Sau khi nhậm chức đầu năm 2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố hàng loạt chính sách thuế nhập khẩu mới, nhằm vực dậy ngành sản xuất trong nước. Chính sách này khiến nhiều doanh nghiệp, đặc biệt tại các trung tâm sản xuất lớn của toàn cầu, lao đao. Tuy nhiên, với Agilian Technology – một hãng sản xuất thiết bị điện tử tại Trung Quốc, năm 2025 đầy biến động lại kết thúc với niềm tin rằng nước này vẫn là địa điểm khó thay thế – miễn là mọi thứ không thay đổi quá mạnh.
Agilian sản xuất chủ yếu cho các thương hiệu phương Tây. Trong đó, đơn hàng từ Mỹ chiếm hơn một nửa doanh thu.
Năm 2024, khi ông Trump vượt lên trong các cuộc thăm dò trước bầu cử, khách hàng của Agilian đã yêu cầu công ty vận chuyển hàng tới các kho ở Bắc Mỹ. Các nhà nhập khẩu Mỹ khác cũng làm điều tương tự, khiến giá lưu kho tăng vọt.
Sau đó, ngay khi ông Trump tái đắc cử, số cuộc gọi nửa đêm càng trở nên thường xuyên, Phó chủ tịch Agilian Technology Renaud Anjoran cho biết. Một khách hàng có gia đình ở Penang, Malaysia thậm chí thúc giục Agilian lập cơ sở sản xuất tại nước này.
Agilian sau đó thành lập pháp nhân tại Ấn Độ. Tuy nhiên, phần lớn khách hàng không ủng hộ việc sản xuất ở đây, do lo ngại sản xuất chậm và thủ tục hải quan kéo dài. “Chúng tôi mất một năm để hoàn tất việc thành lập công ty ở Ấn Độ”, CEO Agilian Fabien Gaussorgues nhớ lại.
Sau khi ông Trump nhậm chức, hai đợt tăng thuế tổng cộng 20% với Trung Quốc khiến khách hàng lo ngại, nhưng họ vẫn tiếp tục hợp tác. Đến ngày 2/4, ông Trump công bố áp thêm thuế đối ứng 34% với hàng xuất khẩu Trung Quốc.
Với khách hàng của Agilian, “đây là thảm họa”. Nhiều người đã hủy đơn hàng. Không lâu sau, nhà máy rộng 12.00 m2 của họ tại Đông Quản chất đầy các kệ hàng hóa.
Việc Trung Quốc tăng thuế đáp trả Mỹ càng khiến căng thẳng leo thang. Mức thuế hai bên áp lên nhau có thời điểm vượt 100%. “Mọi thứ đều đóng băng”, Anjoran nói.
Không chỉ Agilian, thuế mới khiến nhiều doanh nghiệp Trung Quốc khác rơi vào hỗn loạn. Chỉ số Nhà quản trị Mua hàng (PMI) của nước này cho thấy sản xuất đi xuống trong phần lớn năm ngoái. Tháng 4/2025, PMI thậm chí xuống thấp nhất kể từ tháng 12/2023.
Agilian sau đó quyết định chọn Penang và tìm được một nhà máy đối tác để sản xuất tại đây. Họ cũng khảo sát thuê mặt bằng công nghiệp tại Dharwad (Ấn Độ) và thậm chí cân nhắc chuyển sản xuất sang Mỹ. Tuy nhiên, Agilian nhận thấy chuỗi cung ứng tại Mỹ chưa hoàn chỉnh, vẫn phải phụ thuộc vào linh kiện Trung Quốc và còn có chi phí lao động cao hơn.
Đến giữa năm 2025, Agilian tìm được một nhà xưởng 4.000 m2 tại Ấn Độ. Họ bắt đầu thảo luận sản phẩm nào có thể sản xuất tại đây. Việc Trung Quốc chịu thuế cao khiến Ấn Độ trở nên hấp dẫn hơn với khách hàng.
