Xã Ia Nan thuộc tỉnh Gia Lai có đường biên tiếp giáp Campuchia, với 6 thôn, 3 làng nằm trải dài giữa những đồi cao su bạt ngàn. Tại các làng Tung, Sơn, Nú, phần lớn cư dân là đồng bào Jrai. Ở nơi mà sóng điện thoại vẫn còn chập chờn, chuyện lên mạng hay sử dụng dịch vụ công trực tuyến với nhiều người vẫn là điều xa lạ.
Từ tháng 5.2026, Đồn Biên phòng Ia Nan triển khai mô hình “Bộ đội Biên phòng đồng hành chuyển đổi số nơi biên giới”. Không có những khẩu hiệu khô cứng hay cách làm hình thức, quá trình chuyển đổi số bắt đầu từ những điều rất cụ thể. Từ trung tâm đồn đến các tổ công tác địa bàn, từng nhóm 3 – 5 cán bộ, chiến sĩ lặn lội xuống các thôn làng, gõ cửa từng nhà dân, ngồi lại bên bà con để hướng dẫn từng thao tác trên điện thoại, đúng với nghĩa “cầm tay chỉ việc”.
Anh Rơ Mah Nhít, người Jrai ở làng Sơn, vẫn nhớ cảm giác lúng túng khi lần đầu tiên cầm trên tay chiếc điện thoại thông minh. Với anh, ứng dụng VNeID hay khái niệm “căn cước điện tử” trước đó là chuyện rất xa vời. Người ngồi bên cạnh hướng dẫn anh từng thao tác không phải cán bộ kỹ thuật hay nhân viên bưu điện, mà là một chiến sĩ trẻ của Đồn Biên phòng Ia Nan.
“Lúc đầu mình không hiểu gì hết. Nghỉ học sớm mà. Nhưng mấy chú bộ đội ngồi lại chỉ từng bước, từng chút một. Giờ mình tự làm được rồi”, anh Nhít cười hiền. Giữa căn nhà sàn đơn sơ ở làng biên giới, ánh sáng từ màn hình điện thoại hắt lên gương mặt sạm nắng của người đàn ông Jrai. Một hình ảnh nhỏ nhưng cho thấy hành trình chuyển đổi số ở vùng biên đang bắt đầu từ những điều rất đời thường như thế.
Đó cũng là hình ảnh tiêu biểu cho mô hình đang được Đồn Biên phòng Ia Nan triển khai. Những người lính quân hàm xanh hôm nay không chỉ làm nhiệm vụ giữ đất, giữ bình yên nơi biên cương, mà còn trở thành “thầy giáo công nghệ” của bà con.
Song song với việc đưa công nghệ số đến các thôn làng, Đồn Biên phòng Ia Nan còn triển khai mô hình “Hòm thư điện tử tiếp nhận tin báo, tố giác tội phạm”, một cách làm mới nhằm phát huy vai trò của nhân dân trong giữ gìn an ninh biên giới.
Chỉ cần dùng điện thoại quét mã QR, người dân có thể nhanh chóng gửi thông tin phản ánh mà không cần trực tiếp đến trình báo, không phải khai tên hay làm các thủ tục phức tạp. Những bảng mã QR được niêm yết tại những nơi bà con thường xuyên qua lại như đồn biên phòng, trụ sở UBND xã, nhà văn hóa thôn, trường học, chợ dân sinh… Mã QR cũng được chia sẻ rộng rãi trên các nền tảng mạng xã hội của đơn vị và thông qua những người có uy tín trong cộng đồng để người dân dễ dàng tiếp cận.
Trung tá Lê Tuấn Anh, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Ia Nan, cho biết điều quan trọng nhất của mô hình không nằm ở công nghệ hay mã QR, mà ở sự tham gia của người dân trong bảo vệ bình yên vùng biên.
“Chỉ cần bà con lên tiếng khi phát hiện những dấu hiệu bất thường nơi biên giới, cán bộ, chiến sĩ biên phòng sẽ kịp thời có mặt để thực hiện nhiệm vụ. Người dân chính là tai mắt, là những “cột mốc sống” nơi biên ải. Mô hình này giúp việc tiếp nhận thông tin thuận lợi hơn trong thời đại số, nhưng nền tảng lớn nhất vẫn là niềm tin mà nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ biên phòng đã bền bỉ vun đắp cùng người dân suốt nhiều năm qua”, trung tá Lê Tuấn Anh chia sẻ.
