Việc tiêu thụ quá nhiều muối trong thời gian dài là nguyên nhân hàng đầu gây áp lực và làm suy giảm chức năng thận. Để giải quyết tình trạng này, bên cạnh cắt giảm gia vị, việc chủ động bổ sung các nhóm thực phẩm lành mạnh cũng đóng vai trò quan trọng giúp nuôi dưỡng hệ bài tiết. Chia sẻ về vấn đề này, ông Hung Tai-hsiung, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học Quốc lập Đài Loan, cho hay thận vốn là cơ quan thầm lặng thực hiện chức năng giải độc, điều hòa huyết áp và cân bằng điện giải. Do đó, ông tổng hợp 10 loại thực phẩm bổ dưỡng cho thận gồm dưa chuột, hành tây, tỏi, dầu ô liu, táo, giá đỗ, mộc nhĩ đen, cải xoăn, việt quất và dầu cá, đồng thời khẳng định việc ăn uống khoa học các thực phẩm này có thể giúp kéo dài tuổi thọ của thận thêm nhiều năm.
Trong nhóm rau củ và gia vị quen thuộc, dưa chuột với hàm lượng nước dồi dào mang lại khả năng cấp nước tuyệt vời, hỗ trợ thận chuyển hóa chất thải và đào thải hiệu quả các ion natri. Bên cạnh đó, hành tây đóng vai trò như một chất chống oxy hóa và kháng viêm tự nhiên, giúp ngay cả những bệnh nhân viêm cầu thận mạn tính cũng có thể yên tâm sử dụng, trong khi tỏi khi băm nhỏ và ăn sống sẽ giải phóng allicin, hoạt chất mạnh mẽ giúp kháng khuẩn, tiêu viêm và bảo vệ chức năng thận.
Đối với các loại trái cây, táo được mệnh danh là “vua” của nhóm quả chứa ít kali, sở hữu tiềm năng lớn trong việc chống oxy hóa, hạ cholesterol và phòng ngừa ung thư, còn quả việt quất lại gây ấn tượng với khả năng chống oxy hóa cao gấp 10 lần trà xanh, giúp đẩy lùi hiệu quả tình trạng căng thẳng oxy hóa cùng các phản ứng viêm.
Xét về nguồn chất béo và đạm lành mạnh, dầu ô liu chính là lựa chọn lý tưởng để bảo vệ mạch máu và giữ trọn vẹn giá trị dinh dưỡng nếu được ưu tiên chế biến ở nhiệt độ thấp hoặc làm các món trộn; kết hợp với đó là giá đỗ giàu protein thực vật, nguồn đạm được đánh giá là thân thiện và giảm gánh nặng cho thận hơn nhiều so với đạm động vật.
Danh sách thực phẩm bổ trợ này còn có mộc nhĩ đen, một lựa chọn tuyệt vời nhờ hàm lượng phốt pho và kali thấp nhưng lại giàu sắt, giúp người bệnh bổ sung máu và chất xơ một cách an toàn. Riêng với cải xoăn, dù chứa nhiều chất chống oxy hóa rất tốt nhưng loại rau này lại có hàm lượng kali cao.
Do đó, người bệnh thận bắt buộc phải tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn liều lượng phù hợp với thể trạng. Cuối cùng, việc bổ sung thêm dầu cá sẽ giúp thúc đẩy tuần hoàn máu, giảm mỡ máu và kháng viêm, trở thành giải pháp hỗ trợ “ba trong một” tối ưu cho sức khỏe của thận.
Chuyên gia Hung lưu ý không phải ai cũng phù hợp với việc tiêu thụ thực phẩm giàu kali. Nếu chức năng thận đã bị suy giảm, người bệnh nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để kiểm soát lượng kali và phốt pho nạp vào cơ thể. Các phương pháp bảo vệ thận cơ bản hàng ngày còn gồm việc uống nhiều nước, kiểm soát lượng protein tiêu thụ, tránh các loại thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều natri, đồng thời xét nghiệm máu và kiểm tra protein niệu định kỳ.
Đồng quan điểm này, bác sĩ chuyên khoa thận với hơn 20 kinh nghiệm Hung Yung-hsiang từng chỉ ra rằng việc ăn đúng loại thực phẩm có thể bảo vệ được thận. Một nghiên cứu tại Australia khi khám phá mối liên hệ giữa thói quen ăn uống và bệnh thận đã phát hiện ra rằng những người thường xuyên duy trì chế độ ăn uống lành mạnh có thể giảm 30% nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính và giảm 23% nguy cơ xuất hiện protein trong nước tiểu.
