Trong bức ảnh chụp bằng ống kính 400 mm, Trái Đất có hình lưỡi liềm mỏng, chỉ phần rìa trên được chiếu sáng, màu xanh lam nhạt và những đám mây trắng rải rác nổi bật trên nền vũ trụ tối đen. Dọc theo đường chân trời Mặt Trăng, địa hình gồ ghề của thiên thể này trở thành bóng đen đối lập với phần lưỡi liềm sáng rực của Trái Đất. NASA cho biết, hình ảnh “mang đến một góc nhìn độc đáo về hành tinh quê hương của nhân loại từ không gian sâu”.
Trước đó, nhiều người chờ đợi phi hành đoàn Artemis II ghi lại khoảnh khắc này nhằm tái hiện bức ảnh nổi tiếng chụp cách đây hơn nửa thế kỷ. Ngày 24/12/1968, ba phi hành gia Frank Borman, Jim Lovell, William Anders ghi lại hình ảnh Trái Đất và Mặt Trăng nhìn từ tàu vũ trụ Apollo 8. Bức ảnh sau này được biết đến với tên gọi “Trái Đất mọc” (Earthrise), trở thành nguồn cảm hứng lớn cho người yêu thiên văn. Apollo cũng là chương trình vũ trụ được nhiều người nhớ đến nhất của NASA với những cuộc đổ bộ Mặt Trăng mang tính lịch sử.
Hình ảnh hành tinh xanh nhỏ bé phía trên Mặt Trăng cằn cỗi thể hiện sự mong manh của nhân loại giữa vũ trụ, đồng thời cho thấy, dù có nhiều khác biệt, mọi người đều cùng sống trên một hành tinh. Một phần vẻ đẹp của bức ảnh là nó không được lên kế hoạch và hoàn toàn bất ngờ, một khoảnh khắc hoàn hảo trong sứ mệnh không gian táo bạo nhất của nhân loại tính ở giai đoạn đó, và rơi đúng vào dịp Giáng sinh.
Tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II bay vòng qua Mặt Trăng vào chiều 6/4 (sáng 7/4 giờ Hà Nội), tới cách thiên thể này gần nhất 6.545 km.
Lúc bay qua phía sau Mặt Trăng, các phi hành gia chứng kiến “Trái Đất lặn” – khi hành tinh xanh khuất sau Mặt Trăng theo tầm nhìn từ tàu Orion – khoảng 18h41 ngày 6/4 (5h44 ngày 7/4 giờ Hà Nội). Vài phút sau, tín hiệu vô tuyến và laser – vốn cho phép trao đổi thông tin hai chiều giữa tàu Orion và Trái Đất – cũng bị Mặt Trăng chặn lại, dẫn đến gián đoạn liên lạc. Phi hành đoàn trải qua khoảng 40 phút mất kết nối với Trái Đất.
Sau thời gian này, tàu Orion ra khỏi phía sau Mặt Trăng, cho phép phi hành đoàn tiếp tục chứng kiến cảnh tượng “Trái Đất mọc” – hành tinh xanh xuất hiện trở lại từ rìa Mặt Trăng. Điều này cũng kèm theo liên lạc được khôi phục.
Ảnh Trái Đất mọc và lặn của Artemis II không giống thời Apollo 8 do lúc này tàu Orion ở độ cao lớn hơn so với Apollo 8. Ngoài ra, thiết bị chụp và điều kiện ánh sáng cũng khác nhau.
Phi hành đoàn Artemis II – gồm Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và Jeremy Hansen – đã sử dụng nhiều camera để chụp hàng nghìn bức ảnh. NASA mới chỉ công bố một số và dự kiến có thêm nhiều hình ảnh nữa trong những ngày tới, khi phi hành đoàn trên đường trở về Trái Đất.
Tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) cùng tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa phi hành đoàn Artemis II bay lên không gian, thực hiện nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA tới Mặt Trăng sau 54 năm. Phi hành đoàn được ví “đại diện cho thế giới”, khi lần đầu có phụ nữ, người da màu và thành viên không phải người Mỹ bay tới Mặt Trăng.
