Cá voi săn mồi trong khu bảo tồn biển Hòn Mun

Ngày 28/5, Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam tiếp nhận chiếc xe tăng M5 Stuart từ UBND xã Quảng Oai, TP Hà Nội để bảo quản và trưng bày. Sau hơn nửa thế kỷ nằm dưới lòng sông Đà rồi nhiều năm phơi ngoài trời, "nhân chứng thép" của một trận đánh lớn trên chiến trường trung du Bắc Bộ được đưa về không gian lưu giữ lịch sử chiến tranh.

Chiếc xe tăng gắn với trận Tu Vũ năm 1951 - trận đánh quan trọng trong Chiến dịch Hòa Bình, đồng thời phản ánh giai đoạn quân đội Việt Minh từng bước chuyển sang thế chủ động tiến công quân viễn chinh Pháp có trang bị cơ giới hiện đại.

Cuối tháng 5/2005, trên đoạn sông Đà chảy qua thôn Sơn Hà, xã Khánh Thượng, Ba Vì, chiếc sà lan của gia đình ông Ngô Văn Luông khi di chuyển trong mùa nước cạn bất ngờ va phải vật cản dưới lòng sông, khiến thân tàu thủng ba lỗ lớn. Khi kiểm tra, chủ sà lan phát hiện vật cản là nòng pháo của một chiếc xe tăng nằm sâu dưới lớp bùn đáy sông.

Thông tin sau đó được báo cho cơ quan chức năng. Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Hà Tây khi đó tổ chức trục vớt hiện vật và xác định đây là xe tăng M5 Stuart của quân đội Pháp, một trong hai chiếc bị bỏ lại sau thất bại tại trận Tu Vũ thuộc tỉnh Phú Thọ.

Sau khi được trục vớt khỏi sông Đà, chiếc M5 Stuart được đưa về trưng bày tại Trung tâm Văn hóa - Thông tin tỉnh Hà Tây cũ. Khi Bảo tàng Hà Nội đi vào hoạt động, hiện vật tiếp tục được chuyển về trưng bày ngoài sân bảo tàng. Tuy nhiên, do không phù hợp với nội dung trưng bày, chiếc xe sau đó được bàn giao cho địa phương quản lý và đặt tại Nhà truyền thống huyện Ba Vì, nay thuộc xã Quảng Oai, Hà Nội.

Thượng tá Nguyễn Tiến Dũng, Phó giám đốc Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam, cho biết nhiều năm phơi ngoài trời khiến hiện vật xuống cấp đáng kể. Lớp thép thân xe han gỉ, nhiều chi tiết hư hỏng theo thời gian, song giá trị lịch sử của chiếc xe tăng vẫn còn nguyên vẹn.

"Chiếc M5 Stuart không chỉ phản ánh một giai đoạn chiến tranh ác liệt mà còn là dấu tích hiếm hoi còn sót lại của lực lượng thiết giáp Pháp từng tham chiến tại Việt Nam", ông nói. Do đó, năm 2026, Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam khảo sát và đề nghị sưu tầm chiếc M5 Stuart để phục vụ trưng bày ngoài trời trong khu vực giới thiệu các loại vũ khí, khí tài và chiến lợi phẩm thu được của đối phương. Sau khi hoàn tất các thủ tục giữa các cơ quan chức năng, chiếc xe tăng được vận chuyển từ xã Quảng Oai về bảo tàng.

Phó giám đốc bảo tàng cho biết quy trình tiếp nhận sẽ được thực hiện theo nhiều bước. Hiện vật được tập kết để bảo quản chuyên sâu trước khi các đơn vị thi công xây dựng bục bệ và không gian nghệ thuật tái hiện hình tượng quân sự. Khi hạ tầng kỹ thuật hoàn thiện, xe tăng sẽ được cẩu vào vị trí lắp đặt chính xác theo bản vẽ thi công đã được Thủ trưởng Tổng cục Chính trị phê duyệt.

Theo phương án phối cảnh, xe tăng M5 sẽ được đặt tại khu vực A2, thuộc sưu tập vũ khí trang bị của quân đội Pháp và quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh tại Việt Nam. Đây là một phần trong bộ sưu tập 98 hiện vật khối lớn tại bảo tàng mới.