Tuy nhiên, mọi việc lại đảo lộn khi thỏa thuận giữa Washington và Bắc Kinh vào tháng 5 giúp gỡ bỏ phần lớn thuế áp lên Trung Quốc. Đến tháng 8, khi nhà máy tại Dharwad vẫn chưa sẵn sàng, ông Trump lại tăng thuế với Ấn Độ thêm 50%, nhằm buộc nước này ngừng mua dầu Nga.
Dù vậy, Anjoran vẫn tiếp tục kế hoạch: “Chúng tôi muốn trở thành nhà sản xuất đa quốc gia. Hãy nhìn vào xu hướng dài hạn”. Các đợt sản xuất thử tại Penang cũng bắt đầu vào giữa năm ngoái. Tuy nhiên, Agilian nhận ra rằng “mọi thứ mất nhiều thời gian hơn rất nhiều” so với ở Trung Quốc.
Hè năm 2025, các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Trung Quốc cho thấy mức độ phụ thuộc của Mỹ vào các vật liệu gần như chỉ được xử lý tại Bắc Kinh. Ngành ôtô, quốc phòng và nhiều lĩnh vực khác tại Mỹ đều chịu sức ép vì thiếu linh kiện.
Đến tháng 10, cuộc gặp giữa ông Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình giúp giảm thuế áp với Bắc Kinh thêm 10 điểm phần trăm. Ở thời điểm đó, khách hàng của Agilian đã không còn hỏi nhiều về thuế hay việc chuyển sản xuất ra nước ngoài.
Agilian cho biết nửa cuối năm 2025 là giai đoạn bận rộn nhất của họ, tính theo số giờ sản xuất, khi tăng 29% so với nửa đầu năm. Khi thuế vẫn ở mức cao nhưng chấp nhận được, khách mua đã mở lại đơn hàng và còn đặt thêm đơn mới. Doanh thu của họ mỗi năm vào khoảng 30 triệu USD.
Gaussorgues cho biết sẽ tiếp tục phát triển các nhà máy tại Ấn Độ và Malaysia “để dự phòng”. Tuy nhiên, vị thế của nhà máy tại Trung Quốc vẫn là yếu tố then chốt cho tăng trưởng.
Trên Reuters, giới phân tích nhận định các biện pháp đáp trả của Bắc Kinh, gồm kiểm soát xuất khẩu các khoáng sản và kim loại thiết yếu, đã giúp giảm áp lực thuế nhập khẩu. Tháng 3/2026, PMI của Trung Quốc tăng với tốc độ nhanh nhất một năm.
“Dữ liệu cho thấy thuế của ông Trump thực sự chưa làm gián đoạn đà tăng của ngành sản xuất Trung Quốc. Các mức thuế chỉ kéo theo tái cấu trúc các liên kết thương mại và chuỗi cung ứng”, Nick Marro, kinh tế trưởng khu vực châu Á tại Economist Intelligence Unit, cho biết.
Thặng dư thương mại của Trung Quốc trong 2 tháng đầu năm 2026 là 213,6 tỷ USD, tăng so với 169 tỷ USD cùng kỳ năm ngoái. Năm 2025, thặng dư thương mại của nước này tăng 20% lên kỷ lục 1.200 tỷ USD.
Tuy nhiên, xuất khẩu sang Mỹ lại giảm 20% trong năm 2025, gây thiệt hại cho các nhà sản xuất phụ thuộc vào thị trường này, Gaussorgues cho biết. Ông băn khoăn liệu ông Trump có đạt được bước đột phá nào trong chuyến thăm Trung Quốc vào tháng 5 hay không.
“Kịch bản tốt nhất là hai bên cam kết tiếp tục đối thoại và thiết lập một khuôn khổ để ngăn căng thẳng thương mại leo thang như năm ngoái”, Marro nói.
Các nhà kinh tế học và lãnh đạo doanh nghiệp cũng kỳ vọng chuyến thăm của ông Trump kéo dài trạng thái “đình chiến” giữa hai nền kinh tế. He Yadong – người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc, cho biết hai nước cần thực hiện những gì đã thống nhất trong các cuộc họp trước đó và các vòng đàm phán sau này.
Hiện tại, ban lãnh đạo Agilian coi chính sách thuế của ông Trump là kinh nghiệm để ứng phó với các đợt căng thẳng trong tương lai. Gaussorgues kỳ vọng doanh thu công ty tăng 30% trong ba năm tới, nhưng cũng lo ngại các chính sách của ông Trump có thể lại gây trở ngại. “Đầu tháng 1, tôi đã nghĩ đây có thể là một năm tốt đẹp. Thế rồi chiến sự tại Trung Đông lại nổ ra”, ông than thở.
Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng vừa ký Chỉ thị số 26/CT-TTg của Thủ tướng về xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2027.
Theo đó, Thủ tướng yêu cầu kế hoạch năm 2027 cần chủ động các giải pháp đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, hướng tới tăng trưởng nhanh, bền vững.
Định hướng phát triển tập trung vào tăng trưởng hai con số gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế; xác lập mô hình tăng trưởng mới lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính.
Việc xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 phải bảo đảm tính đồng bộ, hệ thống, phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị, các cấp, các ngành, các địa phương và tổ chức lấy ý kiến rộng rãi.
Về dự toán ngân sách nhà nước năm 2027, Chỉ thị nêu dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2027 phải bảo đảm bao quát, thu đúng, thu đủ và kịp thời các nguồn thu. Đồng thời cần tính toán, lượng hóa cụ thể các yếu tố tăng, giảm và dịch chuyển nguồn thu do thay đổi chính sách về ngân sách, thuế, phí, lệ phí và thực hiện lộ trình cắt giảm thuế.
Trong đó phấn đấu dự toán thu nội địa năm 2027 (không kể thu tiền sử dụng đất, thu từ hoạt động xổ số, tiền bán vốn nhà nước tại doanh nghiệp, cổ tức, lợi nhuận sau thuế và chênh lệch thu, chi của Ngân hàng Nhà nước) bình quân cả nước tăng khoảng 13-15% so với đánh giá ước thực hiện năm 2026 (đã loại trừ các yếu tố tăng, giảm thu do thay đổi chính sách).
Mức tăng tại từng địa phương phù hợp với tăng trưởng kinh tế và nguồn thu phát sinh trên địa bàn. Dự toán thu từ hoạt động xuất nhập khẩu năm 2027 tăng bình quân khoảng 5 - 7% so với đánh giá ước thực hiện năm 2026.
Xây dựng phương án phân chia nguồn thu theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước 2025, đảm bảo vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương. Xây dựng dự toán chi ngân sách nhà nước năm 2027 đảm bảo tuân thủ các mục tiêu, giải pháp về tài chính - ngân sách nhà nước và các quy định của pháp luật.
Dự toán chi ngân sách năm 2027 cũng được yêu cầu triệt để tiết kiệm, cắt giảm các nội dung, nhiệm vụ chi không cần thiết, đặc biệt là chi hội nghị, hội thảo, đi công tác nước ngoài. Đồng thời giảm dần mức hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách nhà nước cho các đơn vị sự nghiệp công lập có nguồn thu khá.
Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu tiếp tục cơ cấu lại chi ngân sách nhà nước để giảm tỉ trọng chi thường xuyên, tăng tỉ trọng chi đầu tư phát triển. Trong đó ưu tiên nguồn lực thực hiện các mục tiêu đột phá, nhiệm vụ chính trị quan trọng được Đảng, Nhà nước quyết định, các chương trình mục tiêu quốc gia, các chính sách an sinh xã hội, an ninh - quốc phòng.
Cùng đó, cần dành nguồn phù hợp với khả năng cân đối ngân sách nhà nước để thực hiện điều chỉnh tiền lương khu vực công, điều chỉnh lương hưu (phần ngân sách nhà nước bảo đảm), chính sách ưu đãi đối với người có công, bảo trợ xã hội.
Về xây dựng dự toán ngân sách địa phương, Thủ tướng yêu cầu chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo các cơ quan tài chính, thuế, hải quan và các cơ quan liên quan tổ chức đánh giá sát tình hình thực hiện thu ngân sách năm 2026 và dự toán năm 2027, bám sát các chỉ tiêu được giao.
Đối với dự toán chi, các địa phương xây dựng phương án theo đúng quy định, bảo đảm cơ cấu chi hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả, ưu tiên các nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách.
Trong đó rà soát ưu tiên chi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo đúng pháp luật nhà nước, chủ trương tại Nghị quyết số 57-NQ/TW, các kế hoạch, thông báo của Ban Chỉ đạo Trung ương và Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Đối với bội chi, vay và trả nợ ngân sách địa phương: chỉ đề xuất mức bội chi ngân sách cấp tỉnh khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định. Đồng thời phải đánh giá toàn diện tác động của nợ ngân sách địa phương, nhu cầu huy động vốn cho đầu tư phát triển và khả năng trả nợ trong trung hạn trước khi quyết định vay mới.
Đối với các chương trình, dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài, các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch bố trí kế hoạch vốn năm 2027 cho các dự án đang triển khai. Phối hợp chặt chẽ với các bộ, cơ quan trung ương liên quan hoàn thiện thủ tục, ký kết hiệp định cho các dự án mới đã đủ điều kiện; xây dựng kế hoạch vay, bội chi phù hợp với khả năng giải ngân thực tế.
Sáng 30/6, một USD có thời điểm đổi được 162,27 yen Nhật. Đây là mức yếu nhất của yen kể từ năm 1986.
Tổng cộng trong quý II, yen mất giá gần 2% so với đôla Mỹ. Đây là quý thứ 4 liên tiếp đồng tiền này yếu đi. Năm 2022, yen từng ghi nhận 7 quý giảm giá liên tiếp, do chênh lệch lãi suất với Mỹ nới rộng.
Đồng yen gần đây yếu đi do giá dầu tăng cao, khiến nước này cần nhiều USD hơn để nhập khẩu nhiên liệu. Một nguyên nhân khác là chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và Nhật Bản. Lãi suất của Mỹ hiện là 3,5-3,75%, trong khi con số này tại Nhật là 1%.
Nội tệ yếu sẽ khiến lạm phát và chi phí sinh hoạt tại Nhật Bản tăng cao. Giới chức cũng khẳng định tác động kéo tụt kinh tế là không tránh khỏi.
"Câu hỏi hiện tại không còn là liệu có hay không nữa, mà là khi nào Bộ Tài chính Nhật Bản sẽ can thiệp để hỗ trợ nội tệ", Carol Kong - chiến lược gia tiền tệ tại ngân hàng Commonwealth Bank of Australia nhận định.
Tuy nhiên, bà cho rằng việc này cũng không thể đảo ngược xu hướng mất giá của yen. "Chúng tôi dự báo tỷ giá còn tiếp tục tăng đến 164 JPY một USD đầu năm sau", bà nói.
Nhìn chung, giá yen không thay đổi nhiều sau những lần can thiệp gần đây của Tokyo, với khoảng 11.700 tỷ yen (72,25 tỷ USD), và các đợt tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản vài tháng qua. Chiến sự tại Trung Đông làm dấy lên lo ngại lạm phát và đảo lộn triển vọng lãi suất toàn cầu.
Việc can thiệp được cho là bắt đầu từ ngày 30/4, khi đồng yen suy yếu so với đôla Mỹ, xuống còn gần 160 JPY đổi một USD. Đây là mức thấp nhất gần 2 năm. Kể từ đó, giá yen nhiều lần bật tăng, làm dấy lên đồn đoán giới chức hành động thêm nữa. Dù vậy, yen vẫn chịu sức ép khi nhà đầu tư bắt đầu đặt cược Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) nâng lãi suất năm nay.
Tuần này, Mỹ sẽ công bố báo cáo việc làm tháng 6. Số việc làm mới tại đây đã tăng mạnh hơn dự báo ba tháng liên tiếp, củng cố lập trường thắt chặt của Fed. Nhà đầu tư đang đặt cược xác suất Fed tăng lãi trước tháng 9 là 63%.
Dollar Index - chỉ số đo sức mạnh của đồng bạc xanh với 6 tiền tệ lớn - hiện là 101,6 điểm. Chỉ số này đang trên đà ghi nhận tháng tăng mạnh nhất gần một năm.
Tại dự thảo sửa Thông tư 50 đang lấy ý kiến, Bộ Công Thương đề xuất đẩy sớm lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học và truyền thống. Theo dự thảo, xăng E10 - loại nhiên liệu sinh học pha 10% ethanol vào xăng khoáng - được phối trộn, bán rộng rãi trên cả nước từ 30/4. Mốc này sớm một tháng so với lộ trình cũ.
Xăng E5 RON92 vẫn tiếp tục được bán trên thị trường đến hết 2030.
Nhà điều hành cho rằng việc chuyển đổi sớm xăng E10 góp phần giảm phụ thuộc nhập khẩu, ổn định thị trường và nâng tự chủ năng lượng quốc gia. Đây cũng là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới diễn biến phức tạp do tác động xung đột Trung Đông.
Với mức tiêu thụ trung bình một tháng khoảng 1 triệu m3 khi xăng E10 được bán đại trà, nhu cầu ethanol cho phối trộn khoảng 92.000-110.000 m3. Trong khi đó, năng lực cung ứng của các nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học trong nước với trường hợp cả 6 nhà máy hoạt động, mới đáp ứng được gần một nửa nhu cầu E100 (44.000 m3 một tháng).
Trong số 6 nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học, có 4 nhà máy đang vận hành gồm Ethanol Đồng Nai, Quảng Nam, Đăk Tô và Ethanol Dung Quất. Mỗi tháng các cơ sở này cung ứng khoảng 27.000 m3 E100 cho phối trộn xăng sinh học. Còn lại, hai nhà máy Ethanol Bình Phước và Đăk Nông đang tái cơ cấu, hoàn thiện kỹ thuật để phục hồi sản xuất.
Vì thế, để đủ nguyên liệu phối trộn, Việt Nam cần nhập khẩu ethanol khoảng 75.000 m3 mỗi tháng để phối trộn.
Tính tới 31/3, PVOIL đã ký hợp đồng mua 19.000 m3 E100, Petrolimex 40.000 m3, Anh Phát 200 m3. Các doanh nghiệp đầu mối còn lại đang chờ cấp phép trạm trộn và theo dõi diễn biến giá, chưa ký hợp đồng.
Như vậy, tới giữa tháng 4, lượng E100 (sản xuất trong nước và nhập khẩu) là 84.200 m3. Để triển khai xăng phối trộn E5, E10 trên cả nước từ tháng 4, lượng E100 còn thiếu 10.000-15.000 m3. Các tháng tiếp theo, doanh nghiệp phải xây dựng kế hoạch nhập trung bình 75.000 m3 mỗi tháng.
Về hạ tầng phối trộn, cả nước có 12 thương nhân đầu mối đầu tư phối trộn, trong đó 3 doanh nghiệp đã có giấy phép, với tổng công suất 700.000 m3 một tháng. Ngoài ra, nhà máy lọc dầu Bình Sơn cũng có thể phối trộn E5, E10 khi có nhu cầu.
Hiện mỗi lít xăng RON 95-III là 23.540 đồng, dầu diesel 32.960 đồng sau kỳ điều hành chiều 9/4. Bộ Công Thương cho biết nguồn cung ứng xăng dầu trong nước đủ tới hết tháng 4. Cơ quan này yêu cầu các doanh nghiệp đầu mối, phân phối tiếp tục đa dạng nguồn hàng, có kế hoạch nhập khẩu nhiên liệu tháng 5.
