Tại Diễn đàn đối thoại chiến lược xác định mô hình tăng trưởng mới, sáng 25/6 ở Hà Nội, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết việc tìm kiếm mô hình phát triển trong kỷ nguyên mới sẽ là vấn đề được thảo luận ở cấp cao nhất trong tháng 7, từ đó đưa ra chính sách làm kim chỉ nam phát triển đất nước.
Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu sau 40 năm đổi mới, nhưng các động lực cũ về nhân lực giá rẻ và tài nguyên đang suy yếu nhanh trong khi thế giới bước vào cuộc cạnh tranh mới về nhân tài, công nghệ và năng lực sáng tạo. “Tinh thần của mô hình phát triển mới là dựa trên tri thức, con người và doanh nghiệp là trung tâm, nhà nước đóng vai trò kiến tạo”, Bộ trưởng cho biết.
Người đứng đầu ngành khoa học công nghệ đánh giá, để xây dựng mô hình này, Việt Nam đứng trước ba câu hỏi lớn liên quan đến thể chế, hợp tác công tư và khả năng thực thi.
Về thể chế, cần xây dựng khung chính sách đủ linh hoạt để thúc đẩy phát triển công nghệ mới nhưng vẫn kiểm soát được các rủi ro. Về hợp tác, cần cơ chế để mối quan hệ giữa Chính phủ và doanh nghiệp trong phát triển công nghệ, chia sẻ rủi ro trở nên thực chất. Cuối cùng là đưa chính sách về đầu tư R&D (nghiên cứu và phát triển), hợp tác, thử nghiệm vào triển khai thực tế thông qua việc hướng dẫn, điều phối.
“Nếu như trước đây tăng trưởng dựa vào vốn và tài nguyên thì hiện nay khoa học công nghệ mới là trung tâm của mô hình tăng trưởng quốc gia, đòi hỏi xây dựng chiến lược và kết hợp hài hòa giữa nội lực và ngoại lực”, Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang đánh giá.
Tại phiên tọa đàm về chính sách, PGS.TS Bùi Thế Duy, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội, nhận định trong hai năm qua, Việt Nam đã có những chuyển biến lớn về chính sách khoa học công nghệ, trong đó quan trọng nhất là cập nhật nhiều khuôn khổ pháp lý theo hướng chấp nhận rủi ro nghiên cứu, bố trí ít nhất 3% tổng chi ngân sách hàng năm cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo. Từ năm 2024, Chính phủ và Quốc hội đã cập nhật, sửa đổi hơn 100 luật, trong đó khoảng 30 luật liên quan đến các quy định tài chính.
“Tuy nhiên vẫn còn khoảng cách giữa những chính sách đột phá và thực tiễn, cần thêm những nghị định, hướng dẫn thực thi của các bộ, ngành liên quan”, ông nói. Để các mục tiêu lớn chuyển hóa thành sản phẩm và năng suất thực tế, cần tháo gỡ nhiều “nút thắt nhỏ” như ưu đãi thuế cho doanh nghiệp tư nhân để kích thích đầu tư, quản lý nhiệm vụ khoa học tại các viện, trường.
Trong khi đó, bà Astrid Dita, trưởng bộ phận AI và đổi mới sáng tạo châu Á của Viện Tony Blair, cho rằng để đảm bảo tính linh hoạt trong thúc đẩy và phát triển công nghệ, Việt Nam có thể phân loại các cấu phần của công nghệ chiến lược theo ba mức độ “kiểm soát”, “định hướng” và “phụ thuộc”.
Cụ thể, nên kiểm soát những cấu phần liên quan tới dữ liệu quốc gia, hệ thống trọng yếu, an ninh mạng, định danh số và nền tảng phục vụ quản trị nhà nước. Với các mảng như tiêu chuẩn, công cụ, cơ chế thử nghiệm, Nhà nước có thể đóng vai trò định hướng và phân công cho tổ chức, doanh nghiệp. Với cấu phần lõi đòi hỏi quy mô đầu tư lớn như mô hình AI và chip tiên tiến, Việt Nam nên hợp tác quốc tế và kiểm soát rủi ro bằng cách đa dạng hóa đối tác.
