11 năm trước, Nguyễn Hoài Thương – cô bé xuất hiện trên Tuổi Trẻ trong phóng sự ảnh Con vẫn cười dù cuộc đời bất hạnh. Với hình thể bên ngoài của cô bé, nhiều người quen gọi là “chim cánh cụt”. Và 11 năm sau, cô gái đang ở ngưỡng cửa tuổi 18 cùng ước mơ vào đại học vẫn cháy bỏng như năm nào.
Hồi đó Hoài Thương đang là học sinh lớp 2, sinh ra không có tứ chi do di chứng chất độc da cam. Nhưng khác với những gì người ta thường hình dung về một đứa trẻ mang khiếm khuyết cơ thể, Thương lúc nào cũng lý lắc, cười nói tíu tít khiến bất cứ ai gặp cô bé đều thấy nhẹ lòng hơn là ái ngại.
Ngày đó Thương đến trường bằng chiếc ván trượt do cha tự chế. Cô bé viết chữ đẹp không kém bạn bè dù tư thế cầm bút “chẳng giống ai”. Thương dùng phần cánh tay cụt không có ngón để kẹp cây bút vào cổ rồi tập dần và viết được chữ. Trong căn nhà nhỏ ở ấp Cây Sộp (xã Tân An Hội, TP.HCM), cô bé 7 tuổi có thể tự ăn sáng, tự leo lên xuống chiếc ván trượt thay cho đôi chân, tự đu lên ghế ngồi học.
Giờ ra chơi ở trường, Thương vẫn trượt tới lui nói chuyện rôm rả với đám bạn như bao đứa trẻ bình thường khác. Nhiều người lớn gặp, trò chuyện với Thương thấy yên tâm bởi bản tính hồn nhiên cùng sự kiên trì mà có lẽ chính cô bé không hề nhận ra. Tập luyện kiên trì mãi rồi Thương cũng thoăn thoắt leo lên leo xuống chiếc ván trượt thay cho đôi chân, viết được chữ khi bẩm sinh không có một đôi tay.
Thoắt cái, Thương vào cấp II rồi cấp III. Những năm tháng đó, tôi chỉ lặng lẽ dõi theo cô bé qua những dòng trạng thái trên Facebook của chị Trần Thị Cẩm Giang – người mẹ luôn dành trọn tình yêu thương cho con gái. Còn năm nay, Thương đã học xong cấp III, đang đứng trước ngưỡng cửa quan trọng của cuộc đời, chọn ngành nghề mình yêu thích để bước vào tuổi trưởng thành.
Nhắn tin hỏi thăm, hai cô cháu chào hỏi qua lại. Rồi bất giác tim mình như chùng xuống một nhịp trước dòng tin nhắn: “Giờ con lớn rồi, không còn nói nhiều như trước nữa cô”. Suy nghĩ đầu tiên bật ra trong đầu “Có phải điều mình từng nghĩ đến khi gặp Hoài Thương hồi 7 tuổi đã thành sự thật?”. Sự thật là Thương đã lớn, đủ nhận ra bản thân khác biệt và không thể mãi hồn nhiên được nữa? Một cuộc hẹn được ấn định sau quãng thời gian dài chưa gặp nhau.
Cuộc gặp lại của Hoài Thương tuổi 18 vẫn không khỏi làm người đối diện bất ngờ như lần đầu nhìn thấy cô bé hồi 7 tuổi kẹp bút nắn nót viết chữ. Trong nhà có những bức tranh sơn dầu mà ngay cả người “tay ngang” lần đầu nhìn thấy chỉ có thể nhận xét “rất đẹp”. Và Thương chính là tác giả của những bức tranh đó.
“Con bé đòi đi học vẽ từ hồi còn học tiểu học, từ cái lần gặp em đó nhưng chị đâu có nghĩ con vẽ được, làm sao hai cánh tay cụt ngủn lại có thể cầm cọ như họa sĩ được chứ”, chị Giang giải thích khi thấy khách tò mò về những bức tranh.
Nhưng con thích vẽ quá, cứ năn nỉ mẹ nên đến tận lớp 10 mẹ mới đăng ký cho Thương đi học vẽ sau khi “năn nỉ dữ lắm”. Chỉ đến lúc cô giáo dạy vẽ gọi điện khen con gái có năng khiếu, vẽ được, nói mẹ cứ yên tâm cho học, người mẹ mới dám tin là con làm được thật! Vậy là cứ mỗi tuần hai buổi, Thương được đưa đến lớp học vẽ song song với việc học ở Trường THPT Củ Chi.
