Tại dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) đang được Bộ Tư pháp thẩm định, Bộ Công an (cơ quan soạn thảo) đề xuất bổ sung một số hành vi nguy hiểm cho xã hội để nội luật hóa các điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế, cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Đơn cử như hành vi vi phạm bí mật thương mại; cướp có vũ trang chống lại tàu thuyền trên biển; các hành vi cấu thành tội phạm trong các điều ước được liệt kê trong phụ lục của Công ước quốc tế về trừng trị hành vi tài trợ khủng bố; hành vi cung cấp tiền, tài sản bằng bất kỳ phương thức nào, trực tiếp hoặc gián tiếp; mở rộng các hành vi khách quan của tội Rửa tiền; hành vi vi phạm quy định về khai thác thủy sản để đáp ứng yêu cầu của Ủy ban Châu âu về chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU).
Dự án luật cũng bổ sung hành vi đưa người di cư trái phép tại các điều luật về các tội liên quan đến xuất nhập cảnh nhằm nâng cao khả năng gia nhập Nghị định thư về chống người di cư trái phép bằng đường bộ, đường biển và đường hàng không…
Ngoài ra, Bộ Công an đề nghị bổ sung một số hành vi nguy hiểm cho xã hội để giải quyết vướng mắc, bất cập trong thực tiễn như hành vi tuyên truyền chống Đảng Cộng sản Việt Nam; sản xuất, buôn bán hàng giả là chất hỗ trợ chế biến thực phẩm và dụng cụ bao gói, chứa đựng thực phẩm phẩm; hành vi sản xuất, buôn bán hàng kém chất lượng; các hành vi trong lĩnh vực ngân hàng như bảo lãnh tín dụng, quản lý tài sản bảo đảm, quản lý khoản vay sau giải ngân; hành vi đốt chất thải, nhất là đối với các chất thải nguy hại và hành vi gây ra trái phép tiếng ồn, độ rung và mùi vượt tiêu chuẩn.
Song song với đó mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự về các tội phạm chức vụ, tham nhũng đối với khu vực kinh tế tư; hành vi cố tình chậm cung cấp thông tin, tài liệu và cố tình cung cấp thông tin, tài liệu không đúng theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng; hành vi lạm dụng tình dục trẻ em (quay các bộ phận nhạy cảm, chat sex…); hành vi trái phép liên quan đến hoạt động kinh doanh, giao dịch tiền ảo, tiền kỹ thuật số, tài sản ảo; hành vi lập trình và sử dụng phần mềm trí tuệ nhân tạo (AI) để thực hiện tội phạm; hành vi lừa đảo qua sàn giao dịch ảo; hành vi thao túng dữ liệu mạng xã hội để trục lợi…
Góp ý về nội dung trên, Bộ Tư pháp nhận định bổ sung tội danh mới, hành vi phạm tội mới cần được nghiên cứu hết sức thận trọng và kỹ lưỡng, trên cơ sở phân tích, đánh giá đầy đủ và toàn diện về lý luận, thực tiễn cũng như yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm, tham khảo có chọn lọc kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới.
“Đây là chính sách có tác động và ảnh hưởng lớn đến mọi mặt của đời sống xã hội, thay đổi tư duy, nhận thức của người dân. Tuy nhiên, dự thảo báo cáo tổng kết thi hành Bộ luật Hình sự và dự thảo báo cáo đánh giá tác động chính sách chưa cung cấp đầy đủ thông tin phân tích, đánh giá những luận cứ khoa học, thực tiễn để đưa ra các đề xuất này”, Bộ Tư pháp nêu quan điểm.
Trao đổi lại, Bộ Công an nhấn mạnh đề xuất được đưa ra trên cơ sở tổng kết thực tiễn, nghiên cứu, rà soát các quan điểm, chủ trương của Đảng về xây dựng, bảo vệ, phát triển đất nước và đấu tranh phòng, chống tội phạm…
Những đề xuất bổ sung hình sự hóa trong dự thảo chính sách sẽ là tiền đề, nền tảng để cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, nghiên cứu, lựa chọn việc hình sự hóa hành vi nào, bảo đảm bao quát, toàn diện, tránh bỏ lọt hành vi nguy hiểm đến mức phải xử lý hình sự. Những lập luận sẽ được Bộ Công an thể hiện rõ nét trong hồ sơ dự án Bộ luật Hình sự.