Sự xuất hiện của chiếc xe tăng được kỳ vọng trở thành điểm nhấn đặc biệt bởi đây là hiện vật duy nhất thuộc giai đoạn này mà bảo tàng sưu tầm được, góp phần phản ánh đầy đủ hơn các chiến dịch ở đồng bằng trong giai đoạn quân đội Việt Minh chuyển sang thế chủ động tiến công.

"Việc tiếp nhận chiếc M5 Stuart không chỉ bổ sung thêm một hiện vật trưng bày, mà còn mở đầu cho hoạt động sưu tầm, phục dựng và vận chuyển các hiện vật quân sự cỡ lớn nhằm tái hiện trực quan hơn không gian chiến tranh tại bảo tàng", thượng tá Nguyễn Tiến Dũng nói.

M5 Stuart là dòng xe tăng hạng nhẹ nổi tiếng của Mỹ trong Thế chiến II. Loại xe này được Mỹ sản xuất từ đầu những năm 1940 rồi viện trợ cho nhiều đồng minh, trong đó có quân đội Pháp tại Đông Dương. Với trọng lượng khoảng 20 tấn, tốc độ gần 60 km/h và khả năng cơ động cao, M5 Stuart từng được sử dụng trong các nhiệm vụ trinh sát, hộ tống và hỗ trợ bộ binh.

Tại chiến trường Đông Dương, quân Pháp sử dụng M5 Stuart trong nhiều chiến dịch nhằm kiểm soát các tuyến giao thông và yểm trợ lực lượng cơ giới. Trong điều kiện địa hình nhiều đồi núi, sông ngòi và đường hẹp ở Việt Nam, các xe tăng hạng nặng khó triển khai thì M5 Stuart với thân xe nhỏ gọn có lợi thế nhất định.

Điểm đặc biệt của M5 Stuart không nằm ở kích thước đồ sộ như nhiều dòng tăng hạng nặng nổi tiếng của Đức hay Liên Xô, mà ở thiết kế nhỏ gọn, linh hoạt. Loại xe này ưu tiên tốc độ và độ tin cậy cơ khí, sử dụng hai động cơ Cadillac V8 hoạt động ổn định và dễ bảo trì.

Tuy nhiên, dù được xem là hiện đại tại chiến trường Đông Dương đầu thập niên 1950, M5 Stuart vẫn có nhiều hạn chế. Giáp xe tương đối mỏng, pháo chính 37 mm không đủ mạnh để đối phó các mục tiêu kiên cố, trong khi địa hình rừng núi cùng chiến thuật phục kích của lực lượng Việt Minh khiến các đơn vị cơ giới Pháp thường xuyên rơi vào thế bị động.

Tu Vũ khi đó là cứ điểm phòng ngự then chốt của Pháp tại Phân khu sông Đà, nằm bên tả ngạn sông Đà, thuộc xã Tu Vũ, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ cũ. Cứ điểm được xây dựng kiên cố, xung quanh phát quang tới 100 m, bố trí nhiều lớp hàng rào và bãi mìn.

Lực lượng tiến công gồm Trung đoàn 88 thuộc Đại đoàn 308, được tăng cường Tiểu đoàn 80 của Trung đoàn 36 cùng 8 khẩu sơn pháo 75 mm và một đại đội súng phòng không 12,7 mm.

Các đơn vị Việt Minh bí mật tiếp cận, triển khai thế bao vây, cắt gỡ một phần hàng rào rồi dùng hỏa lực chế áp quân Pháp. Sau đó, lực lượng tiến công đánh chiếm đầu cầu, thọc sâu chia cắt từng cụm phòng ngự và tiêu diệt từng bộ phận đối phương. Đến khoảng 4h ngày 11/12/1951, Trung đoàn 88 kiểm soát hoàn toàn cứ điểm Tu Vũ.

Theo tư liệu lịch sử, trận đánh đã loại khỏi vòng chiến đấu 159 lính Pháp, bắt hàng chục tù binh, bắn cháy 2 xe tăng, 2 xe thiết giáp và phá hủy 5 khẩu pháo. Chiến thắng Tu Vũ được xem là bước đột phá quan trọng trên phòng tuyến sông Đà của Pháp, mở hành lang vận chuyển và tạo điều kiện cho Chiến dịch Hòa Bình phát triển.

