Ghi nhận của Người Đưa Tin tại một trong những khu neo đậu tàu cá lớn khu vực phường Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), nhiều tàu thuyền vẫn đang nằm bờ vì chưa đủ bạn thuyền để ra khơi.
Đứng trên chiếc tàu công suất 380CV neo đậu nhiều ngày qua, ngư dân Nguyễn Trọng Hải – có thuyền neo đậu ở khu vực Cảng cá Phan Thiết chia sẻ nỗi trăn trở khi nghề biển ngày càng khó giữ chân lao động.
“Tàu của tôi đi khoảng 15 ngày mới vào bờ, đánh bắt cách đất liền hơn 30 hải lý. Bây giờ tàu phải nằm bờ vì thiếu bạn thuyền. Người ta nói đi biển cực mà thu nhập bấp bênh nên lên bờ làm việc khác hết rồi. Tàu tôi cần 5 người nhưng kiếm thêm 2 người cũng không ra. Có người phải ứng trước 40-50 triệu đồng họ mới chịu đi, không thì không ai đi cả”, ông Hải nói.
Theo ông Hải, nghề biển vốn phụ thuộc vào thời tiết và nguồn lợi thủy sản nên thu nhập không ổn định. Có chuyến biển trúng đậm, nhưng cũng có chuyến thua lỗ, thậm chí không đủ bù chi phí nhiên liệu.
“Ra biển gặp cá gì thì đánh nấy, có lúc được cá, tôm, mực, có lúc không. Nghề biển chúng tôi bữa có, bữa không. Vì vậy, nhiều người không còn mặn mà với nghề nữa”, ông Hải chia sẻ thêm.
Cùng chung nỗi lo, nhiều chủ tàu cá tại khu vực Phan Thiết cho biết việc tìm kiếm lao động hiện nay khó khăn hơn rất nhiều so với trước đây. Nếu như trước kia, nghề biển mang tính “cha truyền con nối”, thì nay lớp trẻ không còn thiết tha gắn bó với biển.
Một chủ tàu khác cho biết, ông may mắn hơn khi vẫn duy trì được đủ lao động để vươn khơi đánh bắt tại vùng biển đảo Phú Quý. Tuy nhiên, để giữ chân bạn thuyền, chủ tàu phải tăng tiền công, hỗ trợ sinh hoạt và tạo điều kiện làm việc tốt hơn.
Trao đổi với PV ngày 30/6, đại diện UBND phường Phan Thiết cho biết trên địa bàn hiện có 417 tàu cá. Theo số liệu của Chi cục Thủy sản và Biển đảo (tính đến ngày 26/6/2026), có 68 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động. UBND phường đã ban hành văn bản yêu cầu các tổ dân phố tiếp tục rà soát, tăng cường quản lý, kiểm soát các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; đồng thời hướng dẫn chủ tàu thực hiện thủ tục cấp mới, cấp lại giấy phép khai thác thủy sản theo quy định.
Trao đổi với PV ngày 30/6, ông Nguyễn Quốc Duy, Phó Chủ tịch UBND phường Bình Thuận (tỉnh Lâm Đồng), cho biết nghề khai thác hải sản từ lâu đã là sinh kế truyền thống của nhiều gia đình ven biển trên địa bàn. Hiện phường có 127 tàu cá đang hoạt động của 114 chủ tàu, với 247 thuyền viên.
Tuy nhiên, những năm gần đây, lực lượng lao động tham gia nghề biển có xu hướng giảm mạnh. “Nếu như trước đây, thanh niên trong các gia đình ngư dân thường tiếp nối nghề của cha ông, thì nay nhiều người trẻ lựa chọn làm việc tại các khu công nghiệp, dịch vụ hoặc xuất khẩu lao động để có thu nhập ổn định hơn”, ông Duy cho biết.
Theo lãnh đạo UBND phường Bình Thuận, hoạt động khai thác hải sản thời gian qua gặp nhiều khó khăn do chi phí nhiên liệu, vật tư tăng cao, trong khi nguồn lợi thủy sản suy giảm, hiệu quả khai thác không ổn định. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến nhiều lao động trẻ không còn mặn mà gắn bó với nghề biển.
