Yêu cầu này được Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đưa ra trong cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội sáng 18/5, về tình hình triển khai các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 cũng như định hướng nhiệm vụ cho cả nhiệm kỳ.
Luật đã ban hành phải có nghị định, thông tư hướng dẫn
Theo Chủ tịch Quốc hội, Ủy ban đã hoàn thành các nhiệm vụ lập pháp được giao trong nhiệm kỳ 2021-2026, trong đó có nhiều dự án Luật có tính chất phức tạp, tác động lớn đến đời sống xã hội như Luật Điện ảnh, Luật Quảng cáo, Luật Nhà giáo, Luật Báo chí, Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Khám chữa bệnh…
Ủy ban cũng đã rất khẩn trương, phối hợp chặt chẽ với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thể chế hóa Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị; thẩm tra, trình Quốc hội thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam.
Chủ tịch Quốc hội cũng đặc biệt ghi nhận việc Ủy ban đã triển khai nhiều hoạt động giám sát, giải trình có tác động sâu sắc đến quản lý Nhà nước và quản trị xã hội.
Trong đó, nhiều vấn đề nóng, nhạy cảm đã được Ủy ban đưa ra giải trình, giám sát như: chính sách đối với giáo viên mầm non, giáo viên phổ thông; thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; phòng, chống tác hại thuốc lá; thực phẩm giả; sách giáo khoa; chính sách pháp luật về y tế cơ sở, y tế dự phòng…
Trong nhiệm kỳ mới, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh hoàn thiện thể chế là “đột phá của đột phá” nên Ủy ban phải đổi mới cách nghĩ, cách làm, không làm theo lối mòn, không làm hình thức, mà phải thực chất, hiệu quả, chất lượng.
Theo Chủ tịch Quốc hội, khối lượng công việc, nhiệm vụ của Ủy ban rất lớn và cần hoàn thành trong thời gian ngắn. Trong kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI, Ủy ban chủ trì thẩm tra 10 luật, tham gia phối hợp thẩm tra 36 luật, nghị quyết; chủ trì tham mưu Đoàn giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và nhiều hoạt động giám sát, khảo sát của Ủy ban.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị Ủy ban tập trung triển khai thực hiện tốt một số nhiệm vụ thời gian tới.
Trong công tác lập pháp, Chủ tịch Quốc hội lưu ý Ủy ban cần tập trung tham mưu hoàn thiện pháp luật trong các lĩnh vực phụ trách, chuẩn bị thật tốt 10 dự án luật dự kiến trình Quốc hội xem xét tại các kỳ họp thứ hai.
Ủy ban Văn hóa và Xã hội cũng cần phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành ngay từ giai đoạn xây dựng chính sách; phối hợp thẩm tra các dự án luật, nghị quyết bảo đảm đúng quy trình, quy định, đáp ứng yêu cầu chất lượng và tiến độ.
Nhấn mạnh vai trò của Quốc hội là khâu kiểm soát cuối cùng trước khi luật, nghị quyết được thông qua, Chủ tịch Quốc hội quán triệt dù cơ quan nào chủ trì soạn thảo, các cơ quan của Quốc hội, trong đó có Ủy ban Văn hóa và Xã hội, phải theo sát đến cùng, kịp thời phát hiện, kiến nghị những vấn đề chưa đúng, chưa trúng.
“Không được để tình trạng văn bản trình ra nhưng chưa bảo đảm chất lượng, chưa đủ hồ sơ, chưa đúng quy trình mà vẫn thông qua”, Chủ tịch Quốc hội lưu ý.
Ủy ban cũng được yêu cầu tăng cường giám sát việc ban hành văn bản hướng dẫn thi hành luật. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh luật đã ban hành phải có nghị định, thông tư hướng dẫn kịp thời, đúng tinh thần của luật, không để tình trạng “luật một đường, nghị định một nẻo, thông tư một kiểu”.
Không để bộ máy đông nhưng hiệu quả chưa tương xứng
Cho biết Đảng và Nhà nước có nhiều chủ trương, chính sách mới về văn hóa mang tính đột phá, Chủ tịch Quốc hội nói điều đó đòi hỏi Ủy ban phải có cách làm mới, suy nghĩ mới, hành động mới, quyết tâm mới và sản phẩm mới. “Nếu vẫn làm theo cách truyền thống, cách làm cũ thì khó có thể tạo được chuyển biến nổi bật”, Chủ tịch Quốc hội nêu quan điểm.
