Chính phủ tuần trước ban hành nghị định 176 về chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Theo đó, sinh viên 15 ngành có thể nhận hỗ trợ 37-55 triệu đồng một năm. Thạc sĩ, nghiên cứu sinh nhận 55-84 triệu đồng.
Bộ Giáo dục và Đào tạo, cơ quan tham mưu chính sách, cho biết đây là bước cụ thể hóa chủ trương phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ trọng điểm.
Đại diện nhiều trường đại học nhìn nhậnchính sách học bổng mới là “lực hút” lớn với người học.
Theo PGS. TS Trần Đình Phong, Phó hiệu trưởng trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH), nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, ảnh hưởng tới sức hấp dẫn của đất nước với các tập đoàn công nghệ lớn của thế giới. Nó cũng tác động tới khả năng làm chủ công nghệ, xây dựng sức cạnh tranh và phát triển đất nước bền vững trong tương lai xa hơn.
Tuy nhiên, thời gian qua nhóm ngành này chưa thật sự hấp dẫn người học. Nhiều học sinh có năng lực, gồm cả những em học chuyên tự nhiên ở phổ thông, vẫn rẽ hướng sang lĩnh vực khác khi lên đại học.
“Tôi kỳ vọng chính sách học bổng này giúp thay đổi xu hướng đó, khuyến khích học sinh có năng lực, giàu tiềm năng phát triển lựa chọn theo học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược của quốc gia”, ông Phong nói.
TS Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo, trường Đại học Công nghiệp TP HCM, đồng tình.
Hai chuyên gia cho rằng có ba điểm nổi trội từ chính sách mới. Một là mức học bổng tương đối hấp dẫn trong điều kiện kinh tế Việt Nam hiện nay.
Ông Nhân cho rằng với 37-55 triệu đồng/năm, sinh viên đã đủ trang trải toàn bộ học phí tại đa số trường công lập. Nếu giành thêm học bổng khuyến khích của trường hoặc doanh nghiệp, họ hoàn toàn không phải lo về chi phí sinh hoạt suốt khóa học.
Ở bậc sau đại học, nghiên cứu sinh có thể nhận tối đa 8,4 triệu đồng/tháng -tương đương thu nhập bình quân đầu người hàng tháng của Việt Nam năm 2025.
Để so sánh, ông Phong cho biết tại Pháp, mức hỗ trợ nghiên cứu sinh khoảng 1.200 – 2.000 Euro, trong khi thu nhập bình quân đạt gần 4.000 Euro.
“Mức học bổng thể hiện quyết tâm đầu tư cho đào tạo nhân lực rất lớn của Chính phủ”, ông Phong nói. “Nếu được các nhóm nghiên cứu hỗ trợ thêm, nghiên cứu sinh có thể yên tâm tập trung nghiên cứu để đạt kết quả tốt nhất”.
Điểm đáng chú ý thứ hai là học bổng cấp xuyên suốt từ bậc cử nhân, thạc sĩ đến tiến sĩ.
PGS Phong đánh giá việc tiếp sức cho bậc sau đại học là bước đi kịp thời, cần thiết để thu hút cử nhân có năng lực tiếp tục theo học lên cao, được đào tạo chuyên sâu hơn để có thể tham gia trực tiếp vào R&D (nghiên cứu và phát triển) hoặc quản trị sản xuất.
Đồng thời, đây cũng là nguồn đầu tư gián tiếp cho các trường đại học, bởi học viên cao học và nghiên cứu sinh tham gia trực tiếp vào hoạt động nghiên cứu.
Cuối cùng, chính sách mới cho thấy tư duy mở và cơ chế tạo động lực.
Việc đưa ra điều kiện duy trì học bổng được TS Nguyễn Quang Khởi, khoa Vật lý – Vật lý kỹ thuật, trường Đại học Khoa học Tự nhiên TP HCM, đánh giá là cần thiết để tạo động lực học tập cho sinh viên.
Ông Nhân cũng thấy đây là khác biệt so với chính sách hỗ trợ dành cho sinh viên sư phạm, rất cần thiết để tuyển những em giỏi và quyết tâm. Như với hệ cử nhân, yêu cầu sinh viên đạt loại khá trở lên mỗi năm – gần với điều kiện xét học bổng khuyến khích của trường có thể thúc đẩy các em hơn.
Đặc biệt, học bổng không ràng buộc người học phải làm việc trong nước sau tốt nghiệp. TS Nguyễn Trung Nhân đánh giá đây là một “tư duy mở” rất đáng ghi nhận.
Vì thế, PGS Trần Đình Phong cho rằng chính sách học bổng sẽ tác động tích cực tới công tác tuyển sinh ở các trường đào tạo khoa học cơ bản, kỹ thuật, công nghệ.
