Thường xuyên “đóng đô” ở quán cà phê, Nguyễn Thị Tuyết Ngưng, sinh viên Trường ĐH Mỹ thuật TP.HCM, cho biết đây là nơi học tập và làm việc quen thuộc của mình. Theo Ngưng, quán có không gian rộng rãi, wifi, máy lạnh, phù hợp để học online, làm việc nhóm hay làm tự do (freelance).
“Em chọn quán cà phê vì không gian thoải mái, có thể tự do sáng tạo, học nhóm hay làm bài online. Môi trường cởi mở khá phù hợp với gen Z”, Ngưng chia sẻ.
Huỳnh Thiên Ân (28 tuổi), ngụ P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM, cho biết anh thường “đóng hụi chết” ở một quán cà phê trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh (P.Thạnh Mỹ Tây). Công việc môi giới phòng trọ, căn hộ dịch vụ không bắt buộc tới công ty làm việc, nên Thiên Ân và đồng nghiệp xem quán cà phê như văn phòng. “Tôi ngồi từ sáng đến chiều hơn 8 tiếng đồng hồ, uống 2 ly cà phê, hẹn gặp khách, bạn bè ở quán”, Thiên Ân nói. Ngồi lâu nên anh biết ý và chủ động gọi thêm món, hay rủ thêm bạn bè, khách hàng ủng hộ quán.
Với Nguyễn Thị Duyên (23 tuổi), đang làm việc tại một công ty trên đường Dương Đình Nghệ, P.Yên Hòa, Hà Nội, thì mỗi tuần cô ra quán cà phê làm việc khoảng 3 – 4 ngày và mỗi lần ngồi ở quán từ 8 đến 10 tiếng đồng hồ. “Thường mỗi phần nước ở quán có giá từ 45.000 – 60.000 đồng, tôi hay chọn quán vắng, có máy lạnh để ngồi làm việc”, Duyên nói.
Duyên cho biết khi cần tiếp khách và làm những công việc cần sự sáng tạo, cô sẽ chọn không gian quán cà phê. Mặc dù thường xuyên ngồi quán cà phê để làm việc, nhưng Duyên cũng không phủ nhận những bất tiện: “Ở quán cà phê đông người, nhạc, tiếng ồn dễ làm giảm khả năng tập trung khiến hiệu quả công việc không cao. Rồi quen làm việc ở quán, khi trở lại môi trường văn phòng lại khó thích nghi. Chưa kể nếu ngày nào cũng ra quán làm việc, khoản tiền đồ uống mỗi tháng không hề nhỏ”.
Không riêng Thiên Ân, Duyên, những năm gần đây, hình ảnh các bạn trẻ mang ba lô, laptop, sạc pin, tai nghe… đến quán cà phê để làm việc đã trở nên quen thuộc.
Chúng tôi ghé một quán cà phê trên đường Ngô Tất Tố, P.Thạnh Mỹ Tây (TP.HCM), thấy từ trưa cho đến 21 giờ ở đây luôn kín khách cả hai lầu. Khách đến quán đa phần là giới trẻ, người học bài, người làm việc, trò chuyện cùng bạn bè… Đến giờ ăn trưa, họ để laptop, ba lô lại hoặc một người trông coi; sau đó chừng 15, 30 phút quay lại làm việc tiếp. Nhiều người trẻ ngồi ở quán cà phê từ trưa đến đêm, thời điểm sau 21 giờ chúng tôi rời đi, họ vẫn mải miết làm việc.
Xu hướng này bùng nổ mạnh hơn sau đại dịch Covid-19, khi làm việc từ xa (remote work) và freelance, công việc sáng tạo nội dung… trở nên phổ biến. Việc nhiều người xem quán cà phê như “văn phòng di động” gây ra không ít bất tiện cho chính chủ quán và khách hàng khác. Thực tế, chuyện “thượng đế” ngồi đồng tại quán cà phê không phải điều mới mẻ, chủ đề này từng nhiều lần được tranh luận trên các diễn đàn.
