Dùng laser khoan cắt mảng xơ vữa, cứu bệnh nhân nguy kịch
Ngày 1/4, Bệnh viện Thống Nhất (TPHCM) thông tin về 2 trường hợp được điều trị thành công với hệ thống khoan cắt mảng xơ vữa bằng laser (Auryon Atherectomy Catheter).
Đây cũng là đơn vị y tế đầu tiên ở Việt Nam triển khai kỹ thuật trên cho các bệnh nhân gặp phải tình trạng tắc hẹp động mạch chi dưới đa tầng.
Trường hợp thứ nhất là một cụ ông 89 tuổi, nhập viện vì đau dữ dội và nhiễm trùng, hoại tử chi nguy kịch. Theo bệnh sử, tình trạng đau chi của bệnh nhân khởi phát 1 tháng trước đó, đã điều trị thời gian dài nhưng không khỏi, gây ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống.
Tại Bệnh viện Thống Nhất, kết quả CT Scan cho thấy bệnh nhân hẹp đa tầng động mạch chi dưới, xơ vữa vôi hóa gây hẹp rải rác, nặng nhất là khu vực đoạn 1/3 dưới động mạch đùi (hẹp 80-90%); hẹp khít thân chày mác.
Trước tình huống trên, ê-kíp điều trị đã gây tê tại chỗ, sau đó đặt ống dẫn vào động mạch đùi và chụp DSA, siêu âm qua lòng mạch để đánh giá chính xác tổn thương của bệnh nhân.
Sau đó, vị trí bị tắc hẹp, xơ vữa được khoan cắt bằng laser, kết hợp nong bóng. Sau can thiệp, bệnh nhân tỉnh táo, phục hồi tốt, mạch máu chi dưới được tái thông hoàn toàn.
Trường hợp thứ hai là một nam bệnh nhân 71 tuổi, vào viện vì đau 2 chân cách hồi (đau, chuột rút, tê mỏi khi vận động). Bệnh nhân có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường type 2, hẹp động mạch cảnh.
Qua CT Scan, bệnh nhân được phát hiện hẹp đa tầng và xơ vữa động mạch chi dưới, có vị trí tắc hoàn toàn. Ông đã nằm một chỗ thời gian dài ở bệnh viện tuyến tỉnh.
Bệnh nhân cũng được điều trị bằng hệ thống Auryon và nong động mạch tắc hẹp bằng bóng phủ thuốc. Ngay trong chiều cùng ngày, bệnh nhân đã sinh hoạt bình thường.
Cơ hội mới cho bệnh nhân tắc hẹp động mạch chi
TS.BS Nguyễn Duy Tân, Trưởng khoa Ngoại Tim mạch – Lồng ngực chia sẻ, kỹ thuật khoan cắt mảng xơ vữa bằng laser từng được một số cơ sở áp dụng trong việc can thiệp mạch vành. Khoảng 1 năm trở lại đây, một số nước trên thế giới bắt đầu áp dụng phương pháp này xử trí tình trạng tắc hẹp động mạch chi dưới.
Bác sĩ Tân phân tích, động mạch chi rất dài và có nhiều tầng, nên khi bị tắc hẹp có thể khiến chất độc ứ đọng lại, từ đó gây nguy hiểm cho những khu vực khác của cơ thể.
Cách đây 10-20 năm, những bệnh nhân cao tuổi bị tắc hẹp và xơ vữa mạch máu sẽ được mổ bắc cầu điều trị, nhưng nhiều ca không thể thực hiện vì sức khỏe không cho phép. Sau này, phương pháp đặt stent được áp dụng, nhưng cũng chưa tối ưu vì việc can thiệp sẽ phức tạp hơn khi mạch máu tái hẹp.
Hệ thống Auryon vừa được Bệnh viện Thống Nhất ứng dụng là công nghệ can thiệp mạch tiên tiến, chỉ cần gây tê tại chỗ, thực hiện nhẹ nhàng nên rất ít xâm lấn. Qua da của bệnh nhân, bác sĩ sẽ đưa dụng cụ tinh vi có chứa tia laser thể rắn vào mạch máu để khoan cắt mảng xơ vữa.
PGS.TS.BS Lê Đình Thanh, Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất cho biết, người cao tuổi có đặc thù sức khỏe yếu và nhiều bệnh nền, nên yêu cầu điều trị luôn là can thiệp tối thiểu nhưng phải đạt hiệu quả tối đa.
Trước thực tế trên, khoa Ngoại Tim mạch – Lồng ngực của bệnh viện đã tìm cách ứng dụng những kỹ thuật cao. Trong đó, kỹ thuật khoan cắt mảng xơ vữa bằng laser với những ưu điểm đã nêu giúp bệnh nhân hồi phục nhanh, rút ngắn thời gian chăm sóc, từ đó tránh được nguy cơ nhiễm trùng bệnh viện.