“Đầu tư công nên đi vào các nền tảng mà nhiều lĩnh vực có thể sử dụng”, bà Dita nhận định. Đó là hạ tầng nghiên cứu dùng chung, các bộ dữ liệu lớn và phát triển nguồn nhân lực. Chuyên gia cũng lưu ý, đầu tư của Chính phủ cho nền tảng cần lâu dài, đặc biệt với những công nghệ như lượng tử, bán dẫn mà Việt Nam đang theo đuổi.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Văn Khoa, Tổng giám đốc FPT, đề xuất Chính phủ xây dựng hạ tầng dùng chung cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, bao gồm năng lực tính toán, dữ liệu chất lượng cao, điện toán đám mây, an ninh mạng. Các phòng thí nghiệm này cần gắn với mục tiêu phát triển sản phẩm, thương mại hóa và sẽ là nền tảng để doanh nghiệp, viện trường cùng thực hiện R&D (nghiên cứu và phát triển).
Ông cũng cho rằng để công nghệ đi vào thực tế, cần cơ chế đặt hàng đầu ra sản phẩm. “Nhà nước và doanh nghiệp lớn phải là khách hàng của công nghệ mới”, ông nhấn mạnh.
Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ lắng nghe các khuyến nghị chính sách để hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng và tạo được môi trường thuận lợi cho hệ sinh thái khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Diễn đàn đối thoại chiến lược với chủ đề Xác lập mô hình tăng trưởng mới: Phát huy các công nghệ chiến lược để nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng trưởng bền vững do Bộ Ngoại giao phối hợp với Viện Đông Á Weatherhead, Đại học Columbia và Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ – ASEAN tổ chức. Diễn đàn nhằm tạo cơ chế trao đổi giữa nhà nước và doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ, kiến nghị giải pháp phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Nhiều người dùng có thói quen không bao giờ khởi động lại chiếc Smart TV của mình cho đến khi nó gặp sự cố, mà không biết rằng thiết bị này cũng cần được 'làm mới' hệ điều hành định kỳ giống như máy tính.
Đã qua rồi cái thời của những chiếc TV bóng đèn hình (CRT) cồng kềnh, nơi bạn chỉ cần bấm nút tắt là mọi dòng điện được cắt hoàn toàn. Chiếc Smart TV màn hình phẳng thời thượng hiện nay thực chất là một hệ thống máy tính phức tạp hoạt động dựa trên các hệ điều hành chuyên dụng như Android TV, Tizen hay WebOS.
Chính vì bản chất là một chiếc máy tính, TV thông minh cũng phải đối mặt với các tình trạng đầy bộ nhớ đệm, xung đột ứng dụng chạy ngầm và tràn dung lượng RAM sau một thời gian dài hoạt động. Tuy nhiên, một bộ phận lớn người dùng hiện nay lại có thói quen chỉ tắt TV bằng một cú bấm nhanh trên chiếc remote.
Thực tế, thao tác này chỉ đưa TV vào trạng thái ngủ tạm thời (standby) để tiện khởi động nhanh lần sau, trong khi các tiến trình lỗi và rác hệ thống vẫn âm thầm chạy ẩn từ ngày này qua ngày khác khiến máy ngày một trì trệ.
Theo các chuyên gia công nghệ, tần suất lý tưởng nhất để tiến hành khởi động lại hoàn toàn (soft reset) cho Smart TV là ít nhất một lần mỗi tháng, hoặc thậm chí một lần mỗi tuần nếu tần suất sử dụng cao. Việc reset định kỳ giúp giải phóng triệt để bộ nhớ RAM, xóa sạch các tiến trình chạy ẩn bị treo và đảm bảo các bản cập nhật phần mềm (firmware) được thực thi chuẩn xác nhất, giúp TV duy trì được tốc độ phản hồi mượt mà.