“Hồi nhỏ thấy mấy bạn hàng xóm vẽ nên con cũng xin đi học mà không được, phải tới lớp 10 mẹ mới đồng ý. Con thích vẽ tranh phong cảnh. Gần đây con đang học vẽ núi, rồi sắp tới học vẽ chân dung. Con muốn học vẽ chân dung để sau này vẽ được nhiều người thân quen”, Thương nói.
Cô bạn dẫn khách đi xem hai bức tranh mới nhất còn dang dở. Một bức vẽ cột cờ Lũng Cú, bức kia vẽ phong cảnh đồng quê nhìn vào đã thấy “đẹp đến mê hồn”. Rồi Thương mở điện thoại khoe hình ảnh buổi triển lãm gần ba tháng trước. Hôm đó Thương mang theo 10 bức tranh tham gia triển lãm và nhiều bức đã được các nhà hảo tâm thích quá nên mua ủng hộ luôn.
Kết quả năm cuối cấp phổ thông, Hoài Thương là học sinh khá và được đặc cách không phải tham gia kỳ thi tốt nghiệp THPT mới đây. Nhưng hành trình tìm trường cho con vẫn khiến chị Giang rớm nước mắt khi nhắc lại. Chị nói hai vợ chồng đâu có ăn học nhiều, tự tìm thông tin trên Google, rồi gặp ai có học thức cũng hỏi thăm trường lớp nào phù hợp cho con và liên hệ cả Hội Nạn nhân chất độc da cam để được hỗ trợ.
“Cháu muốn học một ngành nào đó để có thể trở thành họa sĩ hoặc vận dụng được khả năng hội họa của mình. Nhưng tìm hiểu nhiều nơi thì người ta cũng nói nếu vào các trường mỹ thuật hay kiến trúc, Thương sẽ gặp nhiều khó khăn vì có những môn như nặn tượng, làm đồ án thiết kế… sẽ rất áp lực cho con”, người mẹ kể.
Mấy bữa nay chị vẫn mất ăn mất ngủ vì chuyện học hành của con gái. Những nỗi lo ấy lại kéo chị trở về thời Thương còn nhỏ, làm chị nhớ lại quãng thời gian đành bất lực bật khóc cầu cứu Hội Nạn nhân chất độc da cam sau khi một trường tiểu học đã từ chối nhận Thương lúc đó.
Bởi ngay hồi con bé mới tuổi mẫu giáo, người mẹ đã ôm con đi khắp nơi thuyết phục người ta nhận con đi học. Ước mơ lớn nhất đời người mẹ vất vả ấy chỉ mong con có cái chữ để sau này khi không còn cha mẹ bên cạnh con vẫn có thể sống một cuộc sống bình thường, tự lo cho bản thân và không trở thành gánh nặng cho xã hội.
Hồi đó có vị hiệu trưởng đã thẳng thừng từ chối: “Cô nhìn xem, lớp có 45 học sinh, con chị không có chân tay thế này thì làm sao theo được, các cô làm sao kèm riêng cho nó được”. Nhưng chị không bỏ cuộc. Chị tiếp tục gõ cửa hết nơi này đến nơi khác để con được đến trường. Và rồi chính Thương đã viết những chữ a, o đầu tiên trong sự ngỡ ngàng của thầy cô, bạn bè và cả vị hiệu trưởng từng từ chối nhận.
Người mẹ thật thà nếu ngày đó không nghĩ đến tương lai của con, có lẽ vẫn ôm con đi bán vé số đến tận bây giờ. Nhưng trong thâm tâm của người làm cha làm mẹ, có thể tranh con gái vẽ chưa phải điều gì lớn lao song nhìn con đi đến được ngày hôm nay, với họ là cả niềm tự hào lớn lao.
“Bao nhiêu khó khăn đã đi qua, giờ trước mắt vẫn còn một chặng đường nữa để con theo học một ngành nghề thật sự yêu thích với kỳ vọng xa xôi hơn là con có thể tự nuôi sống bản thân. Chỉ cần có trường nhận con vào học thì dù một trong hai vợ chồng phải nghỉ làm để theo con đến trường, chúng tôi cũng sẽ cố gắng”, chị Giang hy vọng.
Cụ thể, đối với môn toán trong kỳ thi vào lớp 10, Sở GD-ĐT Hà Nội khẳng định đề thi bảo đảm tính chính xác, cấu trúc quen thuộc với thí sinh và được thiết kế theo các mức độ nhận biết, thông hiểu, vận dụng.