Bệnh viện ở TPHCM thực hiện thành công113 ca ghép gan
Tại chương trình “Nhìn lại những thành tựu ghép gan tại Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM”, diễn ra mới đây, TS.BS Trần Công Duy Long, Phó Trưởng khoa Ngoại Gan – Mật – Tụy của đơn vị chia sẻ, từ năm 2018, Bộ Y tế đã công nhận bệnh viện đủ điều kiện triển khai kỹ thuật ghép gan.
Đến nay, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM đã thực hiện thành công 113 ca ghép gan. Trong đó, có nhiều trường hợp phức tạp với tình trạng lâm sàng nặng; những ca ghép gan trẻ em với cân nặng rất thấp, suy dinh dưỡng, teo cơ, suy gan cấp và các bệnh lý hiếm.
Bệnh viện đã làm chủ nhiều kỹ thuật ghép gan tiên tiến, như tách gan ghép cho hai người nhận, chia đôi gan cho hai người trưởng thành và phẫu thuật nội soi lấy mảnh ghép ít xâm lấn, từng bước mở rộng và nâng cao hiệu quả điều trị.
PGS.TS.BS Nguyễn Hoàng Bắc, Giám đốc Bệnh viện nhấn mạnh, việc phát triển ghép tạng của đơn vị – trong đó có ghép gan – được xây dựng trên nền tảng phối hợp đa chuyên khoa, vận hành đồng bộ và lấy người bệnh làm trung tâm.
Bệnh viện không đặt nặng số lượng ca ghép mà chú trọng giá trị thực sự, với mục tiêu mang lại cơ hội và chất lượng sống tốt hơn cho người bệnh. Trong thời gian tới, đơn vị định hướng tiếp tục phát triển chương trình ghép tạng theo tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và ứng dụng công nghệ trong quản lý, theo dõi người bệnh sau ghép.
Ngày 25/5, BS.CK2 Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, cho biết khi vào viện bệnh nhân lơ mơ, môi khô mắt trũng, thở nhanh, tay chân tím tái, huyết áp khó đo. Bác sĩ đặt nội khí quản hỗ trợ hô hấp, truyền dịch chống sốc, làm mát cơ thể, điều chỉnh rối loạn điện giải và toan kiềm.
Thiếu niên chơi bóng đá tại một câu lạc bộ địa phương từ 17h đến 20h hàng ngày, cuối tuần chơi thêm vào buổi sáng. Khoảng 9h sáng ngày nhập viện, đang đá bóng dưới trời nắng, em đột ngột mệt, vã nhiều mồ hôi rồi ngất xỉu, được đưa đến trạm y tế gần đó trong tình trạng rối loạn tri giác phải hỗ trợ thở oxy, truyền dịch rồi chuyển đến bệnh viện.
Kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhân bị toan chuyển hóa nặng, tổn thương đa cơ quan. Men gan tăng gấp hàng chục lần bình thường, chức năng thận suy giảm, tụy bị tổn thương. Đặc biệt, chỉ số hủy cơ tăng rất cao cho thấy tình trạng ly giải cơ nghiêm trọng - biến chứng nguy hiểm có thể dẫn đến suy thận cấp nếu không xử trí kịp thời.
Bệnh nhân được chẩn đoán sốc nhiệt nặng, biến chứng ly giải cơ, tổn thương gan, tụy và thận cấp. Em được hồi sức tích cực song tình trạng vẫn diễn tiến nặng, sốt kéo dài 39-40 độ C, phản ứng viêm toàn thân tăng cao, nguy cơ suy đa cơ quan.
Bệnh nhân được truyền 12 lít dịch điện giải để ổn định huyết động, sử dụng thuốc vận mạch, thở máy và lọc máu liên tục nhằm hỗ trợ đào thải độc chất, kiểm soát phản ứng viêm và bảo vệ chức năng các cơ quan. Sau gần ba tuần điều trị tích cực, thiếu niên dần hồi phục, cai máy thở, tỉnh táo trở lại, chức năng gan, thận và tụy trở về bình thường, được xuất viện.
Bác sĩ cảnh báo sốc nhiệt có thể xảy ra khi vận động cường độ cao ngoài trời nắng nóng kéo dài, đặc biệt trong mùa hè. Cần được tập luyện ở nơi thoáng mát, uống đủ nước, tránh hoạt động quá sức giữa trời nắng gắt và nghỉ ngơi định kỳ.
Nếu phải vận động ngoài trời, nên giới hạn thời gian tập, nghỉ ở nơi có bóng mát sau mỗi 20-25 phút. Ngừng tập ngay khi xuất hiện dấu hiệu bất thường như mệt nhiều, chóng mặt, đau đầu, buồn nôn hoặc vã mồ hôi bất thường.