Năm ngoái, mạng xã hội từng lan truyền những thông tin về việc một chuỗi cà phê bịt kín các ổ điện được cho là để “đuổi khéo” các khách hàng ngồi lâu tại quán. Dù phía chuỗi cửa hàng cà phê sau đó đã có thông báo chính thức cho biết các điều chỉnh nhỏ tại một số cửa hàng nhằm làm mới không gian, mang đến trải nghiệm trọn vẹn và thú vị hơn cho khách hàng, song dư luận vẫn không ngớt tranh luận trái chiều.
Trên các fanpage “Hội chủ quán ế khách”, “Chủ quán cafe”, “Hội chủ quán cafe”… thường chia sẻ tranh luận về đề tài này. Nhiều chủ quán cho biết họ gặp khó khăn khi khách chỉ gọi một ly nước nhưng ngồi suốt nhiều giờ, chiếm bàn ghế, không gian quán, chưa kể chi phí điện, nước tăng. Đặc biệt ở các quán nhỏ, tình trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu của quán.
Mới đây, vụ việc nhóm khách đến ngồi quán cà phê ở P.Nhiêu Lộc (TP.HCM) khoảng 10 tiếng đồng hồ nhưng chỉ gọi 1 ly nước là một ví dụ. Cụ thể, trong thời gian này, nhóm bạn trẻ rời quán đi ăn trưa nhưng vẫn giữ chỗ, sau đó quay lại tiếp tục ngồi, thậm chí nằm ngủ trên ghế, mang đồ ăn và nước uống từ bên ngoài vào. Quán thông báo phụ thu, khách đánh giá quán 1 sao vì phụ thu không thông báo trước.
Sự việc này khiến nhiều người tranh luận. Định Thị Hoài (26 tuổi, P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM) cho rằng: “Ngồi lâu quá quán phụ thu cũng là bình thường, nhưng tôi nghĩ quán nên thông báo rõ ràng từ đầu, chấp nhận được thì khách vào. Còn về phía khách hàng, không nên vì cảm xúc của cá nhân mình mà ảnh hưởng đến việc kinh doanh của người khác”, Hoài nói.
Còn Nguyễn Kim Duyên (32 tuổi, ngụ P.Phú Lợi, TP.HCM) cho rằng người trẻ nên lựa chọn những quán có khu vực dành cho học tập, làm việc để tránh ảnh hưởng đến khách khác. Theo Duyên, nếu ngồi quá lâu, khách nên gọi thêm món thay vì chỉ sử dụng một ly nước trong nhiều giờ.
Ở góc độ của người kinh doanh, anh P.H.K, chủ một quán cà phê ở P.Bình Quới, TP.HCM, nhìn nhận: “Quán sống được là nhờ khách. Mở quán, chúng tôi xác định từ đầu là khách ngồi lâu và khách đi nhanh bù trừ qua lại cho nhau. Tuy nhiên cũng có những trường hợp ngồi từ sáng đến tối chỉ gọi 1 ly cà phê đá, tương đương chỉ 18.000 đồng; trong khi quán mất rất nhiều chi phí đi kèm: điện, nước, nhân viên, thuế… Với 1 ly cà phê 18.000 đồng ngồi từ sáng đến tối thì quán không có lãi, thậm chí là lỗ. Tôi mong khách cũng thông cảm và chia sẻ cùng các chủ quán”.
Tiến sĩ xã hội học Phạm Thị Thúy (giảng viên Học viện Chính trị khu vực 2) cho rằng quán cà phê là nơi kinh doanh, gánh nhiều chi phí để duy trì hoạt động. Bởi vậy việc các bạn trẻ ngồi lâu phải trả thêm một ít phụ thu là hết sức bình thường. Nếu vì điều này mà khách hàng đánh giá 1 sao là hành vi thiếu tử tế, thiếu lòng trắc ẩn. Tuy nhiên theo bà, để không xảy ra tranh cãi, mâu thuẫn, các quán nên có thông báo rõ ràng ngay từ đầu. “Các quán nên có ứng xử phù hợp, đồng thời cần có quy định rõ ràng và thông báo trước cho khách hàng về các chính sách của mình”, tiến sĩ Thúy nói.
