Bên trong ‘bảo tàng chống Mỹ’ ở thủ đô Iran

Bên trong 'bảo tàng chống Mỹ' ở thủ đô Iran

Lối vào đại sứ quán Mỹ cũ tại thủ đô Tehran, nay là bảo tàng chống Mỹ của Iran.

Ngày 4/11/1979, sinh viên Iran tràn vào khu sứ quán để phản đối việc Mỹ tiếp nhận quốc vương Mohammed Reza Pahlavi bị phế truất sang chữa bệnh.

Cuộc chiếm giữ ban đầu được dự tính chỉ kéo dài vài ngày, nhưng 52 người Mỹ cuối cùng bị giữ làm con tin trong 444 ngày, đẩy quan hệ hai nước đến chỗ đổ vỡ.

Lối vào đại sứ quán Mỹ cũ tại thủ đô Tehran, nay là bảo tàng chống Mỹ của Iran.

Ngày 4/11/1979, sinh viên Iran tràn vào khu sứ quán để phản đối việc Mỹ tiếp nhận quốc vương Mohammed Reza Pahlavi bị phế truất sang chữa bệnh.

Cuộc chiếm giữ ban đầu được dự tính chỉ kéo dài vài ngày, nhưng 52 người Mỹ cuối cùng bị giữ làm con tin trong 444 ngày, đẩy quan hệ hai nước đến chỗ đổ vỡ.

Tượng đầu lâu nhân tạo gắn trên tường bên ngoài bảo tàng.

Bảo tàng hiện do Basij, lực lượng bán quân sự tình nguyện trực thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, vận hành. Khu phức hợp gồm nhiều tòa nhà, nhà ở và cơ sở thể thao.

Tượng đầu lâu nhân tạo gắn trên tường bên ngoài bảo tàng.

Bảo tàng hiện do Basij, lực lượng bán quân sự tình nguyện trực thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, vận hành. Khu phức hợp gồm nhiều tòa nhà, nhà ở và cơ sở thể thao.

Cầu thang dẫn lên tầng hai của bảo tàng.

Trong gần bốn thập kỷ, nơi này hầu như không mở cửa cho khách tham quan. Nhiều phòng và thiết bị từ thập niên 1970 được giữ lại, sau đó bổ sung biển thuyết minh, tranh tường và các hiện vật mang thông điệp chống Mỹ.

Cầu thang dẫn lên tầng hai của bảo tàng.

Trong gần bốn thập kỷ, nơi này hầu như không mở cửa cho khách tham quan. Nhiều phòng và thiết bị từ thập niên 1970 được giữ lại, sau đó bổ sung biển thuyết minh, tranh tường và các hiện vật mang thông điệp chống Mỹ.

Văn phòng đại sứ được bảo tồn phần lớn, với chân dung tổng thống Mỹ khi đó là Jimmy Carter.

Khu phức hợp đại sứ quán Mỹ tại Tehran được kiến trúc sư Ides van der Gracht thiết kế vào năm 1948 với kiến trúc gạch hai tầng và khánh thành năm 1951.

Tòa nhà từng được các nhân viên ngoại giao gọi vui là “Trường trung học Henderson” vì vẻ ngoài giống các trường học ở Mỹ thời đó, kết hợp với tên đại sứ Mỹ lúc bấy giờ là Loy W. Henderson.

Văn phòng đại sứ được bảo tồn phần lớn, với chân dung tổng thống Mỹ khi đó là Jimmy Carter.

Khu phức hợp đại sứ quán Mỹ tại Tehran được kiến trúc sư Ides van der Gracht thiết kế vào năm 1948 với kiến trúc gạch hai tầng và khánh thành năm 1951.

Tòa nhà từng được các nhân viên ngoại giao gọi vui là “Trường trung học Henderson” vì vẻ ngoài giống các trường học ở Mỹ thời đó, kết hợp với tên đại sứ Mỹ lúc bấy giờ là Loy W. Henderson.

