Dùng laser khoan cắt mảng xơ vữa, cứu bệnh nhân nguy kịch
Ngày 1/4, Bệnh viện Thống Nhất (TPHCM) thông tin về 2 trường hợp được điều trị thành công với hệ thống khoan cắt mảng xơ vữa bằng laser (Auryon Atherectomy Catheter).
Đây cũng là đơn vị y tế đầu tiên ở Việt Nam triển khai kỹ thuật trên cho các bệnh nhân gặp phải tình trạng tắc hẹp động mạch chi dưới đa tầng.
Trường hợp thứ nhất là một cụ ông 89 tuổi, nhập viện vì đau dữ dội và nhiễm trùng, hoại tử chi nguy kịch. Theo bệnh sử, tình trạng đau chi của bệnh nhân khởi phát 1 tháng trước đó, đã điều trị thời gian dài nhưng không khỏi, gây ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống.
Tại Bệnh viện Thống Nhất, kết quả CT Scan cho thấy bệnh nhân hẹp đa tầng động mạch chi dưới, xơ vữa vôi hóa gây hẹp rải rác, nặng nhất là khu vực đoạn 1/3 dưới động mạch đùi (hẹp 80-90%); hẹp khít thân chày mác.
Trước tình huống trên, ê-kíp điều trị đã gây tê tại chỗ, sau đó đặt ống dẫn vào động mạch đùi và chụp DSA, siêu âm qua lòng mạch để đánh giá chính xác tổn thương của bệnh nhân.
Sau đó, vị trí bị tắc hẹp, xơ vữa được khoan cắt bằng laser, kết hợp nong bóng. Sau can thiệp, bệnh nhân tỉnh táo, phục hồi tốt, mạch máu chi dưới được tái thông hoàn toàn.
Trường hợp thứ hai là một nam bệnh nhân 71 tuổi, vào viện vì đau 2 chân cách hồi (đau, chuột rút, tê mỏi khi vận động). Bệnh nhân có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường type 2, hẹp động mạch cảnh.
Qua CT Scan, bệnh nhân được phát hiện hẹp đa tầng và xơ vữa động mạch chi dưới, có vị trí tắc hoàn toàn. Ông đã nằm một chỗ thời gian dài ở bệnh viện tuyến tỉnh.
Bệnh nhân cũng được điều trị bằng hệ thống Auryon và nong động mạch tắc hẹp bằng bóng phủ thuốc. Ngay trong chiều cùng ngày, bệnh nhân đã sinh hoạt bình thường.
Cơ hội mới cho bệnh nhân tắc hẹp động mạch chi
TS.BS Nguyễn Duy Tân, Trưởng khoa Ngoại Tim mạch – Lồng ngực chia sẻ, kỹ thuật khoan cắt mảng xơ vữa bằng laser từng được một số cơ sở áp dụng trong việc can thiệp mạch vành. Khoảng 1 năm trở lại đây, một số nước trên thế giới bắt đầu áp dụng phương pháp này xử trí tình trạng tắc hẹp động mạch chi dưới.
Bác sĩ Tân phân tích, động mạch chi rất dài và có nhiều tầng, nên khi bị tắc hẹp có thể khiến chất độc ứ đọng lại, từ đó gây nguy hiểm cho những khu vực khác của cơ thể.
Cách đây 10-20 năm, những bệnh nhân cao tuổi bị tắc hẹp và xơ vữa mạch máu sẽ được mổ bắc cầu điều trị, nhưng nhiều ca không thể thực hiện vì sức khỏe không cho phép. Sau này, phương pháp đặt stent được áp dụng, nhưng cũng chưa tối ưu vì việc can thiệp sẽ phức tạp hơn khi mạch máu tái hẹp.
Hệ thống Auryon vừa được Bệnh viện Thống Nhất ứng dụng là công nghệ can thiệp mạch tiên tiến, chỉ cần gây tê tại chỗ, thực hiện nhẹ nhàng nên rất ít xâm lấn. Qua da của bệnh nhân, bác sĩ sẽ đưa dụng cụ tinh vi có chứa tia laser thể rắn vào mạch máu để khoan cắt mảng xơ vữa.
PGS.TS.BS Lê Đình Thanh, Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất cho biết, người cao tuổi có đặc thù sức khỏe yếu và nhiều bệnh nền, nên yêu cầu điều trị luôn là can thiệp tối thiểu nhưng phải đạt hiệu quả tối đa.
