Bắt đầu từ năm 1977, ông Nguyễn Hữu Phúc khởi nghiệp bằng nghề mua đi bán lại các sản phẩm gốm, sơn mài Nam bộ với suy nghĩ giản dị: “Thời buổi khó khăn, mua gì bán được là tốt”. Không theo đuổi đồ ngoại nhập đắt tiền, ông chọn con đường phù hợp với khả năng kinh tế, tìm những món đồ vừa tầm. Rong ruổi khắp Lái Thiêu, Bình Dương, Biên Hòa đến Chợ Lớn, nghe đâu có đồ là tìm đến. Những điểm dừng chân quen thuộc không chỉ là chợ đồ cũ, mà còn là nhà các nghệ nhân, thợ gốm, các thầy trường Mỹ nghệ Biên Hòa, Mỹ thuật Gia Định… Có khi mua được vài món, có khi chỉ là dăm ba câu chuyện, vài chi tiết nghề được truyền lại.
Những cơ duyên gặp gỡ ấy giúp Phúc Lái Thiêu tích lũy vốn hiểu biết về nghệ nhân, kỹ thuật, lịch sử các dòng gốm, tranh, tượng, đồ sơn mài Nam bộ. Những cái tên như Tư Phép, Ba Mây, Năm Khòm hay các họa sĩ của lò Thành Lễ dần trở thành bạn vong niên, ông lưu giữ không chỉ là hiện vật của các nghệ nhân, nghệ sĩ một thời, mà đằng sau đó còn là những câu chuyện thú vị của một thời quá vãng.
Điểm tạo nên uy tín của Phúc Lái Thiêu không nằm ở số lượng hiện vật, mà ở cách ông săn tìm và kể lại câu chuyện của chúng. Ông thường tìm đến các gia đình thợ lò gốm Lái Thiêu, nơi còn lưu giữ những món đồ bị bỏ quên hoặc chưa từng ra thị trường, nhờ mối quan hệ thân tình lâu năm nên khi gia đình cần bán, Phúc Lái Thiêu là lựa chọn số một.
Cách đây không lâu, biệt thự đốc phủ Võ Hà Thanh bên sông Đồng Nai là đề tài bàn luận sôi nổi về câu chuyện di sản, kiến trúc, bảo tồn hay phá bỏ. Phúc Lái Thiêu kể lại: “Nhà đó nhiều đồ lắm, món cuối cùng tôi mua được là 2 trụ đèn nhập về từ Pháp, gia đình gỡ đem vào nhà, để từ thời ông cụ. Tôi quen gia đình đó hơn 40 năm, khi nào họ cần bán gì là gọi tôi đến, cặp trụ đèn là 2 món cuối cùng mua ở đó. Bà cụ dặn con cháu cẩn thận lắm, chỉ bán cho tôi vì nói tôi thân tình, được họ quý mến nên nhường lại”.
Trong nghề sưu tầm của Phúc Lái Thiêu, một hiện vật đáng nhớ khác là chiếc độc bình Thành Lễ cao gần 80 cm, vẽ tích Trưng Vương phạt Hán. Đây là sản phẩm thuộc mẻ gốm xanh trắng đầu tiên của lò Thành Lễ những năm 1960, nhưng bị lỗi: men xanh táp lửa, men trắng rỗ, cốt gốm chín không đều.
Giới thủ công mỹ nghệ Sài Gòn xưa hiểu rõ tiêu chuẩn khắt khe của Thành Lễ, những sản phẩm bị lỗi không bao giờ được phép ra thị trường. Ông Tư Phép – người quản kho và cũng là nhân viên bán hàng cho cửa hàng Thành Lễ ở 151 – 159 đường Tự Do (nay là Đồng Khởi) từ 1962 – 1966 được lệnh hủy toàn bộ mẻ lò. Trong vô số đồ đập bỏ, ông Tư Phép giữ lại một độc bình đem về đựng gạo.
Chính Phúc Lái Thiêu là người “khai quật” hiện vật bỏ quên ấy, câu chuyện chiếc độc bình gợi lại thời vàng son của đồ mỹ nghệ Thành Lễ. Nói về hiện vật mình từng lưu giữ, ông Tư Phép kể lại: “Phần tạo cốt gốm là nghệ nhân Bảy Vạn, với kỹ thuật vuốt gốm bàn xoay kinh điển. Đắp nổi đầu rồng do Út Nở phụ trách, đề tài trang trí tích Hai Bà Trưng đánh tan quân Hán do họa sĩ Thái Văn Ngôn thiết kế”. Có thể nói, Thành Lễ là đơn vị tiên phong trong việc kết hợp các “siêu sao” ở từng lĩnh vực vào một sản phẩm thủ công mỹ nghệ và gặt hái nhiều thành công khi đưa sản phẩm mỹ nghệ Việt Nam vươn tầm ra thế giới.