Đối với những người bận rộn hoặc hay quên, một mẹo nhỏ hữu hiệu là kết nối TV với một chiếc ổ cắm thông minh. Thông qua ứng dụng quản lý trên điện thoại, bạn có thể dễ dàng thiết lập một lịch trình tự động ngắt và cấp lại nguồn cho TV vào khung giờ đêm muộn khi không sử dụng. Giải pháp này không chỉ giúp TV tự động 'làm sạch' hệ thống định kỳ mà còn triệt tiêu 'dòng điện ma' (phantom power) - lượng điện năng hao phí mà TV âm thầm tiêu thụ ở chế độ chờ.
Trong trường hợp chiếc TV bắt đầu xuất hiện tình trạng đơ cứng hoặc phản hồi chậm chạp, người dùng cần nắm rõ 3 cấp độ xử lý để áp dụng chính xác:
Việc chăm sóc chiếc Smart TV đúng cách bằng một cú bấm khởi động lại định kỳ chính là bí quyết đơn giản nhất để kéo dài tuổi thọ phần cứng, từ đó mang lại trải nghiệm giải trí không gián đoạn cho gia đình bạn.
Nhiều phương thức mã hóa hiện nay có nguy cơ không còn bảo đảm an toàn trước năng lực xử lý của điện toán lượng tử. Đây là cảnh báo được đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an, Trưởng Ban An ninh dữ liệu và bảo vệ dữ liệu cá nhân, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, đưa ra tại Vietnam Security Summit 2026.
Diễn đàn do Hiệp hội An ninh mạng phối hợp với IEC Group tổ chức, bàn về bảo vệ tương lai số trong kỷ nguyên AI và hậu lượng tử, diễn ra vào sáng 22-5 tại Hà Nội.
Phát biểu khai mạc diễn đàn, đại tá Nguyễn Hồng Quân cho biết sự phát triển nhanh chóng của công nghệ lượng tử trong tương lai gần cũng đang đặt ra những thách thức mới đối với các hệ thống bảo mật truyền thống.
Nhiều phương thức mã hóa hiện nay có nguy cơ không còn bảo đảm an toàn trước năng lực xử lý của điện toán lượng tử.
Từ góc độ thực tiễn, đại diện Cục A05 cho rằng không gian mạng hiện nay đã trở thành một không gian chiến lược đặc biệt quan trọng, gắn trực tiếp với chủ quyền quốc gia, an ninh quốc gia, an ninh kinh tế và quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.
Đại tá Quân nhận định sự trỗi dậy của điện toán lượng tử đang đặt ra thách thức đặc biệt nghiêm trọng đối với an ninh mạng toàn cầu.
Còn thiếu tướng Nguyễn Tùng Hưng - Phó tư lệnh Bộ Tư lệnh Tác chiến không gian mạng, Bộ Quốc phòng - chia sẻ chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu và tại Việt Nam, khiến dữ liệu số và Internet trở thành nền tảng cho hầu hết hoạt động quản lý, sản xuất, kinh doanh cũng như cung cấp dịch vụ thiết yếu.
Theo thiếu tướng Hưng, trong thời đại số, hạ tầng trọng yếu không chỉ tồn tại dưới dạng hữu hình mà còn tồn tại trên không gian mạng.
Một trung tâm dữ liệu có thể bị tê liệt, làm gián đoạn hoạt động của hàng triệu người dùng. Một cuộc tấn công mạng vào hệ thống ngân hàng có thể gây đình trệ thanh toán diện rộng. Một sự cố của hệ thống công nghiệp có thể ảnh hưởng đến điện lực, giao thông, logistics hoặc là chuỗi cung ứng quốc gia.
Trước những thách thức, ông cũng đưa ra giải pháp, việc đảm bảo an ninh mạng cần được triển khai theo hướng tổng thể, chủ động và chiến lược lâu dài.