Một số câu hỏi có tác dụng phân loại học sinh như câu II.3, câu III.3, câu c phần hình học phẳng và câu V, câu cuối cùng của đề thi.
Trong đó, câu V là câu hỏi khó ở mức độ vận dụng, có thang điểm 0,5 điểm. Nội dung bài toán gắn với tình huống thực tế về thực hiện đơn đặt hàng, chi phí thuê kho xưởng theo ngày và tiền thưởng cho công nhân sau khi hoàn thành đơn hàng.
Để giải đúng, học sinh cần hiểu chính xác các dữ kiện của đề bài, đặc biệt là yêu cầu về việc hoàn thành đơn hàng 1.000 sản phẩm và cách tính chi phí thuê kho xưởng theo ngày.
Theo thông tin từ Ban chấm thi, 38 tổ trưởng chấm môn toán đã họp và thống nhất cách xử lý đối với một số tình huống trong bài làm của thí sinh. Cụ thể, với câu V, nếu học sinh hiểu chưa chính xác điều kiện của bài toán, dẫn đến lập luận theo hướng 5xy = 1.000 thay vì 5xy ≥ 1.000 nhưng vẫn thực hiện đúng các bước còn lại thì chỉ bị trừ 0,25 điểm.
Câu V có nội dung như sau: "Một công ty dự định thuê một kho xưởng và điều động một số công nhân để hoàn thành đơn hàng 1.000 sản phẩm. Chi phí thuê kho xưởng được tính theo ngày với giá 3 triệu đồng một ngày. Biết một ngày mỗi công nhân làm được 5 sản phẩm và công ty dự định thưởng mỗi công nhân 1 triệu đồng sau khi đơn hàng được hoàn thành.
Công ty muốn tổng chi phí thuê kho xưởng và thưởng công nhân khi hoàn thành đơn hàng là nhỏ nhất. Hỏi công ty nên điều động bao nhiêu công nhân và thuê kho xưởng trong bao nhiêu ngày?".
Sau khi kết thúc kỳ thi, xuất hiện những quan điểm khác nhau về cách đặt điều kiện khi giải câu này. Một số học sinh và giáo viên cho rằng, theo đề bài, ta có: 5xy = 1.000. Song, một số giáo viên khác cho rằng, điều kiện cho bài toán này phải là: 5xy ≥ 1.000.
Dù kết quả cuối cùng của bài toán (x = 25 công nhân, y = 8 ngày) không thay đổi khi đặt điều kiện theo dấu "=" hay dấu "≥", cách hiểu đề vẫn tạo ra nhiều ý kiến tranh luận.
Một số học sinh, giáo viên cho rằng, do bài toán nói trên thuộc dạng toán tối ưu chi phí sản xuất, nên đặt điều kiện 5xy = 1.000 là đúng, theo yêu cầu đề bài. Số giáo viên khác cho rằng đây là bài toán gắn với thực tiễn và đây vẫn là bài toán tối ưu chi phí sản xuất nhưng cần xét yếu tố thực tế. Chẳng hạn, nếu đơn hàng được hoàn thành vào giữa ngày cuối cùng thì doanh nghiệp vẫn phải trả chi phí thuê kho xưởng cho cả ngày đó. Do vậy, điều kiện đúng là: 5xy ≥ 1.000.
Sở GD-ĐT Hà Nội cho biết ngay sau khi kết thúc ngày thi cuối cùng của kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông năm học 2026 - 2027, ngày 2.6, Ban chấm thi đã triển khai công tác chấm thi.
Ban chấm thi đã tổ chức họp toàn bộ tổ trưởng các môn để thống nhất phương án chấm. Việc chấm thi được thực hiện nghiêm túc, bảo đảm công bằng, khách quan và đánh giá đúng năng lực của thí sinh.
"Các tình huống phát sinh trong quá trình chấm thi đều được Ban chấm thi xem xét, quy định cụ thể nhằm bảo đảm đánh giá đúng năng lực, bảo đảm tính công bằng, khách quan và quyền lợi của thí sinh", Sở GD-ĐT Hà Nội khẳng định.
Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập không chuyên của Hà Nội năm học 2026 - 2027 diễn ra ngày 30 và 31.5 với khoảng 124.000 thí sinh dự thi, là kỳ thi có số lượng thí sinh đông nhất từ trước đến nay. Thí sinh làm ba bài thi gồm ngữ văn, ngoại ngữ và toán.
Điểm thi và điểm chuẩn lớp 10 năm nay dự kiến được công bố trong khoảng từ ngày 19 đến 22.6.