Cùng với đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban quán triệt phương châm “giám sát thực chất”; giám sát thường xuyên, thiết thực, hiệu quả, xác định rõ trách nhiệm và tăng cường theo dõi sau giám sát.
Về quyết định các vấn đề quan trọng, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban tiếp tục phát huy vai trò tại các diễn đàn, hội thảo lớn. Chủ tịch Quốc hội thống nhất với chủ trương tổ chức Hội thảo “Thể chế, chính sách về nguồn lực phát triển giáo dục và đào tạo”, đồng thời đề nghị Ủy ban phối hợp triển khai hiệu quả, thiết thực.
Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội đặc biệt yêu cầu Ủy ban đổi mới trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và tổ chức công việc; quan tâm đào tạo nâng cao chất lượng cán bộ, công chức.
Đi kèm với nhiệm vụ này, theo Chủ tịch Quốc hội, cần tiếp tục nghiên cứu, kiện toàn tổ chức, sắp xếp mô hình tổ chức; phân công, phân nhiệm hợp lý, “một người có thể làm nhiều việc”, phát huy tối đa sở trường của từng cán bộ.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh làm việc phải có sản phẩm, có sáng kiến, có đề xuất cụ thể; không để tình trạng bộ máy đông nhưng hiệu quả chưa tương xứng.
Ủy ban Văn hóa và Xã hội khóa XVI có 66 Ủy viên, gồm: 1 Chủ nhiệm Ủy ban, 6 Phó Chủ nhiệm, 16 Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách và 43 Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động kiêm nhiệm.
Về nhiệm vụ trọng tâm năm 2026, trong công tác lập pháp, Ủy ban Văn hóa và Xã hội chủ trì thẩm tra 7 dự án luật, nghị quyết đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội phân công và 3 dự án luật, pháp lệnh phát sinh mới theo đề nghị của Chính phủ.
Đảng ủy UBND TP.Hà Nội vừa có báo cáo gửi Thường trực Thành ủy về tiến độ triển khai dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục, trong đó nêu ra một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.
Theo đó, dự án đầu tư xây dựng đường sắt đô thị (metro) số 5, đoạn Văn Cao - Ngọc Khánh - Láng - Hòa Lạc xảy ra xung đột, trùng nhiều hạng mục công trình (theo bản vẽ thiết kế đã được duyệt) khi giao cắt với dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục, tại nút giao Nguyễn Chí Thanh.
Sự xung đột giao cắt giữa 2 dự án sẽ làm ảnh hưởng đến tiến độ dự án Vành đai 1 tại nút giao Nguyễn Chí Thanh. Theo đó, phạm vi, khối lượng của dự án Vành đai 1 bị thay đổi vì giảm bớt phần hoàn thiện nút giao này.
Cạnh đó, thời gian thực hiện dự án Vành đai 1 có thể bị kéo dài vì phụ thuộc vào thời gian thi công ga S3 (thuộc metro số 5) và việc phân chia phạm vi giữa 2 dự án. Đồng thời, thiết kế của dự án Vành đai 1 có thể phải điều chỉnh.
Báo cáo với đoàn công tác của Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng vào chiều 19.4, Phó chủ tịch UBND TP.Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, dự án Vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục đã cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng hồi tháng 12.2025. Tuy nhiên, tính đến thời điểm hiện tại, UBND thành phố nhận thấy phần đầu tư xây dựng sau giải phóng mặt bằng của dự án "hơi chậm".
Nêu quan điểm về hướng xử lý khó khăn, vướng mắc tại nút giao Nguyễn Chí Thanh, ông Dương Đức Tuấn cho rằng có thể phải xác lập giải pháp về kỹ thuật, công nghệ để đáp ứng tiến độ dự án Vành đai 1, khép kín hoàn chỉnh nút giao Nguyễn Chí Thanh trước; đồng thời phải có giao diện xử lý kỹ thuật liên quan ga S3 ngay tại thời điểm này.
UBND thành phố, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp thành phố cùng chủ đầu tư tuyến metro số 5 sẽ phải họp bàn kỹ triển khai nội dung này.
Dự án đường Vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục, là dự án nhóm A, tổng mức đầu tư hơn 7.210 tỉ đồng, khởi công tháng 6.2020 và sau nhiều lần điều chỉnh, thời gian thực hiện kéo dài đến năm 2026.
Đến nay, công tác giải phóng mặt bằng với tổng diện tích 153.341m², liên quan 1.983 hộ dân tại các phường Ô Chợ Dừa, Láng, Giảng Võ đã hoàn thành, toàn bộ mặt bằng được bàn giao cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp thành phố để tổ chức thi công.