“Nhiều chuyến biển thua lỗ khiến chủ tàu gặp khó khăn trong việc duy trì hoạt động, dẫn đến tình trạng lao động bỏ nghề hoặc chuyển sang lĩnh vực khác. Đây là thách thức lớn đối với sự phát triển bền vững của ngành khai thác thủy sản địa phương”, ông Duy chia sẻ.
Để giữ chân lao động, nhiều chủ tàu đã chủ động tăng tiền công, ứng trước chi phí sinh hoạt, cải thiện điều kiện ăn ở, làm việc trên tàu, đồng thời đầu tư trang thiết bị hiện đại nhằm giảm sức lao động thủ công. Tuy nhiên, theo lãnh đạo địa phương, đây chỉ là giải pháp trước mắt.
“Về lâu dài, cần có chính sách hỗ trợ ngư dân ổn định sản xuất, nâng cao hiệu quả khai thác; đồng thời quan tâm đào tạo nghề, bảo đảm an sinh xã hội và tạo động lực để lao động trẻ tiếp tục gắn bó với nghề biển truyền thống”, ông Duy nhấn mạnh.
Trung tá Võ Duy Thạnh, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Thanh Hải (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lâm Đồng), cho biết công tác quản lý tàu cá xuất, nhập bến trên địa bàn tiếp tục được duy trì chặt chẽ.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, Trạm Kiểm soát Biên phòng Phan Thiết đã làm thủ tục cho hơn 10.000 lượt tàu cá xuất bến với hơn 76.000 lượt thuyền viên.
Theo Trung tá Võ Duy Thạnh, số lượng tàu cá và thuyền viên xuất bến trong 6 tháng đầu năm cho thấy hoạt động khai thác hải sản trên địa bàn vẫn duy trì ổn định, đồng thời khẳng định vai trò của lực lượng biên phòng trong bảo đảm an ninh, an toàn cho ngư dân.
Đồn Biên phòng Thanh Hải hiện quản lý địa bàn có số lượng lớn tàu cá khai thác xa bờ. “Chúng tôi duy trì nghiêm công tác kiểm tra, kiểm soát người và phương tiện ra, vào cửa biển; hướng dẫn ngư dân chấp hành đầy đủ các quy định về khai thác thủy sản, nhất là quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU)”, Trung tá Thạnh cho biết.
Năm 1979, Orlando Serrell, khi đó mới 10 tuổi, đang chơi bóng chày cùng bạn bè tại bang Virginia (Mỹ) thì bị một quả bóng đập mạnh vào bên trái đầu. Cú va chạm khiến cậu ngã xuống sân và đau đớn trong nhiều giờ.
Điều đáng nói là Orlando không kể chuyện này với cha mẹ. Cậu không đến bệnh viện, không được kiểm tra y tế và chỉ âm thầm chịu đựng những cơn đau đầu kéo dài suốt nhiều tháng sau đó. Thế nhưng, khi những cơn đau dần biến mất, một điều kỳ lạ bắt đầu xảy ra.
Orlando nhận ra bộ não của mình đã thay đổi. Cậu có thể nhớ lại chính xác những gì diễn ra trong từng ngày kể từ sau tai nạn. Không chỉ nhớ mình đã làm gì, gặp ai hay ở đâu, Orlando còn nhớ cả thời tiết của ngày hôm đó. Nếu ai đó hỏi một ngày bất kỳ trong nhiều năm sau tai nạn là thứ mấy, cậu có thể trả lời gần như ngay lập tức.
Khả năng này không giống việc học thuộc lịch hay ghi nhớ bằng mẹo toán học. Theo lời Orlando, khi được hỏi về một ngày nào đó, câu trả lời dường như xuất hiện ngay trong đầu ông như một hình ảnh trực quan. Ông nhìn thấy ngày tháng và thông tin liên quan gần như tức thời thay vì phải tính toán.