Trước thực tế trên, khoa Ngoại Tim mạch – Lồng ngực của bệnh viện đã tìm cách ứng dụng những kỹ thuật cao. Trong đó, kỹ thuật khoan cắt mảng xơ vữa bằng laser với những ưu điểm đã nêu giúp bệnh nhân hồi phục nhanh, rút ngắn thời gian chăm sóc, từ đó tránh được nguy cơ nhiễm trùng bệnh viện.
Bệnh viện ở TPHCM thực hiện thành công113 ca ghép gan
Tại chương trình “Nhìn lại những thành tựu ghép gan tại Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM”, diễn ra mới đây, TS.BS Trần Công Duy Long, Phó Trưởng khoa Ngoại Gan – Mật – Tụy của đơn vị chia sẻ, từ năm 2018, Bộ Y tế đã công nhận bệnh viện đủ điều kiện triển khai kỹ thuật ghép gan.
Đến nay, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM đã thực hiện thành công 113 ca ghép gan. Trong đó, có nhiều trường hợp phức tạp với tình trạng lâm sàng nặng; những ca ghép gan trẻ em với cân nặng rất thấp, suy dinh dưỡng, teo cơ, suy gan cấp và các bệnh lý hiếm.
Bệnh viện đã làm chủ nhiều kỹ thuật ghép gan tiên tiến, như tách gan ghép cho hai người nhận, chia đôi gan cho hai người trưởng thành và phẫu thuật nội soi lấy mảnh ghép ít xâm lấn, từng bước mở rộng và nâng cao hiệu quả điều trị.
PGS.TS.BS Nguyễn Hoàng Bắc, Giám đốc Bệnh viện nhấn mạnh, việc phát triển ghép tạng của đơn vị – trong đó có ghép gan – được xây dựng trên nền tảng phối hợp đa chuyên khoa, vận hành đồng bộ và lấy người bệnh làm trung tâm.
Bệnh viện không đặt nặng số lượng ca ghép mà chú trọng giá trị thực sự, với mục tiêu mang lại cơ hội và chất lượng sống tốt hơn cho người bệnh. Trong thời gian tới, đơn vị định hướng tiếp tục phát triển chương trình ghép tạng theo tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và ứng dụng công nghệ trong quản lý, theo dõi người bệnh sau ghép.
Tuyến tụy đóng vai trò cốt lõi trong cả hệ nội tiết (điều hòa đường huyết qua insulin, glucagon, amylin, PP...) và hệ ngoại tiết (tiết men trypsin, lipase, amylase để tiêu hóa chất đạm, chất béo, chất bột đường). Tuy nhiên, một số thói quen giải nhiệt và sinh hoạt thất thường trong mùa hè có thể vô tình ép cơ quan này phải làm việc quá công suất, thậm chí làm tăng nguy cơ viêm tụy cấp.
Theo Cử nhân dinh dưỡng Mai Thị Thùy, Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á TP HCM, dưới đây là 4 sai lầm phổ biến trong mùa nóng mà người dân cần lưu ý thay đổi để bảo vệ sức khỏe tuyến tụy.
Lạm dụng "combo" bia lạnh và thức ăn nhiều dầu mỡ
Đây là thói quen ăn uống kinh điển gây áp lực nặng nề lên tuyến tụy. Sự nguy hiểm không đến từ bản chất của đá lạnh, mà nằm ở lượng cồn kết hợp với lượng chất béo nạp vào cơ thể liên tục trong nhiều giờ.
Rượu bia kích thích tuyến tụy, làm thay đổi dòng chảy của dịch tụy và gia tăng phản ứng viêm. Sử dụng rượu bia lượng nhiều và kéo dài là nguyên nhân làm tăng triglycerid (mỡ máu) - một yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến viêm tụy cấp. Còn đồ dầu mỡ khiến tuyến tụy phải tăng cường tiết nhiều men tiêu hóa hơn bình thường để xử lý.
Uống nước ngọt, đồ uống có đường thay nước lọc
Để giải nhiệt nhanh, nhiều người có thói quen uống liên tục các loại nước ngọt, trà sữa hoặc nước tăng lực. Các thức uống này chứa hàm lượng đường hấp thu nhanh rất cao. Nếu duy trì thói quen này hằng ngày, tuyến tụy buộc phải liên tục tăng tiết insulin để xử lý lượng đường lớn trong máu.
