Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz đã kêu gọi Ukraine lựa chọn mục tiêu chính xác hơn sau vụ việc liên quan đến UAV của Kiev trên không phận Estonia.
Ngày 19/5, NATO đã lần đầu tiên bắn hạ một UAV của Urainke ngay trên không phận Estonia, một nước thành viên của liên minh.
“Ukraine phải, và đây cũng là điều quân đội và NATO đang nói, lựa chọn mục tiêu chính xác hơn nhiều để điều này không đe dọa an ninh của các quốc gia NATO”, ông Kosiniak-Kamysz nói.
Ông cũng cáo buộc Nga có thể khai thác những sự cố như vậy cho mục đích riêng của Moscow liên quan tới tuyên truyền. Nga chưa bình luận về tuyên bố này.
Bộ trưởng Ba Lan nhấn mạnh rằng ông hiểu các mục tiêu chiến thuật của Ukraine trong cuộc chiến, nhưng điều đó không loại bỏ trách nhiệm đảm bảo an ninh cho các đồng minh.
“Dù hiểu các mục tiêu chiến thuật trong cuộc chiến mà Ukraine đang tiến hành, nước này vẫn phải bảo vệ lãnh thổ của các quốc gia NATO”, ông nói thêm.
Ngày 19/5, sau khi bị một tiêm kích NATO ở Estonia, UAV của Ukraine đã rơi xuống hồ Võrtsjärv ở miền nam quốc gia Baltic.
Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur cho biết nhiều khả năng đây là một UAV của Ukraine bị lệch hướng do tác chiến điện tử gây nhiễu của Nga. Ukraine cũng đưa ra các cáo buộc tương tự, cho rằng Nga cố tình điều hướng UAV của Kiev bay vào không phận NATO.
Ukraine cũng đã gửi lời xin lỗi tới Estonia và các quốc gia Baltic vì vụ việc.
“Chúng tôi xin lỗi Estonia và tất cả những người bạn Baltic vì các sự cố ngoài ý muốn như vậy”, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Ukraine Heorhii Tykhyi nói.
Vào ngày 19/5, Cơ quan Tình báo Hải ngoại Nga (SVR) ngày 19/5 cáo buộc Latvia, một quốc gia Baltic là thành viên NATO, đã cấp phép cho Ukraine sử dụng lãnh thổ của mình cho các cuộc tấn công UAV tiềm tàng nhằm vào Nga.
Các UAV của Ukraine đã nhắm mục tiêu vào vùng tây bắc nước Nga nhiều lần trong những tuần gần đây, đặc biệt là các cơ sở năng lượng ở vùng Leningrad, mặc dù một số UAV cuối cùng đã rơi xuống Latvia, Estonia, Lithuania và Phần Lan.
Cơ quan này cho biết các nhóm điều khiển máy bay không người lái của Ukraine đã được triển khai đến Latvia tại các căn cứ quân sự Adazi, Selija, Lielvarde, Daugavpils và Jekabpils.
Ukraine và Latvia đã bác bỏ cáo buộc này từ Nga.
Thư ký Hội đồng An ninh Nga Sergey Shoigu tháng trước tuyên bố nếu các quốc gia vùng Baltic và Phần Lan “cung cấp không phận” cho các UAV của Ukraine, Moscow có quyền tự vệ để đáp trả.
Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur nói rằng phía Ukraine cần “giữ UAV tránh xa lãnh thổ của chúng tôi và kiểm soát hoạt động của chúng tốt hơn”.
Trong khi đó, tại Latvia, cả Thủ tướng Evika Silina và Bộ trưởng Quốc phòng Andris Spruds đều từ chức sau vụ 2 UAV cảm tử tầm xa của Ukraine bay vào một kho dầu bỏ trống gần thị trấn Rezekne, cách biên giới Nga khoảng 40km hồi đầu tháng.
Theo Kyiv Independent, mặc dù ủng hộ mạnh mẽ Ukraine, các nước Baltic, bao gồm Estonia, Latvia và Litva, được cho vẫn đứng ngoài các hoạt động chiến đấu, chỉ cung cấp hỗ trợ quân sự, tình báo và viện trợ nhân đạo cho Kiev kể từ khi xung đột nổ ra, đồng thời không cho phép Ukraine sử dụng lãnh thổ của mình để nhằm mục tiêu tấn công Nga.
Hòm hài cốt được bàn giao tại Lễ trao trả hài cốt quân nhân Mỹ mất tích trong chiến tranh (MIA) lần thứ 173, diễn ra ở Đà Nẵng ngày 2/7, là kết quả của đợt khai quật hỗn hợp Việt Nam - Mỹ tại xã Dân Hóa, tỉnh Quảng Trị.
