Những cánh cổng khóa kín, sân cỏ mọc um tùm, lớp sơn bong tróc, mái hiên hoen gỉ và những dãy phòng làm việc phủ bụi… là hình ảnh dễ bắt gặp tại một số trụ sở công dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính ở các phường Tam Kỳ, Bàn Thạch… phía nam TP.Đà Nẵng (địa bàn Quảng Nam cũ), gợi lên nỗi trăn trở về việc sử dụng hiệu quả tài sản công.
Đó chỉ là một phần trong bức tranh chung của TP.Đà Nẵng sau khi hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Theo thống kê, thành phố hiện có 828 cơ sở nhà, đất dôi dư trong tổng số 3.805 cơ sở công sản đang quản lý. Bên cạnh đó, địa phương còn tiếp nhận thêm 83 cơ sở nhà, đất do các cơ quan T.Ư chuyển giao. Trước thực trạng nhiều công trình có nguy cơ xuống cấp nếu tiếp tục bỏ không, UBND TP.Đà Nẵng đã giao Sở Tài chính chủ trì phối hợp các sở, ngành và địa phương thống kê, rà soát hiện trạng và xây dựng phương án xử lý phù hợp đối với từng cơ sở.
Toàn bộ quỹ nhà, đất dôi dư được bàn giao cho Trung tâm quản lý và khai thác nhà cùng Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố quản lý theo quy định. Với 83 cơ sở tiếp nhận từ T.Ư, phần lớn đã được thành phố bố trí sử dụng ngay. Trong đó, 60 cơ sở giao Trung tâm quản lý và khai thác nhà quản lý, 9 cơ sở làm trụ sở cho các cơ quan, đơn vị, 12 cơ sở giao UBND các xã, phường quản lý, một cơ sở chuyển thành bãi đỗ xe công cộng theo quy hoạch và một cơ sở còn lại đang hoàn thiện hồ sơ để xử lý.
Ông Hồ Ngọc Phương, Phó giám đốc Sở Tài chính TP.Đà Nẵng, cho biết qua rà soát ban đầu, khoảng 250 cơ sở sẽ được chuyển đổi công năng để phục vụ các mục tiêu an sinh xã hội như nhà ở công vụ, trường học, cơ sở y tế, thiết chế văn hóa, công viên, công trình công cộng. Đây được xem là hướng ưu tiên nhằm đưa tài sản công trở lại phục vụ trực tiếp đời sống người dân. Đối với 581 cơ sở còn lại, thành phố sẽ xây dựng phương án khai thác thông qua cho thuê hoặc đấu giá theo quy định để tạo nguồn thu cho ngân sách, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công.
Đáng chú ý, trong định hướng xử lý quỹ nhà, đất dôi dư lần này, thành phố đặt mục tiêu phục vụ nhu cầu dân sinh lên hàng đầu. Chủ tịch UBND TP.Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng yêu cầu các đơn vị khẩn trương hoàn thiện phương án quản lý và khai thác các cơ sở phát sinh sau sắp xếp tổ chức bộ máy. Quỹ nhà, đất dôi dư phải được ưu tiên dành cho các lĩnh vực thiết yếu như giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, công viên và các thiết chế sinh hoạt cộng đồng trước khi xem xét các phương án khai thác khác.
Đối với những tài sản đủ điều kiện đưa vào sử dụng ngay, Trung tâm quản lý và khai thác nhà được giao tham mưu ban hành bảng giá cho thuê theo phương châm “làm đến đâu ban hành đến đó”, rút ngắn thời gian đưa tài sản vào khai thác, hạn chế tình trạng bỏ trống kéo dài. Việc bàn giao tài sản giữa các đơn vị cũng được yêu cầu hoàn thành đúng tiến độ nhằm tránh thất thoát, lãng phí.
Phương án xử lý 439 cơ sở nhà, đất đã được UBND thành phố phê duyệt. Trong số này, 6 cơ sở sẽ được bàn giao cho các đơn vị có nhu cầu sử dụng; 5 cơ sở chuyển sang Trung tâm quản lý và khai thác nhà; 14 cơ sở được chuyển đổi công năng phục vụ y tế, giáo dục, văn hóa và thiết chế công cộng; còn 414 cơ sở sẽ tiếp tục rà soát để tổ chức đấu giá theo quy định.