Chuyên gia tài chính Lâm Minh Chánh, sáng lập AI tài chính WikiMoney (ngụ P.Sài Gòn, TP.HCM), cho rằng “văn hóa ngồi lì” từ 6 – 10 tiếng ở quán cà phê với một đơn hàng nhỏ gây áp lực lớn lên doanh thu, đẩy chi phí điện nước, nhân sự lên cao và chặn cơ hội đón khách mới.
Giải pháp mà ông Chánh đưa ra là các quán nên đặt thông báo nhỏ tại bàn nhắc khách thời gian tối đa giữ chỗ theo quy định của quán. “Phát triển mô hình “Coworking Café” – khu vực riêng cho người làm việc với mức phí theo giờ hoặc gói combo, tách biệt với không gian cho khách vãng lai cũng là một phương án tránh rủi ro và mâu thuẫn không đáng có. Mô hình này vừa tôn trọng nhu cầu của cả hai nhóm khách, vừa đảm bảo tính bền vững cho người kinh doanh”, ông Chánh nói.
Theo chuyên gia tài chính này, quán cà phê mang lại không gian học tập và làm việc linh hoạt cho giới trẻ, nhưng nếu thiếu ý thức sử dụng hợp lý, nơi đây rất dễ trở thành “văn phòng miễn phí”, ảnh hưởng đến trải nghiệm chung và hoạt động kinh doanh. Điều quan trọng không phải là hạn chế xu hướng này mà là cách mỗi người trẻ điều chỉnh hành vi để sử dụng không gian một cách văn minh và phù hợp.
Là một freelancer, Tạ Nhật Trinh (30 tuổi, ngụ P.Tân Hưng, TP.HCM) thường xuyên lựa chọn quán cà phê như một văn phòng làm việc quen thuộc của mình. Do tính chất công việc tự do và không gian ở nhà khá đông người, Trinh cảm thấy làm việc tại quán giúp tập trung hơn.
Mỗi tuần, Trinh đến quán khoảng 3 - 4 lần, chi khoảng 50.000 đồng/đồ uống cho mỗi lần, tương đương gần 200.000 đồng/tuần. Ngoài ra, những lần gặp gỡ bạn bè hoặc đối tác, mức chi cho việc ngồi quán cà phê sẽ tăng lên 500.000 đồng - 800.000 đồng/tuần. Theo Trinh, đây là mức chi hợp lý vì quán cà phê có sẵn wifi, không gian phù hợp có thể ngồi làm việc trong thời gian dài.
"Ở nhà đôi khi cũng phát sinh chi phí ăn uống rồi tiền điện... thì cũng vậy nên ra quán cà phê lại thuận tiện hơn, không có tốn kém lắm", Trinh nói.
Còn là sinh viên nhưng nhiều bạn vẫn chịu chi một khoản tiền không nhỏ trong sinh hoạt phí để ra quán cà phê học bài.
Phan Thanh Nam, sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, cho biết bản thân thường đến quán cà phê để học bài khoảng 5 lần mỗi tuần. Mỗi lần, Nam chi khoảng 50.000 đồng cho một ly nước, tương đương khoảng 250.000 - 400.000 đồng mỗi tuần, gồm cả phí khác như gửi xe, phụ thu, đồ ăn nhẹ. Theo Nam, khoản chi này hoàn toàn xứng đáng nếu giúp việc học tập hiệu quả hơn.
"Ở nhà em không thể tập trung được do các yếu tố tác động, nhưng ra quán cà phê lại học hiệu quả hơn vì có bạn bè học cùng, không gian thoải mái nên số tiền bỏ ra là đáng. Còn nếu chỉ đi để trò chuyện, vui chơi với bạn bè mà tuần nào cũng tốn chừng đó thì hơi nhiều", Nam chia sẻ.
Còn Phạm Thị Bạch Cúc, sinh viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cho biết bản thân đi cà phê gần như 6 ngày mỗi tuần để học bài hoặc gặp gỡ bạn bè. Mức chi của Cúc cho thói quen này khoảng từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng mỗi tuần cho thức uống và đồ ăn nhẹ nếu mời bạn bè hay phụ phí cần ngồi lâu lúc mùa thi.
