Ông Nguyễn Bá Hoan – cựu Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (cũ) – vừa bị Cơ quan điều tra Bộ Công an đề nghị truy tố. Ông bị cáo buộc nhận hối lộ của nhóm doanh nghiệp đưa người đi xuất khẩu lao động ở nước ngoài tổng 5,7 tỉ đồng. Ngoài ra ông còn nhận quà vào các dịp lễ, Tết tổng 450.000 USD.
Nhóm cán bộ cấp dưới của ông Hoan bị đề nghị truy tố cùng tội danh gồm: Tống Hải Nam – Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước; Phạm Viết Hương và Nguyễn Gia Liêm (đều là Cục phó); Lê Thanh Hà (Trưởng Phòng Hàn Quốc) cùng 3 người khác.
Đối với nhóm cá nhân, doanh nghiệp chi tiền “bôi trơn”, cơ quan điều tra xác định họ bị gây nhũng nhiễu “ép” phải đưa tiền và đã có đơn tố cáo hành vi nhận hối lộ của nhóm bị can thuộc bộ và Cục Quản lý lao động ngoài nước.
Theo kết luận điều tra, để được phê duyệt nhanh hồ sơ xuất khẩu lao động diện visa E7-3, các cá nhân gồm Nghiêm Quốc Hưng (Chủ tịch HĐQT Công ty Hoàng Long), Nguyễn Đức Nam (Chủ tịch HĐQT Công ty Sona), Nghiêm Văn Định (Giám đốc Công ty Incoop3) đã trực tiếp gặp gỡ, đưa tiền cho một số cán bộ, lãnh đạo thuộc bộ và Cục Quản lý lao động ngoài nước.
Cụ thể Nghiêm Quốc Hưng đã đưa cho nhiều người với tổng số tiền 239.800 USD, tương đương khoảng 5,9 tỉ đồng. Trong đó đưa cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan 170.000 USD, Tống Hải Nam 34.000 USD, Nguyễn Gia Liêm 6.000 USD, Phạm Viết Hương 19.800 USD và Lê Thanh Hà 10.000 USD.
Số tiền này được ông Hưng chi “bôi trơn” nhằm mục đích để hồ sơ xuất khẩu lao động visa E7 được phê duyệt nhanh cho 129 lao động, đồng thời duy trì quan hệ với các cá nhân liên quan.
Nghiêm Văn Định cũng đã đưa tổng cộng 42.000 USD và 20 triệu đồng, tương đương khoảng 1 tỉ đồng. Trong đó Tống Hải Nam nhận 40.000 USD và 20 triệu đồng, Nguyễn Gia Liêm nhận 1.000 USD, Lê Thanh Hà nhận 1.000 USD. Việc đưa tiền nhằm được phê duyệt nhanh hồ sơ xuất khẩu lao động visa E7-3 cho 293 lao động.
Nguyễn Đức Nam được xác định đã đưa tổng số tiền 170 triệu đồng, gồm 50 triệu đồng cho ông Nguyễn Bá Hoan, 80 triệu đồng cho Tống Hải Nam và 40 triệu đồng cho Lê Thanh Hà, để hồ sơ xuất khẩu lao động visa E7-3 cho 126 lao động được giải quyết nhanh.
Cơ quan điều tra nhận định hành vi của Nghiêm Quốc Hưng, Nghiêm Văn Định và Nguyễn Đức Nam có dấu hiệu phạm tội đưa hối lộ.
Tuy nhiên quá trình xác minh cho thấy việc những người này đưa tiền xuất phát từ việc bị một số lãnh đạo, cán bộ thuộc Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội và Cục Quản lý lao động ngoài nước lợi dụng chức vụ, quyền hạn để nhũng nhiễu, gây khó khăn, kéo dài thời gian thẩm định hồ sơ. Bên cạnh đó là áp lực chi phí đầu tư cơ sở vật chất, nguy cơ bị hủy hợp đồng, buộc doanh nghiệp phải đưa tiền để được phê duyệt hồ sơ.
Ngoài ra các doanh nghiệp liên quan đều có đóng góp đáng kể trong việc tạo công ăn việc làm cho người lao động. Trong quá trình điều tra, các cá nhân này đã thành khẩn khai báo, tích cực cung cấp thông tin, tài liệu và có đơn tố cáo hành vi nhận hối lộ của các bị can thuộc Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội và Cục Quản lý lao động ngoài nước, góp phần làm rõ bản chất vụ án.
Trên cơ sở đó, cơ quan điều tra đã phân hóa trách nhiệm, không xem xét xử lý hình sự đối với hành vi đưa hối lộ của Nghiêm Quốc Hưng, Nghiêm Văn Định và Nguyễn Đức Nam.
Nhóm chủ doanh nghiệp này đã bị đề nghị truy tố tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng vì bỏ ngoài sổ sách, che giấu doanh thu số tiền thu chênh của người đi lao động nước ngoài.
Mở rộng điều tra, cơ quan công an xác định có 27 người đã chi tổng cộng 15 tỉ đồng để xin 29 giấy phép thông qua các cá nhân trung gian.
Trong đó 16 người là đại diện của 16 doanh nghiệp trực tiếp nộp hồ sơ tại Cục Quản lý lao động ngoài nước. Các doanh nghiệp này bị Nguyễn Thành Hưng gây khó khăn, yêu cầu bổ sung, chỉnh sửa hồ sơ nhiều lần, kéo dài thời gian thẩm định.
Sau đó họ được gợi ý đưa tiền để “chạy giấy phép”. Tổng số tiền 16 doanh nghiệp đã đưa là 3,6 tỉ đồng, kết luận nêu,
Ngoài ra 11 người liên quan đến 13 doanh nghiệp đã thông qua trung gian để xin giấy phép trọn gói. Những người này không nhận được sự hỗ trợ, hướng dẫn cụ thể, hồ sơ bị trả lại nhiều lần, thời gian cấp phép kéo dài gây ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh. Tổng số tiền nhóm này đã đưa là 11 tỉ đồng, theo kết luận điều tra.
Bên cạnh đó, nhiều đại diện doanh nghiệp cũng đã trực tiếp đưa tiền với các mức, từ vài chục triệu đến hàng trăm triệu đồng trong quá trình xin cấp phép hoặc khi tham gia các đoàn kiểm tra.
Kết quả điều tra cho thấy những người này đều có nhân thân tốt, lý lịch rõ ràng, việc đưa tiền xuất phát từ việc bị nhũng nhiễu, gây khó khăn trong quá trình xử lý hồ sơ. Đồng thời các doanh nghiệp có đóng góp trong việc tạo việc làm cho người lao động và đã hợp tác tích cực với cơ quan điều tra, cung cấp thông tin, tài liệu liên quan.
Do đó cơ quan điều tra đã vận dụng các quy định liên quan để phân hóa trách nhiệm, không xem xét xử lý hình sự đối với 27 cá nhân về hành vi đưa hối lộ trong việc xin giấy phép.