Hệ quả lâu dài là dẫn đến tăng cân, tích tụ mỡ nội tạng (béo phì vùng trung tâm), gây đề kháng insulin và làm tăng nguy cơ mắc hội chứng rối loạn chuyển hóa cùng bệnh đái tháo đường type 2.
Trái cây là nguồn vitamin tốt, nhưng việc tiêu thụ "cả đĩa lớn" ngay sau bữa cơm (khi cơ thể đã nạp đủ lượng tinh bột) sẽ khiến tổng lượng đường dung nạp tăng vọt. Tình trạng này dễ xảy ra trong mùa hè do sự xuất hiện của các loại quả lượng đường cao như vải thiều, nhãn, sầu riêng, chôm chôm hoặc trái cây đóng hộp.
Dù thói quen này không trực tiếp gây viêm tụy ở người khỏe mạnh, nhưng nó bắt buộc cơ thể phải xử lý một lượng đường quá tải. Điều này đặc biệt nguy hại cho nhóm đối tượng bị tiền đái tháo đường, béo phì hoặc có chỉ số triglycerid máu cao.
Nhịn đói rồi "ăn bù" dồn dập vào ban đêm
Thời tiết nắng nóng khiến nhiều người mệt mỏi, ăn uống thất thường như bỏ bữa sáng nhưng lại ăn quá no vào buổi tối, hoặc kết hợp vừa nhậu vừa ăn khuya.
Việc nạp lượng lớn thức ăn dồn dập khiến toàn bộ hệ tiêu hóa, bao gồm cả tuyến tụy, phải làm việc quá sức. Đáng chú ý, tình trạng nhịn ăn kết hợp với mất nước kéo dài do uống nhiều rượu bia là những yếu tố tiền đề quan trọng dễ hình thành cặn trong dịch tụy hoặc dịch mật, dẫn đến viêm tụy cấp do rượu.
Dấu hiệu cảnh báo viêm tụy là đau vùng thượng vị (vùng bụng trên rốn) có thể lan ra sau lưng là triệu chứng đặc trưng của cả viêm tụy cấp và mãn tính. Đối với viêm tụy cấp, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng đi kèm bao gồm:
Để giảm tải cho tuyến tụy và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm, chuyên gia khuyến nghị người dân thực hiện các biện pháp sau:
Ưu tiên nước lọc: Hãy dùng nước lọc làm nguồn cấp nước chính cho cơ thể mỗi ngày.
Kiểm soát lượng rượu bia: Nếu có uống rượu bia, cần tránh các cuộc nhậu kéo dài với đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ. Tuân thủ khuyến nghị giới hạn của Viện Dinh dưỡng Quốc gia: Nam giới không quá 2 đơn vị cồn/ngày, nữ giới không quá 1 đơn vị cồn/ngày (1 đơn vị cồn tương đương 12-13 g cồn, khoảng 330 ml bia).
Ăn trái cây khoa học: Ăn một lượng vừa phải. Nên chuyển trái cây sang các bữa phụ trong ngày thay vì ăn dồn dập ngay sau bữa ăn chính.
Sinh hoạt điều độ: Không ăn quá no vào đêm muộn, duy trì ăn uống đúng giờ.
Lưu ý nhóm nguy cơ cao: Những người có tiền sử mỡ máu cao, sỏi mật, viêm tụy hoặc thói quen uống nhiều rượu cần đặc biệt cẩn trọng, tốt nhất nên hạn chế tuyệt đối các tác nhân gây hại vì đây là nhóm có nguy cơ tái phát hoặc biến chứng rất cao.
Phẫu thuật nội soi bằng robot là phương pháp mổ tiên tiến, xâm nhập tối thiểu ở trình độ cao nhất, giúp bệnh nhân hạn chế tối đa tổn thương, hồi phục nhanh. Ngày thứ 2 sau mổ, bệnh nhân đã đi lại, rút dẫn lưu ổ bụng và ăn nhẹ, theo dõi hậu phẫu.
Ung thư tuyến tiền liệt là bệnh lý ác tính phát triển từ các tế bào tuyến tiền liệt (cơ quan nhỏ dưới bàng quang nam giới), phổ biến ở độ tuổi trung niên trở lên (khoảng trên 50 tuổi). Bệnh thường tiến triển âm thầm với các triệu chứng như tiểu khó, tiểu buốt... dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý lành tính khác liên quan đến đường tiểu của nam giới.