Ví dụ, nếu được hỏi ngày 15/3/1994 là thứ mấy, Orlando có thể trả lời ngay lập tức. Thậm chí trong nhiều trường hợp, ông còn nhớ hôm đó trời nắng hay mưa và bản thân đã làm gì. Những người từng kiểm chứng khả năng của ông đều kinh ngạc trước tốc độ và độ chính xác gần như "máy tính sống".
Giới khoa học xếp Orlando Serrell vào nhóm "acquired savant" – tạm dịch là "thiên tài mắc phải". Đây là hiện tượng cực hiếm khi một người bình thường bất ngờ xuất hiện năng lực đặc biệt sau chấn thương não hoặc bệnh lý thần kinh.
Trường hợp của Orlando trở thành đề tài nghiên cứu nổi tiếng trong nhiều năm. Các nhà thần kinh học cho rằng cú va chạm có thể đã làm thay đổi cách bộ não xử lý và lưu trữ thông tin, từ đó mở ra một khả năng ghi nhớ khác thường vốn không xuất hiện trước đó. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có lời giải thích hoàn toàn thuyết phục cho hiện tượng này.
Điều khiến câu chuyện của Orlando hấp dẫn không chỉ là trí nhớ siêu phàm. Nó còn đặt ra một câu hỏi đầy bí ẩn: liệu trong bộ não của mỗi người có tồn tại những tiềm năng đặc biệt đang ngủ yên?
Hơn bốn thập kỷ đã trôi qua kể từ cú đánh định mệnh năm ấy, Orlando Serrell vẫn được xem là một trong những trường hợp kỳ lạ nhất từng được ghi nhận về khả năng ghi nhớ của con người. Một quả bóng chày vô tình lao tới đã không cướp đi điều gì ở cậu bé 10 tuổi năm nào, mà ngược lại, dường như đã mở ra một "cánh cửa bí mật" bên trong bộ não – nơi lưu giữ ký ức với độ chính xác khiến cả thế giới phải ngỡ ngàng.
Khu du lịch Quốc gia Mũi Né (phường Mũi Né, tỉnh Lâm Đồng) đang bước vào cao điểm mùa hè, đón lượng lớn du khách quốc tế. Trong đó, xe máy vẫn là phương tiện được nhiều du khách lựa chọn nhờ sự linh hoạt, thuận tiện khám phá các cung đường ven biển. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít trường hợp người nước ngoài điều khiển xe khi chưa có giấy phép lái xe hợp lệ theo quy định, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.
Theo ghi nhận, thời gian qua, khu vực Mũi Né đã xảy ra nhiều vụ va chạm giao thông liên quan đến du khách nước ngoài điều khiển xe máy. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc không am hiểu luật giao thông Việt Nam, kỹ năng điều khiển phương tiện hạn chế và đặc biệt là thiếu giấy phép lái xe hợp lệ.
Phỏng vấn một số chủ cơ sở cho thuê xe máy tại Mũi Né cho thấy, phần lớn đều nhận thức được rủi ro nhưng việc kiểm soát vẫn còn nhiều bất cập.
Anh Cảnh, chủ một cơ sở cho thuê xe trên đường Nguyễn Đình Chiểu, cho biết, lượng khách nước ngoài thuê xe máy tại khu du lịch Mũi Né tăng mạnh vào mùa cao điểm du lịch. Theo anh, đa số du khách xuất trình bằng lái quốc tế nên cơ sở vẫn cho thuê để đáp ứng nhu cầu đi lại. "Khách đi du lịch theo nhóm 5 – 10 người, thời gian lưu trú chỉ vài ngày ở Mũi Né rồi tiếp tục ra Nha Trang, Đà Lạt nên rất khó yêu cầu họ làm bằng lái Việt Nam", anh Cảnh chia sẻ.
Trong khi đó, anh Nguyễn Văn Hiếu, chủ một cơ sở cho thuê xe trên đường Huỳnh Thúc Kháng, cho hay, anh đã bắt đầu siết chặt quy trình cho thuê nhằm hạn chế rủi ro mất an toàn giao thông. Theo anh Hiếu, cơ sở của anh hoạt động gần 10 năm nay, mỗi xe máy được cho thuê với giá khoảng 100.000 đồng/ngày. "Đối với khách nước ngoài, chúng tôi yêu cầu xuất trình bằng lái quốc tế đúng quy định, đồng thời hướng dẫn kỹ về luật giao thông, nhắc nhở phải đội mũ bảo hiểm và tuyệt đối không sử dụng rượu bia khi lái xe. Khi giao xe đều dặn dò cẩn thận", anh Hiếu nói.
Tuy nhiên, theo các chủ cơ sở cho thuê xe, bên cạnh ý thức của du khách, vẫn cần có quy định chặt chẽ hơn cùng sự kiểm tra đồng bộ từ cơ quan chức năng để đảm bảo an toàn giao thông tại các điểm du lịch.
Trao đổi với phóng viên Người Đưa Tin, Thiếu tá Nguyễn Thanh Quang – Phó đội trưởng Đội CSGT Đường bộ số 3, Phòng CSGT – Công an tỉnh Lâm Đồng cho biết, lực lượng chức năng đã và đang rà soát, nắm chắc tình hình tại các cơ sở cho thuê xe tự lái, đặc biệt là những điểm thường xuyên có người nước ngoài vi phạm giao thông. Trên cơ sở đó, đơn vị xây dựng kế hoạch kiểm tra, xử lý kịp thời và mang tính lâu dài nhằm chấn chỉnh hoạt động cho thuê phương tiện tại các khu du lịch.
Theo Thiếu tá Quang, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các vụ va chạm giao thông liên quan đến người nước ngoài xuất phát từ việc không am hiểu luật giao thông Việt Nam, kỹ năng điều khiển phương tiện còn hạn chế và đặc biệt là thiếu giấy phép lái xe hợp lệ. Nhiều trường hợp điều khiển xe theo thói quen giao thông tại quốc gia của họ, dẫn đến những tình huống nguy hiểm khi tham gia giao thông tại Việt Nam – nơi có mật độ phương tiện đông và đặc thù giao thông phức tạp.
Đối với các cơ sở cho thuê xe máy, lực lượng chức năng yêu cầu ký cam kết không giao phương tiện cho người không đủ điều kiện điều khiển theo quy định. Theo Thiếu tá Quang, việc siết chặt quản lý ngay từ khâu cho thuê là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông, góp phần hạn chế tai nạn và giữ gìn môi trường du lịch an toàn, văn minh tại Khu du lịch Quốc gia Mũi Né.
Thực tế cho thấy, để giải quyết triệt để tình trạng người nước ngoài vi phạm giao thông khi thuê xe máy, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, lực lượng chức năng, doanh nghiệp cho thuê xe và chính du khách trong việc chấp hành các quy định của pháp luật Việt Nam.
Tối 26/4, UBND tỉnh Lâm Đồng tổ chức Lễ khai mạc "Mùa du lịch hè năm 2026" kết hợp công bố Quy hoạch chung xây dựng Khu du lịch quốc gia Mũi Né đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050. Sự kiện được xem là dấu mốc quan trọng, mở ra không gian phát triển mới cho ngành du lịch địa phương trong giai đoạn tới.
Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng - ông Đinh Văn Tuấn nhấn mạnh, Mũi Né là vùng đất giàu tiềm năng với đường bờ biển dài, khí hậu nắng ấm quanh năm và cảnh quan thiên nhiên đặc sắc. Cùng với những giá trị văn hóa bản địa, từ lâu khu vực Phan Thiết – Mũi Né đã trở thành điểm đến quen thuộc của du khách trong và ngoài nước.
Trong bối cảnh không gian phát triển mới của tỉnh sau sáp nhập, Khu du lịch quốc gia Mũi Né được xác định giữ vai trò cửa ngõ hướng biển, là cầu nối quan trọng giữa cao nguyên và duyên hải, góp phần kết nối với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Những năm qua, du lịch Mũi Né – Phan Thiết ghi nhận sự phát triển mạnh mẽ, từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch Việt Nam và quốc tế. Đáng chú ý, ngày 8/4 vừa qua, nền tảng Booking.com đã vinh danh Mũi Né là một trong những điểm đến xu hướng hàng đầu thế giới năm 2026, minh chứng cho sức hút của "thiên đường thể thao biển" và không gian nghỉ dưỡng độc đáo nơi đây.
Theo quy hoạch vừa được phê duyệt, Khu du lịch quốc gia Mũi Né có quy mô khoảng 14.760 ha, định hướng phát triển theo mô hình "một hành lang ven biển – ba trung tâm – đa hướng tiếp cận biển". Đây không chỉ là quy hoạch không gian mà còn là tầm nhìn dài hạn nhằm xây dựng Mũi Né trở thành trung tâm du lịch biển mang tầm quốc tế, có bản sắc riêng và sức cạnh tranh cao.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng - ông Đinh Văn Tuấn cho hay, Lâm Đồng đặt mục tiêu đến năm 2030, khu du lịch này đón khoảng 14 triệu lượt khách; đến năm 2040 đạt 25 triệu lượt và hướng tới 35 triệu lượt khách vào năm 2050. Song song đó, hệ thống hạ tầng giao thông, đô thị và dịch vụ du lịch đang được đầu tư đồng bộ, hiện đại nhằm tạo nền tảng phát triển bền vững.
Không gian du lịch Lâm Đồng cũng đang được mở rộng theo hướng liên kết vùng, kết nối hài hòa giữa biển – cao nguyên – đại ngàn. Các điểm đến nổi bật như Mũi Né – Đà Lạt – Tà Đùng hứa hẹn hình thành chuỗi sản phẩm du lịch liên vùng đặc sắc, góp phần nâng cao trải nghiệm và kéo dài thời gian lưu trú của du khách.
Chuỗi hoạt động "Chào Mùa du lịch hè năm 2026" với chủ đề "Đến Lâm Đồng – Săn mây ngàn, lướt sóng bạc" sẽ diễn ra xuyên suốt mùa hè với nhiều chương trình phong phú. Đây được xem là lời mời gọi hấp dẫn, tạo không khí sôi động, thu hút du khách đến khám phá và trải nghiệm.
Bà Nguyễn Thị Hoa Mai - Phó Cục trưởng, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho rằng, việc công bố quy hoạch Khu du lịch quốc gia Mũi Né không chỉ đơn thuần là quy hoạch hạ tầng, mà là công bố một tầm nhìn phát triển mới. Theo đó, Mũi Né được định hướng trở thành trung tâm du lịch hàng đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương, là cực tăng trưởng du lịch phía Nam, hội tụ các loại hình như nghỉ dưỡng biển, thể thao biển, cảnh quan cát độc đáo và giá trị văn hóa bản địa.
Phó Cục trưởng, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cũng nhấn mạnh, nếu được đầu tư đúng hướng, Mũi Né có thể đóng vai trò đầu tàu, kết nối các điểm đến ven biển như Nha Trang, Cam Ranh, Vũng Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh và cao nguyên Đà Lạt, từ đó hình thành cực tăng trưởng dẫn dắt toàn vùng.
"Với quyết tâm cao, cách làm mới và tư duy mở, Khu du lịch quốc gia Mũi Né sẽ sớm trở thành biểu tượng mới của du lịch biển Việt Nam, đồng thời là thành phố du lịch đáng sống – nơi người dân được hưởng lợi từ phát triển du lịch, hạ tầng đồng bộ, môi trường được bảo tồn và không gian công cộng được mở rộng", bà Nguyễn Thị Hoa Mai chia sẻ.
Trên cơ sở quy hoạch đã được UBND tỉnh Lâm Đồng phê duyệt, bà Nguyễn Thị Hoa Mai nhấn mạnh, địa phương cần tập trung lựa chọn các nhà đầu tư chiến lược để phát triển những tổ hợp du lịch – nghỉ dưỡng – thể thao biển chất lượng cao, đồng thời xây dựng cơ chế, chính sách đủ mạnh nhằm thu hút nguồn lực lớn. Cùng với đó, việc định vị rõ nét thương hiệu điểm đến Lâm Đồng trên bản đồ du lịch quốc gia, khu vực và quốc tế là yêu cầu cấp thiết.