Hiện Trung tâm phát triển quỹ đất TP.Đà Nẵng đang phối hợp các sở, ngành và địa phương cập nhật hồ sơ pháp lý, kiểm tra hiện trạng từng cơ sở nhằm lựa chọn phương án khai thác phù hợp. Với những tài sản chưa đủ điều kiện đấu giá hoặc còn vướng mắc pháp lý, giải pháp trước mắt là cho thuê ngắn hạn để vừa bảo vệ tài sản, vừa tạo nguồn thu cho ngân sách. Khi đủ điều kiện hoặc nhà nước có nhu cầu sử dụng, việc cho thuê sẽ chấm dứt để triển khai phương án chính thức.
Theo lãnh đạo Trung tâm phát triển quỹ đất, quan điểm xuyên suốt của thành phố là không để bất kỳ cơ sở nhà, đất nào tiếp tục bị bỏ trống trong thời gian dài, tránh xuống cấp, lấn chiếm hoặc sử dụng sai mục đích.
Ở cấp cơ sở, các địa phương cũng đang khẩn trương rà soát toàn bộ quỹ tài sản công sau sắp xếp đơn vị hành chính. Lãnh đạo UBND P.Tam Kỳ cho biết địa phương hiện quản lý 25 cơ sở nhà, đất và đang phối hợp với các sở, ngành hoàn thiện hồ sơ pháp lý, đánh giá hiện trạng để đề xuất phương án xử lý. Địa phương ưu tiên bố trí các cơ sở dôi dư phục vụ những nhu cầu thiết thực của người dân như trường học, cơ sở y tế, không gian sinh hoạt cộng đồng; nghiên cứu khai thác những vị trí phù hợp để tạo nguồn thu cho ngân sách nhưng vẫn bảo đảm công khai, minh bạch và đúng mục đích sử dụng.
“Mỗi cơ sở nhà, đất đều là tài sản công có giá trị. Nếu được khai thác hợp lý sẽ vừa tránh lãng phí, vừa tạo thêm nguồn lực đầu tư cho phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng các dịch vụ công trên địa bàn”, lãnh đạo UBND P.Tam Kỳ nhấn mạnh.
Mới đây, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang cũng yêu cầu các cơ quan, đơn vị đẩy nhanh việc bàn giao, tiếp nhận, hoàn thiện hồ sơ pháp lý và sớm đưa các cơ sở nhà, đất đã điều chuyển vào sử dụng. Đồng thời, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ pháp lý để nâng cao hiệu quả quản lý và khai thác tài sản công.
“Đẩy nhanh xử lý các công trình, dự án tồn đọng kéo dài và khẩn trương đưa các cơ sở nhà, đất dôi dư vào khai thác, sử dụng hiệu quả; kiên quyết không để tài sản công, đất đai, công trình, dự án tiếp tục bị bỏ hoang, xuống cấp hoặc sử dụng kém hiệu quả”, ông Lê Ngọc Quang nhấn mạnh.
Bí thư Thành ủy Đà Nẵng khẳng định phòng, chống lãng phí phải được xác định là nhiệm vụ thường xuyên và cấp bách nhằm khơi thông nguồn lực phục vụ phát triển thành phố. Quan điểm của Đà Nẵng là không để công sản dôi dư trở thành tài sản “đóng băng”, mà phải chuyển hóa thành trường học, công viên, bãi đỗ xe, không gian công cộng và các thiết chế phục vụ trực tiếp đời sống người dân. Kết quả quản lý, khai thác và xử lý nhà, đất dôi dư sẽ được đưa vào hệ thống tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị và địa phương trong năm 2026. (còn tiếp)
Thảo luận tại tổ sáng 10.4, nhiều đại biểu Quốc hội bày tỏ băn khoăn trước vấn đề nóng về an toàn thực phẩm. Đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Thái Nguyên) dẫn chứng những vụ vi phạm đặc biệt nghiêm trọng như 300 tấn thịt lợn nhiễm bệnh, không đảm bảo chất lượng đã được tuồn ra thị trường, len lỏi vào cộng đồng và nguy hiểm hơn là tấn công các cơ sở giáo dục.
Hay vụ việc 3.000 tấn ốc bươu ngâm "thủy tinh lỏng" - hóa chất vốn chỉ dùng trong ngành xây dựng được phát hiện. Ngoài số lượng này, cơ quan chức năng còn ngăn chặn kịp thời hơn 1.500 kg hóa chất loại này đang được tích lũy để tiếp tục sản xuất và tuồn ra thị trường.
