Nhân dịp Thủ tướng Lê Minh Hưng làm việc với TPHCM ngày 13/6, UBND thành phố có báo cáo về tình hình kinh tế – xã hội 5 tháng đầu năm. Trong đó, thành phố khẳng định đã huy động nguồn lực lớn nhằm thúc đẩy các dự án hạ tầng chiến lược, từ giao thông, chuyển đổi số đến phát triển quỹ nhà ở xã hội.
Nỗ lực này không chỉ giải quyết các vấn đề dân sinh cấp bách, mà còn đóng góp vào mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế 2 con số của cả nước.
Theo báo cáo, TPHCM xác định đầu tư công là động lực dẫn dắt và lan tỏa các nguồn vốn đầu tư toàn xã hội. Trong 5 tháng qua, môi trường đầu tư kinh doanh tiếp tục ghi nhận tín hiệu tích cực khi thành phố chấp thuận đầu tư cho nhiều dự án, công trình hạ tầng chiến lược, với tổng vốn khoảng 520.000 tỷ đồng từ các doanh nghiệp và nhà đầu tư trong nước.
Về tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, tổng vốn giải ngân đạt 33.933 tỷ đồng, tương đương 23% kế hoạch được Thủ tướng giao. Thành phố đã thực hiện tiết kiệm 5% kế hoạch vốn đầu tư công từ ngân sách địa phương (tương ứng 7.203,9 tỷ đồng) để dự kiến hỗ trợ đầu tư cho dự án đường sắt chiến lược Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng. Nếu không tính khoản tiết kiệm này, tỷ lệ giải ngân thực tế đạt 24,2% kế hoạch vốn.
Trong lĩnh vực hạ tầng giao thông đô thị, thành phố đang đẩy nhanh thủ tục triển khai hệ thống đường sắt đô thị (metro) nhờ cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 188/2025/QH15 của Quốc hội.
Song song với hạ tầng kỹ thuật truyền thống, hạ tầng số cũng ghi nhận những bước tiến lớn, tạo nền tảng phát triển nền kinh tế số.
Thành phố đã triển khai 8.523 trạm phát sóng 5G, chiếm 22,48% tổng số trạm của cả nước và đảm bảo vùng phủ sóng đạt khoảng 95%, vượt chỉ tiêu đề ra. Hạ tầng mạng cáp quang cũng đã phủ kín 100% các khu vực trên địa bàn.
Sự đồng bộ của hạ tầng số đã tạo sức hút với các dự án công nghệ cao quy mô lớn, điển hình là việc thành phố đang thu hút dự án Trung tâm Dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) với tổng vốn đầu tư khoảng 2,1 tỷ USD; 8 dự án công nghệ cao với quy mô 5 tỷ USD và dự án mở rộng đầu tư của tập đoàn Intel lên 4,1 tỷ USD.
Một trong những lĩnh vực hạ tầng được triển khai quyết liệt nhất trong 5 tháng đầu năm tại TPHCM là phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Để đáp ứng nhu cầu ước tính lên đến một triệu căn hộ trong giai đoạn 2021-2030, chính quyền thành phố đã đặt mục tiêu phát triển 199.400 căn nhà ở xã hội (27.000 căn trong năm 2026).
Nguồn cung để hiện thực hóa mục tiêu này dần được định hình với 14 dự án đang thi công, cung cấp khoảng 11.600 căn hộ; 1 dự án đã hoàn thành với quy mô 580 căn và 3 dự án mới được khởi công với 2.852 căn.
Nhằm rút ngắn thủ tục hành chính, thành phố đã áp dụng cơ chế phê duyệt luồng xanh cho 64 dự án nhà ở xã hội quy mô 62.200 căn hộ. Trong đó, 27 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư.
Về loại hình nhà ở cho thuê, chính quyền thành phố đặt mục tiêu phát triển 50.000 căn hộ trong giai đoạn 2026-2030. Giải pháp cốt lõi là huy động nguồn lực tài chính từ cộng đồng doanh nghiệp kết hợp với việc tối ưu hóa các tài sản công hiện có.