Bộ luật Hình sự sửa đổi dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 3 Quốc hội khoá XVI và thông qua tại Kỳ họp thứ 4 Quốc hội khóa XVI.
Mở rộng phạm vi không chịu trách nhiệm về tội không tố giác tội phạm
Tại dự án luật, Bộ Công an đề xuất mở rộng phạm vi không phải chịu trách nhiệm hình sự về Tội không tố giác tội phạm, che dấu tội phạm đối với những người thân thích của người phạm tội như: Bố mẹ nuôi, bố mẹ vợ, bố mẹ chồng, cha dượng, mẹ kế, con nuôi, con rể, con dâu, con riêng của vợ, con riêng của chồng…
Việc này nhằm bảo đảm tính nhân văn, nhân đạo, phù hợp với truyền thống của người Việt Nam.
Tội không tố giác tội phạm là hành vi biết rõ một tội phạm đang được chuẩn bị, đang thực hiện hoặc đã được thực hiện mà không trình báo. Người vi phạm có thể bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
Theo Bộ luật Hình sự, người thân thích (ông bà, cha mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ/chồng) của người phạm tội không phải chịu trách nhiệm hình sự, trừ các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng khác.
Chiều 13.4, ngay sau khi nhận được thông tin về vụ sạt lở nghiêm trọng trên tuyến đê bao sông Lò Gạch (đoạn qua xã Vĩnh Hưng, Tây Ninh), đoàn công tác do ông Đỗ Hữu Phương, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường dẫn đầu đã đến kiểm tra hiện trường, chỉ đạo công tác khắc phục.
Tại buổi kiểm tra, đoàn công tác yêu cầu đơn vị thi công, tư vấn thiết kế và các bên liên quan khẩn trương đánh giá toàn diện hiện trạng công trình, xác định chính xác nguyên nhân và đề xuất phương án khắc phục phù hợp, bảo đảm an toàn lâu dài. Đồng thời, rà soát các đoạn tuyến có nguy cơ để kịp thời gia cố, tránh phát sinh sự cố tương tự.
Trước mắt, chính quyền địa phương phối hợp đơn vị thi công tổ chức rào chắn, cắm biển cảnh báo, không cho người và phương tiện lưu thông qua khu vực nguy hiểm nhằm đảm bảo an toàn. Công tác khảo sát, xây dựng phương án khắc phục phải triển khai khẩn trương để sớm ổn định tuyến đê, phục vụ nhu cầu đi lại và sinh hoạt của người dân.
Như Báo Thanh Niên đã thông tin, vụ sạt lở xảy ra vào chiều 12.4, tại đoạn từ Km7+630 đến Km7+700 trên tuyến đê bao sông Lò Gạch. Tại hiện trường, hơn 60 m đê kết hợp đường giao thông (rộng 5 m) bị sạt lở hoàn toàn về phía sông Lò Gạch. Vị trí sụt lún sâu nhất khoảng 2 m, tạo hàm ếch lớn, tiềm ẩn nguy cơ tiếp tục sạt trượt.
Sự cố khiến toàn bộ nền, mặt và lề đường dân sinh bị hư hỏng, đồng thời làm gián đoạn hệ thống cấp nước sinh hoạt của các hộ dân dọc tuyến, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân. Rất may không ghi nhận thiệt hại về người và phương tiện.
Bước đầu, cơ quan chức năng nhận định nguyên nhân có thể do nền đất yếu, tồn tại túi bùn, kết hợp với biến động mực nước khiến kết cấu thân đê mất ổn định, dẫn đến sạt lở.
Trước khi phiên tòa phúc thẩm lần thứ 3 sắp diễn ra ngày 2.6, đại biểu Quốc hội thượng tướng Bế Xuân Trường, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Phó chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam (nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng) đã có văn bản gửi Chánh án TAND tối cao và Viện trưởng VKSND tối cao đề nghị chỉ đạo giải quyết khách quan vụ án 6 cựu chiến binh bị kết tội hủy hoại rừng.
Trong văn bản kiến nghị, thượng tướng Bế Xuân Trường cho biết Hội Cựu chiến binh Việt Nam đã nghiên cứu hồ sơ, tham gia bảo vệ quyền lợi cho 6 bị cáo và nhận thấy vụ án còn nhiều vấn đề chưa được làm rõ.