Bệnh nhân trên nhập viện với triệu chứng tiểu khó, tiểu buốt, bác sĩ phát hiện nhân cứng tại tuyến tiền liệt và xét nghiệm chỉ số PSA tăng cao 9.03 ng/ml (mức bình thường là dưới 4 ng/ml). Kết quả sinh thiết và chẩn đoán xác định bệnh nhân mắc ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn hai, nhóm nguy cơ trung bình.
ThS.BS. Nguyễn Việt Dũng, Phó Trưởng Khoa Ngoại tiết niệu, cho biết đối với ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn khu trú, phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ tuyến tiền liệt nhằm loại triệt để khối u, ngăn ngừa di căn và kéo dài thời gian sống thêm cho người bệnh. Phát hiện sớm và can thiệp kịp thời giúp bệnh nhân tránh được những biến chứng nặng nề của bệnh ở giai đoạn muộn.
"Giai đoạn bệnh chưa tiến triển, tức khối u còn khu trú trong tuyến tiền liệt, chưa xâm lấn ra ngoài và chưa có di căn xa là thời điểm vàng để phẫu thuật triệt căn, cơ hội điều trị khỏi bệnh cao nhất", bác sĩ Dũng nói, thêm rằng trong các phương pháp phẫu thuật hiện nay thì phẫu thuật bằng robot là phương án hiện đại nhất, có nhiều ưu điểm với người bệnh, đặc biệt với người cao tuổi khi có thể xuất viện sớm, phục hồi nhanh.
ThS.BS CKII Đỗ Anh Tuấn, Trưởng Khoa Ngoại tiết niệu, cho hay Bệnh viện K đang đẩy mạnh phẫu thuật nội soi bằng robot cũng như những phương pháp điều trị, chẩn đoán bệnh bằng thiết bị hiện đại nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ, hiệu quả điều trị cho người bệnh. Nhiều trường hợp là người cao tuổi, thể trạng yếu, được mổ nội soi robot hạn chế nguy cơ mất máu, đảm bảo an toàn và thời gian phục hồi nhanh hơn sau mổ.
Bệnh viện K đã đưa robot vào phẫu thuật ung thư thực quản, dạ dày, đại trực tràng, gan, ung thư tiết niệu, phổi, phụ khoa...
Ước tính tỷ lệ tử vong với chủng do chuột hươu mang có thể từ 30 - 50%. Do lựa chọn điều trị còn hạn chế, cách bảo vệ tốt nhất là tránh tiếp xúc với loài gặm nhấm và vệ sinh môi trường có chuột một cách an toàn, theo Mayo Clinic (Mỹ).
Virus Hanta có thể gây “hội chứng phổi hantavirus (HCPS)” - một bệnh truyền nhiễm hiếm gặp, thường bắt đầu bằng các triệu chứng giống cúm nhưng có thể nhanh chóng tiến triển nặng, gây tổn thương nghiêm trọng đến phổi và tim, thậm chí đe dọa tính mạng.
Có nhiều chủng virus Hanta khác nhau có khả năng gây ra bệnh này. Khi vào phổi, virus tấn công các mao mạch, làm chúng bị rò rỉ. Phổi sau đó có thể bị tích dịch (phù phổi), dẫn đến suy giảm nghiêm trọng chức năng phổi và tim.
Thời gian từ khi nhiễm virus đến khi khởi phát “hội chứng phổi hantavirus” thường khoảng 2 - 3 tuần, diễn tiến qua hai giai đoạn rõ rệt:
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, virus Hanta lây qua đường nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chuột; thông thường không lây từ người sang người, ngoại trừ chủng Andes (một chủng của virus Hanta).
Con người có thể nhiễm virus Hanta khi:
Nguy cơ mắc bệnh sẽ càng cao khi tiếp xúc môi trường có chuột, như nhà kho, công trình ít sử dụng; lều trại, tầng áp mái, tầng hầm...
Hiện đã có xét nghiệm phát hiện virus Hanta, nhưng trong 72 giờ đầu độ chính xác chưa cao. Nếu nghi ngờ, người bệnh nên xét nghiệm lại sau khi triệu chứng xuất hiện 72 giờ.
Bệnh do virus Hanta hiện chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu. Điều trị chủ yếu nhờ vào nghỉ ngơi, bù nước, hạ sốt và hỗ trợ oxy khi khó thở.
Để phòng ngừa bệnh, mọi người nên tránh xa chuột bằng cách:
