Bộ GD-ĐT cho biết, mới đây Ban Chỉ đạo cấp quốc gia kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 họp phiên đầu tiên.
Báo cáo tại phiên họp, ông Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT), cho biết hệ thống ngân hàng đề thi đã sẵn sàng, không chỉ phục vụ kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 mà còn tạo lộ trình cho việc thi trên máy tính từ năm 2027. Công tác tập huấn cũng có cải tiến lớn theo mô hình “3 trong 1” (kết hợp quy chế, kiểm tra và kỹ thuật) nhằm tăng hiệu quả và tiết kiệm chi phí.
Ông Huỳnh Văn Chương cũng cho rằng, kết quả đăng ký dự thi theo môn đã cho thấy một tín hiệu tích cực là sự chuyển dịch sang các môn STEM: tỷ lệ đăng ký môn vật lý, hóa học tăng 15 – 20%, đặc biệt môn công nghệ tăng đột biến 200%.
Ngược lại, việc miễn thi ngoại ngữ giảm đáng kể (chỉ chiếm dưới 8%) do thay đổi chính sách tuyển sinh đại học không còn quá phụ thuộc vào chứng chỉ IELTS, cho thấy học sinh đã tập trung thực chất hơn vào việc dự thi môn này.
Theo ông Chương, với quy mô thí sinh tăng mạnh, áp lực lên công tác in sao, vận chuyển đề thi và coi thi là rất lớn, đặc biệt tại các tỉnh, thành đông thí sinh như Hà Nội, TP.HCM, Nghệ An, Thanh Hóa.
Đồng thời, nguy cơ gian lận bằng thiết bị công nghệ cao, chủ yếu qua điện thoại thông minh, vẫn là rủi ro hàng đầu.
Tại phiên họp, đại diện các đơn vị của Bộ Công an cho biết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ GD-ĐT và các địa phương trong công tác tuyên truyền, bảo đảm an ninh, an toàn kỳ thi; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tăng cường tập huấn quy chế thi, siết chặt công tác coi thi, phòng chống lộ, lọt đề thi và xử lý nghiêm các hành vi gian lận công nghệ cao.
Phát biểu kết luận phiên họp, Ông Phạm Ngọc Thưởng, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, Trưởng ban Chỉ đạo quốc gia kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 yêu cầu chủ động và kỹ lưỡng từ khâu lựa chọn nhân sự, chuẩn bị cơ sở vật chất đến địa điểm in sao đề thi. Đặc biệt, tuyệt đối không được chủ quan, hình thức; đồng thời phải tập huấn kỹ cho giáo viên để hướng dẫn, nhắc nhở học sinh tuân thủ nghiêm quy chế thi.
Với quy mô hơn 1,2 triệu thí sinh và khoảng 200.000 cán bộ, lực lượng tham gia kỳ thi (gồm công an, cơ yếu, điện lực, y tế, giao thông…), ông Thưởng yêu cầu việc phối hợp phải nhịp nhàng, đúng tinh thần “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ quy trình và rõ kết quả.
Trưởng ban Chỉ đạo kỳ thi cũng lưu ý dù có nhiều năm kinh nghiệm nhưng nếu dựa dẫm vào kinh nghiệm sẽ rất dễ phát sinh sai sót. Công tác tập huấn phải thực chất, từ nhận thức đến chuyên môn; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi gian lận, đặc biệt là gian lận công nghệ cao qua thiết bị điện thoại ngày càng tinh vi.
Kỳ thi năm nay sẽ diễn ra vào ngày 11 và 12.6, sớm hơn 2 tuần so với năm ngoái. Đây là kỳ thi có số lượng thí sinh cao nhất trong nhiều năm qua với 1.223.776 em đăng ký dự thi (tăng khoảng 60.000 thí sinh so với năm 2025), 98,45% thí sinh đăng ký dự thi trực tuyến, đạt kỷ lục từ khi áp dụng hình thức đăng ký này.
Dự kiến, cả nước sẽ có khoảng 2.500 điểm thi với 50.000 phòng thi.
Theo thống kê về số lượng thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT theo môn, ngoài 2 môn bắt buộc là ngữ văn và toán, lịch sử là môn thi được thí sinh lựa chọn nhiều nhất với 570.800 thí sinh, tăng so với con số 499.357 thí sinh của năm 2025. Đây cũng là môn có số lượng thí sinh lựa chọn tăng nhiều nhất so với năm trước.
Tiếp đến là môn địa lý với 448.725 thí sinh; môn ngoại ngữ có 347.455 thí sinh lựa chọn, giảm so với năm 2025 (364.979 thí sinh)…
Đặc biệt, Nghị định 179/2026/NĐ-CP về học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược đã mở ra cơ hội thu hút nhiều học sinh giỏi vào các ngành nghề then chốt cho sự phát triển quốc gia.
Thực tế cho thấy, chính sách học bổng đã bắt đầu tạo ra tác động tích cực. Ngành sư phạm 2 năm gần đây có điểm chuẩn thuộc nhóm cao nhất cả nước. Số lượng người học lựa chọn các ngành STEM cũng tăng lên đáng kể.