"Các bị cáo trong vụ án đều là cựu chiến binh, từng tham gia quân đội, có nhiều đóng góp trong chiến đấu, bảo vệ Tổ quốc. Việc thực hiện hành vi bị cáo buộc cũng không xuất phát từ động cơ vụ lợi cá nhân. Vì vậy, việc giải quyết vụ án cần đặc biệt thận trọng, không để xảy ra oan sai", văn bản nêu.
Theo hồ sơ, đầu năm 2015, Chi hội Cựu chiến binh thôn 6, xã Trường Xuân, huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông (cũ) họp bàn việc phát dọn khu đất được cho là không còn rừng để trồng keo gây quỹ hoạt động. Sau đó, các hội viên tham gia chặt cây bụi, dây leo và một số cây gỗ nhỏ gom thành đống chờ đốt.
Kết luận giám định tháng 4.2015 của giám định viên tư pháp Huỳnh Văn Triệu (Hạt Kiểm lâm TP.Gia Nghĩa cũ) xác định diện tích rừng sản xuất bị hủy hoại là 0,98 ha, thiệt hại hơn 53 triệu đồng.
Năm 2020, TAND cấp cao tại TP.HCM xét xử giám đốc thẩm đã chỉ ra 9 vấn đề lớn cho thấy chưa đủ căn cứ buộc tội nên đã hủy toàn bộ các bản án sơ thẩm và phúc thẩm ở tỉnh Đắk Nông (nay là tỉnh Lâm Đồng) từng kết tội 6 cựu chiến binh để điều tra lại.
Tuy nhiên, đầu năm 2026, TAND khu vực 6 - Lâm Đồng xét xử sơ thẩm lần 3 tiếp tục giữ nguyên quan điểm kết tội 6 bị cáo về tội hủy hoại rừng với mức án như cũ từ 6 - 7 tháng tù.
Cụ thể, tòa phạt 5 cựu chiến binh mỗi người 6 tháng tù gồm: Ngân Xuân Dũng (65 tuổi), Vũ Tất Đắc (72 tuổi), Hoàng Văn Sằn (68 tuổi), Nguyễn Nam Thái (58 tuổi) và Cao Minh Điến (57 tuổi); riêng bị cáo Đỗ Mạnh Hùng (63 tuổi) 7 tháng tù.
Theo thượng tướng Bế Xuân Trường, hồ sơ vụ án hiện vẫn tồn tại hàng loạt mâu thuẫn liên quan đến hiện trạng rừng, kết luận giám định và đánh giá chứng cứ buộc tội.
Qua nghiên cứu hồ sơ vụ án, Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam nhận thấy bản án hình sự sơ thẩm lần 3 của TAND khu vực 6 - Lâm Đồng còn nhiều vấn đề chưa được làm rõ.
Theo quyết định giám đốc thẩm năm 2020 của TAND cấp cao tại TP.HCM, tại điều 189 bộ luật Hình sự 1999, Thông tư liên ngành số 19 năm 2007 của Bộ NN&PTNN (cũ) và điều 20 Nghị định 157 năm 2016, phải hủy hoại trên 5.000 m2 (đối với rừng sản xuất) mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Cơ quan CSĐT xác định các bị cáo chặt, phá rừng trong 4 ngày, trong đó có 2 ngày của tháng 1.2015 là 4.000 m2. Theo văn bản tháng 3.2015 của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Đắk Nông thì rừng lại bị thiệt hại 100%. Như vậy, việc xác định các bị cáo tiếp tục phá rừng trong 2 ngày của tháng 4.2015 là không đủ cơ sở.
Hạt Kiểm lâm thị xã Gia Nghĩa (tỉnh Đắk Nông cũ) không dựa vào mức độ thiệt hại thực tế về số lượng, khối lượng cây rừng bị chặt hạ mà lại dựa vào tiêu chí xác định rừng là không phù hợp với quy định.
Ngoài ra, theo lời khai người làm chứng thì tại thời điểm kiểm tra từ ngày 24.1.2015, hiện trường đã trong tình trạng đất cháy, cây khô, không còn cây gỗ lớn, chủ yếu là cây bụi và dây leo. Nhưng theo thượng tướng Bế Xuân Trường, những vấn đề này không được cấp sơ thẩm làm rõ.
Một nội dung đáng chú ý khác được thượng tướng Bế Xuân Trường đề cập là những mâu thuẫn trong hoạt động giám định tư pháp.