Các chuyên gia pháp y hai nước ngày 30/6 giám định và kết luận sơ bộ rằng mẫu hài cốt có thể liên quan đến quân nhân Mỹ mất tích trong chiến tranh tại Việt Nam. Mẫu sẽ được chuyển tới phòng thí nghiệm pháp y ở Hawaii để tiếp tục phân tích và xác định danh tính.
Lễ trao trả lần này mang dấu ấn đặc biệt khi có sự hiện diện của lãnh đạo cấp cao trong quân đội Mỹ, gồm trung tướng Joel Bryant Vowell, phó tư lệnh Lục quân Mỹ tại Thái Bình Dương, cũng như Giám đốc phụ trách khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Cơ quan Kiểm kê Tù binh và Người mất tích (DPAA) Christopher Phelps.
Điều này thể hiện sự coi trọng của Mỹ đối với công tác tìm kiếm quân nhân mất tích, đồng thời ghi nhận thiện chí và nỗ lực nhân đạo của Việt Nam trong nhiều năm qua, theo Bộ Ngoại giao.
Trước đó, quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ Hùng Cao ngày 23/6 tới thăm hiện trường MIA tại xã Trường Ninh, tỉnh Quảng Trị, nhân dịp tham dự Chương trình Đối tác Thái Bình Dương - Bạn bè Thái Bình Dương.
Khu vực này là nơi hai thành viên phi hành đoàn trên máy bay F-111A mang số đuôi 66-0022 mất tích khi thực hiện nhiệm vụ bay đêm vào ngày 28/3/1968. Mỹ đã phối hợp với Việt Nam tiến hành nhiều đợt tìm kiếm hài cốt ở đây.
Trong một giờ kiểm tra hiện trường, ông Hùng Cao đã trao đổi với đội tìm kiếm, cũng như tham gia công đoạn đưa đất đá lên máng xối để sàng lọc, tìm kiếm hài cốt người mất tích.
Quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ cảm ơn chính phủ và nhân dân Việt Nam đã hỗ trợ Mỹ tìm kiếm quân nhân mất tích, đồng thời cho rằng hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh là minh chứng cho nỗ lực khép lại quá khứ, hướng tới tương lai của hai nước. Ông cũng khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục duy trì cam kết lâu dài đối với các chương trình khắc phục hậu quả chiến tranh tại Việt Nam.
Hoạt động hợp tác tìm kiếm và kiểm kê quân nhân Mỹ mất tích được hai nước triển khai từ sau khi Hiệp định Paris được ký kết năm 1973. Đến nay, khoảng 740 trường hợp quân nhân Mỹ mất tích trong chiến tranh tại Việt Nam đã được xác định và đưa hài cốt về với gia đình.
Kết quả này cũng góp phần thúc đẩy hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh giữa hai nước, trong đó còn có hoạt động tìm kiếm và định danh hài cốt liệt sĩ Việt Nam, rà phá bom mìn, tẩy độc dioxin và hỗ trợ người khuyết tật do chiến tranh.
Hình ảnh do chuyên trang quân sự Mỹ War Zone công bố hôm 15/5 cho thấy tiêm kích F/A-18F Super Hornet mang tên lửa đối không AIM-260 JATM ở giá treo cạnh cửa hút gió động cơ bên phải, khi rời căn cứ không quân Eglin tại bang Florida. Giá treo này thường được dành cho tên lửa đối không AIM-120 AMRAAM hoặc hệ thống chỉ thị mục tiêu.
Chiếc F/A-18F còn mang theo thùng dầu phụ FPU-13/A gắn tổ hợp trinh sát và theo dõi hồng ngoại (IRST) ở giá treo dưới bụng, bên cạnh là hai thùng dầu phụ thông thường, cùng thiết bị thu dữ liệu bay trên hai đầu cánh. Biểu tượng trên cánh đuôi đứng cho thấy máy bay thuộc biên chế Phi đoàn Thử nghiệm và Đánh giá Hàng không số 31 của hải quân Mỹ.
Đây là lần đầu xuất hiện hình ảnh về loại tên lửa đối không được mô tả là "siêu bí mật", dù hoạt động thử nghiệm trên không đã bắt đầu từ nhiều năm trước. Tên lửa AIM-260 ban đầu dự kiến được sử dụng song song với dòng AIM-120, trước khi thay thế hoàn toàn loại vũ khí này.
Tên lửa AIM-260 trong ảnh có thiết kế tối giản, khi toàn thân thuôn gọn và chỉ có 4 cánh đuôi. Khác với dòng AIM-120, nó không có cánh nâng ở giữa thân và đường gờ chạy dọc sườn. Theo biên tập viên Joseph Trevithick của War Zone, đây là thiết kế nhằm giảm tối đa lực cản, tăng tốc độ và tầm bay của quả đạn.
"Nhìn chung, tên lửa AIM-260 trong ảnh hoàn toàn khớp với những gì được thể hiện trước đó trong các bản vẽ chính thức về JATM, cả thiết kế lẫn ký hiệu", Trevithick nhận định.