Nói về sưu tầm nghệ phẩm, Phúc Lái Thiêu bày tỏ: “Nhiều món quý với mình, nhưng với người khác chẳng đáng gì. Khi sưu tầm được đồ độc, lạ, tôi hay rủ rê bạn bè, cả giới nghiên cứu, báo chí đến để chia sẻ niềm vui, giải đáp những thắc mắc về lai lịch, xuất xứ, câu chuyện thiết kế… cũng là cách để học hỏi thêm, chứ nghề này, đâu hiểu hết được”. Cách chơi ấy khiến ông trở thành cầu nối giữa giới sưu tầm và nghiên cứu. Nhiều sinh viên, nhà báo, các nhà nghiên cứu Nam bộ khi cần trực quan hiện vật khảo cứu, thường tìm đến ông xin tư liệu, nhờ dẫn đi gặp những nhân chứng ngày xưa.
Không chỉ sưu tầm, Nguyễn Hữu Phúc còn là người khởi xướng phong trào sưu tầm cổ ngoạn tại Thuận An – Lái Thiêu (Bình Dương cũ, nay thuộc TP.HCM). Giai đoạn 2012 – 2013, ông đứng ra lập hội, tập hợp anh em, tổ chức nhiều buổi giao lưu, triển lãm gốm Nam bộ ở các bảo tàng Bình Dương (cũ), TP.HCM… và cũng từ phong trào ấy, các dòng gốm Lái Thiêu, Thành Lễ, Biên Hòa… được thêm nhiều người yêu cổ ngoạn cất công tìm hiểu, sưu tầm, góp phần tôn vinh và bảo tồn vốn quý.
Sau gần 50 năm theo nghề, chuyện buôn bán không còn là ưu tiên với Phúc Lái Thiêu, bộ sưu tập nghệ phẩm Nam bộ của ông ngày càng dày. Những gia đình thân quen ngày trước, ông vẫn lui tới, và thỉnh thoảng lại nhận những cú điện thoại gọi đến mua đồ. Có những hiện vật biết từ 30 – 40 năm trước, muốn mua lắm nhưng gia chủ dư điều kiện, chẳng bán làm gì. Rồi một ngày họ gọi điện, bảo đến mua, với cái giá như cho tặng hơn là thương mại. Nghiệm lại, Phúc Lái Thiêu nói ngắn gọn: “Mình có duyên”.
Vẫn cái tính xuề xòa, hào sảng, biết gì nói đó, luôn lắng nghe, học hỏi, ai cần thì giúp…, Phúc Lái Thiêu như một “từ điển sống” trong thế giới đồ xưa Nam bộ. Ông tâm tình: “Mình không giỏi chuyên sâu, nhưng biết đâu là nơi cần tìm nên anh em ai muốn tìm hiểu mình đều sẵn lòng giúp”. Kiểu chơi nghĩa tình, hào sảng, đậm khí chất Nam bộ ở Phúc Lái Thiêu cũng quý như những nghệ phẩm ông dày công sưu tầm xưa nay.
14 giờ hôm nay 16.4, lễ tắm Phật của người Khmer dịp Tết Chôl Chnăm Thmây mới chính thức bắt đầu, nhưng từ 12 giờ trưa, sân chùa Candaransi đã đông nghịt người dân. Đây là lễ được trông chờ nhất dịp tết của người Khmer. Có người đứng chờ dưới ở sân chùa gần 2 tiếng chỉ để được sư vẩy nước thơm.
Chủ sự buổi lễ là hòa thượng Danh Lung, Ủy viên Thư ký Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, trụ trì chùa Candaransi.
Trong buổi lễ, hòa thượng Danh Lung chia sẻ với đại chúng rằng, vật cúng dường dâng lên chư tăng cần giữ sự trong sạch, cả ở lễ vật lẫn ở tâm. Nếu làm phước mà tâm chưa thanh tịnh, vật phẩm chưa tinh khiết thì cũng như dòng nước đục, không thể chảy thông suốt mà còn tạo thành chướng ngại.
Vì vậy, tắm Phật mới có nghi thức rót nước từ trên cao xuống, tượng trưng cho sự thanh lọc và lưu chuyển phước lành.
"Khi còn sống trên cõi đời này, mỗi người có thể làm phước để hồi hướng cho người đã khuất, giúp họ được thọ hưởng. Làm phước không chỉ là hành động, mà còn cần hiểu rõ mình đang làm gì, thực hành một cách trọn vẹn, đủ đầy cả về tâm lẫn việc làm", hòa thượng Danh Lung nói.