Sau khi Tuổi Trẻ Online đăng bài "'Bác sĩ online', 'thần y mạng' tìm cách lách luật khi bị đề xuất phạt nặng", nhiều bạn đọc cho rằng việc xử phạt là cần thiết, nhưng quan trọng hơn là phải tỉnh táo trước các video "chữa bách bệnh" thiếu kiểm chứng này.
Nhiều bạn đọc cho rằng điều đáng lo không nằm ở ly chanh muối hay một bài thuốc dân gian, mà ở việc thổi phồng công dụng thành "trị bách bệnh", rồi từ đó phủ nhận y học hiện đại, khiến người bệnh bỏ điều trị hoặc trì hoãn chữa bệnh.
Bạn đọc tên Châu kể người bạn của mình cũng tin điều này và đi rao giảng cho người khác tin theo là uống cốt chanh và muối hạt vào buổi sáng, thậm chí bạn ấy còn bắt vợ phải làm theo mình.
"Kết quả là huyết áp từ 140/80, qua vài tháng đã tăng lên 156/90. Thế nhưng bạn ấy vẫn khăng khăng không chịu dùng thuốc và tiếp tục với phương pháp chanh muối hột vào buổi sáng.
Rồi còn khuyên ai bị tiểu đường thì mỗi ngày nên uống một ly nước mía để bổ sung đường cho các tế bào", bạn đọc này cho biết.
Theo độc giả có nickname NHL, những thông tin này bắt đầu bằng sự chia sẻ, nội dung ngắn gọn, nhẹ nhàng. Sau đó tăng dần với mớ kiến thức lồi lõm, cóp nhặt và không dẫn chứng. "Đây là điều cực kỳ nguy hiểm, cần nghiêm trị. Nhà tôi cũng từng có một nạn nhân của việc này", độc giả NHL bức xúc.
Độc giả có email trie****@gmail.com nhìn nhận tình trạng "bác sĩ online" đáng báo động với sự xuất hiện của vô số "thần y" đủ trường phái Tây, Đông, Nam y dược, chưa kể "chuyên gia" về yoga, vật lý trị liệu, bấm huyệt, diện chẩn…
"Tôi thấy các 'bác sĩ online' chủ yếu đánh vào các bệnh lý mạn tính. Thật sự các bệnh như cao huyết áp, tiểu đường, cơ xương khớp hay bệnh lý về tâm thần kinh, tiêu hóa… rất khó trị dứt hẳn, thậm chí là không thể nào hết do cơ chế bệnh, tuổi tác, thoái hóa…
Đặc biệt ai có hai bệnh tiểu đường và cao huyết áp cứ chấp nhận và an tâm mà uống thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ thường xuyên, đừng tin bất kỳ một phương pháp trị liệu nào khác mà bỏ thuốc chỉ tiền mất tật mang, thậm chí là… mất mạng", một bạn đọc chia sẻ kinh nghiệm.
Theo độc giả có địa chỉ email hdng****@gmail.com, những trải nghiệm cá nhân về việc ăn uống, tập luyện hay dùng bài thuốc dân gian nếu thấy phù hợp thì chỉ nên chia sẻ trong phạm vi gia đình, người quen. Không nên liên tục đăng tải lên mạng xã hội như một phương pháp chữa bệnh hiệu quả cho tất cả mọi người.
Đồng quan điểm, anh Vũ Nguyên cho rằng trải nghiệm cá nhân thì tự trải nghiệm, còn muốn lan truyền trên mạng xã hội thì phải có bằng chứng khoa học. Nếu không chứng minh được thì là tin giả, nên xử lý theo tội phát tán tin giả.
Không chỉ chanh muối hạt trị "bách bệnh", nước mía trị tiểu đường, theo bạn đọc Nhu Nguyễn, hiện có rất nhiều người làm theo "phương pháp" thải độc bằng cách truyền cà phê vào hậu môn phản khoa học, cần xử lý mạnh tay.
Trước thông tin về các phương pháp chữa bệnh chưa được kiểm chứng của "bác sĩ online", "thần y", "bác sĩ mạng" lan truyền mạnh trên mạng xã hội, nhiều bạn đọc cho rằng cơ quan chức năng sớm vào cuộc điều tra, tăng mức phạt để nghiêm trị, thậm chí xử phạt hình sự vì đây là hành vi có thể gây hại đến sức khỏe, thậm chí tính mạng.
Độc giả có nickname minhnoct đề nghị phạt nặng một số kênh khi liên tục đăng tải các video, bài viết tuyên truyền uống chanh muối trị được nhiều loại bệnh chưa được kiểm chứng. Chưa kể, tài khoản còn đăng bài phản bác ý kiến các bác sĩ.
