Rạng sáng 24.5, lực lượng Nga đã phát động một cuộc tấn công quy mô lớn, kết hợp tên lửa và máy bay không người lái (UAV), nhằm vào Kyiv và khu vực lân cận, theo trang The Kyiv Independent.
Đợt tấn công bắt đầu vào khoảng 1 giờ sáng giờ địa phương và sau đó lặp lại nhiều lần từ 3 giờ sáng đến 5 giờ sáng.
Cảnh báo không kích đã được phát đi tại tất cả các khu vực khi Không quân Ukraine báo cáo rằng hàng chục tên lửa và hàng trăm UAV đang bay về phía thủ đô.
Ngay sau đó, Không quân Ukraine cảnh báo về khả năng Nga phóng tên lửa đạn đạo tầm trung Oreshnik. Kyiv thông báo Nga đã phóng 90 tên lửa và 600 UAV, một trong những đợt tấn công lớn nhất trong vòng một năm qua.
Giới chức Ukraine cũng báo cáo hàng chục vụ tấn công bằng tên lửa và UAV ở các nơi khác trên khắp lãnh thổ vào rạng sáng 24.5. Thị trưởng Kyiv Vitali Klitschko cho biết thiệt hại đã “được ghi nhận ở mọi quận của thành phố”.
Tổng thống Zelensky cho biết đã có 4 người thiệt mạng và gần 100 người bị thương.
Theo Bộ Văn hóa Ukraine, Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia, một trong những bảo tàng lâu đời và quan trọng nhất ở Ukraine, đã bị hư hại do sóng xung kích. Các bộ sưu tập không bị thiệt hại.
Nhiều công trình khác, gồm tòa nhà Bộ Ngoại giao Ukraine, cũng bị hư hại. Bộ trưởng Ngoại giao Andrii Sybiha cho biết đây là lần đầu tiên kể từ Thế chiến 2 tòa nhà Bộ Ngoại giao bị hư hại do một vụ tấn công, dù không nghiêm trọng.
Dinh thự của đại sứ Albania tại Kyiv cũng bị hư hại, đe dọa nghiêm trọng đến tính mạng của nhà ngoại giao, theo thông báo của Bộ trưởng Ngoại giao và châu Âu Albania Ferit Hoxha trên X.
Không chỉ Ukraine, Không quân Ba Lan cũng cho biết đã điều động các máy bay chiến đấu của mình và đồng minh nhằm bảo vệ không phận. Ba Lan cho biết không phát hiện vụ vi phạm không phận nào, Reuters đưa tin.
Cuộc tấn công mới nhất diễn ra vài giờ sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cảnh báo rằng Nga đang chuẩn bị một cuộc tấn công quy mô lớn trên khắp đất nước, bao gồm khả năng sử dụng tên lửa đạn đạo tầm trung Oreshnik. Đại sứ quán Mỹ tại Kyiv cũng phát cảnh báo và kêu gọi công dân Mỹ trú ẩn.
Nga lần đầu tiên sử dụng tên lửa Oreshnik chống lại Ukraine vào tháng 11.2024 trong một cuộc tấn công vào thành phố Dnipro. Tên lửa này gần đây được sử dụng trong một cuộc tấn công vào tỉnh Lviv miền tây Ukraine vào ngày 9.1.
Bộ Quốc phòng Nga xác nhận đã sử dụng các tên lửa Oreshnik, Iskander, Kinzhal và Zircon để tấn công các sở chỉ huy quân sự của Ukraine, với tuyên bố đáp trả những cuộc tấn công của Kyiv nhắm vào mục tiêu dân sự Nga.
Moscow nói rằng toàn bộ mục tiêu đã bị đánh trúng và mục tiêu của nhiệm vụ đã được hoàn thành. Oreshnik, Kinzhal và Zircon là những tên lửa có thể đạt vận tốc bội siêu thanh và có thể mang đầu đạn hạt nhân. Iskander là tên lửa đạn đạo chiến thuật và cũng có khả năng mang đầu đạn hạt nhân.
Cuộc tấn công diễn ra sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin ra lệnh cho Bộ Quốc phòng “đưa ra đề xuất” để đáp trả vụ tấn công bằng UAV của Ukraine vào ký túc xá trường học ở Luhansk hôm 22.5, khiến 21 người thiệt mạng và 42 người bị thương, theo đài RT. Luhansk là vùng đất miền đông Ukraine nhưng hiện phần lớn nằm dưới sự kiểm soát của lực lượng Nga.
Quân đội Ukraine bác bỏ cáo buộc tấn công ký túc xá, nói rằng chỉ nhắm vào mục tiêu quân sự tại khu vực. Ukraine gọi tuyên bố của Nga là thông tin sai lệch, khẳng định Kyiv tuân thủ nghiêm ngặt luật nhân đạo quốc tế và chỉ tấn công cơ sở hạ tầng quân sự cũng như cơ sở được sử dụng cho mục đích quân sự.
Tổng thống Putin nhấn mạnh không có cơ sở quân sự hay an ninh nào gần khu ký túc xá.