Hiện, tổng quỹ nhà ở cho thuê thuộc tài sản công của TPHCM khoảng 13.668 phòng/căn hộ và 40.980 chỗ ở sinh viên; gồm nhà ở xã hội, tái định cư; nhà lưu trú công nhân; nhà ở công vụ; ký túc xá sinh viên và nhà ở cũ thuộc tài sản công.
Cụ thể, thành phố dự kiến chuyển đổi khoảng 8.000 căn hộ từ quỹ nhà tái định cư và tài sản công dôi dư sang hình thức nhà ở xã hội cho thuê. Thông qua hoạt động xúc tiến đầu tư, 7 doanh nghiệp đã ký cam kết tham gia phát triển 15.000 căn hộ, chủ yếu tập trung vào loại hình nhà lưu trú công nhân tại các khu chế xuất và khu công nghiệp. Dự kiến trong tháng 7, khoảng 6.000 căn nhà ở cho thuê sẽ được khởi công.
Nhằm tháo gỡ triệt để các rào cản pháp lý, UBND TPHCM kiến nghị Chính phủ cho phép áp dụng cơ chế chỉ định trực tiếp chủ đầu tư đối với quỹ đất công và đất phù hợp quy hoạch mà không cần phải trải qua quy trình đấu giá, đấu thầu cho các dự án nhà ở an sinh.
Cùng với đó là hàng loạt kiến nghị về các chính sách miễn giảm tiền sử dụng đất, miễn giảm thuế, hỗ trợ lãi suất tín dụng vay vốn và đặc biệt là cho phép chủ đầu tư linh hoạt chuyển đổi giữa các loại hình nhà ở trong cùng một dự án để cân đối quy luật cung cầu thực tế.
Bên cạnh những kết quả tích cực, báo cáo của UBND TPHCM cũng chỉ ra những điểm nghẽn đang cản trở tiến trình phát triển hạ tầng chung.
Tiến độ giải ngân vốn đầu tư công hiện vẫn chậm, chưa đạt kỳ vọng và trực tiếp gây ảnh hưởng đến các mục tiêu tăng trưởng kinh tế tổng thể.
Dù đang dồn lực đầu tư mạnh vào các công trình hạ tầng kinh tế, xã hội và đổi mới sáng tạo, thành phố phải đối mặt với khó khăn do sự thiếu hụt nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao.
Thêm vào đó, tiến trình chuyển đổi số và việc vận hành bộ máy hành chính tại tuyến cơ sở vẫn còn độ trễ nhất định do áp lực khối lượng công việc quá lớn, trong khi hạ tầng số và cơ sở vật chất sau tiến trình sáp nhập các đơn vị vẫn chưa đạt được sự đồng bộ hoàn toàn.
Các động lực tăng trưởng mới, như Trung tâm Tài chính quốc tế và các cụm công nghệ cao dù đã thu hút được vốn đầu tư lớn, nhưng phải có thêm thời gian để hoàn thiện và tạo ra tác động thực tế đến tăng trưởng kinh tế.
Để giải quyết triệt để những tồn tại này, thời gian tới, UBND TPHCM khẳng định sẽ kiên quyết tháo gỡ các điểm nghẽn về mặt thể chế, tập trung ưu tiên xử lý dứt điểm các vướng mắc trong khâu bồi thường và giải phóng mặt bằng.
Việc hoàn thiện và triển khai sớm quy hoạch tổng thể thành phố là tiền đề quyết định nhằm đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm, thúc đẩy hoạt động chỉnh trang đô thị, qua đó hoàn thiện bức tranh hạ tầng một cách hiện đại và bền vững.
Bên cạnh đó, dự án Luật Đô thị đặc biệt cũng được kỳ vọng giúp TPHCM giải quyết dứt điểm các vướng mắc về phân cấp, phân quyền, đầu tư công, đối tác công tư và phát triển khoa học, công nghệ.
Tin Gốc: Dân Trí