Gói thầu thi công tuyến đường và 2 cầu vượt tại nút Láng Hạ - Giảng Võ được khởi công ngày 9.1 vừa qua. Hiện nay, tiến độ thi công tuyến đường đạt khoảng 50% khối lượng, trong đó tiến độ cầu vượt nút giao Láng Hạ - Giảng Võ đạt 50% khối lượng, cầu vượt nút giao Nguyễn Chí Thanh đã thi công được 20% khối lượng.
Trước đó, hồi cuối tháng 12.2025, Hà Nội chính thức động thổ dự án tuyến metro số 5, đoạn Văn Cao - Ngọc Khánh - Láng - Hòa Lạc, với tổng mức đầu tư hơn 72.000 tỉ đồng. Tuyến có chiều dài gần 40 km, dài 39,585 km, gồm các đoạn ngầm, trên cao và đi trên mặt đất, với 21 nhà ga và 2 depot.
Chiều 6.5, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng đã chủ trì buổi làm việc với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng ưu tiên thành phố, nhằm rà soát tiến độ và định hướng triển khai dự án đường cao tốc nội thị từ trung tâm thành phố đến sân bay Chu Lai.
Báo cáo tại buổi làm việc, ông Lê Thành Hưng, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng ưu tiên thành phố, cho biết dự án cao tốc nội thị kết nối trung tâm Đà Nẵng với sân bay Chu Lai nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao từ Thành ủy.
Đến nay, ban đã làm việc với 17 xã, phường liên quan, thu thập đầy đủ dữ liệu về đất đai, quy hoạch và hiện trạng các dự án trong phạm vi tuyến. Các địa phương cơ bản thống nhất với phương án tuyến và đề nghị sớm triển khai, cho thấy sự đồng thuận cao.
Theo ông Hưng, ban cũng đã kiến nghị UBND thành phố giao Sở Tài chính và Sở Xây dựng sớm đề xuất phương án đầu tư theo hình thức đầu tư công, nhằm rút ngắn quy trình chuẩn bị.
Theo đánh giá, dự án không chỉ mang lại lợi ích về hạ tầng giao thông mà còn tạo giá trị gia tăng rất lớn về đất đai. Giá đất khu vực hai bên tuyến dự kiến sẽ tăng mạnh, trong khi quỹ đất công cộng dọc tuyến có thể khai thác hiệu quả, mang lại nguồn thu đáng kể.
Đáng chú ý, giá trị kinh tế từ quỹ đất này được nhận định là "không thể định lượng hết", hứa hẹn vượt xa tổng mức đầu tư ban đầu.
Với quy trình thủ tục đề xuất, ông Hưng cho hay khoảng tháng 10.2027 sẽ hoàn thành đấu thầu lựa chọn nhà thầu thi công và khởi công dự án, dự kiến hoàn thành năm 2031
Ông Nguyễn Hà Nam, Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Đà Nẵng, cho biết dự án hiện chưa có trong quy hoạch nên cần điều chỉnh, đồng thời đang lấy ý kiến về cân đối nguồn lực.
Các phương án đầu tư đang được tính toán, bao gồm đầu tư công và hợp tác công tư (PPP). Nếu triển khai giai đoạn 1 với quy mô giải tỏa mặt cắt ngang 138 m và xây dựng mỗi bên 3 làn xe, tổng mức đầu tư khoảng 15.000 tỉ đồng.
Ở giai đoạn hoàn chỉnh, khi mở rộng thêm quỹ đất hai bên tuyến, tổng mức đầu tư có thể lên đến hơn 30.800 tỉ đồng. Khi đó, việc khai thác quỹ đất theo mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông (TOD) sẽ mang lại hiệu quả rất lớn.
Kết luận tại buổi làm việc, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, cho rằng tiến độ dự án đến năm 2031 là quá lâu, giảm đi tính động lực của dự án.
Ông yêu cầu lãnh đạo phụ trách khẩn trương chỉ đạo thống nhất hướng tuyến, hoàn thiện phương án đầu tư để báo cáo Ban Thường vụ Thành ủy trong thời gian sớm nhất.
Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng yêu cầu, phải làm sớm nếu không sẽ không kịp, tính phương án nào thi công chỉ 1 - 2 năm, 5 năm là quá lâu.