Cho rằng việc sử dụng hóa chất xây dựng trong thực phẩm gây ảnh hưởng cực kỳ nghiêm trọng đến sức khỏe, nữ đại biểu nêu câu hỏi nhức nhối:"Vì sao hàng trăm tấn thịt lợn bệnh và hàng nghìn tấn ốc bươu ngâm hóa chất có thể tồn tại trong thời gian dài và tuồn ra cộng đồng?". Bà Thủy đề nghị Chính phủ chỉ đạo làm rõ liệu có sự buông lỏng quản lý hay sự tiếp tay của các cơ quan cơ sở hay không.
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải (Thái Nguyên) đánh giá, quản lý an toàn thực phẩm đang lâm vào tình trạng "phân tán" dẫn đến thiếu hiệu quả. Trách nhiệm quản lý nhà nước đang bị xé lẻ cho 3 bộ là Bộ Y tế với Cục An toàn thực phẩm chịu trách nhiệm chung; Bộ NN-MT chịu trách nhiệm khâu sản xuất nông, lâm, thủy sản và Bộ Công thương chịu trách nhiệm về công nghiệp thực phẩm và hệ thống bán lẻ.
Theo nữ chủ nhiệm, Bộ Y tế không có quyền chỉ đạo trực tiếp các bộ khác, dẫn đến thiếu sự phối hợp thống nhất, đặc biệt là ở những khâu nhạy cảm như chuyển giao giữa sản xuất ban đầu, chế biến và phân phối.
Bên cạnh đó, dù đã phân cấp mạnh xuống địa phương, nhưng các địa phương lại rơi vào tình trạng "ba thiếu": thiếu nguồn nhân lực, thiếu điều kiện kiểm tra, giám định mẫu và thiếu cán bộ có trình độ chuyên môn về thanh tra, kiểm tra.
Một điểm yếu khác được đại biểu chỉ ra là sự mất cân bằng trong thực thi pháp luật. Các quy định hiện hành đang tập trung quá mạnh vào "tiền kiểm" - cấp giấy phép, cấp điều kiện hoạt động, nhưng lại xem nhẹ "hậu kiểm" và quản lý rủi ro.
Thực tế cho thấy, một cơ sở ăn uống sau khi được cấp phép thường cứ thế hoạt động dựa trên tờ giấy đó. Việc hậu kiểm, kiểm tra chỉ diễn ra khi có thông tin hoặc sự cố xảy ra. Nhiều vi phạm chỉ bị phát hiện khi thực phẩm bẩn đã lưu thông trên thị trường và gây ra hậu quả.
Bà cũng cảnh báo về những khu vực đang bị "bỏ ngỏ" như việc mua bán thực phẩm tươi sống online, từ nông trại đến người tiêu dùng chưa được giám sát chặt chẽ, đặc biệt là quy trình bảo quản lạnh trên đường vận chuyển.
Đặc biệt, hộ gia đình sản xuất nhỏ lẻ rất lớn nhưng các hộ này hiện không bắt buộc áp dụng hệ thống quản lý rủi ro như VietGAP mà chỉ dừng lại ở việc cam kết thực hiện. Dẫn đến tình trạng tồn dư hóa chất cao trong rau, thịt, thủy sản nội địa, gây rủi ro sức khỏe lâu dài và ngộ độc tập thể.
Bà Hải cũng nêu một nghịch lý là trong khi thực phẩm xuất khẩu được kiểm soát cực kỳ gắt gao, thì thị trường nội địa lại có dấu hiệu buông lỏng.
Theo đại biểu Nguyễn Thanh Hải, trường học là nơi có rủi ro cao nhất vì số lượng bữa ăn tập thể hàng ngày rất lớn. Dù đã có các quy định như luật An toàn thực phẩm 2010 và các nghị định liên quan, nhưng thực tiễn triển khai tại bếp ăn trường học vẫn bộc lộ nhiều bất cập.
Bên cạnh đó, trách nhiệm người đứng đầu mờ nhạt. Luật chỉ giao trách nhiệm chung chung cho người đứng đầu cơ sở giáo dục mà chưa có chế tài cụ thể, thường chỉ dừng ở mức xử phạt hành chính. Khi có sự cố, trách nhiệm thường được đẩy cho nhà cung cấp hoặc chỉ xử lý khi "mọi chuyện đã rồi".
Về hình thức hóa việc kiểm soát, quy định "kiểm thực ba bước" (kiểm tra từ khâu nhập nguyên liệu đến bàn ăn) dù rất chặt chẽ trên giấy tờ, nhưng thực chất vẫn là tự kiểm tra, tự ghi chép nên tính trung thực còn bỏ ngỏ.