Tin Gốc: Vnexpress

Như đã đưa tin, khoảng 14h ngày 12/5, ô tô tải chở đất mang biển kiểm soát tỉnh Nghệ An do tài xế N.T.C. (34 tuổi, trú tại xã Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh) điều khiển lưu thông trên đường ĐH36.

Khi di chuyển đến đoạn gần cổng chào thôn Phúc Trường, xã Trường Lưu, ô tô tải va chạm với xe máy điện do ông N.H.T. (56 tuổi, trú tại thôn Phúc Trường) điều khiển, chở mẹ ruột 86 tuổi. Cú va chạm khiến 2 mẹ con ngã xuống đường, tử vong tại chỗ.

Camera an ninh ghi lại cho thấy đoạn đường nêu trên được người dân tận dụng phơi thóc lúa, chiếm hơn nửa làn của một chiều di chuyển.

Thông qua clip từ hiện trường vụ việc, ngày 13/5, Cục CSGT (Bộ Công an) đã đưa ra những cảnh báo.

Theo đó, Cục CSGT nhận định, việc điều khiển xe đi từ đường nhánh ra đường chính, từ ngõ ra đường… là một trong những nguyên nhân xảy ra tai nạn.

Nhà chức trách cho hay, kỹ năng của người điều khiển phương tiện tham gia giao thông (xuất hiện nhiều ở khu vực nông thôn) là rất kém, không hề có ý thức trong việc nhường đường, dừng xe quan sát khi đi từ ngõ, đường nhánh ra đường chính hoặc tập trung quan sát, giảm tốc độ khi tới nơi giao nhau.

"Trong clip vụ tai nạn nêu trên, mặc dù tài xế xe tải đã nhấn còi cảnh báo liên tục, nhưng người điều khiển xe máy điện vẫn không quan sát hay dừng lại để nhường đường cho xe tải trên đường chính", vị đại diện Cục CSGT nói.

Cụ thể, tài xế xe tải đã quan sát thấy xe đạp điện đi từ ngõ ra đường chính, nên đã bấm còi cảnh báo. Khi ấy, lái xe tải nhìn thấy phía trước đường có thóc lúa đang phơi, làm hẹp phần đường xe chạy, nhưng không giảm được tốc độ để có thể dừng lại, để bảo đảm an toàn.

Tuy nhiên việc này cơ quan cảnh sát điều tra còn phải xem xét, đánh giá tốc độ của lái xe tải, sự tập trung và thao tác lái xe, hệ thống phanh, lốp, tải trọng xe…

Cục CSGT cũng cho biết, việc phơi thóc lúa ra đường là vi phạm pháp luật về giao thông đường bộ (sử dụng kết cấu hạ tầng đường bộ trái quy định), làm hẹp phần đường xe chạy, gây mất an toàn cho các phương tiện lưu thông.

"Nếu để xảy ra hậu quả thiệt hại về tính mạng sức khỏe và tài sản của người tham gia giao thông, tùy theo tính chất mức độ, người phơi thóc lúa sẽ bị xử phạt hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Cản trở giao thông đường bộ", vị đại diện Cục CSGT thông tin.

Cục CSGT cũng lấy ví dụ về trường hợp của bà Vũ Thị Mùi, 67 tuổi, quê Ninh Bình. Bà Mùi vừa bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Ninh Bình khởi tố, cấm đi khỏi nơi cư trú về tội Cản trở giao thông đường bộ.

Trước đó, vào chiều 25/6/2025, bà Mùi thuê máy gặt lúa vụ mùa. Những vụ trước đây, vợ chồng bà Mùi thường chở thóc về sân nhà để phơi, nhưng lần này thấy con đường mới trải thảm, bà Mùi đã để lúa luôn trên đường, dự định phơi khô rồi mới đưa về nhà.

Sau đó, bà Mùi nhặt nhiều viên gạch đá, tảng bê tông ven đường rải theo mép bạt nhằm "đánh tín hiệu" cho các phương tiện qua lại.

