Bệnh viện ở TPHCM nói gì về phản ánh trẻ bị “gắn nhầm” chẩn đoán giang mai?

Khi cơ thể mất nước sẽ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh do nắng nóng. Các dấu hiệu mất nước từ nhẹ đến vừa gồm: Cảm thấy khát; khô miệng, môi và lưỡi; chóng mặt, choáng váng, nhất là khi đứng dậy; đau đầu; nước tiểu sẫm màu, đi tiểu ít hơn bình thường. Nặng hơn có thể thấy tim đập nhanh hoặc thở nhanh; sốt; buồn ngủ, lú lẫn, theo trang ABC (Úc).

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), lượng nước cần bổ sung vào những ngày nắng nóng cụ thể từ 2 - 3 lít/ngày, nên uống đều đặn khoảng 1 cốc mỗi giờ.

Để nhận biết mình đã đang uống đủ nước hay chưa, nhà nghiên cứu sức khỏe cộng đồng Lauren Ball, Đại học Queensland (Úc) cho biết có thể dựa vào màu nước tiểu: Nước tiểu vàng đậm là dấu hiệu rõ ràng của thiếu nước; vàng nhạt, gần như trong suốt, cho thấy đang uống đủ nước.

Bà Lauren Ball cũng lưu ý không nên ước lượng lượng nước cần uống dựa vào việc mình đổ mồ hôi bao nhiêu, vì điều này đôi khi khó nhận biết.

Ví dụ, khi bơi, bạn vẫn đổ mồ hôi nhưng không nhận ra vì mồ hôi hòa vào nước. Hoặc khi có gió, bạn có thể cảm thấy như mình không đổ mồ hôi vì nước trên da bốc hơi nhanh.

Vì vậy, nếu đi bơi hoặc ra biển trong ngày nóng, cần phải chú ý bổ sung đủ nước.

Khi trời nắng nóng, nhiều người muốn uống nước thật lạnh để hạ nhiệt. Nhưng thực tế theo giáo sư Ollie Jay, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Nhiệt và Sức khỏe Đại học Sydney (Úc), nhiệt độ của nước uống vào gần như không ảnh hưởng nhiều đến thân nhiệt. Hiệu quả làm mát của một ly nước lạnh giống như đổ một cốc nước lạnh vào bồn nước nóng lớn.

Có nghiên cứu cho thấy uống nước lạnh có thể làm giảm tiết mồ hôi nhẹ. Nghe có vẻ tốt, nhưng ít mồ hôi hơn đồng nghĩa với ít làm mát qua bay hơi, nên thân nhiệt gần như không thay đổi.

Ngoài ra, cà phê và trà chứa caffeine - chất lợi tiểu nhẹ - từng được khuyên hạn chế khi trời nóng. Dù vậy, bạn có thể uống trà đá hoặc cà phê đá. Nếu hương vị của chúng khiến bạn muốn uống thêm nước sau đó, thì đây vẫn là một lựa chọn có lợi.

Rượu bia thì khác. Đây là chất lợi tiểu mạnh, không nên dùng để bù nước trong ngày nóng. Nếu uống rượu bia, nên uống xen kẽ với nước lọc.

Giáo sư Jay cảnh báo rằng ngay cả khi đủ nước, bạn vẫn có thể bị sốc nhiệt. Do đó bên cạnh uống đủ nước, WHO khuyên mọi người nên lưu ý một số điều sau khi nắng nóng ngày càng khắc nghiệt:

Tin Gốc: Thanh Niên

Anh Hà Mạnh Tuấn, 36 tuổi, ở Đống Đa (Hà Nội) vốn là hình mẫu của việc chăm sóc sức khỏe chủ động. Ở tuổi sung sức, anh ăn uống khoa học, tập HIIT, Tabata, thiền, khí công và từng chinh phục cột mốc 42 km marathon. Hai năm trước, sau những cơn khó thở tăng dần, anh đi khám và nhận chẩn đoán bị Lympho Hodgkin giai đoạn 4 với khối u dài 16 cm.

Lympho Hodgkin là một trong những bệnh ung thư đặc trưng bởi sự tăng sinh tế bào ác tính xảy ra trong một hoặc nhiều hạch bạch huyết. Điển hình là u xuất hiện ở một hạch bạch huyết rồi sau đó lan dần theo thứ tự đến các hạch khác, lách, gan và tủy xương. Bệnh có thể điều trị khỏi nếu được phát hiện sớm và người bệnh đáp ứng tốt với các phương pháp chữa bệnh như hóa trị, xạ trị.

"Tôi sốc nhưng chỉ trong 4-5 giây, rồi bình tĩnh lại ngay", Tuấn nhớ lại. Anh tin rằng tinh thần chiếm 80% thành công nên chọn cách lạc quan. Tuy nhiên, khi bước vào hóa trị tại Bệnh viện K - Cơ sở Tân Triều, những tác dụng phụ như buồn nôn, tê bì, teo cơ, thối móng đã quật ngã "chiến binh" từng chống đẩy 300 cái mỗi ngày. Có lúc, Tuấn suy sụp, thu mình cô độc và sợ bị lãng quên.