Phải xử phạt nghiêm những "thần y mạng Intenet", các "bác sĩ online". Nhưng thiết nghĩ những người dân mắc bệnh mà không tin tưởng vào chỉ dẫn của bác sĩ trong bệnh viện cũng cần suy nghĩ lại.
"Tại sao lại biến mình thành 'chuột bạch' cho kẻ bất lương trục lợi. Để mình tiền mất, tật mang. Thậm chí thiệt mạng?", bạn đọc Sao Xẹt bình luận.
Bạn đọc tên Chi cũng ủng hộ: "Phải phạt nặng hơn. Những clip hoàn toàn không cơ sở, đánh vào tâm lý người lớn tuổi, ngại đi bệnh viện khám để rồi bệnh nặng thêm thì hết cứu!".
Người để tên Dr Việt viết: "Hành vi này ảnh hưởng đến sức khỏe tính mạng người bệnh, lừa đảo, nên truy tố hình sự. Phạt tù nặng để răn đe".
Nhiều bạn đọc cho rằng mức phạt từ 10 - 30 triệu đồng là quá nhẹ so với số tiền các "bác sĩ mạng" thu được từ bán hàng. Một bạn đọc đề nghị mức phạt phải từ 500 triệu - 1 tỉ đồng cho mỗi trường hợp vi phạm thì mới đủ sức răn đe các bác sĩ dỏm.
Báo South China Morning Post ngày 4-6 đưa tin, sau 6 tuần đeo robot hỗ trợ, 6 em nhỏ tại Trung Quốc mất khả năng vận động do căn bệnh teo cơ tủy sống (SMA) đã có thể tự đứng dậy.
SMA là một rối loạn di truyền khiến các dây thần kinh kết nối não và cơ bị suy thoái theo thời gian. Điều này làm cho người bệnh gặp khó khăn hoặc không thể co cơ, khiến cơ bắp bị teo nhỏ do thiếu vận động. Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng, bệnh có thể khiến bệnh nhân phải ngồi xe lăn, nằm liệt giường, thậm chí gây khó khăn cho việc ăn uống, hô hấp và dẫn đến tử vong.
Các phương pháp điều trị hiện nay chỉ có thể làm chậm tiến trình của bệnh chứ không thể đảo ngược nó.
Trái ngược với các robot phục hồi chức năng truyền thống vốn tập trung vào việc nâng đỡ và hỗ trợ chuyển động, thiết bị robot mới dùng lực cản để giúp các em mắc SMA tái tạo chức năng vận động.
Giáo sư Feng Yanggang thuộc khoa cơ khí chế tạo và tự động hóa của Đại học Bắc Hàng giải thích việc hỗ trợ nâng đỡ thực chất có thể cản trở sự phát triển cơ bắp của bệnh nhân SMA.
Đối với những người dùng này, việc đeo robot kháng lực phù hợp hơn để thúc đẩy phát triển thần kinh cơ.
Nghiên cứu được phối hợp thực hiện bởi Đại học Bắc Hàng, Bệnh viện số 3 Đại học Bắc Kinh và Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) của Mỹ và được công bố trên tạp chí Nature.
Nhóm nghiên cứu đã tuyển chọn ba bé trai và ba bé gái mắc SMA loại 2 từ 6 đến 10 tuổi. Trước đó, các em hoàn toàn không thể đứng nếu không có người trợ giúp.
6 em nhỏ tham gia một thử nghiệm kéo dài hơn 5 tháng, bao gồm: giai đoạn quan sát 6 tuần, 6 tuần tập luyện cường độ cao (năm buổi mỗi tuần), 6 tuần duy trì cường độ thấp (ba buổi mỗi tuần), và hơn 30 ngày theo dõi không sử dụng robot.
Khi đeo robot, các em tham gia một trò chơi điện tử có nội dung đá bóng trên màn hình bằng cách duỗi chân. Robot không giúp di chuyển mà tạo ra lực cản khi các em đá. Lực cản này không đồng đều mà tăng tỉ lệ thuận với lực đá của đứa trẻ, buộc cơ và thần kinh phải hoạt động cùng nhau.
Sau 6 tuần, khả năng cử động chân của các em cải thiện rõ rệt. Kích thước cơ tăng 19%, phạm vi chuyển động tăng 51% và sức mạnh của cơ tăng tới 130%. Đáng chú ý, các em duy trì những cải thiện này sau khi ngừng tập với robot.
Giáo sư Feng Yanggang cho biết sau khi bài báo được công bố, nhóm nghiên cứu đã nhận được rất nhiều yêu cầu hỗ trợ từ các bệnh nhân nước ngoài và họ có kế hoạch quảng bá thiết bị này đến cộng đồng bệnh nhân SMA quốc tế.