Theo Cúc, việc giới trẻ ngày nay chọn quán cà phê để học tập và làm việc là xu hướng khá phổ biến bởi sự tiện lợi nên chấp nhận chi để có không gian "chill" hơn, đẹp hơn so với ngồi ở nhà hay ở trường. "Quán cà phê có máy lạnh, wifi, có những quán chỉ cần gọi một ly nước vài chục nghìn là có thể ngồi lâu nên rất thuận tiện cho mọi người, khoản chi này xứng đáng", Cúc chia sẻ.
Ngồi quán cà phê trở thành nhu cầu thiết yếu
Nguyễn Mai Hân (26 tuổi, ngụ P.Tân Thuận, TP.HCM) cho biết bản thân thường xuyên đi quán cà phê khoảng 4 lần mỗi tuần, nhất là mỗi khi cảm thấy chán hoặc khó tập trung làm việc ở nhà. Hân thường chọn nhiều quán khác nhau thay vì cố định một địa điểm và có thể ngồi từ 5 - 6 tiếng để hoàn thành công việc.
"Mỗi lần khoảng 50.000 đồng/đồ uống thì mỗi tuần mình sẽ tốn từ 200.000 đồng - 400.000 đồng, kèm thêm đồ ăn, phụ phí, gửi xe... cho việc đi quán cà phê, nó gần như không thể thiếu rồi", Hân nói. Theo Hân, chi phí mỗi tuần không quá nhiều, nhưng khoản chi này hợp lý và cần thiết trong cuộc sống của mình.
Còn Trần Thanh Liễu, sinh viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cho hay thường tốn khoảng 45.000 đồng đến dưới 50.000 đồng/đồ uống cho mỗi lần ngồi quán cà phê và đi khoảng 3-4 lần mỗi tuần, đặc biệt nhiều hơn (5-6 lần/tuần) vào mùa thi. "Mình bỏ ra khoản tiền không nhiều nhưng đổi lại có không gian tốt hơn để học hiệu quả hơn thì đây là chi phí mua sự hiệu quả, rất cần", Liễu nói.
Với Nguyễn Thị Nga (31 tuổi, làm freelance content writer, ngụ P.An Hội Đông, TP.HCM) thì quán cà phê như "ngôi nhà thứ hai". Cứ 3-4 lần một tuần, Nga lại mang laptop ra quán cà phê để học ngoại ngữ online, giải trí hoặc chạy deadline và mỗi lần như vậy Nga chi khoảng 45.000 – 60.000 đồng/món ăn uống. "Nếu tuần nào có gặp gỡ bạn bè thì khoản chi của mình có thể lên tới hơn 500.000 đồng/tuần", Nga cho biết. Theo Nga, hầu hết quán cà phê đều có trang trí đẹp, không gian mở và tiện nghi tạo cảm giác thoải mái. "Hơn nữa mình có thể chụp ảnh, thư giãn, tiện gặp bạn bè nên mình chi tiền cho điều này để bản thân được tận hưởng", Nga nói.
Theo Cổng thông tin Chính phủ, ngày 5.5, Phó thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đã ký ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg, yêu cầu triển khai đợt cao điểm trên phạm vi toàn quốc nhằm đấu tranh, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, diễn ra từ ngày 7.5 đến 30.5.2026.
Trong đó, Chính phủ yêu cầu tập trung xử lý các hành vi vi phạm bản quyền phim, âm nhạc, chương trình truyền hình, trò chơi điện tử trên môi trường số, song song với hàng giả, hàng nhái, xâm phạm nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý, với số vụ xử lý vi phạm phải tăng tối thiểu 20% so với tháng 5.2025. Bộ Công an được giao triệt phá các website phim lậu, nhạc lậu, game lậu, nền tảng vi phạm bản quyền có lượng truy cập lớn, kể cả website dùng tiếng Anh…
Sau khi thông tin trên, Mon Fansub - nhóm dịch nổi tiếng với hơn 200.000 lượt theo dõi đã thông báo ngừng hoạt động nền tảng DoraWatch có nội dung liên quan đến Doraemon, Thám tử lừng danh Conan và Shin cậu bé bút chì.
