Ngày 2.6, HĐND TP.HCM tổ chức hội thảo "Quy hoạch tổng thể TP.HCM tầm nhìn 100 năm" với sự tham dự của hàng trăm đại biểu, chuyên gia...
Tại hội thảo, tiến sĩ Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, cho rằng muốn TPHCM phát triển, cần nhìn nhận đây là một thành phố biển, một siêu đô thị biển.
Với đường bờ biển dài, TP.HCM sở hữu khu vực cảng nước sâu lớn nhất Việt Nam, đồng thời cũng có hệ thống cảng biển lớn nhất cả nước. Đặc biệt, cảng Cái Mép - Thị Vải được thiên nhiên che chắn, có độ sâu luồng tàu từ 15 - 17 m, công suất quy hoạch có thể đạt khoảng 200 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.
"Đây là khu vực cảng nước sâu lớn nhất Việt Nam, nằm gần tuyến hàng hải quốc tế, là lợi thế mà nhiều quốc gia trên thế giới mong muốn có được", ông Chính nhìn nhận.
Bên cạnh đó, TP.HCM còn là trung tâm khai thác dầu khí lớn nhất cả nước, Vũng Tàu là trung tâm của hệ thống giàn khoan phía nam, có tác động sâu rộng đến nền kinh tế quốc gia. Bờ biển của Bà Rịa - Vũng Tàu và TP.HCM dài và đẹp, dự án đô thị biển Cần Giờ đang triển khai cũng tạo nên lợi thế mới.
"TP.HCM không chỉ là trung tâm kinh tế, tài chính mà cần làm rõ hơn vị thế và vai trò của một đô thị biển, thậm chí là siêu đô thị biển của khu vực Biển Đông, không chỉ đối với Việt Nam mà còn với cả Đông Nam Á. Vai trò khai thác mặt tiền Biển Đông là một lợi thế đặc biệt quan trọng của thành phố", tiến sĩ Trần Ngọc Chính đánh giá.
Góp ý thêm cho đơn vị tư vấn, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam khuyến nghị cần làm rõ hơn vai trò của đặc khu Côn Đảo, bởi đây giống như một "chiến hạm nổi" trên Biển Đông, có hệ thống cảng thuận lợi và đóng góp quan trọng vào sự phát triển thành phố. Từ trung tâm TP.HCM đến Côn Đảo có thể đi bằng đường hàng không trong thời gian ngắn.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần du lịch Vietravel, đề nghị trong triết lý phát triển không chỉ dừng lại ở "bám sông, hướng biển" mà chuyển sang "bám sông, vươn biển".
"Nếu chỉ là hướng biển thì dễ bị đóng khung sự phát triển. Chúng ta nên xoay trục từ thành phố ven sông sang đại đô thị ven biển", ông Kỳ đề xuất. Mặt khác, TP.HCM nên giữ triết lý quy hoạch không chống lại thiên nhiên, biến sông nước và biển thành tài sản chiến lược, phát triển kinh tế không đánh đổi với khả năng tồn tại của TP.HCM sau 100 năm.
Một vấn đề khác được ông Kỳ nêu ra là tốc độ sụt lún và ngập nước ở TP.HCM tăng rất nhanh, trước đây chỉ ngập 1,32 m còn nay tăng lên 1,52 m, tốc độ lún bình quân cũng cao. Dự báo đến năm 2050 chi phí chống ngập sẽ khổng lồ nên TP.HCM cần quản trị chống ngập.
"Việc đầu tiên là quy hoạch cốt nền. Sau 50 năm đất nước thống nhất, TP.HCM vẫn chưa có cốt nền, làm quy hoạch trăm năm không thể không có cốt nền", ông Kỳ nói thêm.
Nêu đề xuất cốt nền, ông Kỳ cho rằng khu trung tâm phải cao 3 m, khu vực bám sông Sài Gòn là 3,5 m và khu vực Cần Giờ là 4 m. Với cốt nền nêu trên, đến năm 2050, TP.HCM mới không bị chìm.
Đối với khu vực Cần Giờ, ông Kỳ cảnh báo nếu không tính kỹ cốt nền thì khu vực này sẽ bị ngập. Lý do, Cần Giờ là vùng đất bồi nên việc xây công trình cao tầng, bê tông cốt thép khiến phía dưới lòng đất bị chặn dòng nước, gây tác động đến thủy văn.
"Chúng ta lấn biển đến đâu thì thủy triều cao lên đến đó. Điều hết sức thận trọng khi xây dựng công trình lớn, đại đô thị ra phía biển là phải cân nhắc dòng chảy, biến đổi khí hậu, biến đổi môi trường, để tránh việc TP.HCM có được công trình nhưng để lại hậu quả đối với con cháu", ông Kỳ khuyến nghị.
Tại hội thảo, tiến sĩ Sầm Minh Tuấn, Phó giám đốc Viện Nghiên cứu thiết kế đô thị, quy hoạch đô thị và nông thôn quốc gia (thuộc Bộ Xây dựng) đã báo cáo tóm tắt những định hướng chiến lược cho tăng trưởng kinh tế và tổ chức không gian trong "Quy hoạch tổng thể TP.HCM tầm nhìn 100 năm".
Tiến sĩ Tuấn cho biết nhiệm vụ của quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm không chỉ là phép cộng địa giới hành chính, mà là phép nhân của động lực phát triển, hội tụ nguồn lực, bổ sung dư địa để hình thành siêu đô thị toàn cầu.
Theo đó, cấu trúc không gian đô thị chuyển từ đơn tâm sang đa cực, đa trung tâm và tiến hóa sang mô hình siêu đô thị đa cực thế hệ mới (Polycentric Hyper City). Mô hình này tổ chức không gian theo 5 cực động lực, 5 trục chiến lược và 10 vùng quản trị phát triển.
Trong đó, 5 cực động lực gồm cực lõi trung tâm quốc tế, cực đổi mới sáng tạo phía đông, cực công nghiệp - logistics phía bắc, cực cảng biển - thương mại tự do phía nam - năng lượng, cực biển - du lịch. 5 trục chiến lược gồm trục công nghiệp - logistics đa phương thức, mạng lưới hạ tầng đô thị đa tầng, trục kinh tế Bắc - Nam, trục kinh tế Đông - Tây và trục xanh - xanh dương.
"Trọng tâm của mô hình không phải là mở rộng đô thị dàn trải mà là tập trung nguồn lực vào các cực, các trục chiến lược, hình thành mạng lưới hạ tầng đa tầng, bảo vệ và tái tạo không gian sinh thái tự nhiên", tiến sĩ Tuấn nói thêm.
Tin Gốc: Thanh Niên