Quyết định giám đốc thẩm của TAND cấp cao tại TP.HCM đã xác định kết luận giám định tháng 4.2015 và kết luận giám định lại tháng 7.2016 đều do ông Huỳnh Văn Triệu ký không phải giám định viên có chuyên môn, là trái với điều 34 luật Giám định tư pháp. Vì thế, các cơ quan tố tụng căn cứ vào kết luận trên để điều tra, truy tố, xét xử 6 bị cáo là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.
Sau khi vụ án bị hủy để điều tra lại, hội đồng giám định tư pháp trong lĩnh vực lâm nghiệp thuộc Bộ NN-PTNT (cũ) đã ban hành kết luận giám định năm 2022 với nội dung "không thể giám định được ranh giới, diện tích rừng, trạng thái rừng bị thiệt hại".
Theo thượng tướng Bế Xuân Trường, đây là kết luận chuyên môn của cơ quan giám định cấp bộ. Tuy nhiên, cơ quan tố tụng lại tiếp tục tái sử dụng kết luận giám định của ông Huỳnh Văn Triệu để kết tội bị cáo là vi phạm thủ tục tố tụng.
"Lẽ ra, cơ quan điều tra phải căn cứ vào kết luận giám định của Bộ NN-PTNT (cũ) để đình chỉ vụ án, đình chỉ bị can theo điểm b khoản 1 điều 230 bộ luật tố tụng Hình sự do đã hết thời hạn điều tra vụ án mà không chứng minh được bị can đã thực hiện tội phạm", văn bản nêu.
UBND TP.HCM vừa ban hành quyết định tổ chức lại Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM trực thuộc Sở Khoa học và Công nghệ trên cơ sở sáp nhập thêm 2 đơn vị liên quan.
Cụ thể, Trung tâm Thông tin, Thống kê và Ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ TP.HCM và Trung tâm Hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp được sáp nhập vào Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM (tên giao dịch quốc tế là Startup And Innovation Hub of Ho Chi Minh City - SIHUB).
Trung tâm có trụ sở chính tại địa chỉ 123 Trương Định, phường Xuân Hòa, cùng 2 cơ sở ở phường Bến Thành và phường Phú Lợi. Đơn vị chịu sự quản lý trực tiếp của Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM về tổ chức bộ máy, nhân sự, tài chính và hoạt động.
Theo quyết định, trung tâm có chức năng kết nối các nguồn lực trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp trong và ngoài nước; thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo khu vực công; hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là thanh niên khởi nghiệp. Đồng thời, đơn vị cũng thực hiện các nhiệm vụ về thông tin, thống kê khoa học - công nghệ, chuyển giao công nghệ và truyền thông phục vụ quản lý nhà nước của TP.HCM.
Bên cạnh đó, trung tâm quản lý các nguồn vốn hỗ trợ thanh niên vay để học tập, sản xuất, kinh doanh; tổ chức đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản lý kinh tế; kết nối nguồn lực phát triển kinh tế cho thanh niên.
Cơ cấu tổ chức gồm giám đốc và các phó giám đốc, cùng 8 phòng chuyên môn như hành chính - tổng hợp, đổi mới sáng tạo, hỗ trợ khởi nghiệp, công nghệ số, thông tin - thống kê, giao dịch công nghệ…
Theo đề án tổ chức lại Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM, trong giai đoạn 2026 - 2030, trung tâm hướng tới phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của TP.HCM ngang tầm khu vực, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển sản phẩm chủ lực.
Đến giai đoạn 2031 - 2035, trung tâm đặt mục tiêu đạt chuẩn quốc tế, trở thành đầu mối đổi mới sáng tạo có lợi thế cạnh tranh trong khu vực, thu hút nguồn vốn đầu tư mạo hiểm trong và ngoài nước.
SIHUB là đơn vị trực thuộc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, giữ vai trò đầu mối kết nối các nguồn lực trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Tòa nhà 123 Trương Định có khuôn viên gần 17.000 m², được vận hành từ tháng 8.2025.
Trong 9 tháng qua, nơi đây tổ chức nhiều hội thảo, tọa đàm, sự kiện công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo và các buổi gặp gỡ của lãnh đạo TP.HCM với cộng đồng doanh nghiệp công nghệ và khởi nghiệp sáng tạo.