Ngoài ra, chuyên gia thận nhấn mạnh việc hạn chế protein, phốt pho và kali trong chế độ ăn không đồng nghĩa với việc kiêng tuyệt đối mà là không tiêu thụ vượt quá khả năng đào thải của cơ thể. Ông gợi ý người bệnh căn cứ vào kết quả xét nghiệm máu để điều chỉnh chế độ ăn uống, đồng thời tái khám 3 tháng một lần để kiểm tra nồng độ phốt pho và kali trong máu.
Các bác sĩ Bệnh viện hữu nghị Việt Đức vừa phẫu thuật cấp cứu thành công bé gái 2 tuổi rưỡi bị đầu nhọn que xiên thịt nướng cắm sâu từ vùng gốc mũi trái hướng thẳng lên hốc mắt và nền sọ.
Gia đình bệnh nhi cho biết, sau giờ học, bé được bố mẹ đưa đi ăn thịt xiên nướng. Trong lúc vừa cầm que thịt vừa chạy chơi, bé không may vấp ngã khiến que xiên thịt nhọn đâm thẳng vào vùng giữa mặt, ngay cạnh mắt trái của trẻ.
Bé đau đớn, quấy khóc liên tục, được đưa đi cấp cứu tại bệnh viện địa phương trước khi chuyển lên tuyến trên rồi tới Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức ngay trong đêm.
PGS-TS Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt - tạo hình và thẩm mỹ (Bệnh viện hữu nghị Việt Đức), cho biết, đây là một trong những tình huống cấp cứu rất khó khăn bởi bệnh nhi còn quá nhỏ, hoảng loạn không thể phối hợp thăm khám.
Hình ảnh trên chụp CT cho thấy các mảnh thịt nướng bám trên que tre hiện lên khá rõ nhưng phần đầu nhọn của que tre lại chỉ hiện mờ rất khó xác định.
Nguy hiểm lớn nhất của trường hợp này là que xiên đi từ vùng gốc mũi hướng lên mắt trái - khu vực tập trung rất nhiều cấu trúc sống còn như: nhãn cầu, thần kinh thị giác, động mạch mắt, nền sọ trước, xoang hang tĩnh mạch chứa các mạch máu lớn của não… Nếu dị vật xuyên thủng nhãn cầu, trẻ có nguy cơ mù vĩnh viễn. Nếu tổn thương thần kinh thị giác hoặc động mạch mắt, thị lực cũng có thể mất không hồi phục.
Đặc biệt, nếu dị vật xuyên sâu vào sọ não hoặc xoang hang, người bệnh đối mặt với nhiễm trùng não, rò dịch não tủy, xuất huyết nội sọ hoặc nguy hiểm tính mạng ngay trong lúc phẫu thuật. Hoặc nếu một mắt bị tổn thương xuyên thấu mà xử trí chậm trễ có thể gây "viêm màng bồ đào đồng cảm" dẫn đến mất thị lực cả mắt còn lại.
Do đó, dù việc chẩn đoán chính xác vẫn còn nhiều khó khăn, các bác sĩ buộc phải chỉ định mổ cấp cứu.
Trong gần 1 giờ phẫu thuật, các bác sĩ phải lựa theo hướng đi của que xiên, bộc lộ và kiểm soát tổn thương từng milimet trước khi lấy dị vật ra ngoài. May mắn, sau khi rút toàn bộ que tre, tình trạng huyết động của bệnh nhi vẫn ổn định, không có máu ồ ạt hay dịch não tủy trào ra ngoài. Nhãn cầu trái còn nguyên vẹn.
Que tre đã đi từ gốc mũi xuyên qua lớp cơ và tổ chức phía cực trên nhãn cầu rồi dừng lại ở đỉnh hốc mắt ngay trước khi xuyên vào sọ não.
Theo các bác sĩ, hiện, sau 5 ngày phẫu thuật, tình trạng bệnh nhi ổn định dần. Mắt trái còn sưng nề nhẹ nhưng vẫn duy trì được thị lực. Tuy nhiên, vận động nhãn cầu hiện còn hạn chế, bệnh nhi cần tiếp tục theo dõi sát về thần kinh sọ não, nhiễm trùng và chức năng thị giác trong những ngày tới.
PGS-TS Nguyễn Hồng Hà cảnh báo các tai nạn do que xiên thịt, tăm tre, đũa, bút, que kẹo… ở trẻ nhỏ hoàn toàn có thể gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Chỉ một cú ngã khi vừa ăn vừa chạy nhảy có thể khiến các vật dụng tưởng như vô hại trở thành dị vật xuyên thấu vùng mắt, sọ não… Các cha mẹ, người trông trẻ không để trẻ vừa ăn vừa chạy chơi, nên tháo thức ăn khỏi que xiên trước khi cho trẻ ăn.