Các máy hủy tài liệu từng được nhân viên đại sứ quán Mỹ sử dụng được trưng bày trong bảo tàng.

Năm 1953, Mỹ và Anh hậu thuẫn cuộc đảo chính lật đổ thủ tướng Mohammed Mossadegh, khôi phục ngai vàng cho quốc vương Mohammed Reza Pahlavi.

Dưới thời Vua Pahlavi, quan hệ giữa Iran và Mỹ được cải thiện đáng kể, hai bên trở thành đồng minh cả về kinh tế lẫn quân sự. Sự hỗ trợ của Mỹ giúp kinh tế Iran tăng trưởng ấn tượng trong thập niên 1960 và 1970.

Các máy hủy tài liệu từng được nhân viên đại sứ quán Mỹ sử dụng được trưng bày trong bảo tàng.

Năm 1953, Mỹ và Anh hậu thuẫn cuộc đảo chính lật đổ thủ tướng Mohammed Mossadegh, khôi phục ngai vàng cho quốc vương Mohammed Reza Pahlavi.

Dưới thời Vua Pahlavi, quan hệ giữa Iran và Mỹ được cải thiện đáng kể, hai bên trở thành đồng minh cả về kinh tế lẫn quân sự. Sự hỗ trợ của Mỹ giúp kinh tế Iran tăng trưởng ấn tượng trong thập niên 1960 và 1970.

Phòng liên lạc và mã hóa bên trong bảo tàng, nơi từng truyền đi những thông tin mật từ đại sứ quán về Washington.

Đầu năm 1979, Cách mạng Hồi giáo Iran nổ ra, lật đổ chế độ của Pahlavi, khiến ông này phải rời Iran sống lưu vong. Cộng hòa Hồi giáo Iran dưới sự lãnh đạo của ông Ruhollah Khomeini được thành lập ngày 1/4/1979.

Tháng 10/1979, Mỹ cho phép ông Pahlavi nhập cảnh để điều trị ung thư, khiến căng thẳng với chính quyền mới ở Tehran leo thang và dẫn đến vụ sinh viên Iran chiếm sứ quán Mỹ, bắt giữ 52 người Mỹ làm con tin trong 444 ngày.

Phòng liên lạc và mã hóa bên trong bảo tàng, nơi từng truyền đi những thông tin mật từ đại sứ quán về Washington.

Đầu năm 1979, Cách mạng Hồi giáo Iran nổ ra, lật đổ chế độ của Pahlavi, khiến ông này phải rời Iran sống lưu vong. Cộng hòa Hồi giáo Iran dưới sự lãnh đạo của ông Ruhollah Khomeini được thành lập ngày 1/4/1979.

  Israel tuyên bố tập kích 'sở chỉ huy Hezbollah' ở ngoại ô Beirut

Tháng 10/1979, Mỹ cho phép ông Pahlavi nhập cảnh để điều trị ung thư, khiến căng thẳng với chính quyền mới ở Tehran leo thang và dẫn đến vụ sinh viên Iran chiếm sứ quán Mỹ, bắt giữ 52 người Mỹ làm con tin trong 444 ngày.

Trong chiến tranh Iran – Iraq giai đoạn 1980-1988, Washington nghiêng về Baghdad, khiến hai bên gia tăng căng thẳng. Quan hệ đối đầu tiếp diễn trong nhiều thập niên, đặc biệt sau khi tổng thống George W. Bush xếp Iran vào “trục ma quỷ” năm 2002.

Trong ảnh là tranh tường cổ động bên ngoài bảo tàng mô tả cầu thủ Iran Hamid Estili ghi bàn vào lưới đội tuyển Mỹ trong trận Iran thắng Mỹ 2-1 tại World Cup 1998.

Trong chiến tranh Iran – Iraq giai đoạn 1980-1988, Washington nghiêng về Baghdad, khiến hai bên gia tăng căng thẳng. Quan hệ đối đầu tiếp diễn trong nhiều thập niên, đặc biệt sau khi tổng thống George W. Bush xếp Iran vào “trục ma quỷ” năm 2002.

