Vụ việc 300 tấn thịt heo bệnh đã tuồn vào chợ, bếp ăn của 26 trường tiểu học cùng nhiều trường mầm non tư thục tại Hà Nội và các tỉnh lân cận đã khiến cộng đồng bức xúc tột độ.
Trước đó, dư luận cũng đã rúng động khi phụ huynh Trường mầm non Hòa Bình, xã Văn Lăng, Thái Nguyên phát hiện bếp ăn bán trú của trường dùng thịt lợn, qua xét nghiệm của cơ quan chức năng cho thấy: thịt này dương tính với dịch tả lợn châu Phi.
Hồi cuối tháng 1-2026, rất nhiều phụ huynh ở TP.HCM đã “đứng ngồi không yên” khi hàng loạt trường tiểu học, THCS trên địa bàn TP dùng suất ăn bán trú từ doanh nghiệp bị tố sử dụng thực phẩm “bẩn”.
Những vụ việc trên như một lời cảnh tỉnh các cơ quan chức năng, rằng thực phẩm “bẩn” không chỉ xuất hiện ở chợ mà đã len lỏi vào trường học – nơi được yêu cầu phải kiểm soát nghiêm ngặt để bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Nhưng cũng có một lời cảnh tỉnh khác cho những người có trách nhiệm ở nhà trường.
Đúng là trách nhiệm của hiệu trưởng các trường từ mầm non đến THPT ngày càng nặng nề. Bởi họ không chỉ lo dạy học mà phải quản lý cả bữa ăn bán trú của học sinh, nhất là trong bối cảnh nhu cầu gửi con học bán trú của phụ huynh ngày càng tăng lên.
Tuy nhiên, nói đi cũng phải nói lại. Nếu người đứng đầu nhà trường làm hết sức mình, thể hiện cái “tâm” của mình đối với bữa ăn của học sinh thì chắc chắn tình hình sẽ không tệ như thế.
Không cần đợi đến phiên tòa của TAND tỉnh Bắc Ninh (xét xử công khai vụ án đưa, nhận hối lộ xảy ra tại một số cơ quan quản lý giáo dục và các trường mầm non trên địa bàn, liên quan việc cung cấp thực phẩm phục vụ bữa ăn bán trú, diễn ra từ 6 đến 10-4), người ta mới biết đến việc đưa “hoa hồng” cho cán bộ quản lý giáo dục từ các đơn vị cung cấp thực phẩm.
Bởi việc này nhiều khi đã thành “luật bất thành văn”, chỉ khác là có trường nhận “hoa hồng” như một lẽ đương nhiên, có trường không nhận mà yêu cầu làm bữa ăn tươm tất hơn, có trường đòi “hoa hồng” rất cao và ngược lại.
Doanh nghiệp kinh doanh phải thu lợi nhuận. Trong khi đó, tiền ăn thì phụ huynh đóng theo mức cố định. Lẽ thường, khi “hoa hồng” cho nhà trường nhiều lên thì chất lượng bữa ăn của học sinh sẽ giảm xuống.
Thế mới có chuyện cùng một mức tiền ăn nhưng ở trường A ăn ngon hơn, phần ăn nhiều đạm hơn; còn trường B thì ngược lại. Xin thưa, đó là do cái “tâm” của người hiệu trưởng và người chủ doanh nghiệp cung cấp suất ăn bán trú.
Nhưng sức khỏe thể chất của thế hệ mai sau – những chủ nhân tương lai của đất nước – không thể để phụ thuộc vào cái “tâm” của những người có trách nhiệm.
Những vụ việc đã bị đưa ra ánh sáng như là một lời nhắc nhở nghiêm khắc: “luật bất thành văn”, khoản chi “hoa hồng”, “lại quả” làm giảm chất lượng bữa ăn sẽ không còn đất sống, sẽ bị xử lý nghiêm khắc. Cái lệ xấu ấy đang và sẽ bị xóa sổ.
Đừng để rơi vào cảnh “những người chưa bị lộ”. Nhân đây cũng rất cần có một quy chế cụ thể và rõ ràng về việc phối hợp kiểm tra giữa các ban ngành cùng biện pháp chế tài thật nặng.
Rất cần có một quy trình kiểm soát chặt chẽ để thực phẩm “bẩn” không thể lọt vào trường học. Để bữa ăn bán trú của học sinh đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, đủ chất dinh dưỡng và tương ứng với số tiền mà phụ huynh đã đóng cho con em mình.
Chiều 31/3, trường Đại học Tôn Đức Thắng khai mạc cuộc thi đầu tư chứng khoán sinh viên Việt Nam - Investment Challenge 2026 (IC 2026).
TS Nghiêm Quý Hào, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Kinh tế ứng dụng, Trưởng ban tổ chức, đặt câu hỏi: "Bao nhiêu sinh viên học tài chính nhưng chưa từng đặt một lệnh giao dịch thực sự?".
Theo ông, nếu câu trả lời là rất nhiều thì các trường đang dạy tài chính chứ chưa đào tạo ra các nhà đầu tư. Ông đánh giá thị trường tài chính biến động từng giây, công nghệ, dữ liệu đang định nghĩa lại nhiều khái niệm, định chế tài chính.
Do đó, đây là cơ hội để sinh viên bước vào thị trường thật, ra lệnh đầu tư thật, với "tiền tươi thóc thật". Các em không chỉ được học lý thuyết mà còn trải nghiệm áp lực, rủi ro và kỷ luật của thị trường chứng khoán.
Ông Hào cho biết cuộc thi năm nay thu hút hơn 2.700 sinh viên từ 116 trường đại học, lần đầu tiên có sự tham gia của sinh viên từ Lào, Indonesia, Myanmar, Đài Loan (Trung Quốc). Nội dung thi cũng thêm kiến thức về tài chính, tài sản số so với năm ngoái, nhằm bắt kịp xu hướng trong lĩnh vực.