Như với nhóm ngành về vi mạch bán dẫn, TS Khởi thấy đang có độ hút nhất định với thí sinh. Nhiều học sinh trường chuyên, đạt giải thưởng cấp tỉnh, quốc gia đăng ký khiến điểm chuẩn ngành Công nghệ bán dẫn và các ngành gần cũng tăng rõ rệt. Ông cho rằng thêm chính sách học bổng Chính phủ, các ngành này sẽ ngày càng “hot”.
Lấy ví dụ chính sách học bổng giúp ngành Sư phạm khởi sắc rõ rệt, TS Nguyễn Trung Nhân cũng nhận định các trường khối công nghệ, kỹ thuật sẽ thu hút được nhiều thí sinh hơn, từ đó chọn lọc được nhiều bạn giỏi.
“5-10 năm sau Việt Nam sẽ có nguồn nhân lực mạnh trong các ngành này”, TS Nhân nói.
Tuy nhiên, ông Nhân lưu ý học sinh xác định rõ năng lực và đam mê, tránh chạy theo trào lưu hay lợi ích tài chính từ học bổng. Bởi chương trình đào tạo các ngành công nghệ, kỹ thuật tương đối khó, nặng hơn những ngành khác.
Song song học bổng, để thu hút người giỏi, PGS Phong cho rằng các trường đại học cần liên tục nâng cao chất lượng đào tạo, cơ sở vật chất, thúc đẩy hội nhập quốc tế để mang lại cơ hội tốt nhất cho người học.
Ông cũng mong các doanh nghiệp công nghệ nhanh chóng phát triển; hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo ngày càng hoàn thiện để đủ sức hấp thu nguồn nhân lực khoa học, công nghệ chất lượng cao sau đào tạo, tránh những “khoảng hẫng” giữa cung và cầu.
Trường THPT Chuyên Ngoại ngữ, thuộc Trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Quốc gia Hà Nội) vừa công bố điểm chuẩn tuyển bổ sung vào lớp 10 năm học 2026-2027. Đáng chú ý, tất cả các khối chuyên tuyển bổ sung đều giảm điểm chuẩn so với đợt xét tuyển đầu tiên, trong đó có lớp giảm hơn 1 điểm.
Theo thông báo của nhà trường, chuyên tiếng Trung là lớp có mức giảm mạnh nhất. Điểm chuẩn từ 36,04 điểm ở đợt 1 giảm xuống còn 35,01 điểm, tức giảm 1,03 điểm.
Chuyên tiếng Nga cũng ghi nhận mức giảm khá lớn, từ 32,72 xuống 32 điểm, giảm 0,72 điểm. Các lớp chuyên còn lại giảm từ 0,43 đến 0,58 điểm. Riêng chuyên tiếng Nhật không tuyển bổ sung trong đợt này.
Việc điều chỉnh điểm chuẩn được thực hiện sau khi nhà trường rà soát số lượng thí sinh xác nhận nhập học ở đợt đầu. Những chỉ tiêu còn thiếu sẽ được dùng để xét tuyển bổ sung theo nguyên tắc lấy điểm từ cao xuống thấp cho đến khi đủ chỉ tiêu.
Trước đó, ở đợt công bố điểm chuẩn lần đầu của Trường THPT Chuyên Ngoại ngữ, mức điểm trúng tuyển của các lớp chuyên dao động trong khoảng hơn 30 đến 36 điểm, trong đó chuyên tiếng Trung lấy điểm cao nhất với 36,04 điểm.
Điểm chuẩn là tổng điểm của môn ngữ văn, toán, tiếng Anh, ngoại ngữ chuyên (môn ngoại ngữ chuyên tính hệ số 2). Năm nay, trường sẽ tuyển 630 chỉ tiêu cho 7 khối chuyên.
“Ba mẹ ơi, con chào ba mẹ, con cảm ơn ba mẹ. Xin chào mọi người, có một bài hát tiếng Việt mà mình rất thích. Và đây có lẽ là phần duy nhất mà ba mẹ mình có thể hiểu một cách trọn vẹn”, Nguyễn Huỳnh Nhật Tiến (SN 2001) mở đầu bài phát biểu tại lễ tốt nghiệp diễn ra ở Đại học Duke (Mỹ).
Vừa dứt lời, chàng trai cất giọng hát: “Rồi con cũng có ước mơ riêng mình. Và con cũng cố gắng theo hết mình. Con ơi hãy ước mơ thay phần mẹ…”. Có những khoảnh khắc Nhật Tiến phải ngập ngừng, nghẹn giọng để kìm nén xúc động.