ĐH Quốc gia TP.HCM ngày 15.4 công bố phổ điểm kỳ thi đánh giá năng lực (V-ACT) đợt 1 năm nay của 133.483 thí sinh hợp lệ. Số lượng thí sinh đợt 1 cũng tiếp tục lập kỷ lục mới trong lịch sử tổ chức, dù tốc độ tăng trưởng của năm nay không tăng đáng kể nếu so với các năm bùng nổ là 2021 (tăng hơn 44.000 thí sinh so với cùng đợt năm trước), 2025 (tăng hơn 32.000) và 2019 (tăng gần 29.000).
Trong đó, 2021 là năm Covid-19 bùng phát khắp Việt Nam đặc biệt tại các tỉnh, thành phía nam; 2025 là năm đầu tiên học sinh lớp 12 thi tốt nghiệp THPT theo chương trình mới và cũng là năm V-ACT đổi mới cấu trúc đề thi; và 2019 đánh dấu V-ACT từ một kỳ thi nội bộ dùng để xét tuyển trong các trường thành viên ĐH Quốc gia TP.HCM trở thành một phương thức tuyển sinh được các trường ngoài hệ thống này công nhận.
Ngoài các mốc tăng trưởng mạnh mẽ kể trên, các năm còn lại ghi nhận tốc độ tăng ổn định trong đợt 1, dao động từ vài ngàn đến hơn chục ngàn thí sinh. Mức thấp nhất được ghi nhận vào năm 2024 khi chỉ tăng hơn 5.700 thí sinh, tuy nhiên nếu xét về tỷ lệ tăng chậm nhất thì năm 2026 khi chỉ tăng 5,7%. Riêng 2020 là năm duy nhất ghi nhận số lượng thí sinh giảm, cũng là năm bắt đầu xuất hiện những ca Covid-19 đầu tiên ở nước ta.
Nhìn chung số thí sinh dự thi đợt 1 năm nay cao gấp 30 lần so với năm đầu tiên tổ chức và tương đương khoảng 1/9 số thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT. Con số này cũng vượt tổng số thí sinh thi HSA của ĐH Quốc gia Hà Nội - vốn dự kiến có 120.000 lượt thi sau 6 đợt (mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 2 lượt thi mỗi năm - PV).
Việc chúng tôi chọn đợt 1 làm mốc đối sánh xuất phát từ thực tế có một số năm V-ACT chỉ tổ chức một đợt thi là 2022, 2021 (hủy hay không tổ chức đợt 2 vì Covid-19) và 2018 (năm đầu tiên tổ chức); cũng như không ít thí sinh đợt 1 sẽ tiếp tục dự thi đợt 2 để cải thiện điểm số. Vì thế, dữ liệu về số thí sinh thi đợt 1 là chỉ dấu phù hợp để đảm bảo tính đồng nhất và đo lường sát sườn sức hút ban đầu của kỳ thi ở từng năm.
Một trong những lý do thúc đẩy sự phổ biến của V-ACT là việc ngày càng nhiều cơ sở giáo dục ĐH công nhận kết quả và sử dụng điểm kỳ thi này trong quá trình tuyển sinh. Từ 7 đơn vị công nhận trong nội bộ ĐH Quốc gia TP.HCM ở năm đầu tổ chức, đến nay số trường đã tăng hơn 16 lần, lên 118 ĐH, CĐ trên cả nước. Đáng chú ý, trong số này có sự xuất hiện của nhiều trường quân đội cũng như các trường danh tiếng phía bắc.
Quy mô địa phương tổ chức thi V-ACT cũng là một yếu tố quan trọng tác động tới sức lan tỏa của kỳ thi, khi tạo điều kiện cho đông đảo thí sinh tiếp cận. Từ vài đô thị trung tâm như TP.HCM, Cần Thơ và Quy Nhơn vào năm 2018, kỳ thi ngày càng mở rộng độ phủ, lên đến 17 địa phương vào năm 2022. Bản đồ tổ chức thi tiếp tục mở rộng thêm 4 tỉnh nữa vào năm 2023, sau đó tăng 3 tỉnh vào năm 2024 trong đó có Thừa Thiên - Huế.
Điều này đã đánh dấu bước tiến nổi bật của V-ACT trên dải miền Trung sau nhiều năm Đà Nẵng là điểm đến xa nhất về phía bắc.
