridge ở Tennessee vào hôm 4-6, để tham vấn các chuyên gia có thể tham gia vào các cuộc đàm phán hạt nhân với Iran.
Thông tin này được trang Axios tiết lộ và được một nguồn tin của Reuters xác nhận.
Ông Trump khẳng định bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt xung đột với Iran cũng phải bao gồm điều khoản bảo đảm Tehran sẽ không phát triển vũ khí hạt nhân. Theo đánh giá của Mỹ, Iran hiện sở hữu hơn 400kg uranium được làm giàu ở mức cao.
Phía Iran đã nhiều lần khẳng định chương trình hạt nhân nhằm mục đích hòa bình và phủ nhận việc phát triển vũ khí nguyên tử.
Bộ Tài chính Mỹ ngày 5-6 đã áp đặt trừng phạt với mạng lưới các cá nhân, doanh nghiệp và tàu chở hàng bị cáo buộc buôn lậu khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) có nguồn gốc từ Iran, nhưng được ngụy trang thành LPG của Oman.
Trong số này bao gồm 5 thực thể tại đảo Marshall, 4 thực thể tại Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) và 1 thực thể tại Trung Quốc, cùng với đó là 6 tàu chở LPG.
Bộ Tài chính Mỹ cho biết mạng lưới này sử dụng các công ty bình phong tại UAE và Trung Quốc cùng các tài khoản ngân hàng ở nước ngoài để vận chuyển hàng triệu thùng LPG của Iran, né lệnh trừng phạt của Washington.