Tương tự, app xem truyền hình lậu Cò TV thông báo sẽ ngừng cung cấp dịch vụ ngay từ thời điểm thông báo. App này vốn là địa chỉ quen thuộc xem truyền hình, phim ảnh và bóng đá trực tuyến vi phạm bản quyền tại Việt Nam.
Trang phim lậu Phim4k.xyz cũng thông báo ngừng hoạt động từ 6.5.2026. Đáng chú ý, trang phim lậu thiaphim.net cũng thông báo ngừng hoạt động, với lý do theo yêu cầu của pháp luật, thậm chí trang này còn công khai rao bán mã nguồn hệ thống.
Dù các trang phim lậu trên ngừng hoạt động nhưng vẫn có thể bị xử lý, tuỳ theo mức độ vi phạm. Nói về điều này, luật sư Hà Thị Thu Thủy, Đoàn luật sư TP.HCM cho biết pháp luật hiện nay tập trung xử lý mạnh đối với hành vi: Lưu trữ nội dung vi phạm trên website, máy chủ hoặc nền tảng số; đăng tải, chia sẻ, phát tán đến công chúng; vận hành hệ thống cung cấp nội dung lậu nhằm thu hút lượt truy cập, quảng cáo hoặc thu lợi bất chính. Về xử lý, Điều 5 Nghị định 341/2025/NĐ-CP quy định cá nhân vi phạm về quyền tác giả, quyền liên quan có thể bị phạt đến 250 triệu đồng, tổ chức đến 500 triệu đồng, đồng thời bị buộc gỡ bỏ nội dung, đình chỉ hoạt động hoặc tịch thu phương tiện vi phạm.
Động thái ngừng hoạt động của các trang phim lậu trên là hệ quả tất yếu, khi cơ quan chức năng ngày càng kiên quyết xử lý nghiêm vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Bên cạnh đó, người dùng cũng ngày càng có ý thức tuân thủ quy định pháp luật quyền sở hữu trí tuệ hơn, thể hiện rõ ở việc nói không với phim ảnh vi phạm bản quyền.
Phan Kiến Kim Thùy (21 tuổi, ngụ đường Bùi Văn Bình, P.Phú Lợi, TP.HCM) cho biết: "Em thỉnh thoảng ra rạp xem phim để có trải nghiệm âm thanh, hình ảnh tốt nhất. Bên cạnh đó, em cũng đăng ký gói cước theo tháng trên ứng dụng xem phim trực tuyến để theo dõi phim truyền hình yêu thích, chứ không xem ở trang web lậu hoặc review ở mạng xã hội. Vì em không muốn tiếp tay cho hành vi vi phạm bản quyền, mà còn mang lại cảm giác ức chế bởi chất lượng kém, liên tục bị gián đoạn bởi quảng cáo cờ bạc".
Tương tự, Đinh Phương Nam (26 tuổi, ngụ đường Lái Thiêu 16, P.Lái Thiêu, TP.HCM) cũng nói không với phim "lậu", vì tôn trọng công sức người làm phim. "Khi có phim mới, tôi sẽ tìm hiểu thông tin, xem trailer, teaser của nhà phát hành để xem có "hợp gu" thì ra rạp coi để có cảm nhận trọn vẹn nhất về chất lượng, nội dung. Còn phim "lậu" thì bản thân không xem vì không chỉ vi phạm pháp luật mà còn khiến người làm phim khó thu hồi vốn, hạn chế đầu tư cho tác phẩm chất lượng trong tương lai".
Bên cạnh việc "mạnh tay" xử lý vi phạm, công tác phòng ngừa cũng rất quan trọng nhằm góp phần ngăn chặn từ sớm hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
PGS-TS Lê Thị Minh, Phó trưởng Trường Luật và Quản lý kiêm Trưởng chương trình đào tạo Luật, Trường ĐH Thủ Dầu Một, cho biết để chuyển từ việc xử lý thụ động sang phòng ngừa bền vững, cần thực hiện các biện pháp cụ thể mang tính hệ thống, như: cần xây dựng cơ chế danh sách chặn tự động với khả năng thực thi theo thời gian thực. Cơ quan có thẩm quyền cần duy trì, quản lý tập trung, cập nhật liên tục một danh sách chặn các tên miền vi phạm. Các nhà cung cấp dịch vụ internet phải có nghĩa vụ pháp lý thực hiện việc chặn trong vòng 48 giờ kể từ khi nhận được thông báo, bị xử phạt nếu không tuân thủ.