Trả lời báo chí ngày 29.5, Thứ trưởng Ngoại giao Phần Lan phụ trách Thương mại Quốc tế Jarno Syrjäla cho biết, chuyến thăm Việt Nam lần này của ông nhằm cụ thể hóa và làm sâu sắc hơn nội hàm thực chất của khuôn khổ Đối tác chiến lược mà hai nước đã thiết lập vào tháng 10.2025.
Trong khuôn khổ chuyến thăm, Thứ trưởng Jarno Syrjäla đã có các cuộc làm việc với nhiều bộ, ngành chủ chốt và doanh nghiệp, tập đoàn lớn của Việt Nam.
"Các cuộc trao đổi tập trung vào những lĩnh vực hợp tác ưu tiên như phát triển năng lượng bền vững, hạ tầng chiến lược, chuyển đổi số, viễn thông tin cậy và phát triển đô thị. Các nội dung trọng tâm phản ánh định hướng chung của hai nước trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế gắn với đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững", ông Syrjäla chia sẻ.
Bên cạnh đó, Thứ trưởng cho biết, các cuộc thảo luận cũng đề cập tới yếu tố an ninh trong phát triển hạ tầng số, bao gồm công nghệ 5G và vệ tinh, cho thấy cách tiếp cận toàn diện và dài hạn trong hợp tác song phương.
Từ việc trao đổi chính sách đến kết nối doanh nghiệp và xác định các lĩnh vực ưu tiên, chuyến thăm lần này tạo thêm động lực để hai nước chuyển từ "định hướng sang hành động". Ông Syrjäla cho rằng, đây là bước đi quan trọng nhằm thúc đẩy triển khai thực chất quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam - Phần Lan thông qua các sáng kiến hợp tác cụ thể trong thời gian tới.
"Hai bên đang tích cực xây dựng kế hoạch hành động chi tiết nhằm triển khai hiệu quả các cam kết trong khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược, qua đó thúc đẩy hợp tác đi vào chiều sâu, thực chất và mang lại lợi ích thiết thực cho cả Việt Nam và Phần Lan", Thứ trưởng khẳng định.
Đánh giá về những tiềm năng bổ trợ giữa hai nền kinh tế cũng như những lĩnh vực hợp tác ưu tiên mà hai bên có thể thúc đẩy trong thời gian tới, Thứ trưởng Jarno Syrjäla khẳng định, Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Phần Lan tại Đông Nam Á, phản ánh mức độ tin cậy và tiềm năng hợp tác rất lớn giữa hai nền kinh tế.
"Tôi cho rằng, hiện vẫn còn nhiều dư địa hợp tác giữa hai nước chưa được khai thác, trong đó, nhiều thế mạnh và kinh nghiệm của Phần Lan về công nghệ sạch, năng lượng, số hóa và phát triển bền vững... có thể hỗ trợ hiệu quả cho các mục tiêu phát triển của Việt Nam", ông Syrjäla nhấn mạnh.
Phần Lan là một trong những quốc gia tiên phong về phát triển xanh với mục tiêu đạt trung hòa carbon vào năm 2035; hiện khoảng 96% sản lượng điện không phát thải carbon.
"Đây là những kết quả nổi bật mà chúng tôi sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm và giải pháp, đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững và ứng phó với biến đổi khí hậu", Thứ trưởng Syrjäla khẳng định.
Tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế chính là một trong những yếu tố then chốt, mở ra nhiều cơ hội hợp tác thiết thực trong thời gian tới. Sự bổ trợ này mở ra tiềm năng hợp tác đặc biệt trong các lĩnh vực như năng lượng sạch và chuyển dịch năng lượng; hạ tầng và phát triển đô thị thông minh; logistics, hàng hải và số hóa chuỗi cung ứng; công nghệ viễn thông và chuyển đổi số; nông nghiệp bền vững và công nghệ môi trường... Đây cũng là những lĩnh vực được hai bên ưu tiên thúc đẩy thông qua các cuộc tiếp xúc trong chuyến thăm lần này.
"Chúng tôi tin rằng, quan hệ Đối tác chiến lược giữa hai nước sẽ tiếp tục được triển khai ngày càng thực chất và hiệu quả hơn, đặc biệt thông qua vai trò tích cực của cộng đồng doanh nghiệp. Chính các doanh nghiệp, với tinh thần đổi mới sáng tạo và năng lực triển khai cụ thể, sẽ là lực lượng kết nối các ý tưởng thành dự án, thúc đẩy đầu tư, chuyển giao công nghệ và đóng góp vào tăng trưởng bền vững cho cả Phần Lan và Việt Nam".