Tuy nhiên, học bổng và hỗ trợ tài chính chỉ giải quyết một phần bài toán đào tạo nhân lực chất lượng cao. Điều quyết định hơn là chất lượng đào tạo, môi trường làm việc và cơ hội phát triển nghề nghiệp lâu dài.
Thực tế cho thấy nhiều sinh viên chọn ngành vì được hỗ trợ tài chính hơn là vì năng lực và đam mê. Không ít người bỏ học giữa chừng hoặc chuyển nghề sau tốt nghiệp do thu nhập và triển vọng phát triển chưa hấp dẫn. Điều đó cho thấy hỗ trợ tài chính cần thiết nhưng chưa đủ để giữ chân người giỏi.
Ngành sư phạm là ví dụ rõ nhất. Dù được miễn học phí nhiều năm, ngành này vẫn khó thu hút học sinh giỏi. Chỉ khi vị thế nghề nghiệp, thu nhập và cơ hội phát triển của nhà giáo được cải thiện, sức hút mới tăng lên.
Khoa học cơ bản và công nghệ cao cũng đối mặt tình trạng tương tự. Nếu thiếu phòng thí nghiệm hiện đại, hệ sinh thái nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ đủ mạnh để thu hút nhân tài, người học khó theo đuổi lâu dài. Thực tế cho thấy miền Trung là nơi có nhiều học sinh giỏi STEM nhờ truyền thống hiếu học và trường chuyên mạnh, nhưng tỷ lệ theo học STEM tại ĐH vẫn thấp vì cơ hội việc làm và thu nhập chưa hấp dẫn.
Một hạn chế khác là chính sách còn dàn trải, chú trọng mở rộng số lượng hỗ trợ hơn là đầu tư chiều sâu cho chất lượng đào tạo và hiệu quả đầu ra. Trong bối cảnh nguồn lực quốc gia có hạn, đầu tư thiếu trọng tâm sẽ khó tạo được đội ngũ nhân lực tinh hoa thực sự.
Vì vậy, học bổng cần gắn trực tiếp với chiến lược phát triển nhân lực quốc gia và nhu cầu thực tế của nền kinh tế. Những lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, công nghệ sinh học, năng lượng mới hay khoa học vật liệu cần được ưu tiên đầu tư dài hạn và đồng bộ.
Quan trọng hơn, hỗ trợ tài chính phải đi cùng nâng cao chất lượng đào tạo. Một sinh viên được miễn học phí nhưng học trong môi trường thiếu thực hành nghiên cứu, thiếu kết nối với doanh nghiệp thì khó trở thành nhân lực trình độ cao. Chính sách học bổng vì vậy không thể tách rời đầu tư cho ĐH nghiên cứu, đội ngũ giảng viên và cơ sở vật chất.
Bên cạnh đó, cần gắn đào tạo với thị trường lao động. Doanh nghiệp phải tham gia xây dựng chương trình, cấp học bổng, hỗ trợ thực tập và tuyển dụng để người học nhìn thấy con đường nghề nghiệp, từ đó yên tâm theo đuổi các lĩnh vực khó như khoa học cơ bản, công nghệ.
Chiến lược phát triển nhân lực chất lượng cao cũng không thể bắt đầu muộn ở bậc ĐH. Nhiều quốc gia thành công về khoa học - công nghệ đều đầu tư mạnh cho giáo dục STEM từ phổ thông. VN cần phát hiện, bồi dưỡng năng lực nghiên cứu và sáng tạo của học sinh từ THCS, THPT thông qua phòng thí nghiệm học đường, câu lạc bộ khoa học, học bổng và môi trường nghiên cứu trung thực.
Tiết học mở vì ngoài các giáo viên bộ môn lịch sử và địa lý dự giờ, tiết học tại lớp 9A1 còn có sự tham dự của hơn 40 phụ huynh. Tiết học còn được phát trực tiếp trên YouTube để phụ huynh theo dõi khi không đến dự trực tiếp.
Với bài học "Cách mạng khoa học kỹ thuật và xu thế toàn cầu hóa", cô Hoàng Thị Thúy - giáo viên môn lịch sử và địa lý Trường THCS Ngô Tất Tố - đã chia lớp 9A1 thành 4 nhóm.
Có sẵn máy tính đã nối mạng Internet và máy in trong lớp học, cô Thúy giao cho học sinh thu thập thông tin trên mạng để thiết kế poster, phỏng vấn các bạn trong lớp theo yêu cầu đề bài, xử lý số liệu theo nhóm, đến việc dùng AI để tạo video có lồng tiếng về thành tựu khoa học kỹ thuật hoặc xu thế toàn cầu hóa…
Cô Thúy lưu ý học sinh: "AI không phải là hoàn hảo, không phải thông tin nào đưa ra cũng chính xác. Chính vì vậy chúng ta không nên quá lạm dụng, lệ thuộc AI, mà rất cần tư duy khi học tập và chỉ nên xem AI là công cụ để tham khảo".