Tới năm 2025, kỳ thi lần đầu đặt chân tới Cà Mau - điểm cực nam của Tổ quốc - giúp nâng tổng số tỉnh, thành tổ chức thi lên 25. Thời điểm này, chỉ còn Kon Tum, Gia Lai, Đắk Nông, Long An, Bến Tre, Trà Vinh, Sóc Trăng và Hậu Giang là chưa có điểm thi V-ACT nào. Đến năm 2026, sau sáp nhập địa giới hành chính, kỳ thi này đã chính thức được phủ khắp tất cả địa phương từ Huế trở vào nam.
Ngoài ra, theo các chuyên gia, việc kỳ thi hoàn toàn kiểm tra thí sinh dựa trên năng lực học thuật, tư duy như SAT, ACT chứ không phải năng lực thuộc lòng; lệ phí thi ở mức vừa phải (360.000 đồng vào năm 2026); hay việc có một phương án khác để vào ĐH song song với xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT... cũng là những động lực quan trọng thúc đẩy thí sinh tìm tới V-ACT những năm qua.
Những yếu tố nêu trên góp phần đưa V-ACT, trước đó có tên tiếng Anh viết tắt là APT, trở thành kỳ thi quan trọng hàng đầu với sĩ tử miền Nam vào mỗi mùa tuyển sinh, kéo theo đó là một thị trường luyện thi sôi động và đa dạng: từ trực tiếp đến trực tuyến, từ dạy live đến bán video quay sẵn, từ tài liệu nội bộ đến sách tham khảo được phát hành công khai...
Hôm nay (19.5), kỷ niệm 136 năm ngày sinh Bác Hồ (19.5.1890 - 19.5.2026). Trường mầm non 19.5, phường Tân Thuận, TP.HCM, tổ chức lễ dâng hoa lên Bác, đồng thời dâng hương, dâng hoa tri ân, tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại Nhà tưởng niệm Bác Hồ nằm trên địa bàn phường Tân Thuận.
Buổi lễ hôm nay còn là dịp để giáo viên, các trẻ em cùng thể hiện những ca khúc về Bác Hồ nổi tiếng như như "Ai yêu Bác Hồ Chí Minh hơn thiếu niên nhi đồng" (sáng tác nhạc sĩ Phong Nhã), các em nhỏ kể chuyện "Bác Hồ đến thăm Trường thiếu nhi miền Nam"...
Cô Vương Thanh Phương Thủy, Hiệu trưởng Trường mầm non 19/5, phường Tân Thuận, cho biết sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành tình yêu thương vô bờ bến cho các cháu thiếu niên nhi đồng. Người từng căn dặn "Trẻ em như búp trên cành. Biết ăn, ngủ, biết học hành là ngoan".
"Trong không khí của những ngày tháng 5 lịch sử, hoạt động giáo dục tại ngôi trường mang tên ngày sinh của Bác nhằm giáo dục cho các trẻ lòng kính yêu Bác Hồ, biết chăm ngoan, lễ phép và học tập tốt, là dịp để các bé được tìm hiểu thêm về vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam - người luôn dành tình yêu thương đặc biệt cho thiếu nhi", cô Vương Thanh Phương Thủy chia sẻ.
Đáng chú ý, trong chương trình kỷ niệm ngày sinh Bác Hồ, thầy trò Trường mầm non 19.5, phường Tân Thuận cũng tổ chức thu hoạch heo đất khuyến học sau một năm phát động. Trong một năm qua, các thầy cô giáo, các em nhỏ trong mỗi lớp đều thực hành tiết kiệm nuôi heo đất khuyến học, mọi người cùng làm việc có mục tiêu, chi tiêu có kế hoạch.
Khoản tiền tiết kiệm trong mỗi chú heo đất ở từng lớp được "thu hoạch", bổ sung vào quỹ khuyến học của trường dành cho chăm lo các hoạt động khuyến học, khuyến tài trong nhà trường như tặng học bổng cho học sinh nghèo, khen thưởng cho các bé đạt thành tích cao trong các hội thi; đóng góp quỹ khuyến học của Chi hội khuyến học phường Tân Thuận...
Cô Vương Thanh Phương Thủy chia sẻ: "Hoạt động nuôi heo đất dạy trẻ bài học về sự tiết kiệm, đồng thời lan tỏa tình yêu thương, lối sống nhân ái, đùm bọc cho trẻ từ những năm tháng đầu đời. Trẻ hiểu được ý nghĩa của việc giúp đỡ bạn vượt khó, chia sẻ với những tấm gương hiếu học. Đây cũng là hoạt động thiết thực mà Trường mầm non 19.5 xây dựng xã hội học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh".