PGS-TS Lê Thị Minh cũng cho rằng: "Người tiêu dùng thường sử dụng nội dung vi phạm không phải vì thờ ơ với luật pháp, mà vì các lựa chọn hợp pháp đôi khi bất tiện hoặc tốn kém. Nhà nước nên có cơ chế khuyến khích các chủ thể quyền mở rộng các dịch vụ nội dung có bản quyền với giá cả phải chăng và dễ tiếp cận hơn, thông qua ưu đãi thuế hoặc hỗ trợ cấp phép nhanh".
Công an TP.HCM và các địa phương đã lên thông báo nhắc nhở nhiều nội dung quan trọng liên quan đến vai trò, trách nhiệm của admin (quản trị viên, người kiểm duyệt) về thực trạng này.
Mới đây, thông tin cảnh báo và nhắc nhở admin các hội, nhóm trên mạng xã hội, được chia sẻ rộng rãi trên fanpage của Công an TP.HCM (Công an P.Tân Bình, Công an xã Nhuận Đức…), Công an tỉnh Quảng Ngãi (Công an xã Tư Nghĩa, Công an phường Đăk Cấm…).
Theo một cán bộ công an phường tại TP.HCM, việc nhắc nhở là cần thiết trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh, nhiều hội, nhóm hoạt động sôi nổi với số lượng thành viên lớn.
"Bên cạnh những thông tin hữu ích, vẫn còn nhiều tình trạng đăng tải, chia sẻ nội dung sai sự thật, quảng cáo trái phép, lừa đảo, vay tiền, đòi nợ, đánh ghen… gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự và quyền lợi người dân", vị cán bộ cho biết.
Trao đổi với người viết qua điện thoại, đại diện Công an xã Tư Nghĩa (Công an tỉnh Quảng Ngãi), cho biết xã Tư Nghĩa có nhiều hội, nhóm hoạt động trên mạng xã hội, có vài hội nhóm trên 10.000 người.
"Công an tỉnh Quảng Ngãi đã quán triệt các đơn vị công an xã, phường về vấn đề này. Năm ngoái, chúng tôi đã làm việc cùng các admin hội nhóm để thông tin, tuyên truyền về nội dung đăng tải trên trang của mình: mỗi bài đăng, mỗi chia sẻ phải đúng pháp luật", vị cán bộ nói.
Trong thực tế, nhiều vụ đòi nợ online đã sử dụng hình thức đăng bài "đòi nợ" kèm theo thông tin cá nhân của người bị cho là "con nợ" như họ tên, số điện thoại, địa chỉ, nơi làm việc, thông tin con cái để gây áp lực xã hội.
Theo Luật sư Đặng Thị Thúy Huyền (Công ty Luật TNHH HPL và Cộng sự, TP.HCM), nếu admin biết nội dung chưa được kiểm chứng, nhưng vẫn duyệt đăng thông tin đòi nợ, bóc phốt, bôi nhọ người khác, họ không còn đứng ngoài câu chuyện. "Ngay cả trường hợp thông tin đăng tải là đúng sự thật nhưng cách thức công khai nhằm xúc phạm danh dự, cô lập xã hội hoặc hạ nhục người khác thì vẫn có thể bị xử lý", luật sư Huyền lưu ý.
Công an xã Tư Nghĩa khuyến cáo: admin phải chịu trách nhiệm đối với nội dung được đăng tải trong nhóm mình quản lý, không thể miễn trừ trách nhiệm bằng cách chỉ đóng vai trò "người duyệt bài".
