Tại hội nghị giao ban kinh tế – xã hội 5 tháng đầu năm chiều 4/6, Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được yêu cầu các sở ngành, địa phương tập trung vào mục tiêu tăng trưởng và các động lực tăng trưởng, trong đó đầu tư công được xác định là yếu tố then chốt.
Theo ông Được, TP HCM đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm nay. Nếu giải ngân hiệu quả, đầu tư công có thể đóng góp khoảng 3-4% cho tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, tỷ lệ giải ngân hiện mới đạt 16-17%, thấp hơn nhiều so với yêu cầu 30% trong quý I và 60-70% trong quý II.
“Nếu giải ngân đầu tư công tốt sẽ đóng góp rất lớn cho tăng trưởng kinh tế. Còn giải ngân lẹt đẹt như hiện nay thì tăng trưởng sẽ bị ảnh hưởng”, ông Được nói.
Chủ tịch UBND TP HCM cho biết trọng tâm hiện nay là tháo gỡ vướng mắc giải phóng mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ giải ngân để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng. Ông cũng cảnh báo tình trạng chậm giải ngân tại nhiều địa phương, khi trước đó hơn 2/3 số xã, phường có tỷ lệ giải ngân bằng 0 trong quý I.
Thành phố đã chỉ đạo chuyển giao dự án và kinh phí cho các địa phương để thành lập ban quản lý dự án, thúc đẩy tiến độ thực hiện. Theo ông Được, trong quý II, địa phương nào tiếp tục giải ngân bằng 0 hoặc quá thấp sẽ bị cắt giảm vốn, chuyển sang các công trình trọng điểm hoặc đơn vị có khả năng thực hiện tốt hơn.
“Không thể chấp nhận tình trạng nơi cần vốn thì thiếu, trong khi nơi được giao vốn lại không tiêu được”, ông nói, nhấn mạnh đây là “mệnh lệnh phải thực hiện”.
Kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 của TP HCM là gần 148.000 tỷ đồng. Thành phố đặt mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn, coi đây là một trong những giải pháp quan trọng để đạt tăng trưởng kinh tế hai con số.
Theo Sở Tài chính TP HCM, đến hết tháng 5, thành phố giải ngân 24.918 tỷ đồng, tương đương 16,9% kế hoạch vốn năm 2026. Nhiều dự án lớn chưa phát sinh giải ngân hoặc giải ngân rất thấp, gồm một số dự án thuộc đường Vành đai 4, dự án bồi thường, hỗ trợ tái định cư cao tốc TP HCM – Mộc Bài, nâng cấp đường ĐT742 và khai thông tuyến đường thủy nối sông Sài Gòn với sông Đồng Nai.
Ông Hoàng Vũ Thảnh, Giám đốc Sở Tài chính TP HCM, cho biết giải ngân chậm do thủ tục đầu tư kéo dài, vướng giải phóng mặt bằng, nguồn cung vật liệu xây dựng chưa ổn định, sự phối hợp giữa các đơn vị chưa đồng bộ. Ngoài ra, tiến độ tham mưu, hoàn thiện thể chế còn chậm.
Trước đó, UBND TP HCM nghiên cứu áp dụng cơ chế cảnh báo “thẻ vàng”, “thẻ đỏ” với các cơ quan, đơn vị chậm tiến độ. Đơn vị có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân hoặc không đạt cam kết sẽ bị nhắc nhở bằng “thẻ vàng”. “Thẻ đỏ” áp dụng với đơn vị có tỷ lệ giải ngân thấp hai tháng liên tiếp hoặc không hoàn thành các mốc giải ngân trọng điểm.
Lãnh đạo, chủ đầu tư bị xếp diện “thẻ đỏ” có thể bị đánh giá không hoàn thành nhiệm vụ, đình chỉ chức vụ, điều chuyển công tác hoặc thay thế nhân sự. Thành phố cũng xem xét điều chuyển vốn khỏi các dự án chậm sang công trình có khả năng giải ngân tốt hơn.
Nhiều ngày qua, căn nhà cấp bốn của vợ chồng anh Võ Văn Đông, 53 tuổi, ở thôn An Quang Đông, xã Đề Gi, luôn trong tình trạng đóng kín cửa. "Không phải vì sợ trộm, mà mở ra là không chịu nổi mùi", anh nói, tay chỉ về phía đầm nơi các cơ sở sơ chế hoạt động.
Theo anh Đông, tình trạng ô nhiễm đã kéo dài nhiều năm, nặng nhất từ tháng 2 đến tháng 10. Mùi hôi phát sinh trong quá trình mổ, rửa mực xà, lan xa hàng trăm mét, bao trùm khu dân cư và trường học, đặc biệt vào khung giờ từ chiều đến khuya.
Phần lớn cơ sở không có hệ thống xử lý nước thải. Da, nội tạng và nước rửa mực xả thẳng xuống hồ, đầm, tạo thành những dòng nước đen, đặc quánh, bốc mùi. Nhiều đoạn ven đầm chuyển màu đục, nổi váng, ảnh hưởng rõ đến hệ sinh thái và nguồn nước.
Quần áo phơi ngoài trời nhanh chóng ám mùi tanh, phải giặt lại nhiều lần. Nhiều gia đình đầu tư máy lọc không khí nhưng hiệu quả hạn chế. "Có hôm đang ăn cơm phải bỏ dở vì mùi quá nặng", anh Đông nói.
Ông Nguyễn Hữu Dự, trưởng thôn An Quang Tây, cho biết khu vực hiện có khoảng 54 cơ sở hoạt động tự phát. Lượng chất hữu cơ từ mực phân hủy nhanh, không chỉ gây mùi mà còn làm suy giảm chất lượng nước, đe dọa nguồn lợi thủy sản.