Cả khán đài lặng đi trước phần thể hiện chân thành của chàng trai Việt. Không lâu sau, hàng nghìn người bất ngờ vỡ òa, vỗ tay khi Nhật Tiến giải thích bằng tiếng Anh rằng đó là ca khúc viết về mẹ, đồng thời dịch lời bài hát để mọi người cùng cảm nhận.
Tiếp nối bài phát biểu, Nhật Tiến gửi gắm thông điệp đến các tân thạc sĩ rằng sau khi bước ra khỏi giảng đường, họ sẽ gặp rất nhiều người tài giỏi và xuất sắc.
“Nhưng xin các bạn đừng quên những người từng bên cạnh các bạn trước kia. Hãy ước mơ thật lớn. Hãy ước mơ cho riêng mình, nhưng cũng hãy mơ giúp cho những người không thể mơ - những người đặt trọn niềm tin nơi bạn, những ai yêu thương bạn hết lòng”, Nhật Tiến nói trong sự xúc động.
Được biết, Nhật Tiến vừa trở thành tân thạc sĩ ngành Quản trị - Phân tích định lượng của khóa 2026 tại Đại học Duke (Mỹ). Đây là một trong những trường đại học danh giá tại Mỹ và trên thế giới.
Chia sẻ trên trang cá nhân, Nhật Tiến cho biết trong hai năm qua, anh đã khóa hết các trang mạng xã hội để tập trung cho những dự định còn dang dở. Sau thời gian học tập tại Đại học Duke, anh được chọn là người đại diện cho hàng trăm sinh viên cùng khóa để phát biểu trong lễ tốt nghiệp trước hàng nghìn người. Đối với anh, đây là một dấu mốc khó quên.
“Trên mọi hành trình, tôi may mắn có sự đồng hành của gia đình, có những người xa lạ bước đến yêu thương và giúp đỡ hết lòng. Tôi cảm thấy rất may mắn”, Nhật Tiến bộc bạch.
Đăng tải đoạn video ghi lại khoảnh khắc xúc động này, Nhật Tiến không khỏi bất ngờ khi đoạn clip được lan tỏa mạnh mẽ trên mạng xã hội.
Bên dưới phần bình luận, cư dân mạng bày tỏ sự xúc động trước thông điệp mà Tiến truyền tải.
Gửi đến tân thạc sĩ, tài khoản Nguyễn Ngọc Hải Uyên viết: “Nếu là mẹ của con, chắc cô sẽ vô xem bài này rất nhiều lần, rồi tủm tỉm cười vì trong tương lai và thành công của con luôn có hình bóng của mẹ đồng hành. Chúc mừng con vì đã có một cuộc sống thật đẹp”.
Trong khi đó, tài khoản Đào Thị Ninh chia sẻ: “Ước mơ của mình hóa ra đã trở thành của con tự lúc nào. Và tôi cũng chính là ước mơ của cha mẹ mình. Chúc bạn thành công và viết tiếp thật nhiều ước mơ đẹp”.
Một tài khoản khác bày tỏ: “Nếu không có sự hy sinh của bố mẹ, có lẽ tôi sẽ không có được cuộc sống ổn định như hôm nay. Bài phát biểu của bạn khiến tôi nghẹn ngào khi nghĩ đến việc bố mẹ đã gác lại những dự định riêng để tôi được sống trọn vẹn với ước mơ của mình”.
Lê Võ Thiên Kim, học sinh lớp 12 Trường THPT Trần Phú (TP.HCM), là một trong 137.376 thí sinh sẽ dự thi V-ACT vào sáng mai, 5.4. Trao đổi với Thanh Niên, Kim kể nội dung thi em thấy thử thách nhất là tư duy logic do có nhiều dạng bài nữ sinh chưa từng tiếp xúc bao giờ. Phần sử dụng ngôn ngữ, gồm tiếng Việt, tiếng Anh, cũng khiến nữ sinh lo lắng bởi đề yêu cầu thí sinh phải vững kiến thức căn bản suốt 3 năm THPT.
Phần tư duy khoa học cũng là một rào cản đáng kể với Kim khi em chỉ đăng ký học tổ hợp có các môn lý, hóa, địa và tin. Còn với những môn không học nhưng đề vẫn ra thi như sinh, điều nữ sinh sợ nhất là "có các dạng bài yêu cầu tính toán và cần dùng đến kiến thức chuyên môn".
"Hiện em và bạn bè rất lo vì thấy mình học chưa đủ để đi thi, nhất là khi đề còn yêu cầu thêm cả kiến thức xã hội", nữ sinh bộc bạch, cho biết thêm em nhắm tới mốc 800 đến 900 điểm sau thời gian học trực tuyến và tự luyện đề trong sách tham khảo.
