Vụ việc 300 tấn thịt heo bệnh đã tuồn vào chợ, bếp ăn của 26 trường tiểu học cùng nhiều trường mầm non tư thục tại Hà Nội và các tỉnh lân cận đã khiến cộng đồng bức xúc tột độ.
Trước đó, dư luận cũng đã rúng động khi phụ huynh Trường mầm non Hòa Bình, xã Văn Lăng, Thái Nguyên phát hiện bếp ăn bán trú của trường dùng thịt lợn, qua xét nghiệm của cơ quan chức năng cho thấy: thịt này dương tính với dịch tả lợn châu Phi.
Hồi cuối tháng 1-2026, rất nhiều phụ huynh ở TP.HCM đã “đứng ngồi không yên” khi hàng loạt trường tiểu học, THCS trên địa bàn TP dùng suất ăn bán trú từ doanh nghiệp bị tố sử dụng thực phẩm “bẩn”.
Những vụ việc trên như một lời cảnh tỉnh các cơ quan chức năng, rằng thực phẩm “bẩn” không chỉ xuất hiện ở chợ mà đã len lỏi vào trường học – nơi được yêu cầu phải kiểm soát nghiêm ngặt để bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Nhưng cũng có một lời cảnh tỉnh khác cho những người có trách nhiệm ở nhà trường.
Đúng là trách nhiệm của hiệu trưởng các trường từ mầm non đến THPT ngày càng nặng nề. Bởi họ không chỉ lo dạy học mà phải quản lý cả bữa ăn bán trú của học sinh, nhất là trong bối cảnh nhu cầu gửi con học bán trú của phụ huynh ngày càng tăng lên.
Tuy nhiên, nói đi cũng phải nói lại. Nếu người đứng đầu nhà trường làm hết sức mình, thể hiện cái “tâm” của mình đối với bữa ăn của học sinh thì chắc chắn tình hình sẽ không tệ như thế.
Không cần đợi đến phiên tòa của TAND tỉnh Bắc Ninh (xét xử công khai vụ án đưa, nhận hối lộ xảy ra tại một số cơ quan quản lý giáo dục và các trường mầm non trên địa bàn, liên quan việc cung cấp thực phẩm phục vụ bữa ăn bán trú, diễn ra từ 6 đến 10-4), người ta mới biết đến việc đưa “hoa hồng” cho cán bộ quản lý giáo dục từ các đơn vị cung cấp thực phẩm.
Bởi việc này nhiều khi đã thành “luật bất thành văn”, chỉ khác là có trường nhận “hoa hồng” như một lẽ đương nhiên, có trường không nhận mà yêu cầu làm bữa ăn tươm tất hơn, có trường đòi “hoa hồng” rất cao và ngược lại.
Doanh nghiệp kinh doanh phải thu lợi nhuận. Trong khi đó, tiền ăn thì phụ huynh đóng theo mức cố định. Lẽ thường, khi “hoa hồng” cho nhà trường nhiều lên thì chất lượng bữa ăn của học sinh sẽ giảm xuống.
Thế mới có chuyện cùng một mức tiền ăn nhưng ở trường A ăn ngon hơn, phần ăn nhiều đạm hơn; còn trường B thì ngược lại. Xin thưa, đó là do cái “tâm” của người hiệu trưởng và người chủ doanh nghiệp cung cấp suất ăn bán trú.
Nhưng sức khỏe thể chất của thế hệ mai sau – những chủ nhân tương lai của đất nước – không thể để phụ thuộc vào cái “tâm” của những người có trách nhiệm.
Những vụ việc đã bị đưa ra ánh sáng như là một lời nhắc nhở nghiêm khắc: “luật bất thành văn”, khoản chi “hoa hồng”, “lại quả” làm giảm chất lượng bữa ăn sẽ không còn đất sống, sẽ bị xử lý nghiêm khắc. Cái lệ xấu ấy đang và sẽ bị xóa sổ.
Đừng để rơi vào cảnh “những người chưa bị lộ”. Nhân đây cũng rất cần có một quy chế cụ thể và rõ ràng về việc phối hợp kiểm tra giữa các ban ngành cùng biện pháp chế tài thật nặng.
Rất cần có một quy trình kiểm soát chặt chẽ để thực phẩm “bẩn” không thể lọt vào trường học. Để bữa ăn bán trú của học sinh đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, đủ chất dinh dưỡng và tương ứng với số tiền mà phụ huynh đã đóng cho con em mình.
Nội dung được đề cập tại dự thảo nghị định xử phạt hành chính trong lĩnh vực giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo soạn thảo, dự kiến ban hành vào tháng 9. Hầu hết mức phạt tăng so với dự thảo cách đây một năm, khi cao nhất chỉ 20 triệu đồng.