Thứ nhất, cần phải thay đổi từ tư duy ứng phó sang tư duy chủ động, phòng ngừa chủ động. Trong an ninh mạng, việc phòng ngừa luôn mang lại hiệu quả hơn so với việc khắc phục hậu quả. Doanh nghiệp cần coi an ninh mạng là một phần trong quy trình ngay từ khâu thiết kế, chứ không phải là bổ sung sau khi có sự cố.
Thứ hai, cần xây dựng một hệ sinh thái hợp tác chặt chẽ giữa doanh nghiệp và cơ quan nhà nước, thúc đẩy chia sẻ cảnh báo sớm, chia sẻ thông tin về nguy cơ, phối hợp ứng cứu sự cố và tổ chức diễn tập tác chiến thường xuyên.
Trong môi trường số hiện nay, một cuộc tấn công vào doanh nghiệp có thể lan rộng, ảnh hưởng đến cả một chuỗi cung ứng, vì vậy bảo vệ mình chính là bảo vệ hệ sinh thái chung.
Trên website, InterActiveCorp (IAC), công ty mẹ của Ask.com, cho biết việc đóng cửa nhằm tái cơ cấu hoạt động kinh doanh. "Chúng tôi quyết định ngừng mảng tìm kiếm, gồm cả Ask.com", thông báo có đoạn.
Ask, tên đầu tiên là Ask Jeeves, ra mắt lần đầu vào năm 1996 bởi Garrett Gruener và David Warthen, đặt trụ sở ở California (Mỹ), với trọng tâm là trả lời các câu hỏi đàm thoại bằng ngôn ngữ tự nhiên. Theo TechCrunch, có thể coi Ask là tiền thân của các chatbot AI ngày nay. Tuy nhiên, trong phần lớn lịch sử 30 năm của mình, nền tảng đã bị lu mờ bởi các sản phẩm tìm kiếm khác, đặc biệt là Google.
Năm 2005, IAC mua lại Ask Jeeves và bỏ chữ "Jeeves" khỏi tên gọi. Một năm sau, tính năng tìm kiếm được nâng cấp, có trình thu thập dữ liệu web và thuật toán riêng.
Tuy nhiên, đến năm 2010, IAC thu hẹp tính năng, chủ yếu tập trung vào hỏi đáp. Tại sự kiện TechCrunch Disrupt cùng năm, Chủ tịch IAC Barry Diller cho biết Ask.com "không cạnh tranh được với Google và không được định giá cao trong danh mục đầu tư của IAC".
Trong suốt lịch sử của mình, Ask.com đặc biệt nổi tiếng với chức năng trả lời các câu hỏi về toán học, từ vựng và chuyển đổi đơn vị. Các tác giả cũng đóng góp các bài viết tổng quát về nhiều chủ đề khác nhau, tương tự bách khoa toàn thư Wikipedia, gồm các bài viết về hàng nghìn chủ đề giúp độc giả dễ tiếp cận.
Bên cạnh đó, Ask.com cũng có nhiều tính năng tiên phong. Năm 2006, nền tảng phát triển chức năng "xem trước bằng ống nhòm" vào kết quả tìm kiếm, tức cho phép người dùng xem trước trang sắp truy cập thay vì phải nhấp vào liên kết. Năm 2007, giao diện được thiết kế 3D hiện đại và tiên phong thời bấy giờ, cũng như ra chức năng AskEraser giúp người dùng bảo vệ quyền riêng tư bằng cách chọn không theo dõi các truy vấn tìm kiếm, địa chỉ IP và cookie.
Thời đỉnh điểm năm 2012, Ask.com đạt 100 triệu người dùng toàn cầu mỗi tháng. Công cụ này cũng xuất hiện tùy chọn bên cạnh Google, Yahoo, Bing... trên trình duyệt. Dù vậy, theo Mashable, việc không thể cạnh tranh với các "ông lớn" khiến IAC cắt giảm dần các chức năng trước khi "khai tử" sản phẩm.