Là thủ khoa khối D07 trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025, Trần Vĩnh Khang, sinh viên ĐH Bách khoa Hà Nội, đã từng lần lượt đạt 1.006 điểm và 1.024 điểm trong hai đợt thi V-ACT. Khang thẳng thắn cho biết việc làm được hết 120 câu trong 150 phút là "nhiệm vụ bất khả thi". Thế nên, cần lưu ý câu dễ làm trước, câu khó làm sau và bắt đầu làm từ phần thi mình giỏi nhất chứ không nên mặc định làm từ trên xuống.
"Nếu làm các câu quá khó ngay khi mới bắt đầu, thí sinh sẽ thấy 'ngộp', ảnh hưởng tới phong độ", anh nói.
Thực tế, ở cả hai đợt thi V-ACT, Khang đều chọn làm tư duy khoa học trước, sau đó tới sử dụng ngôn ngữ và cuối cùng mới là toán học - phần thi được Khang cho là "tốn nhiều dung lượng não nhất". Riêng với tư duy khoa học, dù học tổ hợp khoa học tự nhiên nhưng Khang cũng không gặp nhiều khó khăn với các câu sử, địa, kinh tế và pháp luật. "Câu hỏi có những gợi ý nhất định và dữ kiện cũng được cung cấp sẵn", anh nói.
Khang cũng nhấn mạnh, bí quyết quan trọng để đạt điểm cao là thí sinh phải duy trì trạng thái ổn định, bắt đầu từ lúc bước vào phòng thi để làm thủ tục và chờ phát đề, kéo dài cho tới khi hết giờ làm bài. Đó là lý do Khang chia thời gian trong phòng thi ra làm hai, gồm 60 phút đầu chuẩn bị và 150 phút làm bài thực tế.
"Thông thường mọi người không quá tập trung vào 60 phút này và đa số sẽ dành thời gian ôn lại bài hay đi ngủ. Theo tôi cả hai đều không nên vì nó sẽ khiến thí sinh hoặc lo lắng hoặc mất tập trung, tất cả đều dẫn đến việc không phát huy phong độ tốt nhất", anh kể.
Trong một tiếng ngồi chờ, Khang khuyên thí sinh hãy làm những điều để giúp các bạn thư giãn và giảm lo âu, như trong trường hợp của anh là ngồi vẽ. Khang còn mang theo "bùa hộ mệnh" là chiếc đồng hồ may mắn được thầy giáo cũ tặng để cảm thấy tự tin nhất.
Chia sẻ thêm về việc điền đáp án, Khang nhận định thí sinh thường có hai cách phổ biến là làm hết đề rồi mới bắt đầu tô trắc nghiệm hay làm xong câu nào tô ngay câu đó. Tuy nhiên, anh cho rằng cả hai đều có những nhược điểm, như cách đầu dễ tô sót còn cách sau lại tốn công. Để trung hòa, Khang chọn làm xong phần thi nào tô hết phần đó, chỉ bỏ trống các câu chưa giải được để dành làm vào cuối giờ.
Đạt 1.022 điểm thi V-ACT ở đợt 1, Nguyễn Nhật Nam, sinh viên Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), thú nhận anh không có bí quyết cao siêu, chủ yếu là nỗ lực đều đặn. Nam kể trong giai đoạn nước rút, mỗi ngày anh đều làm một đề thi thử và khi làm xong đều dò kết quả và đúc kết lại những lỗi sai để khắc phục. Trong khi đó, ở những tháng trước, mỗi tuần anh cũng đều luyện một đề.
"Tôi dành đủ thời gian để ăn uống, nghỉ ngơi chứ không thức khuya ôn tập", Nam nói. Anh chia sẻ thêm rằng, khi vào phòng thi sẽ ưu tiên làm phần thế mạnh của mình là toán sau đó mới tới các phần khác.
"Riêng với những môn không học mà vẫn thi, tôi chỉ thuần túy dựa vào suy luận chứ không cần phải đọc thêm kiến thức bên ngoài. Bởi đề thi đã cho sẵn công thức hoặc nội dung cần áp dụng chứ không ra câu hỏi theo hướng không học là không biết làm", anh nhấn mạnh.
Nam sinh này cho biết trong quá trình luyện đề, anh thường dư cỡ 20 - 30 phút cuối giờ để kiểm tra lại những câu chưa làm. Tuy nhiên, khi thi thực tế thì chỉ còn 10 phút. Đây là điểm thí sinh cần lưu ý để phân bổ thời gian làm bài phù hợp. Cũng theo Nam, giải xong câu nào anh đều tô ngay đáp án câu đó vào phiếu trả lời trắc nghiệm không đợi tới cuối giờ mới bắt đầu làm.