Điều đáng chú ý ở mô hình của Đồn Biên phòng Ia Nan nằm ở cách tiếp cận rất sát với thực tế vùng biên. Nội dung hướng dẫn được đơn giản hóa, trực quan, tránh sao chép máy móc cách làm từ đô thị đưa về miền núi. Với đồng bào nơi đây, các chiến sĩ không nói nhiều về công nghệ, mà bắt đầu từ những việc gần gũi nhất như cách gọi điện, truy cập mạng an toàn hay thực hiện những thủ tục cơ bản trên điện thoại thông minh.
Hằng tháng, kết quả triển khai được tổng hợp, báo cáo về Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, duy trì hiệu quả mô hình một cách lâu dài.
Trong căn nhà sàn ở làng Sơn, già làng Ralan Jok chậm rãi nhắc lại những năm tháng khó khăn trước đây. Ông kể ngày ấy, mỗi mùa mưa xuống, đường đất nhão nhoẹt, đi vài cây số có khi mất cả buổi. Phương tiện thiếu thốn, cuộc sống của bà con quanh năm chật vật. “Bây giờ khác nhiều rồi. Đường bê tông vào tận làng, đời sống người dân cũng khá lên. Nhiều nhà có bò, có cà phê, có cây điều để làm ăn. Có hộ dựng được nhà mới, sắm máy móc phục vụ sản xuất. Làng Sơn hay nhiều làng khác giờ đổi thay nhiều lắm”, già Jok nói.
Theo lời già làng, trong quá trình đổi thay ấy luôn có bóng dáng những người lính biên phòng. Không chỉ giữ bình yên nơi biên giới, cán bộ, chiến sĩ còn thường xuyên xuống từng nhà thăm hỏi, hướng dẫn bà con làm ăn, động viên lúc khó khăn. Sự đồng hành đó bao năm qua đã neo vào lòng bà con sự tin yêu đối với màu áo lính biên phòng.
Tình cảm quân dân còn được bồi đắp qua nhiều chương trình đầy tính nhân văn được cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Ia Nan kiên trì thực hiện suốt nhiều năm qua. Những mô hình như “Nâng bước em tới trường”, “Con nuôi biên phòng” đã giúp nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn có thể tiếp tục đến lớp. Trung tá Lê Tuấn Anh cho biết thêm nhiều năm nay, đơn vị còn duy trì hỗ trợ rau xanh cho Trường tiểu học Kpă Klơng nhằm phục vụ bữa ăn bán trú cho trên dưới 100 em.
“Rau đều do cán bộ, chiến sĩ trực tiếp tăng gia, chăm sóc để bảo đảm nguồn thực phẩm sạch cho các em. Chúng tôi cố gắng duy trì thường xuyên để bữa ăn của học sinh vùng biên được đầy đủ hơn”, trung tá Lê Tuấn Anh chia sẻ.
Theo ông Nguyễn Trọng Quỳnh, Chủ tịch UBND xã Ia Nan, sự phối hợp chặt chẽ giữa Đồn Biên phòng Ia Nan với chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng đã góp phần giữ vững ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn biên giới.
“Các nội dung liên quan đến bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới, phân giới cắm mốc đều được lực lượng biên phòng tuyên truyền sâu rộng đến người dân. Khi tình hình an ninh ổn định, người dân cũng yên tâm lao động sản xuất, phát triển kinh tế gia đình, đời sống ở vùng biên ngày càng khởi sắc hơn”, ông Quỳnh nói.
Giữa những thôn làng xa xôi của xã Ia Nan, chuyển đổi số đang đến theo một cách rất riêng. Và có lẽ, hành trình bền bỉ ấy không chỉ được dựng xây bằng hạ tầng công nghệ hay những chiếc điện thoại thông minh, mà còn bằng niềm tin đã được vun đắp qua nhiều thế hệ giữa những người lính biên phòng với đồng bào.
Ngày 19/5, UBND xã Buôn Đôn (Đắk Lắk), cho biết một con voi đực thuộc sở hữu của người dân trên địa bàn được xác định đã chết không rõ nguyên nhân. Cơ quan chức năng đã phối hợp kiểm tra, ghi nhận biên bản vụ việc và bàn giao voi cho chủ mai táng theo phong tục địa phương.
Khoảng 9h ngày 18/5, ông Y Lít Ksơr (trú tại xã Buôn Đôn) phát hiện voi đực P Lăng (44 tuổi), nặng 4,6 tấn, do gia đình ông nuôi đã chết nên đã báo cho Trung tâm Bảo tồn voi, cứu hộ động vật và Quản lý bảo vệ rừng Đắk Lắk.