Cùng cảnh ngộ, chị Thùy Linh, 34 tuổi, cũng ở Đống Đa, nhận tin mắc ung thư biểu mô nhú tuyến giáp di căn hạch vào ba năm trước, đúng ngày con trai tròn một tuổi. Đây là loại u ác tính phổ biến nhất của tuyến giáp, chiếm khoảng 80% trong tổng số các khối u ác tính của tuyến giáp.

Là người ăn xanh, tập luyện đều đặn, Linh không thể tin ung thư lại gõ cửa vì cho rằng đây là "bệnh người già". Chị nhớ lại những ngày lang thang đi dưới mưa, "vỡ vụn khi nghĩ đến cảnh không thể đồng hành cùng con, đồng thời lo sợ bản thân trở thành gánh nặng tài chính cho bố mẹ già".

Ung thư, căn bệnh vốn được mặc định cho người lớn tuổi, đang ngày càng xuất hiện ở những người trẻ. Các bệnh viện đang ghi nhận sự gia tăng đáng báo động các ca ung thư vú, dạ dày, đại tràng ở độ tuổi thanh niên, thậm chí là sinh viên, học sinh.

TS.BS Lê Tuấn Anh, Giám đốc Trung tâm Ung bướu Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết ung thư phổi tại các nước Âu Mỹ bệnh thường gặp ở nhóm 65-70 tuổi, còn nghiên cứu mới đây ở Việt Nam, con số này thấp hơn khoảng 10 năm. Những yếu tố nguy cơ hàng đầu gồm hút thuốc lá, hít khói thuốc thụ động, ô nhiễm không khí, tiền sử gia đình và tiếp xúc lâu dài với môi trường độc hại.

Tại Hội thảo hàng năm phòng chống ung thư TP HCM cuối năm 2023, các chuyên gia nhìn nhận khuynh hướng một số bệnh nhân ung thư như vú, đại tràng có độ tuổi trẻ hơn và một số loại ung thư có tỷ lệ mắc tăng như giáp, dạ dày, tiền liệt tuyến.

Trên toàn cầu, một nghiên cứu đăng trên tạp chí BMJ Oncology chỉ ra kể từ năm 1990, tỷ lệ mắc ung thư khởi phát sớm (chẩn đoán ở người dưới 50 tuổi) tăng gần 80% và dự kiến sẽ tăng thêm 31% vào năm 2030.

Các chuyên gia chỉ ra một mạng lưới phức tạp các yếu tố, từ di truyền, môi trường sống ô nhiễm, đến các lỗi ADN tự phát là nguyên nhân gây nên tình trạng ung thư trẻ hóa.

Tuy nhiên, PGS.TS Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, nhấn mạnh cơ chế phát triển ung thư ở mỗi người là khác nhau. Điều này giải thích vì sao có người hút thuốc không bị bệnh, trong khi người có lối sống lành mạnh vẫn có thể mắc ung thư. Ngay cả khi tự nấu ăn, việc kiểm soát hoàn toàn nguồn gốc thực phẩm hay các thói quen xấu như tích trữ đồ ăn sai cách cũng là một thách thức.

Theo bà Phương, con số người trẻ mắc ung thư tăng một phần đến từ sự phát triển của y học hiện đại và nhận thức của người dân về khám sức khỏe định kỳ được nâng cao, đặc biệt ở nhóm có tiền sử gia đình ung thư. Công nghệ nội soi và các phương pháp tầm soát không xâm lấn giúp phát hiện tổn thương tốt hơn, sớm hơn; các xét nghiệm như tìm hồng cầu ẩn trong phân giúp sàng lọc nhóm nguy cơ cao.

Nhận chẩn đoán ung thư là một cú sốc làm đảo lộn cuộc sống, nhưng với người trẻ, tác động tâm lý còn nặng nề hơn. Các chuyên gia cho biết họ thường không có sự chuẩn bị vì luôn nghĩ "ung thư là chuyện của người già". Việc học hành, sự nghiệp bị gián đoạn, gánh nặng tài chính đè lên gia đình, cùng với những thay đổi về ngoại hình do hóa trị, tất cả tạo nên một cuộc khủng hoảng toàn diện, gây ra cảm giác tội lỗi và tự ti sâu sắc.

Tuy nhiên, các bác sĩ khẳng định một số loại ung thư, tỷ lệ khỏi bệnh trên 5 năm vượt 90% nếu phát hiện ở giai đoạn sớm và điều trị kịp thời, như ung thư vú, tuyến giáp, tiền liệt tuyến, đại tràng... Nhiều bệnh nhân chữa trị ổn định 10 năm, 20 năm, 30 năm. Do đó, việc tầm soát sức khỏe định kỳ, ngay cả khi cơ thể không có triệu chứng bất thường đóng vai trò rất quan trọng.