Tất cả thí sinh sẽ tham gia vòng kiểm tra kiến thức tài chính online. 100 em có kết quả tốt nhất được chọn vào vòng hai, chia đội thành 10 đội. Mỗi đội được cấp 10 triệu đồng để đầu tư thực tế trên tư trên sàn HOSE (Sở Giao dịch Chứng khoán TP HCM) và NHX (Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội) trong 2 tháng. Nếu đầu tư lãi, đội thi được nhận toàn bộ, ngược lại ban tổ chức sẽ hỗ trợ 10% khoản lỗ. Phần vốn gốc sẽ được hoàn trả cho ban tổ chức.
10 đội có tỷ suất sinh lời cao nhất sẽ tranh tài tại chung kết, vào ngày 17/7, bằng cách thuyết trình chiến lược, danh mục đầu tư trước ban giám khảo. 100% sinh viên vào vòng này được các công ty chứng khoán top đầu thị trường nhận thực tập.
Investment Challenge ra mắt lần đầu tiên vào năm 2017 với quy mô cấp trường, sau đó mở rộng dần. Năm ngoái, cuộc thi thu hút sinh viên từ 110 trường đại học tham gia.
Năm 2026, TP.HCM có 142.899 thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT. Năm 2025, số lượng thí sinh đăng ký dự thi là 97.940.
Như vậy số lượng thí sinh đăng ký dự thi của thành phố sau sáp nhập tăng khoảng 50.000 thí sinh.
Hai môn văn, toán bắt buộc và những môn có quá ít thí sinh bị loại trừ trong thống kê này. Tuổi Trẻ Online đề cập đến các môn thi có nhiều thí sinh lựa chọn để phân tích.
Cùng với số lượng thí sinh tăng, tỉ lệ học sinh chọn các môn thi cũng có sự thay đổi đáng kể.
Theo thống kê của Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, ngoại ngữ vẫn là môn được nhiều thí sinh chọn thi nhất nhưng tỉ lệ năm 2026 giảm mạnh so với 2025. So với năm trước, năm nay tỉ lệ học sinh chọn thi môn ngoại ngữ giảm hơn 5%.
Đây là mức tăng/giảm nhiều nhất trong số các môn thi so với năm 2025.
Từ số liệu trên có thể thấy học sinh TP.HCM sau sáp nhập có xu hướng chọn các môn khoa học xã hội thi tốt nghiệp THPT nhiều hơn.
Cụ thể, môn lịch sử có tỉ lệ học sinh chọn thi tăng nhiều nhất, hơn 4%. Môn giáo dục kinh tế và pháp luật cũng tăng nhẹ. Trong khi đó tỉ lệ học sinh chọn môn địa lý lại giảm so với năm 2025.
Ở nhóm môn khoa học tự nhiên, môn vật lý tiếp tục được nhiều thí sinh lựa chọn nhất sau ngoại ngữ ở cả hai năm 2025 và 2026. Không chỉ vậy, tỉ lệ học sinh chọn môn vật lý năm nay còn tăng nhẹ so với năm trước.
Trong khi đó, hai môn hóa học và sinh học đều có tỉ lệ chọn thi giảm so với năm trước. Điều này khiến cho nguồn tuyển cho nhóm ngành khoa học sự sống, khoa học sức khỏe ngày càng thu hẹp hơn.
Xét trong bối cảnh toàn quốc, tỉ lệ chọn môn thi của học sinh TP.HCM năm nay có một số tương đồng và khác biệt. Ở quy mô toàn quốc, các môn ngoại ngữ, địa lý, sinh học có tỉ lệ học sinh đăng ký dự thi giảm, các môn còn lại tăng so với năm 2025.
Tại TP.HCM, đây cũng là các môn có tỉ lệ học sinh chọn thi giảm so với năm trước. Riêng môn hóa học, tỉ lệ toàn quốc tăng trong khi tỉ lệ TP.HCM lại giảm.
TP.HCM sau sáp nhập là địa phương có số lượng thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT lớn nhất cả nước. Do đó, xét tỉ trọng thí sinh trong từng môn thi, thí sinh TP.HCM chiếm tỉ lệ khá lớn trong tương quan toàn quốc ở các môn khoa học tự nhiên và khiêm tốn ở các môn xã hội. Riêng môn ngoại ngữ, học sinh TP.HCM chiếm khoảng 19% tổng số thí sinh đăng ký dự thi môn này.
Mặc dù tỉ lệ học sinh chọn thi các môn khoa học xã hội tăng nhưng tỉ lệ học sinh TP.HCM trong các môn này khi xét quy mô toàn quốc chỉ chiếm tỉ lệ thấp. Chẳng hạn lịch sử, địa lý hơn 7%. Các môn xã hội không môn nào chiếm hơn 9% tổng thí sinh toàn quốc của môn thi đó.
Ngược lại, ở các môn tự nhiên, tỉ lệ này lại khá cao. Toàn bộ các môn tự nhiên như sinh học, hóa học, vật lý đều có tỉ lệ hơn 15% thí sinh toàn quốc.
Xét toàn quốc trong từng môn thi, tỉ lệ học sinh TP.HCM chọn các môn khoa học tự nhiên nhiều hơn gấp đôi các môn xã hội.
Như vậy, tỉ lệ học sinh TP.HCM chọn các môn xã hội thi tốt nghiệp THPT tăng, môn tự nhiên giảm so với năm trước. Tuy nhiên, xét toàn quốc ở từng môn thi, tỉ lệ thí sinh TP.HCM chọn thi khoa học tự nhiên nhiều gấp đôi các môn xã hội.