Đại diện trung tâm cùng chính quyền địa phương, lực lượng kiểm lâm đã đến hiện trường để kiểm tra, xác định nguyên nhân voi P Lăng chết. Tại thời điểm kiểm tra, các bộ phận trên cơ thể voi nguyên vẹn, không phát hiện dấu vết ngoại lực tác động; hiện trường xung quanh không có dấu hiệu voi giãy giụa trước khi chết và không có dấu vết nghi vấn khác.
Ông Y Lít Ksơr cho biết từ tháng 3, voi bắt đầu có biểu hiện động dục nhưng không hung dữ. Thời gian qua, voi vẫn ăn uống, hoạt động bình thường, không có bất kỳ biểu hiện khác thường nào về sức khỏe. Theo ông, voi P Lăng được thuần dưỡng thành voi nhà vào năm 1984 và đang phục vụ cho hoạt động du lịch chiêm ngắm, không cưỡi voi.
Qua làm việc với cơ quan chức năng, chủ voi không yêu cầu mổ khám để xác định nguyên nhân chết và xin được chôn cất voi theo phong tục địa phương.
Từ năm 1980, voi nhà của Đắk Lắk có khoảng 500 con, nhưng số lượng đàn voi nhà ngày càng suy giảm nghiêm trọng theo thời gian. Đến nay, tại Đắk Lắk chỉ còn 32 con voi (xã Buôn Đôn 23 con, xã Liên Sơn Lắk 9 con) và đa phần voi đều đã quá tuổi sinh sản.
Thành ủy TP.HCM vừa thống nhất chủ trương triển khai chiến dịch "Mùa hè số" 2026. Theo đó, TP.HCM tổ chức Đội hình thanh niên tình nguyện "Mùa hè số" hỗ trợ cải cách hành chính, nâng cao hiệu quả công tác phục vụ người dân tại các phường, xã, đặc khu, được triển khai cao điểm từ ngày 31.5 - 15.8.
Chiến dịch này nhằm phát huy vai trò xung kích của đoàn viên, thanh niên trong hỗ trợ chuyển đổi số tại cơ sở, nâng cao kỹ năng số cho cán bộ, công chức và người dân, góp phần xây dựng chính quyền số, xã hội số và thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ chuyển đổi số của thành phố.
Dự kiến khoảng 4.200 chiến sĩ tình nguyện sẽ được huy động, bảo đảm mỗi phường, xã có ít nhất 20 đoàn viên, thanh niên tham gia trong mỗi ca trực. Lực lượng này được tổ chức thành các đội hình hỗ trợ theo hướng vừa triển khai các nhiệm vụ chuyển đổi số diện rộng, vừa tập trung vào những lĩnh vực chuyên sâu để tạo ra các sản phẩm, kết quả cụ thể.
Trong chiến dịch, các đội hình tình nguyện sẽ thực hiện nhiều nhiệm vụ trọng tâm như phổ cập kỹ năng số cơ bản cho người dân; hỗ trợ sử dụng dịch vụ công trực tuyến; hỗ trợ đảng viên thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường số.
Đồng thời, tuyên truyền nâng cao nhận thức về chuyển đổi số; hỗ trợ hộ kinh doanh, tiểu thương ứng dụng công nghệ; hướng dẫn sử dụng trí tuệ nhân tạo; đồng thời tham gia chỉnh lý, số hóa tài liệu và làm sạch dữ liệu tại các cơ quan, đơn vị.
Điểm nhấn của chiến dịch là lễ ra quân "Mùa hè số" và ngày hội "Điểm chạm số" diễn ra ngày 31.5 tại Công viên Văn Lang, phường An Đông. Tại đây sẽ tổ chức các không gian trải nghiệm như "Công dân số", "Đảng viên số" và "Kinh tế số", hướng dẫn người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, chữ ký số, thanh toán không dùng tiền mặt, các ứng dụng số và công nghệ trí tuệ nhân tạo.
Ban Tổ chức Thành ủy TP.HCM được giao nhiệm vụ tập huấn cho lực lượng thanh niên tình nguyện tham gia hỗ trợ các thủ tục hành chính của Đảng trên môi trường điện tử, đồng thời hướng dẫn các địa phương tạo điều kiện để đội hình tình nguyện hỗ trợ đảng viên thực hiện các thao tác kỹ thuật số.
Văn phòng Thành ủy TP.HCM phụ trách tập huấn các đội hình tham gia chỉnh lý, số hóa tài liệu lưu trữ tại các địa phương và kho lưu trữ của Thành ủy.
Sở Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì tập huấn, cung cấp tài liệu nghiệp vụ và hỗ trợ kỹ thuật cho tình nguyện viên; trước mắt tập trung hướng dẫn người dân sử dụng 5 ứng dụng quan trọng gồm VNeID mức độ 2, Công dân số TP.HCM, dịch vụ công trực tuyến, Sổ tay sức khỏe điện tử và VssID.
Đơn vị này cũng chủ trì tổ chức Ngày hội "Điểm chạm số 2026" và theo dõi kết quả triển khai các nền tảng số trên địa bàn.
Thành đoàn TP.HCM là đơn vị đầu mối tổ chức, điều phối toàn bộ đội hình "Mùa hè số", phối hợp với các địa phương tiếp nhận, phân công nhiệm vụ và đánh giá hiệu quả hoạt động. Các Đảng ủy phường, xã, đặc khu có trách nhiệm thành lập ít nhất một đội hình "Mùa hè số", bố trí điều kiện làm việc, hướng dẫn nghiệp vụ và hỗ trợ lực lượng tình nguyện trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Trao đổi với Tuổi trẻ Online, một lãnh đạo Cục Thống kê, Bộ Tài chính cho biết kết quả ước tính của cục ghi nhận quy mô GDP nền kinh tế Việt Nam tính theo sức mua tương đương (PPP) năm 2025 đạt khoảng 1.885 tỉ USD.
Còn theo công bố của IMF, quy mô GDP nền kinh tế Thái Lan theo PPP ước tính năm 2025 đạt khoảng 1.881 tỉ USD.
Như vậy, xét theo PPP, quy mô kinh tế của Việt Nam đã ở trạng thái tiệm cận và vượt Thái Lan khoảng 4 tỉ USD.
Cũng theo Cục Thống kê, để đánh giá khả năng và thời điểm Việt Nam vượt Thái Lan về quy mô GDP theo PPP và theo giá hiện hành (USD), Cục Thống kê đã xây dựng kịch bản dự báo trên cơ sở các giả định chủ yếu: Thứ nhất về tỉ giá PPP, trong bối cảnh Việt Nam chưa ước tính tỉ giá PPP cho giai đoạn 2026-2030, giả định tỉ giá PPP không có biến động lớn và tham chiếu theo xu hướng dự báo của IMF.
Thứ hai, tăng trưởng kinh tế Việt Nam giả định sẽ đạt mục tiêu tăng trưởng bình quân giai đoạn 2026-2030 là 10% theo định hướng tại kết luận số 18 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
Thứ ba, giả định tỉ giá VND/USD giai đoạn 2026-2030 tăng khoảng 2%.
Với các giả định này, Cục Thống kê dự báo GDP tính theo PPP của Việt Nam năm 2026 ước đạt khoảng 2.099 tỉ USD, cao hơn 135 tỉ USD so với mức khoảng 1.964 tỉ USD của Thái Lan.
"Như vậy, có khả năng vượt và duy trì khoảng cách nhất định so với Thái Lan theo PPP từ năm 2026", Cục Thống kê nhận định.
Đối với quy mô GDP theo giá hiện hành (USD), do chịu tác động đồng thời của tăng trưởng thực, lạm phát và biến động tỉ giá, tốc độ thu hẹp khoảng cách với Thái Lan sẽ diễn ra chậm hơn.
Trên cơ sở so sánh dự báo của IMF đối với Thái Lan và kết quả tính toán của Cục Thống kê theo các giả định nêu trên, quy mô GDP của Việt Nam có khả năng vượt Thái Lan trong giai đoạn 2027-2030.
Cục Thống kê khẳng định với mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn 2026-2030, nếu thực hiện hiệu quả sẽ tạo dư địa đáng kể để mở rộng nhanh quy mô nền kinh tế, qua đó nâng cao thứ hạng của Việt Nam không chỉ theo PPP mà cả theo GDP danh nghĩa trong so sánh quốc tế.
Trước đó, theo dự báo của IMF, trong năm 2026 quy mô GDP của Việt Nam theo PPP sẽ vượt Thái Lan, Việt Nam sẽ trở thành nền kinh tế lớn thứ 2 Đông Nam Á, chỉ xếp sau Indonesia.