AIM-260 được hải quân Mỹ hợp tác phát triển cùng với không quân. Giới chức Mỹ cho biết tầm bắn ngày càng xa của tên lửa đối không Trung Quốc, cụ thể là dòng PL-15, là động lực chính khiến nước này triển khai chương trình JATM. Do đó, tăng tầm bắn tối đa là yêu cầu trọng tâm đối với dự án.
Tên lửa AIM-260 được cho là có thể bắn trúng mục tiêu ở cách ít nhất 200 km, thậm chí là xa hơn, trong khi dòng AIM-120 có tầm bay tối đa 160 km đối với biến thể hiện đại nhất. Để so sánh, phiên bản nội địa của tên lửa PL-15 Trung Quốc có tầm bắn lên tới 300 km.
Một yêu cầu khác đối với AIM-260 là kích thước tương tự AIM-120 để có thể dễ dàng triển khai cho những dòng máy bay hiện có, bảo đảm lắp vừa khoang vũ khí trong thân của F-22 và F-35. Thông tin chi tiết về dòng AIM-260 vẫn còn hạn chế.
Chiến đấu cơ F/A-18E/F và tiêm kích F-22 dự kiến là những máy bay đầu tiên được trang bị tên lửa AIM-260 trong hoạt động tác chiến thực tế. Vũ khí này nhiều khả năng cũng sẽ được tích hợp cho các phi cơ khác, trong đó có tiêm kích tàng hình F-47 và chiến đấu cơ thế hệ 6 của hải quân Mỹ.
Chưa rõ thời điểm tên lửa AIM-260 gia nhập biên chế quân đội Mỹ. Khi chương trình AIM-260 được công khai hồi năm 2019, giới chức Mỹ đặt mục tiêu triển khai chúng vào năm 2022. Hồi cuối năm ngoái xuất hiện thông tin cho rằng dự án lại bị trì hoãn thêm 3 tháng do vấn đề kinh phí, song thông tin này đã bị bác bỏ.
Theo Trevithick, xuất hiện hình ảnh đầu tiên về AIM-260 cho thấy bước tiến trong nỗ lực đưa mẫu tên lửa này vào trang bị cho hải quân và không quân Mỹ.
"Các máy bay xâm nhập của địch ở phía nam Isfahan, bao gồm hai trực thăng Black Hawk và một máy bay vận tải quân sự C-130, đã bị bắn trúng và đang bốc cháy", Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya phụ trách hoạt động tác chiến của lực lượng vũ trang Iran hôm nay ra tuyên bố.
Đài truyền hình và phát thanh IRIB của Iran đăng video được mô tả là xác hai trực thăng Black Hawk và vận tải cơ C-130, cho thấy các mảnh vỡ cháy đen trên mặt đất, trong đó có vật thể giống cánh quạt trực thăng và một số vật thể như động cơ cỡ lớn.
Theo hãng thông tấn Fars, chiếc C-130 bị đơn vị đặc nhiệm cảnh sát Faraj của Iran phá hủy. "Đây là nỗ lực tuyệt vọng của ông Trump nhằm che đậy một thất bại lớn", Fars cho biết.
Bộ Quốc phòng Mỹ và Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin trên.
Hai thành viên tổ bay trên chiếc F-15E Strike Eagle đã phóng ghế thoát hiểm khi tiêm kích bị bắn hạ tại Iran ngày 3/4. Trong khi phi công buồng trước được giải cứu nhanh chóng, sĩ quan điều khiển vũ khí, hay còn gọi là phi công buồng sau, mắc kẹt tại Iran. Sự việc khiến Mỹ kích hoạt chiến dịch tìm kiếm khẩn cấp.
Chiến dịch giải cứu diễn ra vào đêm 4/4, huy động hàng trăm lính đặc nhiệm, hàng chục máy bay chiến đấu, trực thăng cùng các năng lực tình báo mạng, không gian và nhiều phương tiện trinh sát khác.
New York Times dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên nói rằng sau khi phi công được giải cứu, hai chiếc máy bay vận tải làm nhiệm vụ đưa đội đặc nhiệm và phi công về nơi an toàn đã mắc kẹt tại một căn cứ hẻo lánh ở Iran. Các chỉ huy sau đó quyết định điều thêm ba máy bay khác đến để di tản toàn bộ quân nhân Mỹ. Họ "cho nổ tung hai chiếc máy bay gặp sự cố thay vì để chúng rơi vào tay phía Iran".
Tài khoản mạng xã hội chuyên thu thập dữ liệu tình báo nguồn mở OSINTWarfare nói rằng một vận tải cơ C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công ở tây nam Iran "bị mắc kẹt, không thể di chuyển". Đặc nhiệm Delta của Mỹ sau đó phá hủy phi cơ này.