Tiêu chuẩn đấu thầu cũng mang tính hình thức, việc lựa chọn nhà cung cấp suất ăn dù theo quy định đấu thầu nhưng các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm vẫn chưa được coi trọng đúng mức.
Để giải quyết dứt điểm tình trạng thực phẩm bẩn, các đại biểu đề nghị đột phá trong sửa luật, chuyển từ "chiến dịch" sang "thường xuyên", Chính phủ cần có kế hoạch ra quân liên tục, tránh làm theo đợt để xóa bỏ tận gốc các vi phạm. Cùng đó, xử phạt phải đủ mạnh, thậm chí xử lý hình sự hoặc tước giấy phép hành nghề vĩnh viễn đối với các đơn vị cung cấp thực phẩm bẩn, thay vì "phạt để cho tồn tại" như hiện nay.
Bà Hải cho biết, ngay trong tuần sau, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường sẽ tiến hành giám sát tại một số địa phương, tập trung vào chuỗi cung ứng thực phẩm cho trường học, bệnh viện, khu công nghiệp và các chợ đầu mối.
Đây là hoạt động trong khuôn khổ ngày hội "Trao sức khỏe - Tư vấn pháp luật cho công nhân - Vì một Việt Nam khỏe mạnh" năm 2026.
Chương trình do Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam chủ trì, Báo Lao Động, Liên đoàn Lao động TP.HCM cùng Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam, Liên đoàn Luật sư Việt Nam phối hợp tổ chức.
Ông Ngọ Duy Hiểu - Phó chủ tịch thường trực Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam - phát biểu tại ngày hội cho biết các hoạt động chăm lo sức khỏe, tư vấn pháp luật là hoạt động ý nghĩa, đưa nghị quyết Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV vào cuộc sống.
Sức khỏe của người lao động chính là "sức khỏe của doanh nghiệp", góp phần vào sự phát triển của đất nước. Thời gian qua, các cấp công đoàn đã triển khai nhiều chương trình tuyên truyền, nâng cao sức khỏe, chăm lo cho công nhân, người lao động.
Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã quyết định chi 100 tỉ đồng để hỗ trợ hơn 29.000 đoàn viên, người lao động mắc bệnh hiểm nghèo và bệnh nghề nghiệp trong cả nước.
Trong sáng 21-6, các công nhân tại TP.HCM đã được tham gia nhiều hoạt động thiết thực. Trong đó, việc thăm khám sức khỏe miễn phí giúp hàng ngàn người, đặc biệt là các lao động nữ, người lao động làm việc trong môi trường có nguy cơ nhiễm bệnh được chăm sóc sức khỏe, phòng tránh bệnh tật.
Các luật sư đã tư vấn miễn phí pháp luật cho công nhân, người lao động, giúp họ có kiến thức, kỹ năng để tự bảo vệ, đảm bảo quyền lợi của mình trong cuộc sống.
Nội dung tư vấn pháp luật gồm nhiều nội dung gần gũi với đời sống của công nhân như pháp luật lao động, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, an toàn vệ sinh lao động…
Cũng trong khuôn khổ chương trình, ban tổ chức đã trao tặng 100 phần quà cho công nhân có hoàn cảnh khó khăn, người bị ảnh hưởng bởi bệnh tật, tai nạn lao động hoặc có hoàn cảnh đặc biệt. Đồng thời tổ chức các đoàn thăm hỏi tại một số khu nhà trọ công nhân trong địa bàn TP.HCM.
Quan điểm trên được Bảo hiểm xã hội TP HCM nêu khi góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, trong văn bản gửi Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố.
Cơ quan này đề xuất bổ sung vào diện tham gia BHXH bắt buộc nhóm lao động có thu nhập từ vận chuyển, giao nhận, bán hàng, môi giới và cung ứng dịch vụ thông qua nền tảng số, trong đó có tài xế công nghệ, shipper, người bán hàng online.
Đề xuất được đưa ra sau khi Bộ Nội vụ phản hồi góp ý của các địa phương, cho rằng tài xế công nghệ, shipper và người bán hàng online hiện đã có thể tham gia BHXH tự nguyện với phương thức đóng linh hoạt, được Nhà nước hỗ trợ nên chưa cần bổ sung vào diện bắt buộc.
Theo Bộ Nội vụ, nếu chuyển sang BHXH bắt buộc, nhóm này sẽ không còn được hưởng chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với BHXH tự nguyện, đồng thời phương thức đóng cũng không còn linh hoạt như hiện nay.