Artemis, chương trình hướng tới thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng, đã trải qua nhiều trở ngại và bị chậm tiến độ. Nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra hồi tháng 11/2022, sau hàng loạt đợt hoãn và hủy phóng. Tháng 2 năm nay, NASA cũng phải lùi lịch phóng Artemis II sau khi gặp vấn đề trong cuộc tổng duyệt nạp nhiên liệu.
Nếu không có vấn đề lớn nào khác phát sinh trong Artemis II, NASA sẽ thử nghiệm tàu Orion và các trạm đổ bộ Mặt Trăng trên quỹ đạo Trái Đất trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027. Cơ quan này đặt mục tiêu thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên vào năm 2028 với nhiệm vụ Artemis IV. Đến thập niên 2030, NASA kỳ vọng bắt đầu phát triển các khu định cư, robot tự hành và trạm đổ bộ chở hàng, hướng đến thiết lập sự hiện diện bền vững trên bề mặt Mặt Trăng.
Đóng nắp máy tính xách tay hoặc chuyển máy tính để bàn vào chế độ ngủ thường nhanh hơn so với việc tắt máy hoàn toàn. Chế độ ngủ cho phép máy khởi động lại nhanh chóng, giữ nguyên các ứng dụng và tab trình duyệt đang mở. Mặc dù vậy, để đưa ra quyết định đúng đắn giữa hai lựa chọn này, người dùng cần hiểu rõ lợi ích của từng phương pháp và cách chúng phù hợp với nhu cầu sử dụng.
Tắt máy tính có thể giúp giảm tiêu hao pin trên máy tính xách tay và tiết kiệm năng lượng, đặc biệt khi không sử dụng thiết bị trong thời gian dài. Ngược lại, chế độ ngủ có thể là lựa chọn ưu việt cho các thiết bị được trang bị công nghệ tiết kiệm năng lượng, đặc biệt khi sử dụng pin. Quyết định giữa tắt máy và chế độ ngủ cũng phụ thuộc vào hệ điều hành mà người dùng đang sử dụng, vì mỗi hệ điều hành xử lý hai chế độ này khác nhau.
Chế độ ngủ là lựa chọn lý tưởng cho những khoảng nghỉ ngắn, giúp người dùng nhanh chóng tiếp tục công việc mà không phải chờ đợi khởi động lại. Tuy nhiên, người dùng cần lưu ý rằng máy tính vẫn tiêu hao một lượng năng lượng nhất định trong chế độ này. Do đó, chỉ nên sử dụng chế độ ngủ khi dự kiến sẽ sử dụng máy tính trong thời gian ngắn hoặc khi máy luôn được cắm sạc.
Máy tính xách tay chạy Windows có nhiều chế độ ngủ khác nhau, bao gồm chế độ ngủ thông thường và chế độ ngủ đông. Chế độ ngủ tiêu thụ rất ít năng lượng, trong khi chế độ ngủ đông tiết kiệm năng lượng hơn nữa, phù hợp khi không sử dụng máy trong thời gian dài. Đối với máy Mac, chế độ ngủ cũng giúp tiết kiệm năng lượng và khởi động nhanh hơn so với việc tắt máy.
Nếu không có kế hoạch sử dụng máy tính trong vài ngày, tốt nhất là nên tắt máy thay vì để ở chế độ ngủ, đặc biệt là với các thiết bị chạy bằng pin. Dù chế độ ngủ tiêu thụ ít năng lượng, máy tính vẫn sẽ tiêu hao một lượng điện nhất định. Tính năng ngủ an toàn trên máy Mac giúp lưu trạng thái của máy, ngăn ngừa mất dữ liệu do hết pin hoặc mất điện. Tương tự, Windows cũng lưu lại công việc trong chế độ ngủ, nhưng chế độ ngủ thông thường có thể tiêu tốn nhiều năng lượng hơn.
Bên cạnh đó, người dùng nên tắt máy tính để bàn qua đêm để tiết kiệm điện. Khác với máy tính xách tay, máy tính để bàn thường được sử dụng ở một nơi cố định. Việc tắt máy tính xách tay trong thời gian dài không sử dụng cũng giúp kéo dài tuổi thọ thiết bị bằng cách ngăn ngừa nhiệt độ cao gây hại cho hệ thống.
Tóm lại, việc lựa chọn giữa tắt máy và chế độ ngủ phụ thuộc vào thói quen sử dụng và thời gian không sử dụng máy tính. Mỗi phương pháp đều có những lợi ích riêng, vì vậy người dùng nên cân nhắc kỹ lưỡng để đưa ra quyết định phù hợp.
Ít ai ngờ rằng những ô vuông đen trắng xuất hiện từ thực đơn nhà hàng đến vé tàu điện thực chất là một 'biến thể' hiện đại của cờ vây - trò chơi trí tuệ có lịch sử hàng ngàn năm.
Mã QR (Quick Response) đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống số hóa toàn cầu. Tuy nhiên, hành trình của nó không bắt đầu từ một phòng thí nghiệm máy tính cao siêu, mà từ những quân cờ trên bàn gỗ. Ra đời tại Nhật Bản vào năm 1994, mã QR được lấy cảm hứng trực tiếp từ hệ thống lưới và cách sắp xếp các quân cờ đen trắng của cờ vây (Go).
Cha đẻ của công nghệ này, Masahiro Hara - một nhân viên tại công ty phụ tùng ô tô Denso Wave - đã nhận thấy sự bế tắc của mã vạch UPC truyền thống. Trong môi trường sản xuất công nghiệp, mã vạch cũ tỏ ra chậm chạp và chứa quá ít thông tin, không đủ để theo dõi khối lượng linh kiện khổng lồ. Chính sự tương phản và cấu trúc lưới của bàn cờ vây đã gợi ý cho ông về một loại mã mới: nhanh hơn, dung lượng lớn hơn và có thể quét được từ mọi góc độ.
Tại sao mã QR lại tạo nên cơn sốt toàn cầu? Câu trả lời nằm ở khả năng lưu trữ dữ liệu khủng khiếp. Nếu như mã vạch UPC chỉ có thể chứa vỏn vẹn 12 chữ số theo chiều dọc, thì mã QR tận dụng cả chiều dọc lẫn chiều ngang.
Số liệu cho thấy sự khác biệt kinh ngạc: Một mã QR phiên bản 40 có thể chứa tới 23.648 bit dữ liệu, tương đương với hơn 4.200 ký tự chữ và số. Điều này cho phép chúng ta tích hợp từ đường link trang web, hình ảnh, đến toàn bộ thực đơn hay vé tàu chỉ trong một ô vuông nhỏ.
Dù nắm giữ bản quyền công nghệ cực kỳ giá trị, Denso Wave đã có một quyết định táo bạo là công khai mã QR miễn phí cho toàn thế giới. Thay vì thu phí bản quyền, họ tập trung vào bán thiết bị quét trong những ngày đầu. Chính bước đi chiến lược này đã giúp mã QR len lỏi vào mọi ngóc ngách của đời sống khi điện thoại thông minh bùng nổ.
Ngày nay, khi trí tuệ nhân tạo như AlphaGo đã có thể đánh bại các kỳ thủ hàng đầu, thì người anh em công nghệ của nó là mã QR cũng đã hoàn thành sứ mệnh thay đổi cách nhân loại kết nối giữa thế giới thực và không gian số.
Mặc dù chuyển đổi xanh là yêu cầu tất yếu, thực tế triển khai tại nhiều doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là khối vừa và nhỏ (SME), vẫn gặp không ít rào cản. PGS-TS Đặng Vũ Bích Hạnh, giảng viên cao cấp Khoa Môi trường và Tài nguyên, Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM), nhận định: "Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không nằm ở việc doanh nghiệp chưa nhận thức được xu hướng phát triển xanh hay ESG, mà chủ yếu là do còn thiếu thông tin, thiếu mô hình phù hợp và lo ngại về chi phí đầu tư ban đầu".
Nỗi lo về cuộc chơi tốn kém đang khiến nhiều đơn vị chần chừ. Tuy nhiên, dưới góc nhìn chuyên gia, PGS-TS Đặng Vũ Bích Hạnh nhận định nếu được lựa chọn đúng giải pháp và có lộ trình phù hợp, chuyển đổi xanh không phải là chi phí, mà là nền tảng để doanh nghiệp phát triển ổn định và sinh lời trong dài hạn.