TS Hà đặc biệt lưu ý, nếu không may trẻ bị vật nhọn đâm vào cơ thể, tuyệt đối không tự ý rút dị vật. Cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên sâu để được xử trí đúng cách, cố định dị vật để tránh rung lắc.
BS.CKI Nguyễn Lê Phương Hồng, khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết kết quả xét nghiệm ký sinh trùng bà Tiền dương tính với Fasciola (sán lá gan lớn), bạch cầu ái toan từ 9,4% đến 16,5%. Tại phân thùy VI-VII gan phải người bệnh có khối tổn thương kích thước khoảng 57×35×67 mm. Bác sĩ chẩn đoán bà Tiền bị áp xe gan.
Bà Tiền mắc nhiều bệnh mạn tính gồm tăng huyết áp, đái tháo đường type 2, rối loạn lipid máu, suy giáp, suy thượng thận mạn, di chứng nhồi máu não, rối loạn nhịp tim... Bác sĩ điều trị bằng kháng sinh phổ rộng đường tĩnh mạch, thuốc diệt ký sinh trùng, phối hợp để kiểm soát ổ nhiễm, ổn định bệnh nền.
Sau 4 ngày điều trị, người bệnh đáp ứng tốt với phác đồ, hết sốt, khó thở, giảm đau, khối tổn thương ở gan cũng giảm dần kích thước, được xuất viện. Bác sĩ kê toa thuốc duy trì, phối hợp thuốc điều trị ký sinh trùng trong vòng 6 tháng cho bà Tiền.
Theo bác sĩ Hồng, áp xe gan do ký sinh trùng là bệnh phổ biến ở Nam Mỹ, châu Phi, Trung Đông, Đông Nam Á (trong đó có Việt Nam). Bệnh có thể khởi phát âm thầm với các triệu chứng không đặc hiệu như sốt kéo dài, đau bụng mơ hồ, khó thở, đau ngực. Nếu không được phát hiện, điều trị đúng hướng, bệnh tiến triển thành ổ nhiễm trùng lớn, bội nhiễm vi khuẩn.
Ăn rau sống chưa được rửa sạch kỹ hoặc ngâm sát khuẩn đúng cách là con đường thường gặp đưa ấu trùng sán, giun vào cơ thể. Thói quen ăn thực phẩm tái, sống hoặc uống nước chưa đun sôi cũng làm tăng nguy cơ nhiễm amip và ký sinh trùng khác. Bà Tiền cũng cho biết thường ăn rau sống, gỏi cá sống.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt kéo dài không rõ nguyên nhân, đau âm ỉ vùng hạ sườn phải, mệt mỏi, khó thở, người bệnh cần đi khám sớm.
Trong 21 bệnh nhân ghép tạng có 19 trường hợp ghép tạng của ba người hiến chết não, gồm 5 ca ghép gan (trong đó có 2 bệnh nhi), 2 ca ghép tim, một ghép phổi, 10 trường hợp ghép thận và một người ghép khí quản. Ngoài ra, 3 bệnh nhân còn lại ghép thận từ người cho còn sống.
"21 ca ghép này đánh dấu mốc về số lượng lớn người bệnh được ghép trong thời gian ngắn", TS Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Việt Đức, cho biết, thêm rằng đợt này bệnh viện cũng thực hiện thành công nhiều kỹ thuật ghép phức tạp với các loại tạng đa dạng như tim, phổi, khí quản, gan và thận.
Đối với ghép phổi, đây là lần đầu tiên bệnh viện áp dụng kỹ thuật gây mê bằng mask thanh quản cho người bệnh ghép phổi, đánh dấu bước đột phá trong gây mê hồi sức đối với lĩnh vực ghép tạng chuyên sâu tại Việt Nam. Kỹ thuật này giúp hạn chế xâm lấn đường thở, giảm nguy cơ biến chứng hô hấp, hỗ trợ phục hồi sớm sau ghép.
Ghép tạng là một trong những thành tựu quan trọng nhất của y học nhân loại từ thế kỷ 20. Đây là biện pháp duy nhất để cứu sống người bệnh giai đoạn cuối. Đến nay, Việt Nam đã ghép được 6 loại bộ phận cơ thể người, với gần 10.000 ca ghép. Kỹ thuật ghép tạng của đội ngũ y tế Việt Nam đã tiệm cận trình độ của các nước phát triển.
Hiện, cả nước có khoảng 30 trung tâm ghép tạng được Bộ Y tế cấp phép.