Trong ảnh là tranh tường cổ động bên ngoài bảo tàng mô tả cầu thủ Iran Hamid Estili ghi bàn vào lưới đội tuyển Mỹ trong trận Iran thắng Mỹ 2-1 tại World Cup 1998.

Khách tham quan bên trong phòng trưng bày ảnh các nhà khoa học hạt nhân và chỉ huy quân sự Iran đã thiệt mạng trong các cuộc tập kích của Mỹ và Israel gần đây.

Căng thẳng giữa Iran với Mỹ, Israel gia tăng những năm qua, liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran và việc nước này hậu thuẫn các nhóm vũ trang trong khu vực.

Hồi tháng 6/2025, Mỹ và Israel phối hợp tiến hành chiến dịch không kích các cơ sở hạt nhân Iran, tuyên bố đã “xóa sổ” chương trình hạt nhân nước này.

Khách tham quan bên trong phòng trưng bày ảnh các nhà khoa học hạt nhân và chỉ huy quân sự Iran đã thiệt mạng trong các cuộc tập kích của Mỹ và Israel gần đây.

Căng thẳng giữa Iran với Mỹ, Israel gia tăng những năm qua, liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran và việc nước này hậu thuẫn các nhóm vũ trang trong khu vực.

Hồi tháng 6/2025, Mỹ và Israel phối hợp tiến hành chiến dịch không kích các cơ sở hạt nhân Iran, tuyên bố đã “xóa sổ” chương trình hạt nhân nước này.

Tượng Nữ thần Tự do mang tính châm biếm trong khuôn viên bảo tàng.

Ngày 28/2, Mỹ và Israel tiếp tục mở chiến dịch tấn công quy mô lớn vào Iran, kéo theo các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào Israel và căn cứ Mỹ trong khu vực, đẩy hai bên vào cuộc chiến kéo dài hơn ba tháng.

Ngày 15/6, Mỹ và Iran thông báo đạt thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt cuộc chiến, mở lại eo biển Hormuz và duy trì lệnh ngừng bắn. Hai bên dự kiến ký thỏa thuận chính thức tại Thụy Sĩ, trong khi vấn đề hạt nhân và nới lỏng lệnh trừng phạt sẽ tiếp tục được đàm phán trong 60 ngày tới.

Tuy nhiên, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei ngày 15/6 cho hay ngay cả sau khi hai bên đã đạt được thỏa thuận mới nhằm chấm dứt chiến sự, Iran vẫn “vô cùng ngờ vực” Mỹ, bắt nguồn từ “lịch sử lâu dài về những hành vi sai trái của Washington”.

Tượng Nữ thần Tự do mang tính châm biếm trong khuôn viên bảo tàng.

Ngày 28/2, Mỹ và Israel tiếp tục mở chiến dịch tấn công quy mô lớn vào Iran, kéo theo các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào Israel và căn cứ Mỹ trong khu vực, đẩy hai bên vào cuộc chiến kéo dài hơn ba tháng.

Ngày 15/6, Mỹ và Iran thông báo đạt thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt cuộc chiến, mở lại eo biển Hormuz và duy trì lệnh ngừng bắn. Hai bên dự kiến ký thỏa thuận chính thức tại Thụy Sĩ, trong khi vấn đề hạt nhân và nới lỏng lệnh trừng phạt sẽ tiếp tục được đàm phán trong 60 ngày tới.

Tuy nhiên, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei ngày 15/6 cho hay ngay cả sau khi hai bên đã đạt được thỏa thuận mới nhằm chấm dứt chiến sự, Iran vẫn “vô cùng ngờ vực” Mỹ, bắt nguồn từ “lịch sử lâu dài về những hành vi sai trái của Washington”.

Tin Gốc: Vnexpress