"Không thể lấy lý do "không biết", "do hệ thống tự duyệt" để né tránh trách nhiệm. Các nội dung vi phạm pháp luật khi xuất hiện trong nhóm có thể bị xử lý theo quy định hiện hành: nhẹ thì xử phạt hành chính, nặng admin có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm", đại diện Công an xã Tư Nghĩa thông tin.
Đồng tình với quan điểm này, dưới góc nhìn của luật sư Đặng Thị Thúy Huyền, yếu tố quyết định trách nhiệm của admin thường nằm ở 3 vấn đề: Có biết nội dung vi phạm hay không? Có quyền kiểm soát việc đăng tải hay không? Có hành vi chủ động hỗ trợ lan truyền hay không?
Nữ luật sư phân tích, trong môi trường mạng xã hội, hành vi "giúp sức" có thể được hiểu rất rộng: tạo nền tảng đăng tải, kiểm duyệt cho bài được xuất hiện, duy trì bài viết dù biết có nội dung sai sự thật, khóa bình luận phản biện nhưng để bình luận xúc phạm tồn tại, ghim bài nhằm lan truyền mạnh hơn hoặc thu lợi từ hoạt động "đăng bài đòi nợ".
Theo luật sư Huyền, nếu có đủ căn cứ chứng minh admin nhận thức rõ hành vi vi phạm nhưng vẫn hỗ trợ thực hiện, cơ quan điều tra có thể xem xét vai trò đồng phạm trong các tội như: tội làm nhục người khác (Điều 155 bộ Luật Hình sự), tội vu khống (Điều 156 bộ Luật Hình sự)…
"Nếu việc đăng tải có mục đích ép buộc trả nợ bằng cách khủng bố tinh thần, gây áp lực danh dự thì tùy tính chất vụ việc còn có thể bị xem xét dấu hiệu: cưỡng đoạt tài sản, xâm phạm bí mật đời tư, đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông theo Điều 288 bộ Luật Hình sự", luật sư Huyền nói.
Trăn trở với thực trạng nhiều fanpage đăng tin bài đòi nợ, bóc phốt, bôi nhọ danh dự người khác tràn lan trên mạng xã hội thời gian qua, luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) cho biết đây là cảnh báo cần thiết và đúng với thực tế của môi trường số hiện nay.
Luật sư Hoàng Hà nhận thấy fanpage và hội nhóm ảnh hưởng rất mạnh đến giới trẻ và xã hội, không chỉ truyền thông tin mà còn định hình suy nghĩ, cảm xúc và hành vi. Mặt tích cực là kết nối cộng đồng, chia sẻ kiến thức, cơ hội học tập và việc làm.
Mặt tiêu cực là tin giả, nội dung cực đoan, bôi nhọ, kích động rất dễ lan nhanh. Nhất là khi người trẻ tiếp nhận thông tin theo tâm lý đám đông mà thiếu kiểm chứng. Nguy hiểm hơn là nhiều hội, nhóm không chỉ phản ánh dư luận mà còn dẫn dắt dư luận.
Vụ việc bắt giữ nhóm quản trị fanpage chuyên cưỡng đoạt tài sản ở Hải Phòng mới đây là một ví dụ. Báo Thanh Niên ngày 7.4 đăng thông tin: Phòng Cảnh sát hình sự (PC02) Công an TP.Hải Phòng, cho biết đơn vị vừa bắt giữ Vũ Tùng Lâm (36 tuổi) và Nguyễn Văn Tài (34 tuổi), để điều tra hành vi cưỡng đoạt tài sản, thông qua hệ thống fanpage, group Facebook có lượng tương tác lớn.
Theo luật sư Hà, nếu admin duyệt cho đăng nội dung đòi nợ có tính bôi nhọ, xúc phạm người khác thì có thể bị xử phạt hành chính từ 10 đến 20 triệu đồng theo Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP và bị buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm.
"Trường hợp nặng hơn, nếu có dấu hiệu làm nhục hoặc vu khống thì còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự. Điểm mấu chốt là một khi admin đã biết và trực tiếp phê duyệt cho nội dung vi phạm xuất hiện trên trang thì họ không còn là người đứng ngoài nữa", luật sư Hoàng Hà thông tin.