Không chỉ môi trường bị ảnh hưởng, người dân còn thường xuyên đau đầu, buồn nôn; trẻ em dễ mắc bệnh hô hấp, da liễu. Trong khi đó, vài chục cơ sở với khoảng 500 lao động lại tác động đến khoảng 7.000 người dân hai thôn.
"Lợi ích của một nhóm nhỏ đang đánh đổi bằng chất lượng sống của cả cộng đồng", ông Dự nói.
Theo ông, trước năm 2015, mực xà thường được sơ chế, phơi khô ngay trên tàu ngoài khơi. Những năm gần đây, việc đưa vào bờ để xẻ, chế biến phổ biến hơn do lợi nhuận cao.
Tại cảng Đề Gi, mỗi lao động mổ mực có thể kiếm 300.000-400.000 đồng mỗi ngày. Thu nhập này kéo theo sự gia tăng nhanh các cơ sở tự phát. Không chỉ nguồn mực địa phương, nguyên liệu từ nhiều tỉnh ven biển cũng được đưa về, khiến quy mô vượt tầm kiểm soát.
Chính quyền địa phương thừa nhận tình trạng ô nhiễm kéo dài và khó xử lý dứt điểm. Trước đó, UBND huyện Phù Cát đã xử phạt hơn 10 hộ, đình chỉ một số cơ sở, yêu cầu cam kết dừng hoạt động. Tuy nhiên, nhiều nơi vẫn tái diễn, thậm chí hoạt động lén lút.
"Chúng tôi đã nhiều lần kiểm tra, xử lý nhưng một số hộ vẫn vi phạm vì lợi nhuận", ông Võ Văn Tài, Chủ tịch UBND xã Đề Gi, nói và cho biết địa phương sẽ lập tổ công tác, tăng cường kiểm tra, áp dụng biện pháp mạnh như cưỡng chế để chấm dứt tình trạng này.
Người dân mong chính quyền có giải pháp quyết liệt hơn, từ xử lý vi phạm đến quy hoạch khu chế biến, xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung.
"Chúng tôi không phản đối làm ăn, nhưng phải đảm bảo môi trường. Không thể sống trong mùi hôi mãi", anh Đông nói.
Theo thông tin ban đầu, khoảng 15 giờ 45 phút ngày 2.4, ông V.G.L đang chạy xe máy trên quốc lộ 1 theo hướng từ trung tâm tỉnh Cà Mau về xã Cái Nước. Lúc này, ông L. phát hiện phía sau có một xe tải mất lái đang lao thẳng tới.
Ông L. nhanh chân bỏ xe, nhảy sang phần đường còn lại. Lúc này, chiếc xe tải mất lái tông vào xe máy của ông, hất văng vào lề đường rồi tiếp tục lao đi, cuốn theo nhiều xe máy dựng bên đường.
Bà D.K.D kể lại khi bà đang đứng bán xôi ven đường thì thấy xe tải lao đến với phần cabin sụp xuống, tài xế bên trong không thể điều khiển xe. Chiếc xe tông thẳng vào xe xôi của bà, rồi tiếp tục cán qua 2 xe máy dựng trước một cửa hàng sửa xe gần đó.
Chiếc xe tải chỉ dừng lại khi va vào cột điện ven đường, sau quãng lao dài hơn 100 mét. Tài xế được phát hiện trong tình trạng bất tỉnh, người dân nhanh chóng đưa ra khỏi cabin và chuyển đi cấp cứu.
Ghi nhận tại hiện trường, phần đầu xe tải hư hỏng nặng, 2 xe máy bị cuốn kẹt dưới gầm, 2 xe khác văng ra lề. Một xe bán xôi cùng nhiều sạp rau của người dân ven đường cũng bị hư hại.
Ngày 20-7, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 6 phối hợp các cơ quan liên quan tháo dỡ các công trình "săn view" xây dựng trái phép của ông Vũ Tiến Đạt tại khu vực hồ thủy điện Buôn Tua Srah, xã Krông Nô, tỉnh Đắk Lắk.
Theo Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 6, trước đó đơn vị nhận được thông tin phản ánh từ báo chí về tình trạng san lấp, xây dựng trái phép nhằm mục đích "săn view" tại khu vực hồ thủy điện Buôn Tua Srah.
Qua xác minh, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 6 xác định ông Vũ Tiến Đạt (44 tuổi, trú tại xã Nam Ban, tỉnh Lâm Đồng) đã xây dựng công trình nhà trên phần đất thuộc đất bảo vệ, bảo trì đường bộ, hành lang bảo vệ an toàn đường bộ tại Km76+130 quốc lộ 27.
Tại khu vực lòng hồ thủy điện Buôn Tua Srah, ông Đạt còn bị xác định đã san ủi, lấn chiếm, đắp bờ tạo ao và lắp đặt bốn chòi thép, với tổng diện tích chiếm dụng 1.298,07m².
Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 6 cho rằng các hành vi trên đã xâm phạm lợi ích công, ảnh hưởng đến hành lang an toàn giao thông đường bộ và khu vực bảo vệ lòng hồ thủy điện.
Sau khi xác minh, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 6 đã báo cáo Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Lắk, phân công kiểm sát viên làm việc với các cơ quan liên quan, kiểm tra hiện trạng, thu thập tài liệu, chứng cứ.
Vụ việc được Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 6 thực hiện trong quá trình triển khai Nghị quyết số 205 ngày 24-6-2025 của Quốc hội về thí điểm giao Viện Kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công.
Ngày 3-4-2026, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 6 ban hành quyết định yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm, áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, buộc ông Đạt tháo dỡ các công trình xây dựng trái phép, trả lại diện tích đất đã lấn chiếm.
Đến ngày 20-7, các công trình vi phạm đã được tổ chức tháo dỡ.