Tại Anh, ngày 8.4 được ghi nhận là ngày nóng nhất từ đầu năm. Cơ quan Khí tượng nước này cho biết nhiệt độ tại Vườn Kew (tây nam London) lên tới 26,5°C - mức cao nhất trong tháng 4 kể từ năm 1946. Nhiều khu vực miền trung, miền nam và miền đông nước Anh cũng ghi nhận nền nhiệt cao hơn rõ rệt so với trung bình nhiều năm. Dù chưa đạt ngưỡng "đợt nắng nóng", diễn biến này vẫn bị xem là bất thường với một quốc gia ôn đới, theo The Guardian. Cùng thời điểm, Pháp cũng ghi nhận nền nhiệt "lệch mùa". Ngày 8.4, nhiều khu vực có nhiệt độ lên tới 29 - 30°C, ngưỡng thường chỉ xuất hiện vào đầu tháng 6. Không chỉ nóng ban ngày, nhiệt độ ban đêm tại nhiều nơi cũng duy trì ở mức cao bất thường, giống thời tiết mùa hè.
Ở phía bên kia Đại Tây Dương, Mỹ vừa trải qua tháng 3 nóng bất thường nhất trong 132 năm, theo dữ liệu của Cơ quan Khí tượng và Hải dương học quốc gia (NOAA) công bố ngày 8.4. Đợt nhiệt này còn mang tính cực đoan và trải rộng. Chỉ trong 2 ngày 20 - 21.3, khoảng 1/3 lãnh thổ Mỹ ghi nhận mức nhiệt trái mùa mà các nhà khoa học cho rằng gần như không thể xảy ra nếu không có tác động của biến đổi khí hậu, theo AP.
Tại châu Phi, Nigeria đang trải qua đợt nắng nóng gay gắt trong bối cảnh hạ tầng đô thị và y tế còn hạn chế. Cuối tháng 3, các đô thị lớn như Lagos ghi nhận nhiệt độ 35°C, Abuja 38°C, còn Sokoto lên tới 44°C, theo kênh CGTN.
Tại châu Á, Nhật Bản cũng ghi nhận thời tiết ấm lên bất thường khi một hệ thống áp cao bao phủ diện rộng ngày 5.4, đẩy nhiệt độ tăng vọt và tương tự như thời tiết mức mùa hè - vốn thường bắt đầu từ tháng 6, theo Nikkei Asia. Trong khi đó, Trung tâm Khí tượng chuyên ngành ASEAN (ASMC) dự báo nhiệt độ toàn khu vực Đông Nam Á sẽ cao hơn mức trung bình trong giai đoạn tháng 3 - 5, với xác suất 80 - 100%, cho thấy xu hướng nóng diện rộng và kéo dài. Tại Thái Lan, nền nhiệt được dự báo duy trì ở mức "nóng đến rất nóng" đi kèm điều kiện ít mưa và sương mù ban ngày từ ngày 9 - 14.4, theo báo The Nation.
Malaysia đã phải phát cảnh báo nắng nóng cấp độ 1 khi nhiệt độ tại thủ đô Kuala Lumpur dao động 35 - 37°C trong nhiều ngày liên tiếp. Còn Singapore phải đối mặt với thời tiết khô hơn bình thường trong tuần qua, góp phần đẩy nhiệt độ tăng cao.
Điểm bất thường lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở mức nhiệt cao, mà ở thời điểm và tần suất xuất hiện, phản ánh mức chuẩn khí hậu đang dịch chuyển. Các chuyên gia cho rằng đợt nóng hiện tại là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố. Trước hết là biến đổi khí hậu do phát thải khí nhà kính, khiến nền nhiệt cơ bản của trái đất tăng lên. Bên cạnh đó, các yếu tố theo mùa như ít mây, ít mưa, gió yếu trong giai đoạn giao mùa càng dễ đẩy nhiệt độ lên cao, theo Channel NewsAsia.
Ngoài ra, El Nino tiếp tục là một biến số quan trọng. Các cơ quan quốc tế như NOAA và Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) dự báo khả năng El Nino hình thành và mạnh lên từ giữa năm 2026 đang gia tăng, kéo theo lo ngại về các đợt nóng và hạn hán nghiêm trọng hơn ở nhiều khu vực, nhất là Đông Nam Á.
Trước tình hình trên, một số quốc gia đã triển khai các biện pháp ứng phó khẩn cấp. Thái Lan mở hàng trăm trung tâm tránh nóng bằng cách tận dụng trường học, trung tâm văn hóa, công viên và chùa, đồng thời triển khai 2.806 điểm cấp nước uống miễn phí. Về dài hạn, các tổ chức quốc tế nhấn mạnh sự cần thiết của các kế hoạch hành động, hệ thống cảnh báo sớm, phối hợp giữa ngành y tế - khí tượng - đô thị, cũng như hợp tác khu vực đối với rủi ro thời tiết xuyên biên giới.
Theo Hãng tin Reuters, một sĩ quan cấp cao thuộc Hải quân Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 12-5 tuyên bố nước này đã mở rộng phạm vi chiến lược của eo biển Hormuz thành một "khu vực hoạt động rộng lớn", lớn hơn nhiều so với trước khi nổ ra xung đột.