Tuy nhiên, ông Nguyễn Quốc Thanh, Phó giám đốc Bảo hiểm xã hội TP HCM, cho rằng mức hỗ trợ hiện nay chưa đủ sức hút với tài xế và lao động làm việc qua nền tảng.
Theo quy định, người tham gia BHXH tự nguyện đóng 22% trên mức thu nhập lựa chọn. Nhà nước hỗ trợ 30%, 25% hoặc 20% mức đóng tính trên chuẩn nghèo khu vực nông thôn, tùy nhóm đối tượng. Với mức hỗ trợ phổ biến 20%, số tiền Nhà nước hỗ trợ khoảng 66.000 đồng mỗi tháng.
Ngoài ra, BHXH tự nguyện hiện chủ yếu bảo đảm hai chế độ dài hạn là hưu trí và tử tuất; lao động nữ sinh con được hỗ trợ thêm 2 triệu đồng. Trong khi đó, tài xế công nghệ, shipper thường xuyên di chuyển ngoài đường, đối diện rủi ro tai nạn, bệnh tật, nên cần các chế độ ngắn hạn như tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, ốm đau - những quyền lợi chỉ có trong BHXH bắt buộc.
Theo ông Thanh, khảo sát cho thấy cả nước có khoảng 600.000 tài xế công nghệ đang làm việc cho các nền tảng, trong đó TP HCM chiếm số lượng lớn. Tuy nhiên, qua rà soát, chỉ khoảng 700 tài xế công nghệ tham gia BHXH tự nguyện.
"Kinh nghiệm quốc tế cho thấy chính sách BHXH nên là bắt buộc để bảo đảm quyền lợi an sinh bền vững cho lao động", ông Thanh nói.
Bảo hiểm xã hội TP HCM cho rằng dù được các nền tảng xác định là "đối tác", tài xế công nghệ trên thực tế chịu sự quản lý thông qua thuật toán, cơ chế phân phối cuốc xe, đánh giá hiệu suất và có thu nhập thường xuyên. Đây là nhóm lao động mới của kinh tế số nhưng chưa được bao phủ đầy đủ bởi hệ thống an sinh, trong khi số lượng được dự báo tiếp tục tăng.
Với tài xế công nghệ, cơ quan này kiến nghị mức đóng BHXH bắt buộc được xác định trên cơ sở hợp đồng giữa tài xế và nền tảng, tối thiểu bằng lương tối thiểu và tối đa bằng 20 lần mức tham chiếu. Khoản đóng có thể thực hiện hằng tháng thông qua doanh nghiệp vận hành ứng dụng hoặc khấu trừ từ tài khoản nhận thu nhập.
Ông Thanh cho biết thực tế đã có hãng đóng BHXH bắt buộc cho tài xế xe 4 bánh, với căn cứ là lương tối thiểu vùng. Trong đó, doanh nghiệp đóng 21,5%, tài xế đóng 10,5%.
Để củng cố đề xuất, Bảo hiểm xã hội TP HCM dẫn Công ước về lao động nền tảng được Tổ chức Lao động Quốc tế thông qua tại Hội nghị Lao động quốc tế lần thứ 114 hồi tháng 6/2026. Theo cơ quan này, công ước yêu cầu mở rộng tiêu chuẩn lao động cơ bản đối với người làm việc qua nền tảng số; trường hợp nền tảng kiểm soát giá cước, phân phối công việc và đánh giá hiệu suất, người lao động cần được bảo đảm các quyền cơ bản về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm tai nạn lao động.
Cơ quan này cũng cho rằng đề xuất phù hợp với Bộ luật Lao động 2019, bởi một thỏa thuận dù mang tên gọi khác nhưng có trả công, có sự quản lý, điều hành và giám sát thì vẫn có thể được xem là quan hệ lao động.
Luật Bảo hiểm xã hội 2024 cũng cho phép Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định mở rộng diện tham gia BHXH bắt buộc đối với nhóm có việc làm, thu nhập ổn định trên cơ sở đề xuất của Chính phủ.
Theo ông Thanh, việc bổ sung nhóm tài xế công nghệ cũng phù hợp mục tiêu mở rộng diện bao phủ BHXH theo Nghị quyết 28 Nghị quyết 42 của Trung ương hướng tới BHXH toàn dân và bảo đảm quyền lợi an sinh cho lao động nếu gặp rủi ro.