Theo đó, giáo viên, nhà trường, cơ sở dạy thêm bị cảnh cáo nếu báo cáo, công khai không đầy đủ, kịp thời về hoạt động dạy thêm nhưng chưa gây xung đột lợi ích hoặc sai lệch thông tin.
Giáo viên dạy thêm ngoài trường nhưng không báo cáo, báo không đầy đủ, không trung thực về môn học, địa điểm, hình thức, mối quan hệ với chủ thể đứng tên đăng ký kinh doanh bị phạt 2-5 triệu đồng.
Nhà trường tổ chức dạy thêm không đúng diện học sinh hoặc quá thời lượng cho phép, xếp lớp quá 45 học sinh, không công khai kế hoạch dạy thêm có thể bị phạt 5-10 triệu đồng. Cơ sở dạy thêm vi phạm cũng chịu mức phạt tương tự.
Mức phạt 10-20 triệu đồng và đình chỉ hoạt động dạy thêm 1-3 tháng áp dụng với cá nhân, tổ chức dạy thêm cho học sinh tiểu học; dạy thêm có thu tiền học sinh chính khóa; tham gia quản lý, điều hành việc dạy thêm ngoài nhà trường; xếp giờ dạy thêm xen kẽ thời khóa biểu chính khóa; không công khai số điện thoại để tiếp nhận phản ánh dạy thêm, học thêm.
Những trường hợp bố trí, ký hợp đồng hoặc thỏa thuận để giáo viên dạy thêm có thu tiền với học sinh chính khóa; thỏa thuận hoặc cho phép giáo viên công lập quản lý, điều hành hoạt động dạy thêm ngoài nhà trường; cắt giảm nội dung dạy học trong trường để đưa vào dạy thêm; lợi dụng quan hệ với giáo viên công lập để tổ chức dạy thêm gây xung đột lợi ích sẽ bị phạt 20-30 triệu đồng. Cùng đó, cá nhân, tổ chức vi phạm còn bị đình chỉ dạy thêm 3-6 tháng.
Mức phạt 30-50 triệu đồng, đình chỉ dạy thêm 6-12 tháng dành cho các hành vi tổ chức dạy thêm khi chưa đăng ký kinh doanh; ép buộc, lôi kéo học sinh học thêm trái quy định; tiếp tục vi phạm khi đã bị cơ quan có thẩm quyền xử lý.
Tất cả trường hợp vi phạm đều phải khắc phục hậu quả bằng cách báo cáo, công khai thông tin đầy đủ; hoàn trả phụ huynh số tiền thu sai hoặc nộp lại số tiền bất hợp pháp; dạy bù, bổ sung nội dung bị cắt giảm,...
Ngoài ra, dự thảo của Bộ lần đầu đưa ra mức xử phạt 10-20 triệu đồng nếu giáo viên dạy trước chương trình lớp 1 hoặc kiến thức vượt yêu cầu chương trình mầm non.
Các hành vi can thiệp hoạt động thi cử có thể bị xử phạt 1-60 triệu đồng, đặc biệt là việc lộ đề thi, đáp án nhưng chưa đến mức độ truy cứu trách nhiệm hình sự.
Thông tư 29 về quản lý dạy thêm, học thêm của Bộ Giáo dục và Đào tạo có hiệu lực từ tháng 2/2025. Trường học chỉ được dạy thêm ba nhóm, và phải miễn phí, gồm: học sinh có kết quả chưa đạt; được chọn bồi dưỡng học sinh giỏi; học sinh cuối cấp, tự nguyện đăng ký ôn thi.
Học sinh muốn học thêm trong trường cần làm đơn đăng ký, mỗi lớp không quá 45 em. Với mỗi môn học, trường không được dạy thêm quá hai tiết một tuần. Kinh phí tổ chức dạy thêm lấy từ ngân sách.
Với dạy thêm ngoài trường, cá nhân, tổ chức phải đăng ký kinh doanh, công khai thông tin về học phí, thời lượng... Cùng đó, thầy cô không được thu tiền dạy thêm với học sinh trên lớp của mình.
Học sinh tiểu học thuộc diện cấm dạy thêm, học thêm.
Sau một năm thực hiện, Bộ điều chỉnh, cho phép các trường được dạy thêm miễn phí hơn 2 tiết một tuần với ba nhóm học sinh đã quy định, nhưng cần được Sở Giáo dục phê duyệt.
Từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức được điều chỉnh lên 2.530.000 đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP. Việc tăng lương cơ sở kéo theo mức lương của đội ngũ giáo viên các cấp cũng được điều chỉnh tăng tương ứng theo Thông tư 31/2026/TT-BGDĐT.
Một hiệu trưởng trường THCS khu vực trung tâm TPHCM cho biết, bắt đầu từ tháng 7 này nhà trường đã thực hiện chi trả lương và phụ cấp cho giáo viên theo Nghị định mới. Với mức điều chỉnh này, mức tăng mỗi tháng của mỗi giáo viên sẽ tuỳ theo ngạch, bậc.
Ví dụ, nếu thầy cô sắp về hưu, mức lương mới sẽ tăng thêm khoảng 1,6-1,7 triệu đồng/người/tháng. Riêng giáo viên mới ra trường mức lương sẽ tăng thêm khoảng 600.000 ngàn đồng/người/tháng.
Về phụ cấp của một giáo viên mới ra trường sẽ tăng thêm khoảng 620.000 đồng/người/tháng.
“Như vậy, tổng lương và phụ cấp của một giáo viên mới ra trường sẽ dao động khoảng 8,2 triệu đồng/người/tháng, chưa kể thu nhập tăng thêm theo Nghị quyết 27. Nếu tính tổng thu nhập bao gồm cả thu nhập tăng thêm, thu nhập của một giáo viên mới ra trường có thể lên tới 17 triệu đồng, tuỳ theo đánh giá hoàn thành tốt hay hoàn thành xuất sắc”, hiệu trưởng này cho biết.
Cũng với cách tính này, vị hiệu trưởng trên cho hay, những giáo viên có thâm niên thì tổng thu nhập hàng tháng có thể lên tới 40 triệu đồng, bao gồm lương, phụ cấp và thu nhập tăng thêm.
Năm 2026, mức chi thu nhập tăng thêm cho viên chức ngành giáo dục TPHCM được thực hiện theo Nghị quyết 27/2025/NQ-HĐND quy định chi thu nhập tăng thêm theo Nghị quyết 98/2023/QH15 về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TPHCM (được sửa đổi bởi Nghị quyết thông qua ngày 10/12/2025).
Quy định mức chi thu nhập tăng thêm tối đa là 1,8 lần mức lương ngạch, bậc, chức vụ đối với các đối tượng quy định tại khoản 1, khoản 2, khoản 3, khoản 6 Điều 2 Nghị quyết 27/2025.
Chi thu nhập tăng thêm tối đa 3.000.000 đồng/người/tháng đối với các đối tượng còn lại theo quy định tại Điều 2 Nghị quyết 27/2025.
Sớm xếp lương nhà giáo ở mức cao nhất
Trong công bố kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc về công tác chuẩn bị năm học 2026 - 2027 và tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển GD-ĐT nêu rõ: Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo Bộ GD&ĐT phối hợp với cơ quan liên quan hoàn thiện hồ sơ báo cáo cấp có thẩm quyền cho ý kiến đối với đề án cải cách chính sách tiền lương, sớm xếp lương nhà giáo ở mức cao nhất trong thang bậc lương sự nghiệp; có cơ chế đặc thù để thu hút các chuyên gia giỏi, nhà khoa học đầu ngành tham gia giảng dạy, nghiên cứu…
Theo đó, bà Trần Thị Thảo, Chủ tịch UBND phường Bến Cát (TP.HCM), cho biết đã nhận được phản ánh của phụ huynh về việc học sinh lớp 3 Trường tiểu học Lương Thế Vinh bị giáo viên M. đưa ra hình thức phạt học sinh không ngoan bằng cách yêu cầu học sinh tự lấy kim tiêm đâm vào tay.
Sau đó, các cơ quan chuyên môn đã tiến hành xác minh và khẳng định việc cô M. đưa ra hình thức phạt học sinh chưa ngoan bằng cách yêu cầu tự lấy kim tiêm đâm vào tay là có thật.
"Việc giáo viên đưa ra hình thức phạt này là vi phạm đạo đức, gây phản cảm cho các em học sinh. Hiện tại tinh thần của các em học sinh đã ổn định. Chúng tôi đang tiến hành các bước kỷ luật theo quy định", bà Trần Thị Thảo cho hay.
Trước đó, theo phản ánh của phụ huynh Trường tiểu học Lương Thế Vinh, có đến 5 học sinh bị cô M. phạt do không đeo khăn quàng đỏ, vi phạm nội quy của lớp học… bằng cách yêu cầu học sinh tự lấy kim tiêm đâm vào tay. Điều này khiến tinh thần của các em hoảng loạn.
Bà Trần Thị Thảo cho biết thêm, qua làm việc, cô M. đã thừa nhận kim tiêm là do cô đi mua ở tiệm thuốc tây về để tiêm thuốc cho người nhà trong gia đình.
Trong lúc chưa mang kim tiêm về nhà, cô M. để trong túi xách, mang đến trường. Khi có các học sinh vi phạm nội quy, cô đã mang kim tiêm ra để phạt học sinh.
Trước đó, phụ huynh Trường tiểu học Lương Thế Vinh cũng bất bình khi phát hiện thực phẩm kém chất lượng đưa vào bếp ăn của học sinh bán trú (Thanh Niên đã thông tin). Đến nay, nhà trường đã đình chỉ nhà cung cấp suất ăn cho học sinh và tiến hành đấu thầu công khai để tìm đơn vị mới.