Cũng theo hòa thượng, những điều chưa tốt đã lỡ làm trong năm cũ, dịp này hãy xem như đã gột rửa để năm nay không lặp lại. "Điều quan trọng không phải hơn thua với người khác, mà là nỗ lực vượt lên chính mình. Nếu năm trước còn nhiều điều chưa đúng, năm nay cố gắng giảm bớt, từng bước buông bỏ, rồi sẽ nhẹ lòng hơn", hòa thượng nhắn gửi.
Các vị chư tăng tắm Phật trước, sau đó phật tử cùng tham gia nghi thức này. Nghi thức tắm Phật trong Phật giáo Nam tông là dùng bông hoa và nước thơm để vẩy lên tượng Phật
ẢNH: VŨ PHƯỢNG
Sau cùng, hòa thượng trụ trì chùa Candaransi nhấn mạnh, phật tử cần sống chan hòa với mọi người, không phân biệt giàu nghèo, giữ trong lòng sự từ bi và yêu thương. Khi tâm bản thân trong sáng, biết kính trọng ông bà tổ tiên, biết hướng thiện, thì nghi thức tắm Phật mới thật sự có ý nghĩa và lòng thành ấy tự nhiên sẽ được chứng giám.
Trả lời phóng viên Thanh Niên, đại đức Châu Hoài Thái, phó trụ trì chùa Candaransi cũng cho biết, trong đời sống văn hóa - tín ngưỡng của đồng bào Khmer Nam bộ, Mahāsaṅkrānti là thời khắc thiêng liêng đánh dấu sự chuyển giao giữa năm cũ và năm mới trong dịp Tết Chôl Chnăm Thmây.
Đây không chỉ là mốc thời gian theo hệ lịch cổ truyền chịu ảnh hưởng thiên văn Ấn Độ, mà còn là thời điểm mở đầu cho một chu kỳ vận hành mới của vũ trụ, gắn với quan niệm đón vị thần năm mới (Têvôđa) giáng hạ.
Theo tập tục lâu đời, Tết Chôl Chnăm Thmây diễn ra trong 3 ngày. Ngày đầu là Mahāsaṅkrānti thời điểm giao thừa, ngày đón chư thiên. Đến ngày cuối, dân gian gọi là "Vàra lơng sắc", tức thời điểm xác nhận sự chuyển tiếp hoàn toàn sang năm mới.
Mọi công việc chuẩn bị cho lễ tết như thiết lập bàn vọng thiên, sắm sửa lễ vật, xây núi cát (Vālukacetiya), và chuẩn bị nghi thức tắm Phật… đều được tiến hành từ trước giao thừa.
Theo đại đức Châu Hoài Thái, trong hệ thống nghi lễ ấy, tắm Phật là một thực hành mang ý nghĩa thanh tịnh và hồi hướng công đức. Truyền thống này được lý giải qua các tích truyện gắn với Đức Phật và vua Pasenadi (Ba Tư Nặc).
Theo đó, vào dịp năm mới, nhà vua cùng quần thần thiết lập lễ nghi trang trọng, thỉnh Đức Phật và chư tăng đến thọ trai, sau đó tổ chức nghi thức tắm như một hành động biểu trưng cho sự gột rửa thân tâm, hướng đến đời sống thanh tịnh và thiện lành.
Từ lời thỉnh hỏi của nhà vua về việc nên làm gì trong dịp năm mới, Đức Phật đã chỉ dạy những thiện hạnh căn bản: xây núi cát để tưởng niệm, tắm Phật, báo hiếu cha mẹ, kính trọng thầy tổ, thực hành bố thí, phóng sinh và thọ trì ngũ giới.
"Những việc làm này, nếu được thực hiện với tâm thành kính, sẽ đem lại phước báu, giúp con người an vui, khỏe mạnh và hướng đến đời sống tốt đẹp hơn", đại đức Châu Hoài Thái chia sẻ.
Trải qua thời gian, nghi thức có sự điều chỉnh phù hợp với đời sống cộng đồng. Tập tục tắm chư tăng dần được giản lược, thay vào đó là nghi thức tắm kim thân Phật một hình thức mang tính biểu trưng, thường diễn ra vào buổi chiều ngày cuối của tết.
Trước đó, phật tử trang nghiêm dự lễ cùng chư tăng
Phật tử dùng nước thơm nhẹ nhàng tắm lên tượng Phật, đồng thời gửi gắm ước nguyện thanh lọc thân tâm, buông bỏ điều không thiện và khởi đầu năm mới trong sự an lành.
"Trong quan niệm của đồng bào Khmer, việc tham dự lễ tắm Phật với tâm chí thành không chỉ là hành vi tín ngưỡng, mà còn là một cách nuôi dưỡng đạo đức và kết nối cộng đồng. Nghi thức này vì thế vừa mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, vừa góp phần duy trì và trao truyền những giá trị văn hóa đặc trưng của Phật giáo Nam tông trong đời sống hiện đại", đại đức Châu Hoài Thái bày tỏ.