Tới 8h ngày 26/6/2025, khi đang dọn rơm dưới đồng, bà Mùi nghe tiếng "rầm" ở chỗ phơi lúa, khi nhìn ra hiện trường, bà Mùi thấy chiếc xe máy tay ga đổ trượt dài trên đường, bên cạnh là chị H. (31 tuổi, người cùng xã) bị thương, nằm bất động. Một tuần sau, chị H. tử vong do vết thương quá nặng.

Tin Gốc: Dân Trí

Theo Bộ Khoa học - Công nghệ, Thông tư số 08 năm 2026 hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất (xác thực SIM chính chủ) bắt đầu có có hiệu lực từ 15.4.

Quy định mới nhằm loại bỏ triệt để tình trạng SIM rác, SIM không chính chủ - vốn là một trong những nguyên nhân dẫn đến vấn nạn tin nhắn rác, cuộc gọi lừa đảo gây bức xúc dư luận thời gian qua.

Bên cạnh việc xác thực trực tiếp tại các điểm giao dịch của nhà mạng, qua các ứng dụng của doanh nghiệp, người dùng điện thoại được khuyến khích sử dụng ứng dụng VNeID để chủ động kiểm soát các số thuê bao đang đứng tên mình. Nếu phát hiện số lạ "đứng" tên mình, người dân có thể phản ánh ngay qua ứng dụng để nhà mạng khóa thuê bao vi phạm.

Các bước tự xác thực SIM chính chủ trên VNeID như sau:

Bước 1: Đăng nhập vào ứng dụng VNeID, tại màn hình Trang chủ hiển thị thông báo, công dân nhấn Truy cập chức năng.

Bước 2: Xác thực bằng passcode hoặc vân tay/ khuôn mặt (tùy theo cấu hình xác thực của tài khoản trên thiết bị)

Bước 3: Nhấn số điện thoại

Bước 4: Chọn yêu cầu tích hợp

-Bước 5.1: Xác nhận tích hợp thông tin. Công dân kiểm tra các thông tin, sau đó chọn đang sử dụng số thuê bao và nhấn xác nhận.

Bước 5.2: Xác nhận không tích hợp thông tin. Công dân kiểm tra các thông tin, chọn không sử dụng số thuê bao và nhấn xác nhận.

Bước 6: Xác nhận tích hợp thành công. Nhấn quay lại để điều hướng về màn Xác nhận tích hợp thông tin.

Bước 7: Màn hình sau khi xác nhận thông tin

Bên cạnh xác thực thông tin SIM chính chủ, chính sách mới cho phép người dân có thể tra cứu toàn bộ các số thuê bao đứng tên mình. Từ đó, họ xác nhận những số đang sử dụng và loại bỏ các số không phải do mình đăng ký hoặc không còn sử dụng bằng cách phản ánh qua VNeID.

Cụ thể, người dùng đăng nhập vào ứng dụng VNeID, tại màn hình Trang chủ tài khoản định danh điện tử mức 2 nhấn Ví giấy tờ.

Sau đó nhấn Số điện thoại, xác thực bằng passcode hoặc vân tay/ khuôn mặt (tùy theo cấu hình xác thực của tài khoản trên thiết bị).Trên màn hình sẽ hiện danh sách số điện thoại đã tích hợp.

Bộ KH-CN cũng lưu ý, không phải tất cả người dùng đều cần xác thực lại. Những thuê bao đã sử dụng số điện thoại để đăng ký tài khoản VNeID mức độ 2, hoặc sử dụng để đăng ký thẻ căn cước, căn cước công dân gắn chíp sẽ được miễn, trừ khi thay đổi thiết bị sau mốc 15.6.2026.

Đối với thuê bao bị xác nhận "không chính chủ" trên VneID, doanh nghiệp phải thông báo liên tục và yêu cầu xác thực lại, nếu không sẽ bị ngừng dịch vụ.

Thuê bao chưa chuẩn hóa sẽ được thông báo, sau đó lần lượt bị dừng chiều đi, hai chiều và chấm dứt hợp đồng nếu không thực hiện chuẩn hóa.

Tin Gốc: Thanh Niên