Để hiện thực hóa mục tiêu Net-Zero một cách thực chất, khoa học công nghệ và chuyển đổi số đóng vai trò then chốt. Tại Chợ công nghệ và thiết bị (Techmart) chuyên ngành Công nghệ xanh và Tuần hoàn năm 2026 diễn ra mới đây tại TP.HCM, hơn 100 công nghệ và thiết bị đã được giới thiệu, tập trung vào các lĩnh vực như năng lượng xanh, xử lý môi trường, vật liệu xanh và đặc biệt là các công cụ quản trị ESG.
Bà Nguyễn Hoàng Bảo Trân, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, nhấn mạnh: "Techmart Công nghệ Xanh và Tuần hoàn 2026 được tổ chức không chỉ để giới thiệu công nghệ, mà quan trọng hơn là tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận các giải pháp có khả năng ứng dụng thực tế, phù hợp với điều kiện sản xuất và chi phí đầu tư của mình".
Tại đây, những bài toán thực tế của doanh nghiệp đã tìm được lời giải thông qua các mô hình chuyển đổi số như hệ thống điện mặt trời tích hợp IoT, phần mềm kiểm kê khí nhà kính, hay nền tảng blockchain truy xuất dấu chân carbon. Ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM chia sẻ: "Thông qua các hoạt động kết nối, chúng ta tạo ra những giá trị thực tiễn, ví dụ như giá trị kinh tế, hay các giá trị thúc đẩy về mặt nghiên cứu công nghệ của các viện, trường và của các doanh nghiệp".
Đến nay, hành trình tới mục tiêu Net-Zero vào năm 2050 tại Việt Nam đang được dẫn dắt bởi tinh thần đổi mới sáng tạo thực chất. Khi doanh nghiệp không còn đứng đơn lẻ mà được hỗ trợ bởi một hệ sinh thái công nghệ đồng bộ, chuyển đổi xanh sẽ thực sự trở thành động lực mới cho năng lực cạnh tranh quốc gia trên trường quốc tế.
Sự thành công của tiến trình xanh hóa không thể tách rời sự hợp tác liên vùng. Một trong những dấu ấn quan trọng là việc ký kết thỏa thuận hợp tác giữa Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM với các địa phương gồm Cà Mau, Đắk Lắk và Đồng Nai nhằm thúc đẩy chia sẻ dữ liệu và kết nối nguồn lực đổi mới sáng tạo.
Bà Nguyễn Hoàng Bảo Trân cho biết: "Với vai trò là trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo lớn của cả nước, TP.HCM định hướng Sàn Giao dịch Công nghệ Thành phố trở thành đầu mối kết nối, chia sẻ dữ liệu công nghệ, thiết bị, chuyên gia, kết quả nghiên cứu và nhu cầu công nghệ giữa các địa phương". Việc kết nối vừa giúp doanh nghiệp tiếp cận nhanh hơn với giải pháp phù hợp, vừa hình thành một thị trường khoa học công nghệ minh bạch, có khả năng đo lường hiệu quả thực tế.
Hiệu quả của các nỗ lực này được minh chứng bằng các hợp đồng chuyển giao công nghệ được ký kết ngay tại sự kiện. Chia sẻ bên lề chương trình, bà Đinh Ngọc Vân Phương - Giám đốc kinh doanh Công ty CP Công nghệ Năng lượng Mặt trời VN đánh giá đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ không còn là "lựa chọn khuyến khích", mà trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Việc đầu tư vào công nghệ giúp tối ưu quy trình sản xuất, tiết kiệm năng lượng, giảm chi phí vận hành, nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng khả năng thích ứng với biến động của thị trường.
"Với các tiêu chuẩn ESG, công nghệ đóng vai trò rất quan trọng, hỗ trợ quản trị dữ liệu, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát phát thải và minh bạch hóa hoạt động sản xuất. Đây cũng là yêu cầu ngày càng phổ biến từ các đối tác quốc tế, chuỗi cung ứng toàn cầu và các thị trường xuất khẩu lớn", bà Đinh Ngọc Vân Phương nói.