Theo thầy Ngô Thành Bảo - Hiệu trưởng Trường THCS Ngô Tất Tố, nhà trường xem việc phát triển năng lực số cho học sinh là một trong những nhiệm vụ trọng tâm năm học 2025 - 2026.
Thầy Bảo nói đã xây dựng quy trình đào tạo liên môn bài bản, bắt đầu từ việc giáo viên bộ môn tin học trang bị cho học sinh các kiến thức nền tảng về công nghệ số, kỹ năng sử dụng AI, kỹ năng sử dụng máy tính…
Sau đó các kỹ năng này được chuyển giao và ứng dụng trực tiếp vào nhiều môn học khác. Hằng tuần, học sinh được học tập tại thư viện với hệ thống máy tính kết nối Internet để thực hành khai thác năng lực số.
Trong đó giáo viên tin học là lực lượng nòng cốt phát triển năng lực số cho học sinh. Đây được xem là môn học chủ lực cung cấp kiến thức, công cụ sử dụng công nghệ số một cách phù hợp.
"Các môn học khác đóng vai trò đồng hành, hỗ trợ học sinh phát triển năng lực số qua các yêu cầu lồng ghép. Với các tiết học yêu cầu sử dụng công nghệ, học sinh rất thích thú, và hào hứng", thầy Bảo chia sẻ.
Hiệu trưởng Trường THCS Ngô Tất Tố nhấn mạnh nhà trường tổ chức tiết học mở ngoài mục đích công khai chất lượng giáo dục, còn mong muốn phụ huynh hiểu hơn về sự nỗ lực đổi mới của giáo viên.
"Các bậc cha mẹ sẽ được "mắt thấy tai nghe" việc con em mình sử dụng thành thạo công nghệ số. Qua đó phụ huynh sẽ đồng hành, ủng hộ con trong quá trình các bạn học tập tại nhà để việc phát triển năng lực số đi đúng hướng, đúng trọng tâm…", thầy Bảo chia sẻ.
Trước đó, từ tháng 1 đến tháng 3-2026, Tuổi Trẻ Online đã có nhiều bài viết phản ánh về việc nhiều giáo viên Trường THPT Tô Hiến Thành liên quan đến sửa điểm của học sinh tại kỳ thi học kỳ I, năm học 2025-2026.
Sau đó, ban giám hiệu Trường THPT Tô Hiến Thành đã kiểm tra nội dung báo chí nêu, báo cáo Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa.
Theo báo cáo của Trường THPT Tô Hiến Thành, việc báo chí phản ánh liên quan đến giáo viên sửa điểm của học sinh là có cơ sở, đúng sự thật.
Để giải quyết dứt điểm vụ việc tại Trường THPT Tô Hiến Thành, ngày 13-5, Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa đã yêu cầu ban giám hiệu trường này kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân vi phạm.
Theo đó, đối chiếu Luật Nhà giáo năm 2025, các nghị định của Chính phủ và các quy định khác liên quan để căn cứ, xem xét xử lý vi phạm của cán bộ, giáo viên đảm bảo khách quan, công bằng, đúng pháp luật.
Thực hiện chỉ đạo của Sở Giáo dục và Đào tạo, Trường THPT Tô Hiến Thành vừa tổ chức họp ban chấp hành Đảng bộ, xem xét xử lý trách nhiệm đối với cán bộ, giáo viên, đưa ra hướng xử lý và biện pháp khắc phục.
Theo đó, đối với hiệu trưởng (ông Nguyễn Tài Quyển - P.V), với vai trò là người đứng đầu nhà trường trong công tác quản lý đã để xảy sự việc sửa điểm không đúng quy trình. Cá nhân hiệu trưởng đã nghiêm túc kiểm điểm, nhận trách nhiệm liên đới trong công tác quản lý chỉ đạo.
Đối với ông Nguyễn Xuân Tài - Phó hiệu trưởng nhà trường phụ trách chuyên môn, theo mức độ liên quan, cá nhân đã nhận khuyết điểm và tự nhận hình thức kỷ luật khiển trách trong hội nghị kiểm điểm.
Đối với bà Hà Thị Anh Đào - Phó hiệu trưởng nhà trường đã trách nhiệm và rút kinh nghiệp sâu sắc trong công tác phối hợp quản lý điều hành.
Đối với giáo viên có liên quan, hội đồng kỷ luật đã đưa 8 giáo viên có từ 5 điểm sai sót trở lên, nhưng không chủ động rà soát để sớm chỉnh sửa vào diện xem xét kỷ luật.
Hội đồng kỷ luật thống nhất bằng bỏ phiếu kín, với kết quả: xử lý kỷ luật với hình thức khiển trách 3 giáo viên/8 giáo viên diện xem xét.
Các trường hợp còn lại không kỷ luật, mà căn cứ vào mức độ của từng giáo viên sẽ đề nghị hội đồng thi đua nhà trường đánh giá xếp loại năm học 2025 - 2026 (trong đó có không hoàn thành nhiệm vụ, hoàn thành nhiệm vụ), hoặc trừ điểm thi đua, nhắc nhở rút kinh nghiệm.