Theo ông Mohammad Akbarzadeh, Phó giám đốc chính trị Hải quân IRGC, khu vực này hiện không chỉ giới hạn quanh các đảo chiến lược như Hormuz hay Hengam mà đã được mở rộng đáng kể về cả phạm vi địa lý lẫn ý nghĩa quân sự.
"Trước đây eo biển Hormuz được định nghĩa là khu vực hạn chế quanh các đảo như Hormuz và Hengam, nhưng hiện nay cách nhìn đó đã thay đổi", ông phát biểu với Hãng tin Fars.
Các nguồn tin truyền thông Iran cho biết khu vực mới được xác định trải dài từ thành phố Jask ở phía đông đến đảo Siri ở phía tây, có thể rộng tới 200 - 300 dặm, tức tăng gấp 10 lần so với mức 20 - 30 dặm trước đây.
Hãng tin Tasnim mô tả khu vực này như một "hình lưỡi liềm hoàn chỉnh" bao trùm không gian kiểm soát rộng lớn hơn nhiều so với trước.
Đáng chú ý, động thái này được cho là lần điều chỉnh thứ hai của Iran kể từ khi xung đột với Mỹ và Israel leo thang.
Trước đó hôm 4-5, IRGC đã công bố bản đồ thể hiện vùng kiểm soát mới được mở rộng đáng kể dọc theo một phần bờ biển vịnh Oman của UAE, làm dấy lên lo ngại về căng thẳng an ninh trong khu vực.
Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani cảnh báo rằng eo biển Hormuz đang bị biến thành một công cụ chiến tranh.
Phát biểu tại một cuộc họp báo cùng Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan, ông cho biết khu vực này đã bị "sử dụng như một vũ khí trong cuộc chiến này", gây tác động nghiêm trọng đến các quốc gia vùng Vịnh, đặc biệt về kinh tế, trong bối cảnh khủng hoảng làm hạn chế "tự do hàng hải". Phía Thổ Nhĩ Kỳ cũng đồng tình và cho rằng eo biển này không bị biến thành "vũ khí".
Trong khi đó cùng ngày 12-5, người phát ngôn Chính phủ Iran Fatemeh Mohajerani cảnh báo nước này vẫn duy trì tư thế "sẵn sàng bóp cò", nhưng ưu tiên "hòa bình bền vững và ngoại giao dựa trên lợi ích".
Bà Fatemeh Mohajerani khẳng định Iran đã đối đầu với "cường quốc quân sự lớn nhất thế giới trong 40 ngày" và hiện vẫn "giữ tay trên cò súng" trong khi chờ đợi giải pháp đàm phán. Bà cũng nhấn mạnh Iran theo đuổi chính sách đối ngoại dựa trên ba nguyên tắc "danh dự, trí tuệ và lợi ích".
Viết trên mạng xã hội X ngày 21.4, ông Qalibaf cho rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump vi phạm thỏa thuận ngừng bắn khi thực hiện phong tỏa, với mục đích “biến bàn đàm phán thành nơi Iran phải đầu hàng hoặc lấy cớ để Mỹ tiếp diễn xung đột”.
"Chúng tôi không chấp nhận đàm phán dưới những lời đe dọa. Trong 2 tuần qua, chúng tôi đã chuẩn bị để tung ra những quân bài mới trên chiến trường", ông viết. Lệnh ngừng bắn Mỹ - Iran sẽ kết thúc ngày 22.4, song hiện chưa có dấu hiệu cho thấy hai bên sẵn sàng gia hạn.
Vào ngày 19.4, chỉ huy Không quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Majid Mousavi, nói trong video đăng trên mạng xã hội rằng vào thời điểm ngừng bắn, Iran đang bổ sung kho tên lửa và máy bay không người lái (UAV) với tốc độ nhanh hơn cả trước khi xung đột với Mỹ - Israel.
Ông Mousavi còn tuyên bố rằng: “Không như Iran, kẻ thù không có khả năng bổ sung đạn dược trong thời gian ngừng bắn”. Mỹ và Israel không phản hồi các tuyên bố này, theo The Jerusalem Post.
Trong khi đó, Tổng thống Trump tự tin rằng Iran sẽ ngồi vào bàn đàm phán, đồng thời cảnh báo về những hậu quả nếu điều này không diễn ra. "Họ sẽ đàm phán thôi. Nếu không làm như vậy, họ sẽ gặp phải những vấn đề chưa từng có trước đây", ông nói hôm 20.4.
Trang Axios dẫn các nguồn thạo tin tiết lộ Phó tổng thống Mỹ JD Vance sẽ đến thủ đô Islamabad, Pakistan ngày 21.4 để đàm phán với Iran, dù Tehran chưa xác nhận tham dự.
Một nguồn tin cho biết phái đoàn Iran đang chờ quyết định từ Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei. Đồng thời, IRGC - lực lượng quân sự có sức ảnh hưởng chính trị lớn tại Iran - được cho là giữ lập trường cứng rắn rằng sẽ không đàm phán nếu Mỹ không chấm dứt phong tỏa.