Bên cạnh đó, người trẻ vẫn cần ăn uống lành mạnh, tránh "độc tố" hàng ngày bằng cách hạn chế đồ chiên rán, nướng khét, thịt chế biến sẵn; giảm đường, nước ngọt, rượu bia; uống đủ nước, tăng cường rau xanh. Tập thể dục đều đặn, ngủ đủ và đặc biệt là giảm stress bằng cách tránh thức khuya, làm việc quá sức, tắt các thiết bị trước khi ngủ. Để dù có không may mắc ung thư, cơ thể vẫn đủ sức chiến đấu với bệnh.

Sau 7 tháng kiên trì, Mạnh Tuấn đã nhận kết quả kỳ tích: khối u biến mất, chỉ còn lại khối xơ không còn tế bào ác tính. Anh chính thức đạt trạng thái "lui bệnh hoàn toàn" và trở lại cuộc sống để truyền cảm hứng cho cộng đồng. Chị Linh cũng được tiếp thêm hy vọng khi biết rằng phát hiện sớm giúp việc điều trị đạt hiệu quả cao, thậm chí có thể khỏi hoàn toàn.

Tin Gốc: Vnexpress

Thạc sĩ - dược sĩ Trần Ngọc Tín, Trường đại học Khoa học Sức Khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết trong gừng có nhiều nhóm hợp chất quan trọng như gingerol, shogaol, zingerone, flavonoid và các thành phần tinh dầu thuộc nhóm terpene. Nhiều nghiên cứu cho thấy các hợp chất này góp phần tạo nên các tác dụng sinh học của gừng như chống oxy hóa, kháng viêm, hỗ trợ tiêu hóa và điều hòa miễn dịch.

Các hoạt chất không chỉ hiện diện trong phần thịt củ mà còn phân bố ở lớp mô sát bề mặt và phần vỏ. Ngoài ra, lớp vỏ còn chứa các thành phần tinh dầu như zingiberene cùng nhiều terpene khác, góp phần tạo nên mùi thơm đặc trưng và các đặc tính sinh học của gừng.

Vì vậy, việc cạo hoặc gọt bỏ lớp vỏ quá dày có thể làm mất đi một phần tinh dầu và các hợp chất sinh học nằm gần bề mặt củ.

Trong y học cổ truyền, các bộ phận của gừng được sử dụng với những mục đích khác nhau:

Theo một số y văn y học cổ truyền, gừng thường được sử dụng nguyên củ thay vì loại bỏ hoàn toàn phần vỏ. Việc giữ lại lớp vỏ được cho là giúp bảo tồn đầy đủ hơn các đặc tính tự nhiên của dược liệu và hạn chế thất thoát tinh dầu trong quá trình sơ chế.

Điều quan trọng nhất không phải là "cạo hay không cạo" mà là bảo đảm gừng được làm sạch và an toàn trước khi sử dụng.

Nên giữ nguyên vỏ: Gừng còn tươi, có nguồn gốc rõ ràng; đã được rửa sạch kỹ dưới vòi nước chảy; có thể chà nhẹ bằng bàn chải mềm để loại bỏ đất cát bám trên bề mặt. Dùng để pha trà gừng, ngâm mật ong, nấu nước gừng hoặc làm gia vị cho các món kho, hầm, hấp. Trong những trường hợp này, việc giữ lại lớp vỏ giúp tận dụng thêm một phần tinh dầu và các hợp chất sinh học nằm ở vùng bề mặt củ.

Nên cạo hoặc gọt mỏng vỏ: Gừng không rõ nguồn gốc xuất xứ. Bề mặt bám nhiều đất cát khó làm sạch. Nghi ngờ có tồn dư hóa chất bảo quản hoặc thuốc bảo vệ thực vật. Khi đó, ưu tiên hàng đầu vẫn là bảo đảm an toàn thực phẩm.

Rửa sạch dưới vòi nước chảy; có thể ngâm nước muối loãng và dùng bàn chải mềm để làm sạch đất cát bám trên vỏ. Không sử dụng gừng có dấu hiệu dập nát, úng hoặc xuất hiện nấm mốc. Dùng với lượng vừa phải vì sử dụng quá nhiều có thể gây kích ứng đường tiêu hóa ở một số người. Người đang có các bệnh lý mạn tính, phụ nữ mang thai nên tham khảo ý kiến của chuyên gia y tế khi có nhu cầu sử dụng thường xuyên hoặc với lượng lớn.

Không có câu trả lời tuyệt đối cho việc có nên cạo vỏ gừng hay không. Theo cả y học cổ truyền và các nghiên cứu hiện đại, lớp vỏ gừng không chỉ là lớp bảo vệ bên ngoài mà còn chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học. Do đó, nếu gừng có nguồn gốc rõ ràng và được làm sạch đúng cách, người dùng không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn lớp vỏ trước khi sử dụng.

"Như vậy, thay vì lựa chọn nên cạo bỏ vỏ hay không, người tiêu dùng nên ưu tiên lựa chọn gừng sạch từ lúc mua, bảo đảm vệ sinh và an toàn thực phẩm. Đây là cách đơn giản giúp tận dụng tối đa giá trị của loại gia vị quen thuộc này đồng thời hạn chế những nguy cơ không mong muốn đối với sức khỏe", bác sĩ Trần Ngọc Tín chia sẻ.

Tin Gốc: Thanh Niên