Liên quan đến tình trạng ùn ứ rác sinh hoạt tại Trạm trung chuyển Bình Chánh, xã Bình Chánh mà Báo Thanh Niên đã thông tin, Sở Nông nghiệp và Môi trường vừa có phản hồi chính thức về các giải pháp khắc phục và chấn chỉnh công tác vận hành tại đây.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Trạm trung chuyển (TTC) Bình Chánh do Công ty TNHH MTV Dịch vụ Công ích (DVCI) huyện Bình Chánh (viết tắt là Công ty DVCI Bình Chánh) vận hành, mỗi ngày tiếp nhận khoảng 160 tấn chất thải rắn sinh hoạt. Trước đó, đơn vị giám sát là Ban Quản lý các Khu liên hợp xử lý chất thải thành phố (MBS) đã liên tục có các văn bản đôn đốc Công ty DVCI Bình Chánh khắc phục tình trạng ùn ứ vào cuối tháng 3.2026.
Ngay sau khi tiếp nhận phản ánh từ Báo Thanh Niên về việc người thu gom rác phải ngủ vỉa hè chờ đợi, ngày 15.4, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Công văn số 10304/SNNMT-CTR yêu cầu đơn vị vận hành khẩn cấp bổ sung phương tiện vận chuyển và xe dự phòng. Đồng thời, yêu cầu điều tiết linh hoạt xe ra vào trạm, không để tái diễn cảnh đậu chờ ùn ứ kéo dài.
Đến ngày 21.4, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã trực tiếp làm việc với Công ty DVCI Bình Chánh và chính quyền xã Bình Chánh. Theo báo cáo từ đơn vị vận hành, tính đến ngày 20.4.2026, khối lượng rác tồn tại TTC Bình Chánh đã được giải tỏa hoàn toàn. Kết quả ghi nhận thực tế cho thấy không còn tình trạng người thu gom rác phải xếp hàng chờ đợi trên đường.
Bên cạnh việc giải quyết lượng rác tồn, Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng yêu cầu Công ty DVCI Bình Chánh phải kiểm soát chặt chẽ nguồn rác tiếp nhận, triển khai ngay các biện pháp ngăn chặn nước rỉ rác và mùi hôi phát tán ra khu vực xung quanh. Các hạng mục công trình, thiết bị xuống cấp tại trạm cũng được yêu cầu rà soát để nâng cấp, sửa chữa kịp thời.
Tại buổi làm việc, Công ty DVCI Bình Chánh đã đưa ra cam kết tăng cường năng lực quản lý, điều tiết phương tiện vận chuyển nhịp nhàng để đảm bảo không để tái diễn tình trạng ùn ứ rác sinh hoạt tại Trạm trung chuyển Bình Chánh như thời gian qua.
Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục chỉ đạo các đơn vị giám sát chặt chẽ quy trình vận hành tại trạm này, nhằm đảm bảo vệ sinh môi trường và mỹ quan đô thị cho khu vực xã Bình Chánh, TP.HCM.
Lúc 18 giờ 30 hôm nay 23.5, Vietlott thông báo kết quả kỳ quay số mở thưởng kỳ 01349 loại hình xổ số tự chọn Vietlott - xổ số Power 6/55. Bộ số may mắn trúng thưởng trong lần quay tối nay là: 17 – 21 – 22 – 27 – 38 – 49 và số cộng thêm là 03.
Trong phiên xổ số tối nay không có người trúng giải độc đắc nên số tiền cộng dồn của loại hình xổ số Power 6/55 là 77.210.472.000 đồng. Giải Jackpot 2 cũng ghi nhận không có người trúng nên số tiền cộng dồn là 5.278.619.650 đồng.
Trong khi đó, hệ thống ghi nhận có 15 người trúng giải nhất trị giá 40 triệu đồng, có 917 người trúng giải nhì trị giá 500.000 đồng và các giải khác.
Trước đó, vào tối 16.4, Vietlott thông báo kết quả kỳ quay số mở thưởng kỳ 01333 loại hình xổ số tự chọn Vietlott - xổ số Power 6/55. Bộ số may mắn trúng thưởng trong lần quay này là: 02 – 07 – 15 – 22 – 47 – 52 và số cộng thêm là 55.
Trong phiên xổ số này có một người trúng giải Jackpot 1 với số tiền cộng dồn của loại hình xổ số Power 6/55 là 91.889.389.200 đồng. Ngay khi xác định có người trúng nên giải độc đắc quay lại số tiền ban đầu là 30 tỉ đồng.
